RIS317243 Beantwoording SV Asielzoekers krijgen toegang tot de arbeidsmarkt

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

6 februari 2024

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Butt, luidend: ‘Asielzoekers krijgen toegang tot de arbeidsmarkt’

SZW/10665326 RIS317243

Het raadslid mevrouw Butt heeft op 1 december 2023 een brief met daarin acht vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: bestuursrechter) oordeelt op 29 november 2023 dat asielzoekers meer dan 24 weken per jaar mogen werken (hierna: de uitspraak). De 24-weken-eis verhindert asielzoekers effectieve toegang tot de Nederlandse arbeidsmarkt en is in strijd met Europees recht, zo stelt de bestuursrechter. 1.

Is het college bekend met de uitspraak van de bestuursrechter?

Ja, het college is bekend met de uitspraak. 2.

Wat vindt het college van het oordeel van de bestuursrechter dat asielzoekers meer dan 24 weken per jaar mogen werken?

Het was lang onduidelijk wat er met de 24-weken eis ging gebeuren. Het college is blij met het oordeel van de rechter. We hebben in het Beleidsplan Werk en Participatie (RIS315004) benoemd dat we gaan inzetten op het begeleiden van asielzoekers naar werk. Een belangrijke voorwaarde om hier daadwerkelijk op in te kunnen zetten was de afschaffing van de 24-weken eis. In de Haagse aanpak opvang nieuwkomers (RIS316033) hebben we ook benoemd dat we actief inzetten op het wegnemen van de belemmeringen, zoals de 24- weken eis, de verplichte tewerkstellingsvergunning, afdracht van inkomen aan het COA en zes maanden termijn voor iemand mag starten met werken. In gesprekken met het Rijk benadrukken we ook dit belang voor de houdbaarheid van de opvang in de stad. De uitspraak is ook een stap in de harmonisering van de verschillende regels tussen asielzoekers en ontheemden uit Oekraïne. We hebben gezien dat veel Oekraïners snel een baan hebben gevonden in Den Haag. We hopen dat het wegnemen van de belemmeringen ook zorgt dat meer asielzoekers gaan werken. Werk is een belangrijk onderdeel van de integratie in de samenleving. Asielzoekers hebben door werk een dagbesteding, leveren een bijdrage aan de krappe arbeidsmarkt en aan de kosten van hun eigen opvang. Het is volgens GroenLinks van belang dat mensen de kans krijgen om zo snel mogelijk mee te doen in onze maatschappij.

De mogelijkheid krijgen om te werken, is een onderdeel daarvan. Dit is ook goed voor onze stad (bijvoorbeeld in het licht van een groot personeelstekort in allerlei (maatschappelijke) sectoren). We hebben bij de Oekraïners gezien hoe goed dit kan werken voor de betrokken mensen en de stad zelf.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10665326

3.

Is het college het met GroenLinks eens dat we zo snel mogelijk gebruik moeten maken van de uitspraak van de bestuursrechter, zodat asielzoekers snel toegang krijgen tot de arbeidsmarkt? In het coalitieakkoord staat: “Veel vluchtelingen en asielzoekers willen graag snel aan het werk of een opleiding volgen, maar de (wettelijke) mogelijkheden hiertoe zijn beperkt. Daarom verkennen we mogelijkheden om belemmeringen weg te nemen voor vluchtelingen en asielzoekers om aan het werk te gaan”.

Ja, we zijn blij dat de uitspraak van de rechter is omarmd door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en UWV. De beperking van de 24 weken is direct komen te vervallen op alle huidige tewerkstellingsvergunningen van asielzoekers. Asielzoekers hebben nu veel meer kans om een baan te vinden. We zetten ook in op het wegnemen van andere belemmeringen, zoals de tewerkstellingsvergunning en de verplaatsingen van asielzoekers door Nederland. Voor veel ondernemers is de aanvraag van de vergunning bij UWV een lastig administratief proces. Sommige werkgevers nemen liever geen asielzoekers in dienst, omdat er een kans is dat de asielzoeker weer vertrekt naar een andere opvanglocatie, ver van de werkgever vandaan. In het coalitieakkoord staat: “Veel vluchtelingen en asielzoekers willen graag snel aan het werk of een opleiding volgen, maar de (wettelijke) mogelijkheden hiertoe zijn beperkt. Daarom verkennen we mogelijkheden om belemmeringen weg te nemen voor vluchtelingen en asielzoekers om aan het werk te gaan”. 4.

In hoeverre helpt de uitspraak van de bestuursrechter het college om aan de slag te gaan?

De uitspraak helpt ten eerste in de activering van werkgevers om asielzoekers aan te willen nemen. Nu asielzoekers het hele jaar door kunnen werken, loont het voor werkgevers om te investeren in aanvragen van de tewerkstellingsvergunning en het inwerken, opleiden van hun nieuwe personeel. Ten tweede helpt de uitspraak doordat asielzoekers gemotiveerder zijn om werk te gaan zoeken. Een complicerende factor is dat asielzoekers op verschillende locaties in Nederland kunnen verblijven. Dit maakt het opbouwen van een nieuw leven en het vinden van een baan lastig. 5.

Op welke manier zullen de betrokken personen zo snel mogelijk worden begeleid en/of ondersteund naar werk?

Binnen het coalitieakkoord 2023-2026 is er ruimte gecreëerd om begeleiding naar werk op te zetten voor asielzoekers. We zijn de begeleiding aan asielzoekers momenteel aan het vormgeven. Op de korte termijn gaan we bijvoorbeeld, in samenwerking met relevante instanties, informatie verstrekken aan werkgevers over het in dienst nemen van asielzoekers. Andere acties vergen meer tijd vanwege de complexiteit en het belang van een zorgvuldige benadering voor deze groep. De dienstverlening voor asielzoekers werken we momenteel nader uit. Via de voortgangsrapportage van het beleidsplan Werk en Participatie (RIS315004) informeren we de raad over de voortgang. De dienstverlening voor gemotiveerde werkzoekende asielzoekers zal een vorm van lichte dienstverlening zijn tegenover de intensieve begeleiding van Haagse statushouders. Asielzoekers zijn nog in afwachting van een besluit over hun verblijfsstatus en vallen dus niet onder de inburgering en kunnen ook nog niet dezelfde begeleiding krijgen rond taal, opleiding en werk. De asielzoekers zitten in crisisopvang en crisisnoodopvang, waardoor we nu geen garantie hebben dat de asielzoekers voor lange tijd in Den Haag verblijven of uiteindelijk als statushouder in Den Haag blijven. Met het Rijk bespreken we de wens dat asielzoekers langer blijven op één plek en aan hun verblijfplaats gekoppeld worden wanneer

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10665326

ze een asielstatus krijgen. We gaan de komende periode met het COA nader onderzoeken wat de asielzoekers in Den Haag verder nodig hebben om de arbeidsmarkt te kunnen betreden. 6.

In hoeverre kunnen de betrokken personen gebruikmaken van omscholing/(taal)opleidingen?

Het is voor asielzoekers vaak lastig om al te beginnen met intensieve taalles of een opleiding. De meeste regelingen zijn gericht op asielstatushouders, zoals rond collegegeld, inburgering en voorinburgering (taalles op opvanglocatie). Asielzoekers kunnen taalles volgen op hun opvanglocaties. Dit wordt aangeboden door taalvrijwilligers. Asielzoekers met een hoge kans om te blijven, kunnen 24 uur taallessen Nederlands als tweede taal (NT2) volgen. UAF ondersteunt ook asielzoekers in procedure bij hun studie. Omdat asielzoekers in procedure vaker wisselen van opvanglocatie volgen er maar weinig een volledige studie. 7.

Op welke manier zal het college (potentiële) werkgevers (zoals het Haagse midden- en kleinbedrijf en Haagse maatschappelijke organisaties) begeleiden en/of ondersteunen in werkgeverschap voor deze doelgroep?

Vanuit Den Haag Werkt en UWV willen we Haagse werkgevers helpen met het aannemen en begeleiden van asielzoekers. Een onderdeel hiervan is de actieve koppeling tussen werkgever en potentiële werknemer. We kijken hiervoor o.a. naar laagdrempelige ontmoetingen zoals we die ook voor Oekraïners hebben georganiseerd. Met UWV zijn we momenteel in gesprek over de vorm van ondersteuning die we werkgevers kunnen bieden bij het aanvragen van de tewerkstellingsvergunning. 8.

In hoeverre zal het college gebruikmaken van bestaande samenwerkingsverbanden zoals de regionale mobiliteitsteams (een samenwerkingsverband tussen gemeenten, UWV, onderwijs, SBB, vakbonden en werkgeversorganisaties)?

De begeleiding zal worden opgepakt door Den Haag Werkt. Den Haag Werkt is een nauwe samenwerkingspartner van het Regionale Mobiliteitsteam Haaglanden. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3