RIS317218 Bijlage Fact sheet toegankelijkheid 2023

Wat doet de Unit Verkiezingen om de verkiezingen voor iedereen toegankelijk te maken? De gemeente Den Haag vindt het belangrijk dat elke Hagenaar zelfstandig het stemrecht kan uitoefenen, met behoud van het stemgeheim, ongeacht de beperkingen. Daarom is het onderwerp toegankelijkheid verweven in de standaard processen van Unit Verkiezingen. Toegankelijkheid betekent dat iedereen alle ruimten zelfstandig en gelijkwaardig kunnen betreden en gebruiken. In het geval van de verkiezingen houdt dat in dat alle kiesgerechtigden het stembureau kunnen betreden, zo zelfstandig mogelijk hun stem kunnen uitbrengen en dat iedereen toegang heeft tot informatie over de verkiezingen en alle (extra) voorzieningen (toegankelijke website).

Wat doet de Unit Verkiezingen? 

Locaties schouwen

Ruim voor de verkiezingen begint de Unit Verkiezingen met het schouwen van mogelijke stemlocaties. Tijdens het schouwen wordt gelet op de toegankelijkheid van de locatie zowel binnen als buiten het stemlokaal, bijvoorbeeld door het opmeten van drempels. Dit gaat via onze eigen app “Appcessible”. 

Tijdelijke voorzieningen

Om zoveel mogelijk stembureaulocaties toegankelijk te maken zet de Unit Verkiezingen tijdelijke middelen in. Bijvoorbeeld het op maat laten maken, en aanleggen van opritten en hellingbanen om drempels en hoogteverschillen te overbruggen. Onveilige matten worden op de verkiezingsdag bij de deur weggehaald en vervangen door veilig materiaal. Ook worden er aanwijzingsborden en beachflags geplaatst die op een duidelijke manier aangeven dat er zich een stembureau bevindt.

Op maat maken van opritten



Permanente voorzieningen

Naast de tijdelijke voorzieningen willen wij komende jaren onderzoeken of het mogelijk is om bij stemlocaties permanent de toegankelijkheid te verbeteren, zoals het ophogen van een stoep en/of het achterlaten van onze opritten op de locatie.

1



Inrichting stemlokaal

Bij de inrichting van het stemlokaal wordt ervoor gezorgd dat de route vanaf de ingang van het stembureau tot aan de uitgang obstakelvrij is. In elk stemlokaal worden stoelen met en zonder armleuning neergezet voor mensen die slecht ter been zijn. In elk stemlokaal staat ook één stemhokje met een verlaagd schrijfblad, voor personen in een rolstoel en kleine personen. Alle stemhokjes zijn voorzien van verlichting die zorgt voor betere zichtbaarheid tijdens het stemmen. Op elk stembureau is een loep met lampje aanwezig die op verzoek van de kiezer kan worden gebruikt. Daarnaast hangt er een vergrote kandidatenlijst zodat kiezers met een visuele beperking het goed kunnen lezen. 

Communicatie (websites)

Van tevoren bepalen we per stembureau of het toegankelijk is en welke voorzieningen er ter plekke aanwezig zijn. Dit wordt door middel van icoontjes weergegeven in de verkiezingskrant en op de website www.stembureausindenhaag.nl. Zo kunnen kiezers bijvoorbeeld zien of een locatie rolstoeltoegankelijk is, of er een gehandicaptentoilet aanwezig is, en of er storend geluid is.

Icoontjes in de verkiezingskrant Gebruikte websites:   

Welkom op stembureaus in Den Haag Startpagina | Mijn Stembureau (stembureauledenindenhaag.nl) Den Haag - Verkiezingen 

VIBES

We richten 8 stembureaus speciaal in om het voor visueel beperkten makkelijker te maken om hun stem uit te brengen, met behoud van het stemgeheim. De VIBES (Visueel Beperkt Stemmen) locaties hebben een soundbox, stemmal en geleidelijnen. Ook een drinkbakje voor een geleidehond is niet vergeten. In de stemmal kan een stembiljet worden gelegd. De soundbox helpt de kiezer bij het gebruik van de stemmal. Door een koptelefoon kan de kiezer gesproken instructies over het stemmen beluisteren en wordt de kandidatenlijst voorgelezen. Op de tast kan de kiezer vervolgens een keuze via de mal op het stembiljet maken. Bij meervoudige verkiezingen (Provinciale Staten en Waterschappen) wordt middels een hoog reliëf letter op de stembus aangegeven welke bus voor welke verkiezing moet worden gebruikt. VIBES-voorzieningen zijn (bijna) altijd op dezelfde locaties aanwezig, één per stadsdeel. Die locaties zijn ook rolstoeltoegankelijk. VIBES bestaat vanaf 2018.

Stemmal

Stemmal en soundbox



Oefendag

Om te oefenen met de extra hulpmiddelen die wij aanbieden op een VIBES-bureau, organiseert Unit Verkiezingen een oefendag. Dit is vrije inloop en waarbij de kanalen van Visio, Voorall, de Oogvereniging en Bartimeus worden ingezet om deze uitnodiging te verspreiden 

Digitale toegankelijkheid

De gehele gemeentewebsite voldoet aan status C - eerste maatregelen genomen. Dat betekent dat de organisatie stappen heef genomen om de website beter waarneembaar en begrijpelijk te maken, bijvoorbeeld door een voorleesfunctie. De lijst met specifieke voorzieningen voor de stembureaus op www.stembureausindenhaag.nl is conform status A ingericht. Op www.denhaag.nl/verkiezingen zijn video's te vinden waarin informatie over verkiezingen en het stemproces wordt uitgelegd door een tolk Nederlandse gebarentaal. 

Training stembureauleden

In de handleiding en e-learning voor stembureauleden geven we stembureauleden informatie en instructies over toegankelijkheid zodat zij weten waar ze op moeten letten. Zo vertellen we stembureauleden bijvoorbeeld dat ze regelmatig moeten controleren of de opritten stevig vast staan en of de route binnen het stembureau vrij is van obstakels. De stembureauleden die op een VIBES-stembureau zitten krijgen daarnaast een aanvullende (fysieke) training waarbij ze leren hoe de speciale voorzieningen werken. Met wie doen we het? 







 





De Unit Verkiezingen werkt op het gebied van toegankelijkheid al vele jaren nauw samen met Voorall. Voorall is de organisatie die zich inzet voor Hagenaren met een beperking en zij geven de gemeente gevraagd en ongevraagd advies. Samen hebben we een doelgroepenstrategie ontwikkeld. De ontwikkeling van de middelen gebeurt altijd in samenwerking met de doelgroep. Na een verkiezing rapporteren zij direct aan de burgemeester hun bevindingen. De stemmal voor VIBES wordt gemaakt door FabLab Den Haag. FabLab is een bedrijf dat zich bezighoudt met productontwikkeling. Inmiddels levert FabLab stemmallen aan meerdere (inmiddels 95) gemeentes. Voor elke verkiezing worden nieuwe stemmallen gemaakt. De Soundboxen die op de VIBES-stembureaus aanwezig zijn worden gemaakt door Solutions Radio in Delft. Voor elke verkiezing wordt de kandidatenlijst ingesproken middels een computerstem wat in te richten is via hun eigen softwareprogramma. Visio ondersteunt mensen met een visuele beperking door advies en begeleiding. Visio helpt ons bij de (fysieke) training van stembureauleden die op de VIBES locaties zitten. Door middel van simulaties willen zij de stembureauleden laten verplaatsen in de wereld van slechtzienden. Oogvereniging Nederland verstrekt informatie over stemmen voor visueel beperkten aan de doelgroep en was partner in de ontwikkeling van de stemmal en de soundbox.

De opritten worden gemaakt door Alexander Morel. Alexander is bouwkundige en maakt met veel nauwkeurigheid de opritten die worden geplaatst om drempels te overbruggen. De opritten worden op maat gemaakt, en voldoen aan de eisen van PBT. Hij gaat persoonlijk langs bij de stembureaus om de drempels op te meten. Naast de bovenstaande partijen maken we veel gebruik van het netwerk van al deze partijen om informatie over de verkiezing te verspreiden, zodat wat wij willen vertellen ook op de juiste manier terechtkomt bij de doelgroep(en). Stichting Prokkel stimuleert organisaties, bedrijven, particulieren én mensen met een verstandelijke beperking om samen leuke dingen te ondernemen. Samen met Prokkel worden er stembureauleden geworven en gekoppeld aan een “buddy”.

Hoe doen we het? Voor het schouwen gaan medewerkers van de Unit Verkiezingen op stap met een iPad, rolmaat en Newtonmeter. Bij de stembureaulocaties wordt er gekeken naar: hoogte van drempels, deurdrangers- en bedieningskracht, roosters, gehandicapten parkeerplekken, (on)verharde paden, trappen, aanwezigheid van liften en smalle gangen. Deze informatie wordt opgeslagen in de app Appcessible. De app berekent automatisch wat de ‘toegankelijkheidscore’ is. Deze app is bedacht en ontwikkeld door de gemeente Den Haag en is in gebruik sinds 2018. Sinds 2021 gebruikt de gemeente Rotterdam de app ook. Tijdens het schouwen worden foto’s gemaakt van de looproute ter ondersteuning van het geheugen. Achteraf wordt er met de data uit Appcessible en de foto’s bepaald welke stembureaus toegankelijk zijn en op welke manier. Deze informatie wordt weergegeven door middel van icoontjes in de Verkiezingskrant en op de stembureauwebsite www.stembureausindenhaag.nl.

Screenshot van Appcessible