RIS317203 Procesplanning n.a.v. voorstel Rekenkameronderzoek Werk aan Welzijn

Typ tekstTyp tekstTyp Martijn Balster tekst Wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10647379 RIS317203 Contactpersoon

Vuokko Schoemaker, Gardien de Jongh Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

28 november 2023

Vuokko.schoemaker@denhaag.nl

Onderwerp

Procesplanning n.a.v. voorstel Rekenkameronderzoek Werk aan Welzijn

Geachte voorzitter, De Rekenkamer Den Haag heeft onderzoek gedaan naar de mate waarin de gemeente stuurt op het bereiken van haar doelen voor het professioneel welzijnswerk (zie onderzoeksrapport Werk aan Welzijn RIS315975). Het college waardeert de grondige analyse die hiervoor is gemaakt en omarmt alle aanbevelingen. Op 5 oktober is het raadsvoorstel door de raad aangenomen samen met de twee amendementen op de aanbeveling 2 en 3. Met het aannemen van het raadsvoorstel heeft de raad het college opgedragen binnen twee maanden nadat de raad een besluit heeft genomen over de aanbevelingen, een planning naar de raad te sturen voor de opvolging van de aanbevelingen. Met deze brief voldoet het college aan deze afspraak (aanbeveling 6). Uitwerking ingezette lijn De aanbevelingen en het raadsvoorstel van de Rekenkamer (verder aangescherpt door de raad) zijn welkome handvatten voor verdere versteviging van het professioneel welzijnswerk. De onderzoeksperiode van de Rekenkamer betrof 2019 – 2021. In de bestuurlijke reactie op de aanbevelingen van de Rekenkamer (RIS315975, vanaf blz. 49) heeft het college aangegeven dat een aantal verbetersporen reeds ter hand is genomen op basis van het beleidsplan Professioneel Welzijnswerk 2021-2024: Versterken en Verbinden (RIS310647).

In de navolgende planning geven we daar waar relevant dan ook aan waar we op dit moment staan en waar aanvullende acties nodig zijn. Het college benut bij het uitvoeren van de aanbevelingen tevens het advies van de Adviescommissie Welzijn dat het college heeft gevraagd na het verschijnen van het Rekenkamerrapport. Voor de volledigheid treft u in de bijlage het advies van de Adviescommissie Welzijn aan. Het college neemt de aanbevelingen van de Rekenkamer voortvarend ter hand. Hieronder geeft het college per aanbeveling de inzet en planning aan.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10647379

Aanbeveling 1 Draag het college op te zorgen voor een door de raad vastgesteld integraal beleidskader voor welzijnswerk dat zich richt op al het welzijnswerk dat welzijnsorganisaties uitvoeren. Het college gaat de relatie tussen het professioneel welzijnswerk en het additioneel welzijnswerk beter beschrijven en versterken. Naast het professionele welzijnswerk - de zgn. basisinfrastructuur financiert de gemeente ook aanvullend welzijnsaanbod. Met dit aanbod worden specifieke doelgroepen, denk aan kinderen of ouderen, beter bereikt en worden extra inhoudelijke activiteiten en ondersteuning georganiseerd. Het gaat hierbij soms eenvoudigweg om broodnodige extra capaciteit, regelmatig ook om extra positieve impulsen in tijden van extra behoefte (bijvoorbeeld tijdens corona) of extra inzet in gebieden waar sprake is van achterstanden of acute noodzaak. Voor het aanvullend aanbod maakt de gemeente dankbaar gebruik van het maatschappelijk middenveld en mooie initiatieven die vanuit de samenleving komen. Wij gaan preciezer omschrijven hoe professioneel en additioneel aanbod zich tot elkaar verhouden en bezien of dit in samenhang voldoende is voor de opgaven in de stad. Hierbij geven we expliciet aandacht aan het samenspel tussen bewoners, kleinere organisaties en de professionele welzijnsorganisaties.

Op dit moment werkt de gemeente met verschillende beleidsnota’s en actieprogramma's die onderling sterk met elkaar zijn verweven. Het college heeft in haar reactie op het Rekenkamerrapport al aangegeven aan de slag te gaan met het opstellen van een beleidskader voor de sociale basis. Hier zal worden ingegaan op de relatie tussen de ambities en doelstellingen voor het ‘klassieke welzijnsaanbod’ en welzijnsgerelateerde thema’s zoals maatschappelijke initiatieven en seniorvriendelijke stad. Ook wordt de samenhang tussen het professioneel welzijnswerk, de Wmo en de Haagse Preventie Aanpak nauwkeuriger beschreven. Op basis van deze analyse bekijken we of er nieuwe actielijnen nodig zijn voor bepaalde thema’s of doelgroepen. In het beleidskader kijken we niet alleen naar de ambities, maar ook naar de aanpak. Er komt een overzicht van de verschillende beleidsdoelstellingen en de bijbehorende subsidieregelingen/financieringsstromen voor welzijn en de welzijnsgerelateerde activiteiten zodat dit duidelijk en transparant is voor de raad en alle organisaties in de stad. Tegelijkertijd wordt zo ook zichtbaar hoe de verschillende financiële programma’s complementair zijn aan elkaar. • •

Q2 2024: overzicht gereed van de beleidsdoelstellingen voor “het brede welzijn” van onze inwoners (zowel voor professioneel als additioneel aanbod in de stad). Q4 2024: rapportage over het proces en de stand van zaken voor het beleidskader sociale basis.

Aanbeveling 2 Draag het college op met een voorstel te komen waarin is uitgewerkt hoe welzijnssubsidies in overeenstemming met wet- en regelgeving transparant en objectief worden verleend. Amendement: Met een voorstel te komen waarin is uitgewerkt hoe welzijnssubsidies in overeenstemming met wet- en regelgeving transparant en objectief worden verleend. Het duurzaam versterken en ondersteunen van het samenspel tussen bewoners, kleinere organisaties en professionele welzijnsorganisaties in de wijken dient in het voorstel een uitgangspunt te zijn. Samenspel bewoners, kleinere organisaties en professionele welzijnsorganisaties Een goede samenwerking tussen de verschillende partijen ziet het college als cruciale voorwaarde voor een goed functionerend welzijnsnetwerk. Wij verlangen ook samenwerking van de partners in de wijk, ieder vanuit de eigen meerwaarde. Dit geldt dus zowel voor het professioneel welzijnswerk als voor alle organisaties die het aanvullende welzijnsaanbod organiseren.

2/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10647379

De organisaties vullen elkaar idealiter goed aan en alleen door een goede wisselwerking ontstaat het beste aanbod dat zo goed mogelijk aansluit op de behoeften in wijken en buurten. Dit thema wordt onderdeel van het beleidskader sociale basis (zie reactie op aanbeveling 1). Daarnaast krijgt dit thema een plek in de nieuwe financieringsmethodiek voor het professionele welzijnswerk en de verschillende subsidieregelingen die er zijn voor additioneel aanbod. Nieuwe financieringsmethodiek professioneel welzijnswerk (de basisinfrastructuur) Er is reeds een start gemaakt met het voorbereiden van een nieuwe financieringsmethodiek voor het professionele welzijnswerk, op basis van het Beleidsplan Professioneel Welzijnswerk 2021- 2024. De financieringssystematiek zal, conform de aanbevelingen van de Rekenkamer, aan alle wet- en regelgeving voldoen. Uitgangspunten hierbij zijn rust, continuïteit, kwaliteit, innovatie én meerjarige financiering. De adviescommissie Welzijn is betrokken bij de uitwerking. • • •

Q3-Q4 2023: onderzoek mogelijkheden nieuwe financieringsmethodiek. Q1-Q2 2024: uitwerking nieuwe financieringsmethodiek. 2025: inwerkingtreding nieuwe financieringsmethodiek.

Subsidieregelingen voor het aanvullend welzijnsaanbod Voor het aanvullende welzijnsaanbod is al een grote slag gemaakt ten opzichte van de onderzoeksperiode van de Rekenkamer. De volgende regelingen zijn inmiddels van kracht, dan wel in ontwikkeling: -

-

-

in maart 2023 is de subsidieregeling Flexibel Budget Welzijnswerk Stadsdelen opengesteld. Deze regeling biedt (welzijns)organisaties de mogelijkheid actief in te spelen op vraagstukken die zich op dat moment voordoen in de wijk, die extra aandacht vragen en die bijdragen aan het bevorderen van actief samenleven of hulp bieden aan jongeren; sinds 2022 zijn veel subsidieregelingen op het gebied van vrijwillige inzet, mantelzorg, ouderenbeleid, inwoners met een beperking, gebundeld in de regeling Samen Sociaal en Vitaal. Het doel van deze subsidieregeling is het versterken van de vitaliteit, de participatie of de zelfredzaamheid van senioren en kwetsbare inwoners van Den Haag en het ondersteunen van de mantelzorgers van deze inwoners; binnen het budget voor Leefbaarheid en Bewonersparticipatie zijn een tweetal andere regelingen in ontwikkeling die raken aan welzijnsdoelstellingen. Het gaat hierbij om regelingen voor initiatieven die nu nog op de ASV beschikt worden. Zo wordt in 2024 de subsidieregeling Maatschappelijke Initiatieven opengesteld. Deze regeling biedt de mogelijkheid aan organisaties en initiatieven die van onderop ontstaan en goed geborgd zijn in de wijk subsidie aan te vragen voor het vergroten van de sociale betrokkenheid, verbondenheid en het versterken van netwerken binnen wijken en stadsdelen waardoor bewoners zich thuis voelen.

Komend jaar wordt eveneens een subsidieregeling voor Wijkbussen opengesteld. Deze regeling is bedoeld voor wijkbusorganisaties. Dit zijn vrijwilligersorganisaties die een of meerdere wijkbussen exploiteren, waarmee de maatschappelijke participatie van bewoners in een stadsdeel bevorderd wordt. • • •

Q1 2024: uitwerken subsidieregelingen Maatschappelijke initiatieven en Wijkbussen. Q2 2024: inwerkingtreding subsidieregeling Maatschappelijke initiatieven. Q3 2024: inwerkingtreding subsidieregeling Wijkbussen t.b.v. 2025.

3/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10647379

Uitgangspunt is dat transparant is: wie aanspraak kan maken op de regelingen, welke doelen hiermee worden nagestreefd, welke subsidieplafond beschikbaar is, aan welke eisen de aanvraag en verantwoording moet voldoen en de wijze van toebedeling. Zie ook uitwerking bij aanbeveling 1, overzicht van alle beleidsdoelstellingen en subsidieregelingen. We gaan de komende tijd nog meer aandacht besteden aan de toegankelijkheid en bekendheid van de regelingen, zodat initiatiefnemers voor additioneel aanbod gemakkelijk de weg weten te vinden en er optimaal gebruik van zal worden gemaakt. Ook werken we aan het verduurzamen van activiteiten en initiatieven die meerjarig van waarde zijn. Dat doen we onder meer door in bepaalde subsidieregelingen meerjarige financiering mogelijk te maken. Met deze regelingen zijn alle budgetten voor het professionele- en aanvullende welzijnsaanbod belegd in subsidieregelingen die voldoen aan wet- en regelgeving en komen we beter tegemoet aan de vraag uit de stad. Aanbeveling 3 Draag het college op een voorstel uit te werken waarmee het de raad inzicht biedt in het doelbereik, de behaalde prestaties en de lasten van het welzijnswerk. Amendement: Een voorstel uit te werken waarmee het de raad inzicht biedt in het doelbereik, de behaalde prestaties en de lasten van het welzijnswerk.

Maak in het voorstel een onderscheid tussen het meten van effecten en het verantwoorden van de uitgevoerde activiteiten. Daarbij dient goed overwogen te worden welke bureaucratische last gecreëerd wordt en of dit daadwerkelijk leidt tot beter inzicht. Het college vindt het belangrijk dat de raad haar controlerende rol goed kan vervullen. Om de informatievoorziening aan de raad te verbeteren zijn al verbeterstappen ingevoerd na de onderzoeksperiode van de Rekenkamer (2019-2021). Deze stappen worden als positief erkend (zie rapport Werk aan Welzijn, nawoord Rekenkamer blz. 56), worden verder ontwikkeld en zijn daarmee onderdeel van dit voorstel. Om een goed beeld te krijgen van de toegevoegde waarde van het welzijnswerk wordt ingezet op verschillende vormen van rapporteren en verantwoorden waarbij een combinatie wordt gemaakt van kwalitatieve en kwantitatieve gegevens. Doel is om te komen tot een beter inzicht in de effecten van het welzijnswerk met tegelijkertijd een reële administratieve last voor welzijnsorganisaties. Dit is zowel voor de raad en de gemeente als voor de professionele welzijnsorganisatie en additionele organisaties van belang om gezamenlijk tot een beter kwalitatief aanbod te komen en om transparante keuzes te maken over inzet (van budgetten). We zijn hiervoor twee trajecten gestart samen met de welzijnsorganisaties: 1.

Betekenisvol meten en verantwoorden van het gebiedsgerichte welzijnswerk, 2. Klanttevredenheid en klantimpact Wmogerichte welzijnswerk. We werken hierbij aan duidelijke indicatoren. Bij het gezamenlijk organiseren is de wijze van rapporteren en de daarmee gepaard gaande bureaucratische last een belangrijk onderdeel van deze trajecten.

4/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10647379

Traject betekenisvol Meten en Verantwoorden van het gebiedsgerichte welzijnswerk Doel is de ervaren kwaliteit en toegevoegde waarde (doelbereik, effect en prestaties) van het gebiedsgerichte welzijnswerk meer zichtbaar te maken in duidelijke en overzichtelijke rapportages. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om het thema sociale cohesie. We zorgen er hierbij voor dat alle organisaties op dezelfde manier gaan rapporteren qua meetmethodes en de kwalitatieve verantwoording (tellen en vertellen). Zo kunnen we goed rapporteren over de maatschappelijke effecten en de verantwoording van de uitgevoerde activiteiten van het welzijnswerk. • •

Q3 2023-Q2 2024: pilotfase op 2 thema’s en in 5 stadsdelen. Q2 2024: evaluatie pilotfase en verbreding naar meerdere thema’s en alle stadsdelen, inclusief voorstel voor verdere ontwikkeling per 2025.

Traject Impact en Klanttevredenheid Wmo-gerichte welzijnswerk Om nog beter in beeld te krijgen in welke mate bewoners met zorgen/hulpvragen zijn geholpen wordt ingezet op het meten van impact en klanttevredenheid van de inzet van de welzijnsorganisaties op het gebied van de Wmo. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om de inzet vanuit de ouderenconsulenten en ander aanbod van de Servicepunten XL. • •

Q1 en Q2 2024: opzetten proces meten impact en klanttevredenheid. Q1 2025 evaluatie, waar nodig verbeteren/bijsturen.

Nieuwe rapportages meten en verantwoorden en impact en klanttevredenheid In het kader van de nieuwe financieringsmethodiek zorgen we voor goede afspraken met welzijnsorganisaties over het opleveren van de nieuwe rapportages. Hierbij gaat het ook om de trajecten betekenisvol meten en verantwoorden; en klanttevredenheid en klantimpact. De informatie uit deze rapportages gebruiken we voor de verantwoording in het kader van de P&C-cyclus en voor de jaarlijkse voortgangsrapportage over welzijn aan de raad. • •

Q3-Q4 2024: implementatie van de nieuwe rapportage-afspraken als onderdeel van de nieuwe financieringssystematiek. Per 2025: welzijnsorganisaties leveren de gevraagde rapportages op volgens de nieuwe rapportage-afspraken.

Voortgangsrapportages Welzijn - Beleidskader Professioneel Welzijnswerk Versterken en Verbinden In juni 2023 heeft u de eerste voortgangsrapportage ontvangen. In deze rapportage is over de voortgang van de uitvoering van het professioneel welzijnswerk gerapporteerd. Deze rapportage wordt verrijkt met de hierboven beschreven afspraken over de kwantitatieve en kwalitatieve informatie voor zowel het gebiedsgerichte welzijn als voor Wmo-welzijn. Daarbij zal er tevens worden gerapporteerd over de voortgang van de uitvoering van de aanbevelingen van de Rekenkamer. •

• •

Q2 2024: 2de voortgangsrapportage. Naast de voortgang van de uitvoering van ‘Versterken en Verbinden’, het beleidskader voor het professioneel welzijnswerk komt er een update over de voortgang van de uitvoering van de aanbevelingen van de Rekenkamer Den Haag. Q2 2025: 3de voortgangsrapportage. De voortgangsrapportage is verrijkt met kwalitatieve gegevens en de nieuw ontwikkelde doelen en indicatoren zijn opgenomen. Q2 2026: 4de voortgangsrapportage. De voortgangsrapportage is verrijkt met kwantitatieve én kwalitatieve gegevens. De behaalde resultaten zijn opgenomen en gemeten volgens de nieuw ontwikkelde doelen en indicatoren.

5/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10647379

Werkbesprekingen en werkbezoeken Om de raad meer inzicht te bieden in de uitvoering van welzijnswerk in de praktijk worden werkbezoeken en werkbesprekingen georganiseerd, zoals dit in mei en juni 2023 is gedaan. De verhalen van welzijnswerkers en ervaringen van bewoners komen hierbij naar voren. Dit wordt elk jaar georganiseerd. We benutten de werksessies ook voor het uitwisselen van actuele wetenschappelijke en praktijkkennis, met betrokkenheid van de adviescommissie Welzijn. •

Q2 2024: Werkbezoek en/of werkbespreking voor de Commissie Samenleving.

Aanbeveling 4 Draag het college op in subsidieregelingen duidelijk te maken wat de doelen zijn van de informatie die subsidieaanvragers aan het college moeten aanleveren en alleen die informatie op te vragen die aansluit op deze doelen. In de nieuwe financieringsmethodiek wordt ook aangegeven wat het doel is van de informatie die de gemeente vraagt aan de subsidievragers ter verantwoording van de subsidie. Samen met welzijnsorganisaties wordt onderzocht welke kwalitatieve en kwantitatieve gegevens nodig zijn. De uitwerking van deze aanbeveling zijn beschreven bij aanbeveling 2 en 3. Met het beleidskader voor professioneel welzijnswerk Versterken en Verbinden is tevens een stap gezet om beleid meer vorm te geven vanuit vertrouwen, van onderop vanuit wijken, met meer bewonersinvloed en met in de toekomst meerjarige duurzame financiële verhoudingen. Ook bij de uitwerking van de aanbevelingen blijven we hier scherp op. Aanbeveling 5 Draag het college op ervoor te zorgen dat de inhoud van het subsidieregister overeenkomt met de gegevens uit het interne subsidiesysteem. Het Rekenkameronderzoek heeft het subsidieregister in de periode 2019-2021 onderzocht. In deze periode werd nog gewerkt met een ander subsidiesysteem.

Sinds 2022 is een nieuw systeem ingevoerd dat heeft geleid tot verbeteringen in de aansluiting tussen het subsidiesysteem, de subsidiebeschikking en de informatie in het subsidieregister. Het subsidieregister laat altijd de volgende informatie zien: subsidieregeling of beleidsnota; tenzij sprake is van een incidentele subsidie, begrotingssubsidie of subsidie op grond van de ASV. De verleende subsidies waarbij de juridische grondslag nu nog onvoldoende in het subsidieregister naar voren komt, worden vanaf de periode 1 januari 2024 handmatig aangepast. • • •

Q1 2024: Identificeren aanpassingen in het nieuwe subsidiesysteem en subsidieregister. Q2 2024: Doorvoeren aanpassingen in de systemen. Q2 2024: Aanpassen verleende subsidies 2023 in het subsidieregister.

6/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10647379

Aanbeveling 6 Draag het college op binnen twee maanden nadat de raad een besluit heeft genomen over deze aanbevelingen een planning naar de raad te sturen voor de opvolging van de voorgaande aanbevelingen. •

Met deze brief heeft het college aan deze aanbeveling voldaan.

Met vriendelijke groet, de wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest Martijn Balster

7/7