RIS317149 Beantwoording SV Waarom is de hardheidsclausule niet toegepast

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

9 februari 2024

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Klokkenburg - Reedeker, luidend: 'Waarom is de hardheidsclausule niet toegepast?'

DSO/10678348 RIS317149

Het raadslid mevrouw Klokkenburg - Reedeker heeft op 20 november 2023 een brief met daarin elf vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. In Den Haag Centraal van 16 november is het artikel te lezen ‘We zouden die plekken zó kunnen vullen’. Dit artikel gaat over een het initiatief van een tienermoederhuis dat geen doorgang kon vinden vanwege gemeentelijke regelgeving. 1.

Is het college bekend met het artikel ‘We zouden die plekken zó kunnen vullen’ van 16 november 2023?

Ja. 2.

Is het college het met de indieners eens dat er een tekort is aan woningen voor de specifieke doelgroep die dit initiatief wilde helpen, namelijk (aanstaande) jonge kwetsbare moeders?

In algemene zin is er een tekort aan woningen in Den Haag. Dat geldt niet alleen specifiek voor (dakloze) tienermoeders, maar ook voor andere groepen woningzoekenden. Desalniettemin onderkent het college het belang van voldoende huisvesting voor (dakloze) tienermoeders. Om die reden heeft het college door middel van een commissiebrief (RIS316404) aandacht gevraagd voor de huisvesting van (dakloze) tienermoeders en andere kwetsbare doelgroepen in de bestaande woningvoorraad door middel van kamerbewoning. Daarbij is een voorstel gedaan om het beleid op dit punt op korte termijn aan te passen. De Huisvestingsverordening die gold ten tijde van de aanvraag kent met Artikel 7:3 een hardheidsclausule. (https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR625553/5) 3.

Hoe vaak is de hardheidsclausule van de huisvestingsverordening gebruikt in de 16 maanden dat die huisvestingsverordening van kracht was (1-3-2022 t/m 30-6-2023) en waarvoor?

De genoemde periode betreft enkel de periode van de vierde wijziging van de Huisvestingsverordening Den Haag 2019. De Huisvestingsverordening Den Haag 2019 is van 1 juli 2019 tot en met 30 juni 2023 van kracht geweest en is in die periode meerdere keren gewijzigd. In de totale periode van deze huisvestingsverordening is de hardheidsclausule 13 keer toegepast voor het onderdeel woonruimtevoorraad. Dit was ten behoeve van woningvormingsvergunningen, omzettingsvergunningen en vergunningen in het kader van de opkoopbescherming.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10678348

In het artikel staat dat de adviescommissie bezwaren adviseerde de hardheidsclausule toe te passen uit de huisvestingsverordening voor een initiatief van een huis voor jonge moeders op Scheveningen. Dat advies is niet overgenomen door het college. 4.

Kan het college het advies van de bezwarencommissie met de raad delen om de hardheidsclausule in deze casus toe te passen? Zo nee, waarom niet?

Ja het advies van de bezwarencommissie is naar aanleiding van een verzoek in het kader van de Wet Open Overheid openbaar gemaakt. Het advies is via onderstaande link te vinden: https://woo.denhaag.nl/wob-verzoek/2023-216918-woo-inzake-advies-adviescommissiebezwaarschriften-en-reactie-gemeente-met-betrekking-tot-woningomzetting-vijzelstraat-153/. De beslissing op bezwaar vindt u, met instemming van geadresseerde, als bijlage bij deze beantwoording. 5.

Kan het college aangeven hoeveel burgerinitiatieven de gemeente op dit moment in behandeling heeft die beogen een huis op te zetten voor jonge (tiener)moeders? En hoeveel initiatieven zijn er gedaan sinds 2019 en kan het college toelichten op welke manier deze zijn afgehandeld?

Naast dit initiatief zijn er geen burgerinitiatieven voor jonge (tiener)moeders bekend waar er onzelfstandig in de bestaande woningvoorraad wordt gewoond vanaf 2019. Er zijn ook geen andere initiatieven bekend die niet in de bestaande woningvoorraad plaatsvinden. Wel zijn er verschillende initiatieven bekend voor andere specifieke groepen. 6.

Kan het college de argumentatie dat de hardheidsclausule voor deze casus toepassen zou leiden tot precedentwerking nader toelichten?

Het huidige kamerbewoningsbeleid in de huisvestingsverordening, zoals vastgesteld door uw raad, laat op dit moment geen ruimte voor uitzonderingen of initiatieven voor kamergewijze huisvesting in de bestaande woningvoorraad die een bijdrage kunnen leveren aan de huisvesting van bepaalde (zorg) doelgroepen. In het huidige beleid heeft uw raad de afweging gemaakt om zelfstandige woningen in onder andere de wijk Scheveningen, waar dit initiatief lag, maximaal te beschermen tegen elke vorm van kamerbewoning en uw raad heeft geen vrijstellings- of ontheffingsmogelijkheden opgenomen voor zorgdoelgroepen. Daarvoor is in het verleden een amendement aangenomen (RIS308828). In deze situatie is de hardheidsclausule niet van toepassing. Er is namelijk geen sprake van onbillijkheid van overwegende aard, omdat het niet gaat om een individuele, concrete, schrijnende (woon)situatie. De aanvraag is namelijk niet ingediend door een dakloze tienermoeder zelf, maar door de eigenaar met een maatschappelijk initiatief. De beoogde, telkens wisselende groep tienermoeders is zelfs nog onbekend. Toepassing van de hardheidsclausule kan daarom niet aan de orde zijn.

Het is aan de raad om eventueel ontheffings- dan wel vrijstellingsmogelijkheden op te nemen in de huisvestingsverordening voor dit soort maatschappelijke initiatieven waarbij het gaat om (zorg) doelgroepen zoals (dakloze) kwetsbare tienermoeders. Als het college hierop de hardheidsclausule zou toepassen dan zou dat ook gaan gelden voor vergelijkbare gevallen en dus is er sprake van precedentwerking. Zoals hiervoor aangegeven is dat niet de bedoeling van de hardheidsclausule en de keuzes die de raad heeft gemaakt in de Huisvestingsverordening. De wethouder stelt in het artikel, en ook in de raadsvergadering van 9 november jongstleden, dat het initiatief ‘hartverwarmend’ is. Het college is ook bevoegd de hardheidsclausule toe te passen.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10678348

7.

Als de wethouder dit inderdaad hartverwarmend en nodig vindt, waarom is de hardheidsclausule door het college dan niet toegepast, ondanks een positief advies van de adviescommissie bezwaren? Het college vindt het inderdaad een hartverwarmend initiatief. Het college is echter, zoals aangegeven in de beantwoording van vraag 6, niet bevoegd om in deze casus de hardheidsclausule toe te passen. Het is aan de raad om te bepalen of er voor (zorg) doelgroepen mogelijkheden voor ontheffing dan wel vrijstelling van het stringente kamerbewoningsbeleid in de huisvestingsverordening opgenomen kunnen worden. Het college heeft daarom door middel van een commissiebrief (RIS316404) deze situatie onder de aandacht van uw raad gebracht en een voorstel gedaan om het beleid op dit punt aan te passen. Het gaat dan niet alleen om dit initiatief in relatie tot dakloze tienermoeders, maar ook om andere kwetsbare doelgroepen in het kader van het Doorbraakplan. Overigens zou dit initiatief in sommige wijken volgens de huisvestingsverordening wel mogelijk zijn. Het college heeft de aanvrager hier ook op gewezen in het besluit op bezwaar en het college heeft ook aangeboden om mee te denken over eventuele andere locaties waar de raad omzetting van zelfstandige woonruimte naar onzelfstandig gebruik van woonruimte heeft toegestaan.

Een ambulant begeleider van Siriz stelt in hetzelfde artikel dat er veel vraag is naar een plek voor dak- of thuisloze (aanstaande) moeders. 8.

Heeft het college zicht op deze specifieke groep? Kan het college inschatten om hoeveel dak- of thuisloze (aanstaande) moeders het in Den Haag jaarlijks ongeveer gaat?

Er is geen totaaloverzicht over het aantal dak- of thuisloze (aanstaande) tienermoeders. Deze groep meldt zich namelijk via verschillende wegen voor plaatsing of begeleiding. Dit kan onder andere via jeugdbescherming ofwel jeugdhulp, het daklozenloket, via hulpverlening, etcetera. In 2023 zijn er bij het Daklozenloket circa 12 dakloze tienermoeders geregistreerd. Er zijn verschillende beschikbare locaties van onder andere het Leger des Heils. Volgens verschillende zorgaanbieders is er niet zo zeer meer behoefte aan een combinatie van verblijf en (geclusterde) zorg, maar aan initiatieven en mogelijkheden voor zelfstandige reguliere huisvesting met lichte ambulante ondersteuning in de wijk. 9.

Is het college het met de indieners eens dat het een gemiste kans is dat het huis voor jonge moeders nu niet wordt gerealiseerd? De initiatiefnemer stelt in het interview: ‘een burgerinitiatief, begin er niet aan’.

De raad heeft eerder een belangenafweging gemaakt met betrekking tot kamerbewoning in Scheveningen die inzet op maximaal behoud van zelfstandige woningen in de woningvoorraad. Het college geeft uitvoering aan deze vastgestelde beleidskaders. Het college heeft de raad in de eerder aangehaalde commissiebrief (RIS316404) voorgesteld om initiatieven als deze in de toekomst snel mogelijk te maken, door het huidige kamerbewoningsbeleid aan te passen. Door middel van een aangenomen motie (RIS317096) heeft uw raad zich echter uitgesproken om dergelijke beleidsaanpassingen niet door te voeren voordat er een nieuwe woonvisie is vastgesteld. De initiatiefnemer stelt in het interview: ‘een burgerinitiatief, begin er niet aan’. 10. Betreurt het college deze uitspraak? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10678348

Zoals aangegeven ziet het college dit als een hartverwarmend initiatief waarvoor het college zich hard heeft gemaakt door middel van een voorstel om het kamerbewoningsbeleid voor kwetsbare doelgroepen aan te passen. 11.

Ziet het college voor zichzelf een rol weggelegd om initiatiefnemers die, al naar gelang het antwoord op vraag 2 maar naar mening van de indieners, een belangrijke bijdrage kunnen leveren voor kwetsbare mensen in onze stad beter te ondersteunen? Welke concrete acties horen daar wat het college betreft bij?

Het college staat altijd open voor initiatieven uit de stad om kwetsbare mensen te huisvesten. Dat het college prioriteit geeft aan de huisvesting van kwetsbare doelgroepen blijkt onder andere ook uit het ‘Doorbraakplan huisvesting zorgdoelgroepen en statushouders’ (RIS310115) en het beleidskader Aanpak dakloosheid (RIS316085). Het college dient bij initiatieven echter ook altijd rekening te houden met lokale wet- en regelgeving waaraan uitvoering gegeven dient te worden. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4