RIS316990 Tussenevaluatie Haagse Hopper Benoordenhout

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Arjen Kapteijns Wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSO/10625441 RIS316990 Contactpersoon

Lilian Verkleij Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Mobiliteit Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

9 januari 2024

lilian.verkleij@denhaag.nl

Onderwerp

Tussenevaluatie Haagse Hopper Benoordenhout

Geachte voorzitter, Naar aanleiding van de afdoening van de motie N.2. “Pilot met innovatief vraaggericht openbaar vervoer Benoordenhout” (RIS305473, d.d. 7 juli 2020) heeft het college de raadscommissie op 23 november 2021 geïnformeerd (RIS310688) over het besluit met een pilot te willen starten (RIS310672, d.d. 23 november 2021), onder voorbehoud van een nadere uitwerking met de omgeving en het proces van aanbesteding. In deze brief informeren wij u over de eerste resultaten van de pilot met de Hopper. Deze is op 1 januari 2023 gestart en duurt in totaal 3 jaar (eindigt eind 2025). Gedurende die periode willen we leren hoe de Hopper werkt en hoe de dienst verbeterd kan worden. Uiterlijk op het einde van de pilot periode zal er op basis van de tussentijdse evaluaties een besluit worden genomen over de toekomst van de Hopper. Deze tussenevaluatie is samen met HTM en MRDH opgesteld.

Foto: HTM

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10625441

1.

Wat is de Haagse Hopper Benoordenhout?

De Haagse Hopper is een innovatieve, collectieve vraag gestuurde vervoersdienst in de vorm van een 8-persoonsbus die rijdt tussen het centrum van Den Haag (Kneuterdijk) en de wijk Benoordenhout (Clingendael). De bus rijdt geen vaste route: afhankelijk van waar en wanneer reizigers een rit vanaf een van de twaalf haltes reserveren, wordt de snelste en meest efficiënte route gereden. Reizigers boeken hun rit online en on demand (voor dit moment) of vooruit (maximaal 60 minuten van te voren) met de speciale Ride Pingo-app. Via deze app worden de reizigers op de hoogte gehouden van wanneer de bus aankomt (binnen maximaal 15 minuten) en van de geschatte aankomsttijd op de bestemming van hun rit. De rit wordt betaald in het voertuig per pin. Een rit (ongeacht waar wordt inof uitgestapt) kost €1,50, gebaseerd op de gemiddelde kosten van regulier OV. Telefonisch reserveren kan maar kost €1,00 extra. De Haagse Hopper is niet rolstoeltoegankelijk. Deze pilot is het resultaat van een constructieve en plezierige samenwerking met HTM, MRDH, The Routing Company, de Wijkvereniging Benoordenhout en reizigersvereniging Rover. Zo is het voorstel van de plek van de haltes van de Wijkvereniging en Rover in de uitwerking van het plan overgenomen. Ook de week- en dagverdelingen van de diensturen zijn in gezamenlijk overleg bepaald. 2.

Waarom de Haagse Hopper Benoordenhout? Het doel van de pilot Haagse Hopper Benoordenhout is om voor deze vorm van modern, efficiënt en comfortabel "collectief vraagafhankelijk vervoer", ter aanvulling op het bestaande openbaar vervoer en/of ter vervanging van onrendabele lijnen, ervaring op te doen om te zien of deze pilot voor Benoordenhout de goede oplossing is, en of opschalen of inzetten van deze oplossing in meer gebieden van de MRDH in de toekomst mogelijk wordt. Den Haag kiest met de Strategie Mobiliteitstransitie (RIS310664) voor nieuwe manieren om haar inwoners met de stad te verbinden, zodat meer kan worden gedaan met de schaarse openbare ruimte en rekening wordt gehouden met de verschillende mobiliteitsbehoeften tussen wijken en buurten. In de Strategie Mobiliteitstransitie wordt dit gedefinieerd als ‘de menselijke maat’. Na het opheffen van de onrendabele buslijn 18 bleef bij de bewoners van Benoordenhout behoefte aan een OV-verbinding met het centrum. Met de Haagse Hopper, een slim collectief vraag gestuurd vervoerssysteem, ziet de gemeente kans in Benoordenhout maatwerk te bieden als potentieel aanvullend, integraal onderdeel van het bestaande OV-systeem, én om daarmee te experimenteren. Het initiatief te experimenteren met de Haagse Hopper past tevens in de Beleidslijn Maatwerkvervoer MRDH 2020-2025 (“Mmmove!”).

De exploitatiekosten worden voor 50% uit Mmmove en voor 50% door de gemeente gefinancierd uit programma 12 Mobiliteit. De voorwaarde die door de MRDH gesteld is voor de Mmmove-subsidie aan deze innovatieve pilot met vraag gestuurd collectief vervoer, is dat gedurende de pilot een kostendekkingsgraad van 10 procent haalbaar moet blijken. 3. Resultaten pilotperiode januari – september 2023 HTM maakt op basis van de data van The Routing Company maandelijks inzichtelijk hoe het gebruik van de Hopper zich ontwikkelt. Hieronder de samenvatting van de afgelopen 9 pilotmaanden januari t/m september 2023. De grafieken in dit document zijn aangeleverd door HTM.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10625441

Bij de haltes in het centrum wordt het meeste in- en uitgestapt: aan de Kneuterdijk en bij de Koninklijke Schouwburg. Ook de halte Johannes Bildersstraat bij het winkelgebied Van Hoytemastraat in Benoordenhout is populair. Opvallend is het relatief lage aantal in- en uitstappers op de halte Koninginnegracht. Daaruit kan mogelijk worden geconcludeerd dat deze halte -nog- niet vaak wordt gebruikt als overstap naar tramlijn 9 richting Scheveningen of het station Den Haag Centraal. Zie voor de halteliggingen hierna het kaartje van HTM.

Bron: HTM

In april werd het hoogste aantal passagiers gemeten, ruim 600. Na een daling in juni tot ca. 450 passagiers (lager dan bij de start van de pilot) zit er weer een stijgende lijn in, namelijk ca. 540 passagiers in september.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10625441

Per dag zaten de afgelopen 9 maanden gemiddeld 21 passagiers in de Hopper. Het gebruik van de Hopper over de dagen gezien schommelt van gemiddeld ca. 17 op maandagen tot gemiddeld 22 op zaterdagen, met uitschieters van 4 per dag tot 44 per dag. Over de dag gezien blijkt de Hopper met name in de daluren het meest gebruikt en vooral op zaterdagavond van 22.00 tot 23.00 uur (op doordeweekse dagen rijdt de Hopper tot 21.00 uur). Daaruit blijkt dat de Hopper vooral gebruikt wordt voor ritten van en naar recreatieve bestemmingen.

Het innovatieve on demand plansysteem dat zorgt voor de efficiënte en dynamische routekeuzes en reisinformatie, voldoet onder de huidige omstandigheden prima aan de verwachtingen: de gemiddelde wachttijd voordat de bus bij de aangegeven halte verschijnt is 7,35 minuten. Dat is ruim beneden het gestelde maximum van 15 minuten. De daadwerkelijke wachttijd wijkt gemiddeld slechts ca. 2 ½ minuut af van de geplande wachttijd bij het boeken (rekening houdend met de mate van nauwkeurigheid van de routeplanner van de The Routing Company). Dat is ongeveer ook de extra tijd waarin reizigers langer in de bus zaten dan eerder voorspeld, de zogenaamde omrijdtijd, die ontstaat door het tijdens de rit opnemen van andere geboekte ritten.

Het slimme boekings- en routekeuzesysteem van de Hopper werkt het meest efficiënt en flexibel als de reizigers online en on demand boeken. Uit de statistieken blijkt dat de gebruikers van de Hopper dat ook met grote meerderheid doen. Slechts 14% wordt de rit telefonisch geboekt. Van alle ritten wordt 71% on demand geboekt (‘per direct’) en 29% van de ritten worden van te voren gereserveerd (tussen 15 minuten en maximaal een uur). De Haagse Hopper wordt door de huidige gebruikers hoog gewaardeerd. De reizigers die na het afsluiten van de rit in de app reageren op de vraag de Hopper met sterren te waarderen en/of een andere reactie achter te laten, geven de Hopper afgerond het maximaal aantal van 5 sterren.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10625441

4. Hoe verder? Zoals uit de statistieken van de afgelopen 9 maanden blijkt, is het gebruik van de Hopper gemiddeld 21 reizigers (instappers) per dag. Bij aanvang van de pilot was het streven gemiddeld 30 reizigers per dag te halen. Bij de huidige serviceverlening van de Hopper bedragen de jaarlijkse kosten ca. €300.000 en de opbrengsten uit de kaartverkoop ca. €9.000 (de netto opbrengst per kaartje is €1,38). Voor een kostendekkingsgraad van 10% moet het aantal reizigers gedurende de pilotperiode worden verhoogd naar structureel gemiddeld ca. 60 reizigers per dag, de subsidievoorwaarde van de Beleidslijn Mmmove van MRDH. Behoeftenonderzoek Het aantal reizigers moet dus nog groeien om het gewenste gemiddelde te behalen. Om het aantal reizigers te verhogen wordt dit jaar nog een behoeftenonderzoek uitgezet onder gebruikers en onder (nog) niet-gebruikers, onder bewoners en bezoekers van Benoordenhout: wat is hun reisgedrag en welke motieven zitten daar achter? Wat is de herkomst en wat zijn de bestemmingen van de bewoners en bezoekers van Benoordenhout? Waar wordt de Hopper om gewaardeerd, wat zou verbeterd kunnen worden en waarom? De Hopper blijkt een sociale functie te vervullen. Naast dat de Hopper mensen naar sociale activiteiten vervoert, geven reizigers aan ook het persoonlijke contact met de chauffeurs erg plezierig te vinden.

Ook wordt onderzocht in hoeverre de Hopper bekend is onder de bewoners en bezoeker van Benoordenhout en wat men denkt of verwacht dat het is. Experimenten Op basis van de uitkomsten van het behoeftenonderzoek wordt bepaald aan welke ‘knoppen’ in het systeem van de Hopper gedraaid kan worden om meer reizigers te trekken. Uit meerdere reacties blijkt dat het toevoegen van een halte nabij het Centraal Station waarschijnlijk een van de eerste aanpassingen zal zijn waarmee de komende pilotperiode wordt geëxperimenteerd. Ook is het denkbaar dat de dagen en tijdsperiodes waarin de Hopper rijdt mogelijk nog beter op de vraag kunnen worden aangepast. Zo rijdt de Hopper nu niet op zondag, en eindigt de dienst op elke door-de-weekse dag om 21.00 uur. Een vast gegeven is het aantal diensturen: 4.300 per jaar. Deze zijn wel vrij te verdelen over de week en dag. Verder is het uitgangspunt dat gereden blijft worden met één 8-persoonsbus met een professionele chauffeur. De wijzigingen in het vervoerssysteem waarmee geëxperimenteerd gaat worden, worden achter elkaar en niet tegelijk doorgevoerd, om de effecten per maatregel goed te kunnen meten. De gemeente, HTM en MRDH besluiten samen met de Wijkvereniging Benoordenhout en Rover over de uit te proberen wijzigingen, om gezamenlijk van de Hopper een succes te kunnen maken.

In de loop van 2024 informeren wij u graag opnieuw over de ontwikkelingen van de pilot met de Haagse Hopper Benoordenhout. Met vriendelijke groet, de wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen Arjen Kapteijns

5/5