RIS316971 Bewonersorganisaties

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Martijn Balster Wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest

020

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

DPZ/10630659 RIS316971 Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

Contactpersoon Dienst

Dienst Publiekszaken Afdeling

Bureau Stadsdelen en Wijken Telefoonnummer

14070 E-mailadres

Datum

6 november 2023 Onderwerp

Bewonersorganisaties

Geachte voorzitter, Tijdens de commissievergadering van 24 augustus is er door mij een brief over de bewonersorganisaties van Den Haag toegezegd aan uw commissie. Via deze brief wil ik de commissie meenemen in de belangrijkste onderwerpen die op dit moment spelen. Ik geef u de achtergrond van het waarom en hoe de nieuwe beleidsnota Bewonersorganisaties tot stand is gekomen, wat de oorsprong van het convenant bewonersorganisaties is, hoe het convenant tot stand gekomen is en hoe de implementatie van het convenant gegaan is. Verder wil ik nader toelichten hoe bewonersorganisaties geholpen kunnen worden met hun ondersteuningsvraagstukken. Tot slot wil ik ook reflecteren op het proces rondom het convenant en wat voor gevolgen dit heeft gehad in de samenwerkingsrelatie met de bewonersorganisaties en wil ik de commissie meenemen in de evaluatie die ik voor ogen heb rondom het convenant en de samenwerkingsrelatie als geheel. 1. Nieuwe beleidsnota Bewonersorganisaties Den Haag 2021 De bewonersorganisaties hadden in het verleden alleen een rol als belangenbehartiger van de bewoners van de wijk. Dat betekent dat zij wanneer zij als eerste aanspreekpunt met de gemeente spreken, dat doen namens hun achterban in de wijk. De samenleving is veranderd en ook doordat wijken en organisaties zo verschillen, was het tijd om het vorige beleidskader Bewonersorganisaties uit 2014 te evalueren.

Samen met de bewonersorganisaties is de positie van de bewonersorganisaties opnieuw onder de loep genomen hetgeen geresulteerd heeft in de (nieuwe) beleidsnota Bewonersorganisaties Den Haag 2021 (RIS309456). 2. Convenant bewonersorganisaties Tijdens diverse gesprekken met de bewonersorganisaties over het nieuwe beleid kwam naar voren dat bewonersorganisaties behoefte hebben aan meer vertrouwen vanuit de gemeente. Ook gaf men aan dat ze graag verantwoordelijkheid nemen en vinden dat de gemeente hen daarop mag aanspreken.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoon : 14070 publiekszaken@denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10630659

Dit vertrouwen van de gemeente wordt niet door alle bewonersorganisaties gevoeld en geeft hen het idee van een ongelijkwaardige relatie. Samen met de bewonersorganisaties is daarom afgesproken om in het nieuwe beleid expliciet bij stil te staan. Om het vertrouwen te versterken is onder meer afgesproken jaarlijks afspraken te maken over hoe de bewonersorganisatie zijn/haar rol wil invullen en wat daarvoor nodig is vanuit de organisatie zelf en vanuit de gemeente. De convenanten kunnen een hulpmiddel zijn om over de wederkerigheid, het samenspel tussen gemeente en bewonersorganisaties afspraken te maken. De bedoeling was dat er jaarlijks een convenant wordt gesloten tussen de stadsdeelorganisatie en de betreffende bewonersorganisatie. Hiertoe is vanuit de gemeente een concept-modelconvenant opgesteld. Totstandkoming Tijdens de door en voor bewonersorganisaties georganiseerde inspiratiebijeenkomst in het Koorenhuis eind maart 2022 is het eerste concept-modelconvenant besproken. Ook is de vraag gesteld welke bewonersorganisaties met de gemeente wilden meedenken in de verdere ontwikkeling van het convenant. Drie bewonersorganisaties reageerden positief Deze organisaties zijn betrokken bij het vervolg. Tijdens de zomer van 2022 is de gemeente aan de slag gegaan met de uitwerking van het conceptmodel.

Uiteindelijk is aan het einde van de zomer 2022 het concept-modelconvenant aan de drie bewonersorganisaties voorgelegd ter bespreking en toetsing of de afspraken die geformuleerd waren reëel en haalbaar waren. Implementatie De afgelopen maanden hebben de stadsdelen gesproken met bewonersorganisaties over het convenant, over maatwerkvoorwaarden en de ondertekening ervan. 30 organisaties hebben het convenant getekend en bij 17 organisaties waren er aandachts- en kritiekpunten. Het college moet concluderen dat de manier waarop het convenant aan deze organisaties is voorgelegd, door sommige organisaties als dwingend is ervaren. Reden daarvoor is onder meer dat in de beleidsnota Bewonersorganisaties Den Haag 2021 onbedoeld een impliciete koppeling tussen convenant en basissubsidie is opgenomen. Oorspronkelijk doel van het convenant was echter om op vormvrije wijze tot afspraken te komen op stadsdeelniveau tussen bewonersorganisatie en gemeente, dusdanig dat dit bijdraagt aan onderling vertrouwen en daarmee de samenwerking bevordert. Zoals tijdens de vergadering van 24 augustus van uw commissie in het debat is aangegeven, constateert het college dat de vorm die het convenant in tekst en beleving heeft gekregen tot onrust bij diverse bewonersorganisaties heeft geleid. En van de punten die tot onrust leidde was de koppeling met de basissubsidie.

Deze koppeling is na de verwarring bij bewonersorganisaties eind februari losgelaten. De koppeling aan de basissubsidie is niet meer aan de orde en we zullen deze onduidelijkheid in de beleidsnota Bewonersorganisaties herstellen en niet hanteren in de convenanten. Met bewonersorganisaties gaan we – lerende van de vele positieve ervaringen die er gelukkig ook zijn kijken hoe we het convenant verder kunnen doorontwikkelen. Op basis van de goede verstandhouding tussen gemeente en bewonersorganisaties in de diverse stadsdelen.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10630659

3. Ondersteuningsbehoefte bewonersorganisaties Bewonersorganisaties zijn unieke vrijwilligersorganisaties. Bewonersorganisaties staan vanuit hun rol als organisator, verbinder en of belangenbehartiger voor grote uitdagingen. Bewonersorganisaties verschillen van elkaar net zoals de wijken en hun uitdagingen van elkaar verschillen. Sommige bewonersorganisaties hebben het goed voor elkaar. Zij hebben een goed en voltallig bestuur met brede kennis, vaak ondersteund door veel vrijwilligers vanuit commissies en werkgroepen. Er is voldoende ervaring die geborgd is in de organisatie en bij wisseling van de wacht wordt doorgegeven en ze beschikken over een breed netwerk in de wijk waardoor zij goed op de hoogte zijn van wat er speelt. Anderen ervaren problemen. Dit kan zijn in de zoektocht naar voldoende bestuursleden, onduidelijkheid over welke koers de organisatie wil varen of het ontbreken van kennis en ervaring om met complexe vraagstukken om te kunnen gaan. En soms moet er vanaf vrijwel niets gebouwd worden aan een nieuwe bewonersorganisatie. Het is van belang dat bewonersorganisaties voldoende expertise hebben om de continuïteit van het bestuur en bedrijfsvoering te kunnen waarborgen en om vrijwilligers te kunnen werven.

PEP Den Haag biedt maatschappelijke initiatieven (nieuwe organisaties) een stevig ondersteuningsaanbod en staat bestaande maatschappelijke organisaties, waaronder bewonersorganisaties ter zijde. Zij biedt kosteloos verschillende producten en diensten aan zoals ondersteuning bij het vinden van vrijwilligers en bestuursleden, het opstellen van een goed vrijwilligersbeleid, wegwijs bij subsidieaanvragen, concrete tips voor beginnende bestuursleden, het omgaan met inclusiviteit en diversiteit binnen de organisatie en in relatie met de wijk, het inzetten van (sociale) media en andere (wijk)media etc. De ondersteuning waarvan vooral de bewonersorganisaties gebruik maken zijn: Voor elk stadsdeel heeft PEP een of meer accounthouders. Deze kennen de wijken en weten welke organisaties er actief zijn. Ze hebben korte lijntjes met de belangrijke organisaties in de wijk: naast de bewonersorganisaties zijn dat bijvoorbeeld de gemeentelijke stadsdeelmedewerkers, welzijnsinstellingen maar ook de vele initiatieven, stichtingen en verenigingen die ook in de wijk actief zijn. PEP kan een beginnende bewonersorganisatie helpen met het leggen van verbinding en het opbouwen van het benodigde netwerk in de wijk.

De accounthouders helpen organisaties in de wijk met het organiseren van bijeenkomsten om samen te werken aan het netwerk in een wijk of stadsdeel en – waar nodig – een gezamenlijke wervingsactie voor vrijwilligers op touw te zetten. Naast de adviseurs van PEP Den Haag, zijn de stadsdeelmedewerkers, de communitybuilders en de opbouwwerkers in de wijken te vinden. Zij staan in hun dagelijkse werk in contact met onder meer de bewonersorganisaties. Wanneer bewonersorganisaties subsidie nodig hebben voor hun activiteiten, dan kunnen zij hiervoor gebruik maken van gemeentelijke subsidieregelingen. PEP kan bewonersorganisaties adviseren op het gebied van subsidieaanvragen, maar ook een breed scala aan (private) vermogensfondsen om financiering rond te krijgen. Trainingen en workshops voor bestuurders: PEP biedt een scala aan activiteiten voor (beginnend) bestuurders, zo ook van bewonersorganisaties. Hoewel het dankbaar is om bestuurder te zijn, komt er ook een hoop op je af als je ervoor kiest om bestuurder te worden. Los van de wet- en regelgeving, beleidskaders en financiële verplichtingen krijg je te maken met het omgaan met verschillende stakeholders, het informeren en betrekken van wijkbewoners in een veranderende wijk.

De trainingen van PEP gaan in op vragen zoals hoe het bestuurswerk behapbaar houdt, het opnieuw uitvinden van het wiel voorkomen, het verdelen van de taken en het omgaan met de achterban.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10630659

-

-

-

Wanneer de uitdagingen erg complex worden en daarmee advisering van de bewonersorganisatie voor wat langere termijn gewenst is, dan kan een beroep worden gedaan op de vrijwillige bestuurscoaches van PEP. Zij zijn doorgewinterde bestuurders die hun kennis en ervaring delen en inzetten om onder meer bewonersorganisaties een stap verder te brengen. Online biedt PEP dienstverlening als vrijwilligersvacatureplatforms Den Haag Doet en Volunteer The Hague. Hierop zijn vrijwilligersvacatures te plaatsen, maar ook potentiële vrijwilligers te vinden. Er is de Den Haag Doet Vrijwilligersacademie waarop vele gratis trainingen te vinden zijn die vrijwilligers/bestuurders van bewonersorganisaties kunnen volgen. Tot slot heeft PEP, mede naar aanleiding van het signaal van uw commissie Samenleving in de vergadering van 24 augustus 2023, haar geplande acties op het gebied van bewonersorganisaties versneld. Inmiddels is het aanbod van PEP voor bewonersorganisaties voor hen inzichtelijk gemaakt via pepdenhaag.nl/bewonersorganisaties. Deze specifieke pagina gaat in op de manieren waarmee PEP bewonersorganisaties kan adviseren en ondersteunen.

Verder zal er op korte termijn een gesprek plaatsvinden met PEP over hoe er in de toekomst beter bij de organisaties nagegaan wordt of zij tevreden zijn over het aanbod van PEP. Als blijkt dat een (nieuwe) bewonersorganisatie een ondersteuningsbehoefte heeft waarin PEP niet kan voldoen, dan kan deze (nieuwe) organisatie altijd bij het stadsdeel aankloppen voor hulp. Het stadsdeel kan dan samen met de organisatie en PEP kijken welke passende interventie er ingezet kan worden om de organisatie te helpen met hun vraagstuk (zie RIS314425). 4. Evaluatie De beleidsnota bewonersorganisaties 2021 is inmiddels alweer ruim twee jaar oud, een goed moment om te bezien in hoeverre de voornemens zijn gerealiseerd en waar verdere verbeteringen mogelijk zijn. Het college zal de bewonersorganisaties hierbij betrekken en onder meer de werkwijze rond convenanten en ondersteuning van bewonersorganisaties hier in meenemen. Over de uitkomsten van de tussenvaluatie en de eventuele aanscherpingen die dit tot gevolg heeft gaan we u in de eerste helft van 2024 informeren. Met vriendelijke groet, de wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest Martijn Balster

4/4