RIS316965 Impactanalyse en review op de impactanalyse regio Haaglanden n.a.v. de doorontwikkeling van de Jeugd- en gezinshulp in Den Haag

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk OCW/10630278

RIS316965

Aan: de Gemeenteraad

Contactpersoon

Myriam Roosenbrand & Mariam el Ourfi Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

31 oktober 2023

mariamelourfi@denhaag.nl

Onderwerp

‘Impactanalyse en review op de impactanalyse regio Haaglanden n.a.v. de doorontwikkeling van de Jeugd- en gezinshulp in Den Haag’

Geachte leden van de raad, Bijgaand bieden wij u de uitkomsten van de regionale impactanalyse, inclusief het vervolg hierop (de review op deze impactanalyse), die hebben plaatsgevonden naar aanleiding van de doorontwikkeling van de jeugd- en gezinshulp (Haags toekomstperspectief) in Den Haag per 1-1-2024, aan. In het eerste deel van deze brief wordt hier nader op ingegaan. In het tweede deel van deze brief wordt u geïnformeerd over de prognose voor de te verwachten uitgaven aan jeugdhulp in 2023. 1.

Uitkomsten impactanalyse en de review op de impactanalyse regio Haaglanden n.a.v. de doorontwikkeling van de Jeugd- en gezinshulp in Den Haag

Doorontwikkeling Jeugd- en gezinshulp Vanaf 1 januari 2024 worden de twee samenwerkingsverbanden 'Kracht voor Jeugd- en gezin' en 'rondom Jou' verantwoordelijk voor een groot deel van de jeugdpreventie, jeugdteams en ambulante specialistische jeugdhulp. Met deze verandering in het jeugdstelsel wordt ingezet op het gebieds- en gezinsgericht werken, een goede aansluiting bij de hulpvraag, leefwereld en sociale omgeving van het gezin en een goede toegankelijkheid en verbinding tot het brede jeugdaanbod. Op 26 april jl. bent u geïnformeerd over de uitkomsten van de dialoogfase en de gunningsleidraad, zoals die samen met de geselecteerde samenwerkingsverbanden en andere samenwerkingspartners is uitgewerkt (RIS315245). Op 4 juli jl. bent u geïnformeerd over de definitieve gunning van de aanbesteding Jeugd- en gezinshulp (RIS316068). Sindsdien wordt door de samenwerkingsverbanden en gemeente op alle vlakken (w.o. zorgcontinuïteit, overgang van personeel, financiën, sturing- en monitoring etc.) hard gewerkt om op 1 januari 2024 feitelijk van start te gaan. Op 12 oktober jl. heeft er in de commissie Samenleving een werkbespreking plaatsgevonden over de stand van zaken van de implementatie van de Jeugd- en gezinshulp. Tevens is ingezoomd op de kernindicatoren.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10630278

Aanleiding impactanalyse en review op de impactanalyse Met de start van de doorontwikkeling Jeugd- en gezinshulp per 1-1-2024 in Den Haag, valt een deel van de specialistische jeugdhulp die nu nog in regionaal verband (H10) is ingekocht, onder de verantwoordelijkheid van de twee samenwerkingsverbanden. Ten aanzien van het deel van de (hoog)specialistische jeugdhulp, JeugdhulpPlus, jeugdbescherming en -reclassering blijft de gemeente Den Haag onderdeel van de huidige regionale inkoop 1. De andere acht gemeenten in de regio Haaglanden handhaven de lopende inkoopcontracten. Omdat alle tweedelijns jeugdhulp op dit moment nog regionaal wordt ingekocht en de doorontwikkeling Jeugd en gezinshulp daarmee van invloed is op de regionale samenwerking, hebben de gemeenten binnen Haaglanden, in samenwerking met de gemeente Den Haag en de samenwerkingsverbanden, een regionale impactanalyse uitgevoerd (in de bijlage is het rapport ‘Impactanalyse en maatregelen SbJH’ toegevoegd). Het doel van de regionale impactanalyse is om de mogelijke gevolgen en risico's voor de overige gemeenten in Haaglanden en op de regionale samenwerking in kaart te brengen. Impactanalyse regio Haaglanden Het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (SbJH) heeft met de impactanalyse ingezet op het verder en tijdig in beeld brengen van scenario’s.

De impact is onderzocht voor de overige gemeenten in Haaglanden, aanbieders, het Programmabureau, het SbJH en cliënten. In het voorjaar van 2023 nam het SbJH namens de acht gemeenten deel aan de dialoogfase van het Haagse aanbestedingstraject. Naar aanleiding hiervan zijn een aantal samenwerkingsafspraken gemaakt, waaronder: • Regionaal wordt ingezet op het borgen dat de jeugdhulp binnen de regio op een gelijkwaardige manier beschikbaar blijft. • De regio Haaglanden heeft een traject in gang gezet rondom het grensverkeer jeugdhulp en onderwijs. Er worden afspraken gemaakt over samenwerking tussen lokale teams en scholen bij grensverkeer van leerlingen binnen Haaglanden. Ook de samenwerkingsverbanden zijn hierbij betrokken. Het volledige overzicht van de gemaakte afspraken zijn in de impactanalyse opgenomen. De afspraken zijn inmiddels in gang gezet. De hoofdconclusie van de impactanalyse van het SbJH is dat de risico’s in algemene zin beperkt en beheersbaar zijn voor de andere gemeenten. Review op de impactanalyse Aanvullend op de impactanalyse van het SbJH is in opdracht van de acht gemeenten in Haaglanden een review uitgevoerd door een onafhankelijk onderzoeksbureau (in de bijlage is het rapport ‘review impactanalyse Haags Toekomstperspectief’’ toegevoegd).

Het doel van de review is om inzicht en grip op de ontwikkelingen te vergroten door middel van een onafhankelijke toets. De onderzoekers herkennen conclusies van de impactanalyse en benoemen aanvullend aandachtspunten en aanbevelingen, waaronder: • Aanbieders die niet door de gemeente Den Haag ingekocht worden, kunnen kwetsbaar worden door het verlies van een groot deel van hun aanbod. Als een aanbieder in de knel komt, betekent overigens dit niet per definitie dat dit een bedreiging vormt voor het (dekkend) zorglandschap. De regio Haaglanden houdt zicht op signalen en risico’s.

1

In paragraaf 2.5 van de gunningsleidraad Haags toekomstperspectief Jeugd- en gezinshulp Den Haag is nader gespecificeerd wat t.a.v.

de specialistische jeugdhulp regionaal beschikbaar blijft.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10630278

•

De Doorontwikkeling Jeugd- en gezinshulp in Den Haag hoeft niet direct van invloed te zijn op de overige gebieden waarop wordt samengewerkt in de jeugdregio Haaglanden, zoals de uitvoering van de Regiovisie Jeugdhulp Haaglanden 2021-2026 (RIS309874). Het advies is om komende periode aandacht te besteden aan de onderlinge verhoudingen en de samenwerking.

Het volledige overzicht van de conclusie en aandachtspunten zijn in het bijgevoegde rapport opgenomen. Tevens brengt het rapport een aantal vraagstukken naar boven die ook los van de ontwikkelingen in Den Haag aandacht behoeven van gemeenten. Vooruitblik naar het vervolg n.a.v. de aanbevelingen vanuit het reviewrapport De genoemde aandachtspunten en aanbevelingen uit het reviewrapport worden door de gemeenten in Haaglanden ter harte genomen. De gemeenten zijn momenteel bezig om tot een regionaal akkoord te komen tussen gemeenten en aanbieders, waarin o.a. heldere afspraken worden gemaakt over het bieden van zorgcontinuïteit aan jeugdigen in de regio. Voor wat betreft de onderlinge verhoudingen zijn we zowel op bestuurlijk als ambtelijk niveau (en met aanbieders) met elkaar in gesprek over waardensturing en een toekomstbestendige regionale samenwerking (regionale governance). 2. Kostenontwikkeling Jeugdhulp Eerder dit jaar hebben wij middels de 4-maands rapportage – toen er nog weinig realisatiecijfers van het jaar 2023 beschikbaar waren– een verwacht tekort op Jeugd gemeld van € 12,5 mln. In de tussentijd zijn de kosten verder gestegen, met name de kosten van de specialistische jeugdhulp. Dit beeld is ook landelijk en regionaal te zien. Op basis van de meest recente prognose wordt een tekort verwacht van circa € 30 mln. in totaal voor Jeugd2.

Het tekort wordt naar verwachting gecompenseerd door voordelen binnen programma 8. Hieronder de belangrijkste oorzaken van het tekort: • Bij de Hervormingsagenda blijft de volledige door het Rijk ingeboekte besparing bij de gemeente Den Haag van € 14,4 mln. voor 2023 (t.o.v. 2022) intact. De verwachting was een verzachting en temporisering vanwege de vertraging in de Hervormingsagenda. • De oplopende kosten bij de inkoop van voorzieningen via het SBJH die gecorrigeerd voor prijsindexatie leiden tot een kostenstijging ten opzichte van 2022 van naar verwachting € 8,7 mln. De verwachte kostenstijging van 11,2% ligt overigens onder het gemiddelde van de H10. De gemiddelde stijging voor het totaal van de H10 is 14,2%. • De groei in gebruik van voorzieningen is in nog sterkere mate ook zichtbaar bij het bij de pgb’s, namelijk ca € 1,5 mln. nadeel. • De transitie van Jeugdhulpplus door opbouw van nieuwe alternatieve vormen, waarbij de jongere zoveel mogelijk in of dicht bij de eigen thuissituatie hulp ontvangt met tegelijkertijd de afbouw van het aantal gesloten plaatsen, leidt tot een verwacht nadeel van ca € 3 mln. • Het op peil houden van de jeugdteams leidt tot € 3 mln. extra kosten. Dit jaar kan ongeveer 30% van de benodigde capaciteit niet door de contractpartners worden geleverd, waardoor extra inhuur vanuit de gemeentelijke uitvoerende organisatie JMO noodzakelijk is.

Deze extra inhuur is flink duurder per fte dan ingekocht via de contracten Jeugdteams. De reden van niet leveren volgens contract is het verloop van personeel bij de aanbieders door de afloop van het contract per eind 2023. Vanaf 1 januari 2024 zijn de Jeugdteams onderdeel van het Toekomstperspectief jeugd- en gezinshulp.

2

Een kanttekening hierbij is dat er enige onzekerheid is rondom de prognose, waardoor dit nog kan afwijken in zowel positieve als

negatieve zin.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10630278

•

Voor een goede overgang naar de gebiedsgerichte samenwerkingsverbanden3 per 1 januari 2024 is het verder noodzakelijk om de wachtlijsten weg te werken. Hiervoor is extra capaciteit ingezet voor € 1,5 mln.

Vervolgstappen Met het Haags Toekomstperspectief Jeugd- en Gezinshulp (HTP) (RIS315246) is de koers uitgezet voor een nieuwe werkwijze en bekostigingsmodel voor de jeugdhulp per 2024. Op de middellange termijn draagt het HTP bij aan een betaalbaar Haags Jeugdstelsel. Deze nieuwe manier van werken per 2024 sluit aan bij de ideeën van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd dat als hoofddoel heeft het verbeteren van de kwaliteit van de jeugdzorg en het financieel houdbaar krijgen van het stelsel. Hiermee wordt op termijn het lokale deel van de bezuiniging in de Hervormingsagenda ingevuld. Voor de (hoog)gespecialiseerde jeugdhulp die we in regionaal (H10) verband blijven inkopen, continueren we de sturing op kostenbeheersing via de huidige instrumenten als de bestedingsruimte4 en het Richtinggevend kader5. Naast het verstevigen van de bestaande instrumenten, wordt ook in regionaal verband aanvullende beheersmaatregelen voorbereid om actief te sturen op de afbuiging van de kosten. Kwaliteit, betaalbaarheid en toegankelijkheid van de zorg is en blijft hierbij het uitgangspunt. De raad zal periodiek worden geïnformeerd over de kostenontwikkelingen. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3

Het betreft de gecontracteerde samenwerkingsverbanden 'Kracht voor Jeugd- en gezin' en 'Rondom Jou'.

4

De bestedingsruimte is een raming van de maximale omzet per kalenderjaar die door de gemeente wordt toegekend aan een

jeugdhulpaanbieder. De bestedingsruimte is een lichtere en meer flexibele variant van het budgetplafond. 5

In het richtinggevend kader is de inzet (aantal uren/looptijd) bij gemiddelde problematiek van de jeugdige opgenomen. Het kader is

richtinggevend en niet dwingend, omdat er in overleg met de gemeenten en op basis van de problematiek van het kind/gezin van afgeweken kan worden.

4/4