RIS316958 Commissiebrief appreciatie klankbordgroep advies en alternatieven overkluizing Grotiusplaats

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Robert van Asten Wethouder van Stedelijke Ontwikkeling, Bibliotheken en Europa

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Ruimte

DSO/10627480 RIS316958 Contactpersoon

Anko Grootveld Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

31 oktober 2023

anko.grootveld@denhaag.nl

Onderwerp

Commissiebrief appreciatie klankbordgroep advies en alternatieven overkluizing Grotiusplaats

Geachte voorzitter, Langs de A12, tegenover het Paleis van Justitie, zijn in 2022 de Grotiustorens I en II opgeleverd met 655 huurappartementen. Het realiseren van een overkluizing ten behoeve van geluidsreductie was destijds een voorwaarde voor de ontwikkeling van de Grotiustorens. Dit is vastgelegd in het bestemmingsplan 2018 (RIS300549). De Gemeente heeft met Pro-vast in 2017 vastgelegd dat de kosten voor de realisatie en exploitatie van de overkluizing geheel voor rekening van de Gemeente zijn en dat het dek groen ingevuld zal worden. Recent geluidstechnisch onderzoek (her)bevestigt dat de geluidsbelasting op de gevels van de Grotiustorens aanmerkelijk hoger is dan de wettelijke norm en dat niets doen geen optie is. De geluidbelasting terugbrengen tot een wettelijk acceptabel niveau en het inrichten van een groengebied draagt bij aan het woongenot van de bewoners van de Grotiustorens en zijn omgeving. Op 30 juni 2022 is door uw raad een gewijzigde scope voor de overkluizing vastgesteld met een constructie, een veiligheidsinstallatie concept en een park (RIS312232) met de opdracht deze uit te werken tot een Voorlopig Ontwerp (VO). Tevens is op 30 juni 2022 een motie aangenomen (motie: Toekomstvisie voor de overkluizing, RIS312689) om te onderzoeken of een tijdelijke of lichtgewicht constructie een optie is.

Ook is door middel van het aannemen van een motie (motie: Second opinion overkapping, RIS312690) het besluit genomen een klankbordgroep in te stellen met als hoofdopdracht te onderzoeken of het gekozen alternatief nu de beste en meest kosteneffectieve oplossing is met het oog op mogelijke toekomstscenario’s voor de Utrechtsebaan. De ingerichte klankbordgroep heeft u in februari 2023 zijn bevindingen gepresenteerd en onder andere geadviseerd om een halfopen alternatief te onderzoeken op haalbaarheid. Met deze brief reageert het college op de bevindingen van de klankbordgroep en wordt er achtereenvolgens ingegaan op: • De aanbevelingen van de klankbordgroep en wat daarmee is gebeurd; • Noodzaak van geluidwerende maatregelen voor de Grotiustorens; • Dilemma ten aanzien van geluid en veiligheid;

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10627480

• • • • • •

Afwegingsproces en alternatieven overkluizing; Ruimtelijke kwaliteit, risico’s, procedures en vergunningen; Afweging alternatieven; Consequenties bij een eventuele keuze voor een alternatief; Besluitvormingsproces; Stand van zaken van de integrale visie op het gebied rondom Den Haag Centraal.

De klankbordgroep rapportage De gemeenteraad heeft op 30 juni 2022 het college opgeroepen om een klankbordgroep in te stellen om te reflecteren op de vertunneling van de Utrechtsebaan, de overkluizing Grotiusplaats en hun onderlinge samenhang. Op 15 februari 2023 heeft de voorzitter van de klankbordgroep in uw commissie zijn bevindingen gepresenteerd en heeft daags daarna het adviesrapport aan het college aangeboden (RIS314633). De belangrijkste conclusies en aanbevelingen van de klankbordgroep zijn: 1. Het is van belang om snel een beeld te krijgen van de mogelijkheid en wenselijkheid van vertunneling van de Utrechtsebaan. Cruciaal aspect daarbij is de verkeersbufferfunctie van de Utrechtsebaan. Er is onvoldoende verkend wat de gevolgen van de afsluiting van de vertunnelde Utrechtsebaan betekent voor het verkeer in de brede omgeving van de Utrechtsebaan (afsluiting is wettelijk verplicht in geval van een calamiteit of filevorming). Als dit tot zware verkeersopstoppingen leidt die ook doorslaan naar het Rijkswegennet, zal een vertunneling niet mogelijk zijn. Ook geluidshinder, de kwaliteit van het groen en de financiën moeten beter in beeld worden gebracht. Dit vereist een brede, integrale verkenning. De klankbordgroep beveelt aan om ook radicaal andere opties in ogenschouw te nemen.

Deze opties moeten erop gericht zijn het verkeer in de omgeving juist te beperken en dus zo veel mogelijk verkeer over de Utrechtsebaan te geleiden; 2. Bij de keuze voor een volledig dichte overkluizing bij de Grotiusplaats is onvoldoende rekening gehouden met het scenario dat er geen tunnel komt en dat daarvoor iets anders in de plaats komt. De klankbordgroep beveelt aan om ook een alternatief mee te nemen om boven de Grotiusplaats een gedeeltelijk open constructie te plaatsen. Het zou hierbij moeten gaan om een constructie met een opening die groot genoeg is om – ook bij filevorming – het vereiste veiligheidsniveau te halen. Maar ook zou de constructie voldoende moeten zijn om binnen de normen te blijven voor geluidshinder en luchtvervuiling. De optie met een opening zou goedkoper kunnen zijn en beter inpasbaar in een toekomstige totaaloplossing waarin bij andere delen van de Utrechtsebaan een eventuele soortgelijke constructie wordt toegepast; 3. Het referentieontwerp voor de overkluizing bij de Grotiusplaats is op zichzelf gedegen uitgewerkt en sluit vertunneling op termijn niet uit; 4. Maar als er geen tunnel komt blijft de Grotiusplaats in de toekomst een relatief geïsoleerd stukje groen met vooral zichtwaarde. Een relatief dure oplossing in verhouding tot de kwaliteitswinst die hiermee wordt geboekt.

Op basis van bovenstaand advies heeft het college de Commissie Ruimte per brief van 23 mei 2023 laten weten de eerder gemaakte keuzes te heroverwegen (RIS315535). Met name de verkenning van open constructies wilden wij gedegen doen en om deze reden heeft deze appreciatie van het advies van de klankbordgroep enige tijd op zich laten wachten.

Hierbij de reactie van het college op bovenstaande vier conclusies en aanbevelingen van de klankbordgroep:

2/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10627480

1.

Ten aanzien van de vertunneling van de Utrechtsebaan stelt het college een tweetrapsonderzoek voor. Essentieel is het onderzoek om te bepalen of het verkeerstechnisch mogelijk is om de afsluiting van de Utrechtsebaan bij filevorming verkeerskundig op te vangen. Is het mogelijk om de verkeersbufferfunctie van de Utrechtsebaan te laten vervallen door: a. Het verkeer stad-in versneld af te voeren naar de binnenstad; b. Na te gaan of het opstropende verkeer stad-in voor de (tijdelijk) afgesloten tunnelmond geen onoverkomelijke problemen oplevert voor de verkeersafwikkeling op het Prins Clausplein; c. Na te gaan of het opstropende verkeer stad-uit voor de (tijdelijk) afgesloten tunnelmond geen onoverkomelijke problemen oplevert voor de verkeersafwikkeling in de binnenstad De verwachting is dat het laten vervallen van de bufferfunctie van de Utrechtsebaan geen kansrijke optie is. Mocht blijken dat dit wel oplosbaar is, dan starten we de verdere verkenning op en onderzoekt het college de constructieve, veiligheidstechnische, milieutechnische, ruimtelijke kwaliteitsen financiële aspecten van de vertunneling. Een belangrijk onderdeel van deze verkenning is het opstellen van het wettelijk voorgeschreven Tunnelveiligheidsplan. Deze tweede stap zal de nodige tijd vragen.

2.

3. 4.

Het college ziet minder mogelijkheden in de aanbeveling van de klankbordgroep om het verkeer naar de Utrechtsebaan te leiden waardoor er ruimte ontstaat om de omliggende straten af te waarderen en te vergroenen. Het college is van mening dat in het kader van de mobiliteitstransitie en het vergroten van de verblijfskwaliteit deze afwaardering van de autoinfrastructuur op maaiveldniveau al moet plaatsvinden, maar dat het verkeer niet per se via de Utrechtsebaan geleid hoeft te worden, maar dat de Rotterdamsebaan en N14 hier ook een belangrijke rol in spelen. De verkeerseffecten op deze schaal worden in de Netwerkstudie CIDBinckhorst in beeld gebracht; Het college heeft halfopen alternatieven voor de overkluizing laten onderzoeken op haalbaarheid en kosten en een afweging opgesteld. In het vervolg van deze brief zal hier nader op worden ingegaan. Bij het inventariseren en beoordelen van (gedeeltelijk) open constructies is onder meer gekeken naar geluid, veiligheid, financiën, groen en leefkwaliteit/woongenot; Het college is blij met deze bevinding; Het college kan zich in deze opvatting vinden.

Het vervolg van deze brief zal ingaan op onderdeel 2: het verkennen van (gedeeltelijk) open constructies en het vergelijk met het voorlopig ontwerp opgesteld conform de in juni 2022 door de raad vastgesteld gewijzigde scope (RIS312232). Voorts is de beantwoording van de technische vragen die u ten aanzien van de reflectie van de klankbordgroep heeft gesteld als bijlage 2 zijn bijgevoegd. De voorstellen tot afdoening van de twee genoemde moties zal gelijktijdig met het raadsvoorstel tot vaststelling van een Voorlopig Ontwerp (VO) aan uw worden toegezonden. Noodzaak geluidwerende maatregelen De geluidbelasting op Grotiustoren I is momenteel 67 dB. Dit is ruim boven het wettelijk maximum van 48 dB voor verkeerslawaai op een woongevel. En het is ook ruim boven de door het college vastgestelde hogere grenswaarde van 59 dB voor Grotiustoren I (zie hieronder). Dit leidt voor bewoners tot een ongezond woonklimaat. Maatregelen ten aanzien van geluidsreductie zijn dus noodzakelijk.

3/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10627480

Dilemma ten aanzien van geluid en veiligheid De topeisen waaraan de Overkluizing wettelijk gezien moet voldoen zijn geluidsreductie en veiligheid. Echter, in dit specifieke project werken deze beide eisen (geluidsreductie en veiligheid) tegen elkaar in: hoe steviger en fundamenteler de geluidsmaatregelen zijn des te zwaarder (en kostbaarder) zijn de noodzakelijke veiligheidsmaatregelen. Een oplossing voor het geluid, zoals bijvoorbeeld het door uw raad op 30 juni 2022 vastgestelde dichte dek, veroorzaakt dat de rook en hitte ingeval van een calamiteit met brand er niet uit kunnen waardoor een onveilige situatie ontstaat voor weggebruikers op de Utrechtsebaan. Om de situatie alsnog veilig te maken is vluchtwegverkorting noodzakelijk. Dit vergt grote investeringen in een middenvluchtkanaal, installaties en hoge exploitatiekosten omdat de installaties aangesloten moeten worden op de bediencentrale. Een veilige oplossing kan ook gecreëerd worden door middel van grote openingen in het dek, waardoor via natuurlijke ventilatie rook en hitte kunnen ontsnappen. Dit zorgt ervoor dat er kan worden volstaan met veel minder technische installaties. Echter, de grote opening betekent ook dat het een uitdaging wordt om de geluidsbelasting op de gevels van omliggende gebouwen onder de wettelijk vastgestelde norm te houden. Ook gaat dit ten koste van de omvang van het groen op de overkluizing.

Het college heeft alternatieven laten ontwikkelen die in ieder geval aan beide topeisen voldoen: geluidsreductie en veiligheid. Normen en richtinggevende kaders Geluid Ten aanzien van het geluid is de Wet Geluidshinder richtinggevend. De gevels van woningen mogen wettelijk gezien blootgesteld worden aan een maximale geluidsbelasting van 48 dB voor verkeerslawaai. Onder voorwaarden is het toegestaan een hogere grenswaarde vast te stellen. Voor de Grotiustorens is in 2018 door het college een Hogere Grenswaarde vastgesteld aan de hand van een (concept) beschikking van de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH-2018-00039186). Voor Grotiustoren I maximaal 59 dB en voor Grotiustoren II maximaal 57 dB op de buitengevel. Deze beschikking Hogere Grenswaarde is vervolgens opgenomen bij het bestemmingsplan Buizenhout 2e herziening, raadsbesluit 18 oktober 2018 (RIS300549). De 59 dB is voor Grotiustoren I het richtinggevend kader (Grotiustoren II staat op een grotere afstand van de weg, vandaar dat er daar een lagere grenswaarde is vastgesteld van 57 dB). Geluidsnormen zijn “harde” normen en de te verkiezen oplossing moet hieraan voldoen. Veiligheid De totale overkluizing van de Utrechtsebaan wordt 219 meter lang en valt daarmee niet onder de wettelijke voorschriften voor een tunnel (minimaal 250 meter lengte) zoals vastgelegd in de Wet Aanvullende Regels Veiligheid Wegtunnels (Warvw).

Het wettelijk toetsingskader voor het project zijn daarom de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (WABO), het Bouwbesluit (bouwwerk geen gebouw zijnde) en het ‘Kader veiligheidsvoorzieningen verdiepte ligging’ (RVC2019). Een eventueel te kiezen alternatief moet aantoonbaar voldoen aan de veiligheidsvoorschriften. De daadwerkelijke invulling van het thema veiligheid onder de Overkluizing wordt bepaald door het veiligheidsconcept. Het veiligheidsconcept in het voorlopig ontwerp met het dichte dek (opgesteld conform de in juni 2022 door de raad vastgesteld gewijzigde scope (RIS312232)) is tot stand gekomen op basis van onder andere het overleg met de hulpdiensten. Voor het uitgewerkte VO van de dichte dek oplossing is er naar aanleiding van een goed en constructief overleg met de hulpdiensten een goede basis gelegd voor een veilige overkluizing. Het veiligheidsconcept achter de diverse alternatieven is ook met deze instanties doorgesproken. Hier is, op dit moment, nog niet formeel positief op geadviseerd.

4/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10627480

Afwegingsproces overkluizing Grotiusplaats Naar aanleiding van motie (RIS 312689) en op basis van het advies van de klankbordgroep is een team van deskundigen ingesteld dat op zoek is gegaan naar mogelijke (gedeeltelijk) open alternatieven en lichtgewicht alternatieven met als doel te bezien of deze enig voordeel kunnen opleveren ten opzichte van het voorlopig ontwerp met het dichte dek (opgesteld conform de in juni 2022 door de raad vastgesteld gewijzigde scope (RIS312232)). In totaal zijn er dertien alternatieven opgesteld. De tijdelijke lichtgewicht alternatieven zijn opgesteld in 2022 door bureau Witteveen en Bos, naar aanleiding van motie (RIS 312689). De permanente alternatieven zijn opgesteld in een samenwerkingsverband door Peutz (geluidstechniek) en Arcadis (veiligheid, constructie en raming) in de zomer van 2023. Het ingenieursbureau RHDHV heeft een principe ontwerp voor een lichtgewicht constructie opgesteld. Ook is gekeken naar de effectiviteit van verkeerskundige maatregelen. De aldus opgestelde alternatieven zijn allereerst getoetst op haalbaarheid aan de hand van de uitsluitingscriteria met betrekking tot geluid, veiligheid en maakbaarheid. De haalbare alternatieven zijn vervolgens besproken en gescoord door interne en externe experts aan de hand van kwalitatieve afwegingscriteria. Voorts is voor elk alternatief een globale kostenraming opgesteld.

De uitsluitingscriteria die leiden tot haalbare alternatieven zijn: • Geluidsbelasting (afgezet tegen de vastgestelde hogere grenswaarde van 59 dB op de gevel); • Veiligheid (t.a.v. vluchters en hulpdiensten, conform bouwbesluit); • Constructie (maakbaarheid). De kwalitatieve afwegingscriteria zijn: • Ruimtelijke kwaliteit (verbinden, openbare ruimte, beleving, groen, duurzaamheid); • Belemmerende werking ten opzichte van een eventuele toekomstige vertunneling van de Utrechtsebaan; • Verkeer (effect op de capaciteit Utrechtsebaan en Prins Clauslaan, verkeersbeleving). Daarnaast zijn mogelijkheden en onmogelijkheden op het vlak van het bestemmingsplan en vergunningen in beeld gebracht, effecten op raakvlakprojecten en uiteraard de kosten. Ook deze factoren spelen een rol bij de afweging: • Planologisch spoor en vergunningen; • Risico’s; • Kosten (realisatie en exploitatie); • Noodzakelijke raakvlakprojecten, inclusief kosten. Het deskundigenteam heeft dertien alternatieven in kaart gebracht en beoordeeld (zie bijlage 1). Alle alternatieven hebben een kwalitatieve component die lager ligt dan de kwalitatieve component van het uitgewerkte VO. De kostenraming van het halfopen alternatief ligt substantieel lager dan de kostenraming van het uitgewerkte VO. De overige alternatieven kennen allemaal een kostenraming die op of boven het niveau van het uitgewerkte VO liggen.

Ten opzichte van het uitgewerkte VO hebben de betreffende kostenramingen van de alternatieven een hogere onzekerheidsmarge van +/- 40%. Daarom worden in deze appreciatie alleen met elkaar vergeleken: • Het ontwerp conform het raadsbesluit van 2022 (RIS314633) welke inmiddels is uitgewerkt tot een VO; • Het halfopen alternatief met geluidswand.

5/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10627480

Hieronder zullen beide alternatieven nader worden gepresenteerd en met elkaar worden vergeleken. Alle onderzochte alternatieven zijn verder toegelicht in bijlage 1. Het inmiddels tot Voorlopig Ontwerp uitgewerkte ontwerp conform het raadsbesluit van 2022 (RIS314633): dichte dek, afsteunend op bestaande bak met lichtgewicht groene aankleding met de uitstraling van een parkje (Arcadis, zomer 2023) De Utrechtsebaan tussen de Theresiastraat en de Juliana van Stolberglaan wordt overkapt conform het raadsvoorstel juni 2022 (RIS312232). Omdat er geen natuurlijke ventilatie is om rook en hitte af te voeren lopen de temperaturen in geval van een brand snel op. Daarom is vluchtwegverkorting toegepast door middel van een middenvlucht kanaal. Vluchters kunnen vanaf daar omhoog via trappen naar het maaiveldniveau. Hieronder een schematische weergave van dit alternatief.

Door de overkluizing wordt de geluidsbijdrage van dit wegdeel gereduceerd tot nagenoeg nul. Met dit alternatief wordt voldaan aan alle nu van toepassing zijnde geluidskaders. Ook zijn de voorzieningen in de gevels van de torens op deze waarden uitgelegd. De veiligheid voor vluchters is voldoende geborgd met het middenvluchtkanaal en de trappen naar maaiveld niveau. De hulpdiensten kunnen via de niet incident rijbaan aanvallen dankzij de slagbomen, de op afstand bedienbare calamiteitendoorsteek en de volledige bediening. De constructie is niet eenvoudig. Dit komt omdat de bak van de Utrechtsebaan er destijds (1976) niet op gemaakt is om een extra last te dragen. De stabiliteit van de constructie kan toch op een voldoende niveau gebracht worden door het beperken van het gewicht van het gronddek, de toepassing van retentiekratten voor de beplanting, het weren van voertuigen van het dek en het beperken van de grootte van bomen en struiken. Het dek wordt met 2400 m2 (lichtgewicht) groen ingericht. De bewatering van de planten vindt plaats met behulp van waterretentiekratten die merendeels gevuld worden met regenwater. In tijden van droogte wordt er water in de retentiekratten gepompt zodat de beplanting niet verdroogd. De realisatie is complex en realisatiekosten van dit alternatief zijn hoog. In het raadsvoorstel uit juni 2022 zijn de kosten becijferd op € 28,2 mln. (+/- 40%).

Inmiddels is bij verdere uitwerking van het plan gebleken dat de kosten zijn gestegen naar circa € 38 mln. (+/- 25%).

6/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10627480

De redenen van de kostenstijging zijn de toegenomen kosten voor de installaties en bediening ervan (personeelskosten), de overall gestegen kosten van bouwmaterialen en buiten ons macht liggende marktontwikkelingen. Ook heeft het gevraagde nadere onderzoek tot kosten geleid. De exploitatiekosten van dit alternatief zijn hoog: € 316.000, - per jaar. Dit is exclusief de kosten voor de twee extra FTE voor bediening van de aangebrachte installaties op de Utrechtsebaan . De hoge exploitatiekosten worden veroorzaakt doordat dit alternatief een permanente bediening vraagt vanuit de bediencentrale van de gemeente Den Haag. Hierdoor kan er in geval van een calamiteit snel ingegrepen worden. Daarbij moet ook bedacht worden dat de technische installaties die hier mee gemoeid zijn elke 15 jaar vervangen moeten worden, wat ook de nodige kosten met zich meebrengt. De bouwtijd is circa 1 jaar. De Utrechtsebaan is net als de Hubertustunnel een belangrijke stedelijke verkeersader. De Hubertustunnel wordt de komende tijd gerenoveerd. Een gelijktijdige stremming van de Hubertustunnel en de Utrechtsebaan en daarmee een geschikt moment van uitvoeren wordt hiermee lastig. Inmiddels is deze oplossing uitgewerkt tot een Voorlopig Ontwerp. Na een raadsbesluit waarmee het gereserveerde realisatiekrediet beschikbaar wordt gesteld kan de aanbesteding snel gestart worden.

De belangrijkste risico’s behorende bij deze oplossing zijn: • Er wordt geen passend tijdvenster gevonden om de werkzaamheden aan de Overkluizing uit te voeren. Dit betekent dat de uitvoering in tijd naar achteren opschuift; • Dat manifestaties/protesten de uitvoering blokkeert; • Herstel pompkelder wordt niet tijdig voor start werkzaamheden of kwalitatief ondermaats uitgevoerd. Dit punt vraagt extra aandacht in de voorbereiding van het werk; • Utrechtsebaan wordt niet tijdig vrijgesteld voor vervroegde openstelling en uiteindelijke ingebruikname (niet volgens gereserveerde tijdsvenster). Door goede afspraken met de aannemer en de beheerders te maken wordt dit risico gemitigeerd; • Stikstofdossier blokkeert start uitvoering. Dit kan leiden tot een vertraging van de start van de werkzaamheden en/of extra kosten. Zodra duidelijk wordt welk alternatief wordt gekozen zal actie worden ondernomen op dit item; • Mogelijke claims van Provast over nakomen van de afspraken uit de overeenkomst van 2017. Alternatief: Halfopen met liggend geluidscherm, wing en staand geluidsscherm (Onderzoek Peutz en Arcadis zomer 2023) Dit alternatief behelst dat de baan stad-uit wordt overkapt door middel van een licht hellend dek dat steunt op kolommen die in de middenberm worden aangebracht.

De rijbaan stad-in blijft open zodat rook en hitte in geval van brand via natuurlijke ventilatie kunnen ontsnappen. Door toepassing van deze natuurlijke ventilatie is permanente bediening en bewaking niet noodzakelijk. Om de noodzakelijke geluidsreductie te realiseren wordt op het dek een geluidswand van 6,5 m hoog aangebracht. Ook worden boven de rijbaan stad-in de bestaande wings gehandhaafd. Hiermee wordt de geluidsbelasting gereduceerd tot 59 dB op Grotiustoren I, conform de vastgestelde hogere grenswaarde.

7/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10627480

Deze oplossing is veilig om dat door middel van natuurlijke ventilatie rook en hitte in geval van een calamiteit vlot worden afgevoerd. De constructie is goed maakbaar en vergt geen buitensporig moeilijke oplossingen. Vanuit ruimtelijke kwaliteit wordt de beleving door de muur van 6,5 m hoog nadelig beïnvloed. Het dek is groen ingevuld met sedum, maar niet toegankelijk. Het geeft slechts beperkte meerwaarde ten opzichte van de huidige situatie. Vergeleken met het voorlopig ontwerp met het dichte dek (opgesteld conform de in juni 2022 door de raad vastgesteld gewijzigde scope (RIS312232)) is dit alternatief minder complex en eenvoudiger uit te voeren. De realisatiekosten zijn becijferd op circa € 31 mln. (bandbreedte +/- 40%). De jaarlijkse exploitatiekosten zijn berekend op € 136.000, -. De bouwtijd is korter dan het door de raad in 2022 vastgestelde oplossing. Dit genereert minder lang hinder voor het verkeer op de Utrechtsebaan. Risico's: • Negatief advies van Acor en/of welstand ten aanzien van uitstraling, vormgeving en groen invulling. Mogelijk dat hierdoor grote aanpassingen in de vormgeving en oplossing doorgevoerd moeten worden wat leidt tot extra doorlooptijd en kosten; • Er wordt geen passend tijdvenster gevonden om de werkzaamheden aan de Overkluizing uit te voeren.

Dit betekent dat de uitvoering in tijd naar achteren opschuift; • Dat manifestaties/protesten de uitvoering blokkeert; • Herstel pompkelder wordt niet tijdig voor start werkzaamheden of kwalitatief ondermaats uitgevoerd. Dit punt vraagt extra aandacht in de voorbereiding van het werk; • Utrechtsebaan wordt niet tijdig vrijgesteld voor vervroegde openstelling en uiteindelijke ingebruikname (niet volgens gereserveerde tijdsvenster). Door goede afspraken met de aannemer en de beheerders te maken wordt dit risico gemitigeerd;

8/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10627480

•

• •

Stikstofdossier blokkeert start uitvoering. Dit kan leiden tot een vertraging van de start van de werkzaamheden en/of extra kosten. Zodra duidelijk wordt welk alternatief wordt gekozen zal actie worden ondernomen; Mogelijke claims van Provast over het nakomen van de afspraken uit de overeenkomst van 2017; Financiële risico's. Deze variant is op dit moment uitgewerkt tot het niveau van een schetsontwerp, dus minder ver dan de oplossing met een volledig dicht dek. Hierdoor is een groter financiële bandbreedte aanwezig voor de halfopen oplossing t.o.v. het volledig dichte alternatief. Hierdoor is een kans aanwezig dat het halfopen alternatief duurder uitpakt dan nu geraamd.

Procedure en vergunningen De huidige oplossing met dichte dek welke nu is uitgewerkt tot een VO is maakbaar binnen het bestaande bestemmingsplan. De aanvraag van een bouwvergunning volstaat. Ten aanzien van het halfopen alternatief: Het bestemmingsplan maakt een opbouw van maximaal 5m mogelijk. De geluidsmuur is 6,5 m hoog. Dit vereist een aanpassing van het bestemmingsplan. Afweging Het college heeft beide alternatieven met elkaar vergeleken. Beide alternatieven voldoen aan de harde eisen van geluidsreductie en veiligheid. Vanwege de geluidsmuur van 6,5 hoog scoort het Halfopen alternatief laag op het gebied van ruimtelijke kwaliteit en beleving. Het groen is de helft kleiner dan de oorspronkelijke oplossing met dichte dek welke nu als VO is uitgewerkt (1.200 m2 in plaats van 2.400 m2). Bovendien is het niet toegankelijk en wordt het slechts ingericht met sedum. Het halfopen alternatief is minder goed inpasbaar in een eventuele toekomstige vertunneling van de Utrechtsebaan.

9/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10627480

De oplossing met dichte dek is reeds uitgewerkt tot een VO zodat het college op korte termijn een raadsvoorstel zou kunnen presenteren en bij positieve besluitvorming snel tot aanbesteding en gunning kan worden overgegaan. Het halfopen alternatief zal eerst nog tot een VO moeten worden uitgewerkt. Daarnaast zal over het halfopen alternatief nog afstemming met de Veiligheidsregio Haaglanden, politie en hulpdiensten moeten plaatsvinden en een veiligheidsconcept overeengekomen moeten worden. Tevens zal het nieuwe ontwerp besproken moeten worden met de Acor en de Welstand. Het nieuwe ontwerp vergt een bestemmingplan wijziging. Onderdeel hiervan is een stedenbouwkundige onderbouwing. Het brengt risico’s met zich mee op bezwaar en beroep. De oplossing met het dichte dek (het VO) vergt naar schatting een totale doorlooptijd (gerekend vanaf eind 2023) van circa 2 jaar. Dan is de benodigde geluidsreductie gerealiseerd. Het inrichten van het maaiveld zal enkele maanden later worden opgeleverd. Het realiseren van de situatie dat bij het halfopen alternatief de benodigde geluidsreductie is gerealiseerd heeft een doorlooptijd van iets minder dan 4 jaar. De realisatie- en exploitatiekosten van het halfopen alternatief zijn lager dan van de oplossing met het dichte dek waar nu een VO van is gemaakt.

De constructie is half zo groot en ten behoeve van de veiligheid er is slechts beperkte bediening nodig. Voor het halfopen alternatief geldt een financiële bandbreedte van +/- 40%. Voor het VO geldt een financiële bandbreedte van +/- 25%. De bouwtijd zelf van het halfopen alternatief zal korter zijn, waardoor de overlast op de Utrechtsebaan ook beperkter zal zijn. Het college is graag bereid de twee alternatieven in een presentatie aan uw Commissie nader toe te lichten. Na bespreking in de Commissie zal het college een keuze maken over het alternatief en dat vervolgens in een raadsvoorstel aan u voorleggen.

10/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10627480

Besluitvormingsproces Wanneer gekozen wordt voor de oplossing met het dichte dek (opgesteld conform de in juni 2022 door de raad vastgesteld gewijzigde scope (RIS312232)) zal het uitvoeringskrediet inclusief het uitgewerkte VO in Q1 2024 ter besluitvorming worden voorgelegd. Na instemming door de gemeenteraad over vrijgave van het uitvoeringskrediet zal het aanbestedingsproces starten en er direct na de zomer 2024 een aannemer kan worden geselecteerd. (Wanneer een bijpassend tijdslot voor uitvoering gevonden kan worden is geluidsreductie gerealiseerd in Q4 2025. De feitelijke inrichting van het maaiveld met groen invulling is enkele maanden later gereed (Q2-2025)). Wanneer wordt gekozen wordt voor het halfopen alternatief zal in Q1 2024 een voorbereidingskrediet worden aangevraagd waarna in Q2 2025 het uitvoeringskrediet inclusief VO aan u ter besluitvorming zal worden voorgelegd. (De geluidsreductie zal door de uitvoering van dit alternatief, bij normaal verloop, gereed zijn in Q32027.) Totdat er besluitvorming heeft plaatsgevonden over de gekozen variant zullen er geen onomkeerbare stappen worden gezet. Stand van zaken integrale visie op gebied rondom Den Haag Centraal Er is het afgelopen jaar gewerkt aan de integrale visie op het gebied rondom Den Haag Centraal.

Hierover hebben voor de zomer al een aantal participatiebijeenkomsten plaatsgevonden en zal dit in november 2023 met een bijeenkomst worden afgesloten. Vooralsnog is in de concept- ontwikkelvisie de vertunneling en vergroening van de Utrechtsebaan als ambitie opgenomen. Er wordt dus geen harde uitspraak gedaan over de daadwerkelijke aanleg hiervan. De verwachting is dat deze ontwikkelvisie in Q1 2024 aan uw raad kan worden voorgelegd. Het hiervoor toegezegde verkeersonderzoek naar de bufferfunctie van de Utrechtsebaan zal dan nog niet gereed zijn. Graag ga ik over de alternatieven, het afwegingsproces en het voorkeursalternatief voor de overkluizing van de Utrechtsebaan ter plaatse van de Grotiusplaats met u in debat op 15 november. Met vriendelijke groet, de wethouder van Stedelijke Ontwikkeling, Bibliotheken en Europa Robert van Asten

11/11