RIS316958 Bijlage 2

Bijlage 2 Beantwoording technische vragen naar aanleiding van reflectierapport Klankbordgroep op vertunneling Utrechtsebaan en overkluizing Grotiusplaats Naar aanleiding van de bijeenkomst van de commissie ruimte op 15 februari 2023 waarin de klankbordgroep haar reflecties heeft gepresenteerd aan de leden van de commissie Ruimte ten aanzien van de vertunneling Utrechtsebaan en de Overkluizing Grotiusplaats zijn er technische vragen gesteld door de PvdA en PvdD. Ter toelichting en leeswijzer het volgende. In deze bijlage wordt gesproken over (i) vertunneling Utrechtse Baan; dit heeft betrekking op de vertunneling van de gehele Utrechstebaan over een lengte van circa 1.500 m. Daarnaast wordt er gesproken over (ii) de overkluizing Grotiusplaats; dit betreft het lokale project Grotiusplaats met een lengte van 219 m. Ten aanzien van (i) de vertunneling is het richtinggevend kader de WARVW (Wet Aanvullende Regels Veiligheid Wegtunnels). Deze wet geeft richtinggevende handvatten onder meer op het gebied van veiligheid, vluchten en hulpverlening en geldt voor alle onderdoorgangen langer dan 250 m. Ten aanzien van (ii) de overkluizing Grotiusplaats is de reguliere Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (WABO) van toepassing en meer in het bijzonder het Bouwbesluit, bouwwerk geen gebouw zijnde. Ook hier gelden eisen ten aanzien van veiligheid, vluchten en hulpverlening.

Vertunneling Utrechtsebaan 1.1

Vier groene kamers

Vraag en antwoord

wie

Is het college het eens met dat het stadspark eigenlijk een viertal groene ‘kamers’ zijn die kwalitatief matig aan elkaar zijn gekoppeld en die slechts te bereiken zijn door drukke en brede wegen over te steken? Graag een motivatie daarbij. Nee, de ambitie zoals verwoord in de visie van 2018 is om een stadspark ter plaatse van de Utrechtsebaan te realiseren dat functioneert als één geheel. Dit vraagt meer dan groene kamers, bijvoorbeeld afschaling van de bestaande kruispunten.

PvdD

De wijze waarop dit park gerealiseerd wordt, de haalbaarheid alsmede de consequenties voor het verkeer zijn nog niet/onvoldoende onderzocht.

1.2

Verkeerseffecten maaiveldniveau

Hoe kijkt het college aan tegen de verkeersproblemen die ontstaan na vertunneling in de omgeving van de Utrechtsebaan? Is dit doormiddel van onderzoek in kaart gebracht?

PvdD

1

Nee, daar is nog geen onderzoek naar gedaan. Mocht dit onderzoek er komen (bijv. na vaststelling van de ontwikkelvisie voor het CS gebied) dan nemen we de adviezen uit de klankbordgroeprapportage uiteraard mee.

Onduidelijk kostenplaatje

1.3

1.4

“Er is slechts een globale schatting gemaakt van de aanlegkosten en exploitatielasten. Ook op het punt van financiering biedt de verkenning enkel globaal inzicht. Dit is opmerkelijk gelet op de enorme (financiële) onzekerheden die gepaard gaan met een project van deze aard en omvang.” Waarom is er nog een onduidelijk kostenplaatje? Wanneer kunnen we een duidelijker kostenplaatje verwachten waarin alle kosten expliciet staan omschreven? De wijze waarop het stadspark Utrechtsebaan gerealiseerd wordt, de haalbaarheid alsmede de consequenties voor het verkeer zijn nog niet/onvoldoende onderzocht. Momenteel is de vergroening ter plaatse van de Utrechtsebaan een lange termijn ambitie die pas resulteert in onderzoeken als uw raad zich hier over uitspreekt. Bijvoorbeeld bij de vaststelling van de ontwikkelvisie voor het CS gebied of het Beatrixkwartier.

Andere opties

'De klankbordgroep beveelt aan om ook radicaal andere opties in ogenschouw te nemen.'

Andere opties

Zijn er aanbevelingen gedaan (door de klankbordgroep) over welke opties dit zouden moeten zijn? Ja. De Klankbordgroep beveelt aan om de Utrechtsebaan niet te vertunnelen en juist de omliggende wegen op maaiveld niveau af te schalen en waar het kan groen te maken.

PvdA

PvdA

Verder beveelt de Klankbordgroep aan om voor de overkluizing Grotiusplaats de halfopen variant te onderzoeken op haalbaarheid en effectiviteit ten aanzien van geluid. Het aspecten veiligheid en maakbaarheid spelen hierbij overigens ook een belangrijke rol, net als ruimtelijke kwaliteit.

2

1.5

Andere opties

Ziet het college andere mogelijkheden dan vertunneling om te zorgen voor voldoende openbare ruimte? Hiervoor verwijzen wij u naar de Structuurvisie CID (RIS 307135) en daaruit voortvloeiende (gepresenteerde of nog te presenteren) ontwikkelvisies, ontwikkelstrategieën en visies op de buitenruimte.

PvdD

1.6

Doorlooptijd onderzoeksproces

Heeft het college inzicht hoeveel tijd er nodig is om inzicht te krijgen in haalbaarheid en wenselijkheid van de opties? Na besluit tot onderzoek vergt dit tunnelonderzoek circa 1,5 jaar.

PvdA

Vraag en antwoord

wie

Dit gebied is onderdeel van het CID. Kan het college aangeven (mede op basis van de uitkomsten van dit onderzoek) aan welke doelstellingen van het CID de overkluizing bijdraagt? Ja. In de structuurvisie voor het CID, vastgesteld door uw raad (RIS307135, 1 juli 2021), zijn de volgende doelstellingen benoemd: 1. Verdubbeling van het Haagse centrum 2. Hechte ‘triple hashtag’ (verbinding d.m.v. lange lijnen) 3. Nieuwe ontwikkelingen als motor 4. Functiemenging 5. Karakter van buurten versterken 6. Een raamwerk van reuring, rust en ruis als middel voor een goede balans. 7. Door slim te combineren ontstaat ruimte om alle opgaven op te lossen.

PvdA

Grotiusplaats 2.1

Bijdrage aan CID doelen

De geluidsreductie vanuit de Utrechtsebaan is voorwaarde geweest voor de bouw van de beide Grotiustorens (functies: woningbouw en gemengd programma) in het door kantoren en infrastructuur

3

gedomineerde gebied. De geluidsreductie d.m.v. een overkluizing draagt (indirect) bij aan doelstelling 3 en 4. De overkluizing is in 2016 gekozen als het geëigende middel. De inrichting op de overkluizing is groen gedacht. Dit is een vorm van functiemenging (geluidscherm + groen), en draagt bij aan het behalen van doelstellingen 4 en 7. De creatie van nieuwe ruimte boven de snelweg draagt bij aan doelstelling 1. 2.2

Doelen overkluizing

Kan het college kort en bondig omschrijven wat volgens hen de (vastgestelde) doelen zijn voor de realisatie van de overkluizing?

PvdA

De geluidsreductie vanuit de Utrechtsebaan is voorwaarde geweest voor de bouw van de beide Grotiustorens (functies: woningbouw en gemengd programma). In de ‘Gebiedsvisie CS Oost’ is ervoor gekozen om dit doel te bereiken middels een overkluizing (RIS295530, 8 november 20216). De ruimte voor de bouw van woontorens (met onderin gemengd programma), inclusief de ruimte voor de bouw van de overkluizing, is vervolgens vastgelegd in het Bestemmingsplan ‘Bezuidenhout, 2e herziening - Grotiusplaats’ van 2018 (RIS300549, 11 januari 2018) en opnieuw bevestigd in de door uw raad vastgestelde Structuurvisie CID van 2021 (RIS307135). Zie voor de CID doelstellingen en de bijdrage daaraan door de overkluizing antwoord 2.1. Relatie torens en overkluizing

Het rapport schijnt een nieuw licht op een aantal doelen en aannames die er zijn gedaan (bij) de start van het overkluizingsproject. Er is een onderlinge relatie tussen de Grotiustoren en de overkluizing

PvdA

4

2.3

Relatie torens – overkluizing geen onderdeel onderzoek

2.4

Lichte variant

2.5

Basale variant

2.6

Kosten basale variant

ontstaan. Inmiddels zijn de woningen in de toren in gebruik genomen. Klopt het dat bij het opstellen van de rapportage de (juridische) relatie met het bouwproject de Grotiustoren geen onderdeel is geweest van het onderzoek? Nee. Van begin af aan is voor de Klankbordgroep duidelijk geweest dat de geluidsreductie vanuit de Utrechtsebaan voorwaarde is geweest voor de bouw van de beide Grotiustorens (functies: woningbouw en gemengd programma), hetgeen ook juridisch is vastgelegd in de overeenkomst tussen de gemeente en ProVast van 2017.

PvdA

Kan de variantenstudie Utrechtsebaan (Second opinion overkluizing Utrechtsebaan) Van Witteveen+Bos naar de gemeenteraad worden gestuurd? Ja. Dit rapport is opgesteld n.a.v. motie J5 (RIS312690) en zal samen met afdoening van de motie aan uw raad worden aangeboden. Kan worden aangegeven wat de meest basale (tijdelijke) variant is die niet aan alle kwalitatieve vooraf gestelde eisen voldoet? Naast de tijdelijke oplossingen zoals door Witteveen+Bos in 2022 onderzocht, zijn we ook andere alternatieven die hiervoor in aanmerking komen aan het onderzoeken op effectiviteit en haalbaarheid. De uitkomst van dit aanvullende alternatievenonderzoek zijn toegelicht in de appreciatie brief aan de commissie ruimte.

PvdD

Kan worden aangegeven wat de meest basale (tijdelijke) variant kost die niet aan alle kwalitatieve vooraf gestelde eisen voldoet? Dit volgt uit het onder 2.5 aangegeven alternatievenonderzoek.

PvdD

PvdD

5

Onderzoek halfopen variant

2.7

Nadelen halfopen variant

“De klankbordgroep beveelt aan om in dat onderzoek ook het alternatief mee te nemen om boven de Grotiusplaats een gedeeltelijk open constructie te plaatsen” (..) “Eerder uitgevoerd onderzoek bevat indicaties dat dit mogelijk is, zeker in combinatie met aanvullende geluidsreducerende maatregelen in de tunnelbak en de omgeving. Deze optie is destijds afgevallen na een zeer globale, indicatieve en onvolledige vergelijking” Wat ziet het college als nadelen van een gedeeltelijk open constructie?

PvdD

De voor- en nadelen van de verschillende alternatieven, waaronder tijdelijke alternatieven, zijn in beeld gebracht in de appreciatie brief aan de commissie ruimte zoals ook bedoeld onder 2.5. Het rapport van Witteveen en Bos van 2021 met de tijdelijke alternatieven is tijdig aangeleverd bij de klankbordgroep. 2.8

Kosten halfopen variant

Is (er) een kosteninschatting gemaakt van een gedeeltelijk open constructie?

PvdD

Ja, de kosten en voor- en nadelen van de verschillende alternatieven, waaronder tijdelijke alternatieven, zijn in beeld gebracht in de appreciatie brief aan de commissie ruimte zoals ook bedoeld onder 2.5. 2.9

Kosten van varianten

Kan aan worden gegeven wat de geschatte bouw- en onderhoudskosten zijn van de verschillende varianten voor de overkluizing? Ja, de kosten en voor- en nadelen van de verschillende alternatieven, waaronder tijdelijke alternatieven, zijn in beeld gebracht in de appreciatie brief aan de commissie ruimte zoals ook bedoeld onder 2.5.

PvdD

6

2.10

Varianten besproken met ontwikkelaar

Is (er) gesproken met de bouwer van de torens over de verschillende opties? Zo ja, wat is uit deze gesprekken gekomen? Ja. De ontwikkelaar is en wordt meegenomen in de verschillende alternatieven die voorliggen. De ontwikkelaar heeft positief geoordeeld over de voorgestelde basisoplossing, het voorliggende Voorlopig Ontwerp.

PvdD

2.11

Afweging halfopen variant

Met welke overwegingen is in het verleden de half open optie afgevallen?

PvdA

Zie de rapportage d.d. 26 oktober 2021. De belangrijkste overweging was destijds dat de open variant maar zeer matig groen ingericht zou kunnen worden en niet substantieel goedkoper was. Daarnaast scoorde de niet-gesloten variant slechter qua onderhoudbaarheid. 2.12

Besluitvorming

Wordt het definitief ontwerp voor de overkluizing nog ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad? Aan uw raad wordt het Voorlopig Ontwerp voorgelegd ter besluitvorming. Onderdeel van dat besluit is de beschikbaarstelling van het realisatiekrediet.

PvdA

Bovenbedoeld raadsvoorstel zal u worden voorgelegd nadat het debat over het klankbordgroep rapport en de verschillende alternatieven is afgerond. Het Definitief Ontwerp, dat toeziet op de realisatie van het project, dat na uw besluitvorming zal worden opgesteld zal, conform de standaard afspraken met uw raad, niet ter besluitvorming aan uw raad worden voorgelegd.

Grotiusplaats

Vraag en antwoord

wie

7

3.1

3.2

Appreciatie rapport klankbordgroep Relatie overkluizing Grotiustorens

Vervolgtraject

Het college komt nog met een appreciatie van het onderzoek.

PvdA

Wordt bij deze appreciatie wel een link gelegd met de (o.a. Juridische en financiële) afhankelijkheden met de Grotiustoren? Jazeker. Evenals bij de behandeling van het haalbaarheidsonderzoek in juni 2022 maken deze items ook weer onderdeel uit van de toelichting. Is onderdeel van de appreciatie ook een voorstel voor een vervolgtraject inclusief een planning en kostenindicatie? Het vervolgtraject zal op hoofdlijnen aangegeven worden.

PvdA

PvdA

8