RIS316932 Notulen van de raad 5 oktober 2023
Tekst van het document
Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 5 oktober 2023 (Geopend te 13.30 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts
Agenda A. Vaststelling agenda (afscheid vertrekkend raadslid Roep) B. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemd raadslid C. Beëdiging van het nieuw benoemd raadslid Schorsing D. Stad in de raad E. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken F. Vaststelling van de notulen van 7 september 2023 G. Vaststelling van de Besluitenlijst G.1 Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening voor de gemeente Den Haag (APV) (RIS316308) G.2 Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening voor de gemeente Den Haag (APV) (RIS315250) G.3 Voorstel van het college inzake opheffen geheimhouding over Toekenning Haagse Cultuurprijs (RIS316545) G.4 Voorstel van het college inzake Begrotingsbijstelling trend 2023 (RIS316575) G.5 Voorstel van het college inzake het vaststellen van de Verordening doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoek Den Haag 2023 (RIS315740) Beraadslaging over H. Voorstel van het college inzake Horecacategorie fastfood (RIS313176) I. Voorstel van het college inzake Meerjarenprogramma Kunstwerken IV (MJPK4): Herziening uitvoeringsprogramma 2022-2025 (RIS316330) J. Voorstel van de Rekenkamer Den Haag inzake het rekenkameronderzoek ‘Werk aan welzijn’ (RIS315975) K.
Gewijzigd initiatiefvoorstel Heerlijk Haring Happen (Hart voor Den Haag) (RIS312530) L. Gewijzigd initiatiefvoorstel Haagse ondernemers zijn GOUD waard! (Hart voor Den Haag) (RIS312990) Afronding debat commissie M. Beleidskader jaarwisseling 2023 - 2024 (RIS316467) N. Blokkade A12 O. Duurzaamheid P. Jaarrapportage 2022 Wmo (RIS315710) Q. Uitkomsten onderzoeken belanghebbenden en belangstellenden Pier (RIS314847) R. Eindevaluatie GOGO Den Haag (RIS315452) S. Oudste hertenkamp (RIS314470) T. Demonstratierecht van ambtenaren van de gemeente Den Haag (RIS315695) U. Jaarrapportage Jeugd 2022 (RIS315938) V. ABA-behandelingen in Den Haag (RIS316260) W. Brief van de wethouder inzake Voorstel tot verplaatsen afronden wensen en bedenkingenprocedure aanbesteding warmtenetten (RIS316425) X. Brandbrief gemeente over misbruik van marktmacht Eneco (RIS314645)
1
De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.
Presentielijst Aanwezig zijn 43 leden: Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Barker (PvdD), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (CDA), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GroenLinks), Butt (GroenLinks), De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Van Esch (D66), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), Van den Goorbergh (VVD) (vanaf beëdiging), Groenewold (D66), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Van der Helm (VVD), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Icar (DENK), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Kruis (PVV), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Van Meijeren (FVD), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Roep (VVD) (tot beëdiging Van den Goorbergh), Sewtahal **(PvdA), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GL), Tseggai (PvdA), Uduba (VVD), Verdonk (Hart voor Den Haag) en Verduin (D66). Afwezig: Dubbelaar* (Hart voor Den Haag), De Groot (CDA) *met de fractie van GroenLinks zijn afspraken gemaakt over het “pairen” van stemmen, één lid van GroenLinks onthoudt zich van stemming. ** Sewtahal onthoudt zich van stemming bij agendapunt P inzake de moties over doelgroepenvervoer De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Hartelijk welkom, allemaal.
Hiermee is de vergadering geopend. Fijn dat u er allemaal bent. Dat geldt ook voor de publieke tribune. Bericht van verhindering is ontvangen van de heer Dubbelaar van Hart voor Den Haag. Hij vertegenwoordigt Den Haag bij een bijeenkomst van de VNG. Mevrouw De Groot van het CDA is afwezig wegens ziekte. We wensen haar een goed herstel. Mevrouw Baboeram van GroenLinks heeft aangegeven iets later aanwezig te zijn. Dan de vergaderafspraken. We vergaderen via de voorzitter. Eventuele overige gesprekken graag buiten de vergaderzaal, zodat we elkaar goed kunnen verstaan en ook de insprekers kunnen horen. Natuurlijk mag het stevig op de inhoud, maar niet op de persoon. Aanwezigheid in de raadzaal is voorbehouden aan de raadsleden. We zullen allemaal op die afspraken toezien. Dat geldt ook voor mijn plaatsvervangers. Alle stemmingen zijn aan het eind van de vergadering, waarna er gelegenheid is tot het afleggen van stemverklaringen. Helemaal daarna, na de stemverklaringen, is er met de raad een hoorzitting met de twee voorgedragen kandidaat-wethouders, de heren Barker en Icar. Met de fractievoorzitters heb ik afgesproken om de vergadering uiterlijk om 24.00 uur af te sluiten. Dat betekent dat we ervan uitgaan dat we uiterlijk om 22.00 uur, na de stemmingen, met de hoorzitting beginnen.
Aan de orde is: A.
Vaststelling agenda.
De voorzitter. Ik stel eerst de vraag of u kunt instemmen met de agenda, maar ik weet dat de fractie van Hart voor Den Haag een punt van orde heeft. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Ik had verwacht dat de Assumburgweg geagendeerd zou worden. We zouden het heel gek vinden als de Assumburgweg erop komt. 2
De voorzitter. Nee, die komt er niet op. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Nee? Oké, dan hebben we niks te melden, maar ik kan me vergissen. De voorzitter. Preventief! Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Precies, daar zijn we nogal van. Sebastian Kruis (PVV). Ik zou graag van de afronding debat over de blokkade A12 een volwaardig agendapunt willen maken. De voorzitter. Daar hebben we het wel in het fractievoorzittersoverleg over gehad. Wat vinden de fracties van het ordevoorstel van de heer Kruis? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Dat voorstel steunen we. Als je ziet hoeveel moties er nu worden ingediend, onder andere door GroenLinks, denk ik dat dat wel een volwaardig debat verdient. Marieke van Doorn (D66). Voorzitter. In het fractievoorzittersoverleg hadden we al aangegeven dat een afronding debat voor ons voldoende is. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voor. Hera Butt (GroenLinks). Tegen. Robin Smit (PvdD). Voorzitter. Volgens mij hebben we het keurig besproken in het fractievoorzittersoverleg, en daar blijven we bij. De voorzitter. U was ertegen, toen en nog steeds, begrijp ik. Janneke Holman (PvdA). Klopt, tegen. Kavish Partiman (CDA). Conform het fvo: tegen. Adeel Mahmood (DENK). Tegen. Fatima Faïd (HSP). Tegen. Lesley Arp (SP). Tegen. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Zoals in het fvo: tegen. De voorzitter. Forum is er niet. Het ordevoorstel is verworpen.
De agenda wordt aldus vastgesteld. Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. Ik wilde de rest van Den Haag op de hoogte brengen van de uitslag van het zaalvoetbaltoernooi waar we als deel van de raad aan hebben meegedaan afgelopen zaterdag in Den Haag, omdat wij het mochten organiseren. Wij hebben slechts één wedstrijd verloren, toch zijn we slechts zevende geworden. Veel gelijkgespeeld, helaas. Amsterdam heeft gewonnen en was ook wel de terechte winnaar. Ik denk dat wij daarna misschien wel het beste team hadden. Maar helaas, omdat we van hen verloren kwamen wij niet in de finale. Ik wil vooral nog een groot compliment geven aan de griffiemedewerkers die deze dag mogelijk hebben gemaakt voor ons en de dertien andere gemeenteraden die meededen. De heer Meinesz kan nog staan, zie ik. Ik had zelf genoeg spierpijn om twee dagen amper te kunnen lopen. In 3
het bijzonder Marjolein Woudstra wil ik echt bedanken, die er weken zo niet maanden mee bezig is geweest om dit voor te bereiden. Namens de hele raad hartelijk dank en namens al die raden hartelijk dank. (Geroffel op de tafels) De voorzitter. Ja, het was de moeite waard. Uw ensemble waarmee u heeft gekeept, was indrukwekkend. We konden alleen uw knieën zien.
Aan de orde is: -
Afscheid vertrekkend raadslid Roep.
De voorzitter. Ik ga nu iets zeggen tegen de heer Roep, die afscheid van ons gaat nemen. Geachte leden van de raad, beste Alexander, dag lieve familie. Ik hoop dat de kinderen er zijn. O kijk, top. Beste Alexander. Anderhalf jaar geleden was je een van de nieuwe gezichten in onze gemeenteraad. Je betrokkenheid met het lokale bestuur ontstond pas kort daarvoor, gedurende de coronacrisis. Die crisis, die nagenoeg de hele samenleving lamlegde, was voor jou juist aanleiding om niet aan de kant te blijven staan, maar je verantwoordelijkheid te nemen. In jouw geval betekende dat dat je je als horecaman in hart en nieren nadrukkelijk mengde in het debat over de steunpakketten. Dat woord kan ik niet meer horen, eerlijk gezegd. Zo was je de initiator van de actie waarbij horecazaken massaal een roze makelaarsbord ophingen met de tekst 'Zonder aanvullende steun binnenkort te huur'. De keuze van jou om via deelname aan het lokale bestuur te proberen om dingen voor elkaar te krijgen, was een haast logische volgende stap. Want, ik citeer jou: 'Ik vind dat je niet alleen maar boos moet zijn. En, ik vind dat als je er wat van vindt, je er ook wat mee moet doen als je de kans krijgt.' Welnu, de achterliggende anderhalf jaar heb je je wat dat betreft zeker aan je woord gehouden. Je kreeg een en ander voor elkaar, zoals de mkb-toets.
Ondernemers denken tijdig mee over nieuw beleid en regelgeving, en een betere dienstverlening voor het mkb, onder meer bij de nadeelcompensatie. Nu is het mooi geweest, vind je. Je komt er open voor uit dat de hoge werkdruk die het werk als raadslid met zich meebrengt, de reden is voor je vertrek. Zie of lees het interview onlangs in Den Haag Centraal, waarin je uit de doeken doet hoe het zit met die werkdruk. Je kiest voor je gezin en voor je andere grote liefde - neem me niet kwalijk, mevrouw - de horeca. Een keuze die alle begrip verdient. Je bent ondernemer of je bent het niet. Alexander, ik dank je voor je inzet als lid van de raad. Het ga je goed en ongetwijfeld tot ziens. Het was een leuk anderhalf jaar. (Geroffel op de tafels) De voorzitter. Ik geef je graag kort het woord voor de laatste keer, althans in deze rol. Ga je gang. Alexander Roep (VVD). Ja, dat kort zullen we nog wel effe zien. En ik kan ook mijn speech weggooien, want ... Goed, om te beginnen bied ik graag bij dezen drie pakken te koop aan. Niet al te veel gebruikt, anderhalf jaar, maat 54, zacht prijsje. Jullie weten me te vinden. Ik heb ze niet meer nodig. Voor de laatste keer in dit hok, zoals ik het altijd liefkozend noem. Het was me het achtbaantje wel. Het begon zoals Jan net al zei tijdens corona, en ik vond er wat van.
De steunpakketten, niet toereikend ondanks alle goede bedoelingen van de overheid destijds. En ik besloot inderdaad met wat collega's om in actie te komen en we bedachten de roze makelaarsbordenactie met 'Binnenkort te huur' erop. Voor ik het wist had ik Judith Oudshoorn, op de tribune, mijn voorgangster in de fractie, aan de telefoon en die vroeg me of zij misschien iets kon betekenen. En dat kon, dus we begonnen te sparren, samen te werken, maakten plannen. En niet veel later zat de VVD-voorzitter, Petra Ginjaar, samen met Jan Pronk bij mij aan de bar om te vragen of ik niet een rondje mee moest. Ik had geen idee, ik was hier nog nooit geweest en ik had helemaal niet de ambitie om minister-president te worden. Bovendien 4
zou Mark Rutte nog tot 2095 blijven zitten, dus hè. Maar in die tijd waren veel ondernemers best wel boos en ontevreden. Dat was deels terecht, maar niemand kwam echt met oplossingen. Toen dacht ik bij mezelf: weet je, Roep, je vindt er altijd wel iets van en dan moet je, als je de kans krijgt positief bij te dragen, ook je verantwoordelijkheid pakken, dus let's go. Voor ik het vergeet, heb ik nog een vraag aan de burgemeester. Op de tribune daar zitten Mink en Charlie, mijn dochter en zoontje van bijna 8 en 6. Zij en hun vriendjes en vriendinnetjes zouden heel graag zien dat het oude speeltoestel weer terugkomt in het speeltuintje op het Petuniaplein. Dat was namelijk beter dan 'die stomme nieuwe'. Dus als u dat zo even kunt toezeggen, dan kan dat misschien deze week nog gefikst worden, toch? Nu we het toch over ze hebben. Mink kan inmiddels fietsen, maar ík heb 'm dat niet geleerd. En daar vind ik ook iets van. Ik vind dat niet oké. Dat hoor je als papa wel echt zelf te doen, en daarom is vandaag mijn afscheid. Ik wil niet alleen de vader zijn waar die twee gekkies daar, mijn grote liefdes, recht op hebben, maar hun papa. Ik wil geen huisgenoot en compagnon zijn. Ik wil de man zijn die mijn prachtige lieve vrouw Saar, daar ook, verdient. Ik hou echt zielsveel van haar en ik wil iedere seconde van haar en met haar meemaken.
Naar de voetbal, de hockey, de speeltuin, de hele wereld over, bij voorkeur vanaf Rotterdam Airport, en genieten van al het moois waar ik de kracht vandaan haal om iedere dag op te staan en aan de bak te gaan: mijn gezin. Ik ben de laatste tijd veel meer bij ze en ik realiseer me nu pas, rijkelijk laat overigens, hoe ongelofelijk ik ze gemist heb. Want dat genieten van thuis heb ik gewoon niet genoeg gedaan de afgelopen anderhalf jaar, en daar baal ik van. Ik schaam me daarvoor. Ik ben hier het IJspaleis binnengestormd en gewoon kopje-onder gegaan. Verzopen in de waan van de dag, de problemen in de stad, de politieke beslommeringen en alles wat zich hier afspeelt. En ik neem mezelf dat kwalijk. De keren dat ik 'heel effe, dit is belangrijk' zei tegen hen, die écht belangrijk zijn, zijn ontelbaar. 'Straks wordt het rustiger' hield ik mezelf steeds voor. 'Dan schud ik dat setje schriftelijke vragen even uit mijn mouw, zijn de onderhandelingen voorbij. En ja, deze casus is nu even heftig, maar straks heb ik wat minder te doen.' Maar zo werkt het niet, want er is altijd iets om iets van te vinden. Van een niet nader te noemen oud-wethouder kreeg ik een boekje over het zijn van raadslid, waarvoor nog dank. Daarin stond deze zin: 'Het is trekken, duwen, sleuren en dan nog een rondje van hetzelfde.' Ik heb over deze zin nu zo'n anderhalf jaar nagedacht.
Ik denk dat als we dit voor waar aannemen, accepteren en misschien wel normaal gaan vinden, het systeem hier stuk is en heel nodig gerepareerd moet worden. Veel van wat wij hier bespreken, is namelijk niet zo ingewikkeld, zolang je maar niet te veel geeft om je eigen ego of het partijpolitieke geneuzel. Ga aan het werk en ga problemen oplossen. Als je niet tweet met een bijbehorende selfie kan het werkbezoek nog steeds hebben plaatsgevonden. Echt waar, trust me. In the end geeft niemand in deze stad iets om ons, en dat is prima. Wat de inwoners en ondernemers in deze stad nodig hebben, zijn een college en een raad die problemen oplossen, de stad beter maken in plaats van symptomen bestrijden en met elkaar bezig zijn. Gezien de recente ontwikkelingen wens ik de stad daar overigens bijzonder veel sterkte mee. Voorzitter. Voor ik in het speeltuintje ga rondhangen, waar binnenkort weer het oude speeltoestel zal staan, wil ik graag nog wat mensen bedanken. Allereerst de kiezer, die mij het mandaat heeft gegeven om hier te zijn. Mijn lieve schoonmoeder en alle andere oppassen, zodat ik hier ook kón zijn. De hele Haagse VVD, mijn lieve vrienden, fractiegenoten. Lotte, Chris, Caroline, Rutger, Minke, Anthony en straks Martin, veel succes. Pak ze! Het bestuur, alle vrijwilligers en niet in de laatste plaats ook de fractieondersteuning.
Max, Arvind, Etienne en thuis Lars en Roos, jullie waren in ieder geval voor mij van onschatbare waarde. Mijn politieke mama, Judith Oudshoorn, en juice channel Jan Pronk, daarnaast, beter bekend als komisch duo Judy en Jannifer, voor het sparren, het ongelofelijk scherp en kritisch op me zijn en de wijze lessen. Mijn collega's allemaal in deze raad, dank voor de samenwerking, voor het lachen. Coen, Carlos, Ralf, Richard, Rachid, een zekere voorzitter van een zekere commissie, Judith, Simon, Fritsie, Robin, Leslie. Niemand drukt hier zo mooi boos de microfoon uit als jij. Blijf dat doen. En natuurlijk vriend Kruis daar op rechts. De tranen rolden met enige regelmaat over mijn wangen van het lachen, en dat ga ik wel missen. De griffie, bedankt voor al jullie hulp. En natuurlijk de te gekke dames en heren die ons hier veilig houden en zij die ons van allerlei lekkers voorzien tijdens deze veel te lange vergaderingen. Ik ben overigens nog op zoek naar leuke collega's. Dus als jullie dat stelletje koekenbakkers hier zat zijn, dan weten jullie mij vast wel te vinden. MKB Den Haag, KHN, Peter Boelhouwer, de ondernemers in het Zeeheldenkwartier, Loosduinen, Kijkduin en ook in de rest van de stad natuurlijk. Jullie input is van onschatbare waarde. 5
Ik heb mijn uiterste best voor jullie gedaan om Den Haag, al is het maar een heel klein beetje, mkbvriendelijker te maken. Last but not least, en dan pleur ik echt op, beloofd. Mijn gezin en alle thuisfronten van alle andere raadsleden hier aanwezig, die het geduld en de liefde op kunnen brengen om ons dit werk te laten doen. Deze mensen maken voor ons het leven de moeite waard. Ze laten ons lachen, genieten, huilen. Ze betekenen alles voor ons. En als u erover nadenkt om straks een roffeltje of een applausje te doen of wat dan ook, doe dat dan niet voor mij, maar voor al die mannen, vrouwen, kinderen en wat mij betreft huisdieren die het ons mogelijk maken om dit werk te doen. Ik ben hier slechts, net als jullie, een passantje. Vergeet niet waar je vandaan komt, doe recht aan diegenen waarvan je houdt, koester ze, hou ze dicht bij je. Jullie gaan dit natuurlijk allemaal prachtige woorden vinden, een tweetje sturen, zeggen dat we hier echt wat mee moeten als raad: we moeten echt wat doen hiermee, het is belangrijk. Maar over drie weken zijn jullie zowel mij als alles wat ik hier gezegd heb vergeten en is alles gewoon weer zoals het was. Dan gaan jullie weer net zo onzorgvuldig met elkaars tijd om als jullie vandaag ongetwijfeld ook gaan doen. Ik wens jullie veel plezier met elkaar. Doe het juiste, doe normaal, hou je Haags. En nogmaals, het gaat niet om jou, niet om ons.
Het gaat om Den Haag en de mensen om je heen. Dank je wel. (Geroffel op de tafels) De voorzitter. Dank u wel, meneer Roep. We schorsen zo meteen, want we gaan nu meteen kijken of het lukt om een nieuw raadslid te vinden na dit verhaal.
Aan de orde is: B.
Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuwbenoemd raadslid.
De voorzitter. Ik kijk naar mevrouw Arp. Martin van den Goorbergh is voorgedragen door de fractie van de VVD. Lesley Arp (SP). Voorzitter. De commissie uit de raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 5 oktober 2023, in wier handen werden gesteld de geloofsbrieven en verdere bij de Kieswet gevorderde stukken ingezonden door de heer M. van den Goorbergh, benoemd tot lid van de raad van de gemeente Den Haag, rapporteert de raad van de gemeente Den Haag dat zij bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in orde heeft bevonden. De commissie adviseert tot zijn toelating als lid van de raad van de gemeente Den Haag. De voorzitter. Dank u wel.
Aan de orde is: C.
Beëdiging van het nieuwbenoemde raadslid.
De voorzitter. Ik verzoek u allen te gaan staan. Meneer Van den Goorbergh kan worden binnengeleid. Zeer welkom. U weet waarom het gaat? De heer Martin van den Goorbergh. Ja. De voorzitter. U heeft zich niet bedacht? De heer Martin van den Goorbergh. Nou, ik heb wel getwijfeld na dit verhaal.
6
De voorzitter. Dat is niet de bedoeling. Twijfelen, daar houden ze hier niet van. Je moet beslissen. Nee hoor, flauw. Ik ga u de eed afnemen. De tekst van de eed luidt als volgt: 'Ik zweer dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen.' De heer Martin van den Goorbergh. Zo waarlijk helpe mij God almachtig! De voorzitter. Van harte gefeliciteerd en heel veel succes én plezier. (Applaus) De vergadering wordt van 13.56 uur tot 14.09 uur geschorst.
Aan de orde is: D.
Stad in de raad.
De voorzitter. Er hebben zich vier insprekers gemeld. U krijgt drie minuten de tijd. 30 seconden voor die tijd voorbij is, druk ik even op het knopje en zeg ik: wilt u afronden. Schrik daar niet van; het is aardig bedoeld. Eerst zijn er twee insprekers over het voorstel van de rekenkamer inzake het rekenkameronderzoek Werk aan welzijn. Ik geef het woord aan S. van Koningsbrugge. Mevrouw Van Koningsbrugge (J). Geachte voorzitter van de gemeenteraad. Namens Welzijn Scheveningen maak ik graag gebruik van de inspreekmogelijkheid als reactie op het debat over het onderzoek van de rekenkamer Werk aan welzijn. Gebleken is dat de raad behoefte heeft aan meer informatie over de doelmatigheid van de bestede welzijnssubsidies en het maatschappelijk effect van de welzijnsinzet. Welzijn Scheveningen is een platte organisatie met weinig overhead en voornamelijk inzet in de uitvoering, in direct contact met de doelgroep. Wij hadden dan ook graag gezien dat de brief van de Adviescommissie welzijn meegenomen was in het commissiedebat, omdat juist hún adviezen gebaseerd zijn op en nauw aansluiten bij de uitvoeringspraktijk van het welzijnswerk. Wij pleiten ervoor oog te hebben voor wat het welzijnswerk wél oplevert. Er gebeurt veel in alle stadsdelen en er zijn veel sterke samenwerkingen, ook met kleinschalige wijkgebonden initiatieven en in goede samenspraak met de gemeente en de wethouder.
Waar het ons om gaat, is dat we mensen die dat nodig hebben een steuntje in de rug geven om daarna zoveel mogelijk weer zelf verder te kunnen. Soms gaat het om eenzaamheid en soms gaat het om zelfredzaamheid. Soms gaat het om aandacht of de ontmoeting en soms om hulp of iemand de weg wijzen. Wij staan voor een bemiddelende rol en zorgen dat dit gebeurt, met een sterke sociale verbondenheid waar mensen elkaar kennen en elkaar helpen. Om u in vogelvlucht een beeld te geven. Bij Welzijn Scheveningen zijn 30 fte professionals werkzaam die voornamelijk worden ingezet op de uitvoering. Zij sturen ruim 500 vrijwilligers aan die tussen de 80.000 en 100.000 uur per jaar inzet leveren. Onze personele capaciteit en ons bereik wordt hierdoor enorm vergroot. Op de vier wijkcentra die wij beheren worden wekelijks circa 350 activiteiten vraaggericht uitgevoerd, wat resulteert in zo'n 400 bezoeken per week. De voorzitter. Wilt u afronden?
7
Mevrouw Van Koningsbrugge. Dit zijn tussen de 160.000 en 200.000 ontmoetingen per jaar. We zijn trots op de integrale samenwerking met bijna alle Scheveningse huisartsen, die we ontlasten door hun patiënten toe te leiden naar het welzijnswerk. Hierdoor worden zorgkosten bespaard. Voorzitter. Wij nodigen de gemeenteraad van harte uit om in de praktijk te ervaren wat het welzijnswerk écht betekent en oplevert. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Dan over hetzelfde onderwerp, het rekenkameronderzoek Werk aan welzijn, C. van Vugt. De heer Van Vugt (J). Geachte voorzitter. Vandaag spreekt de gemeenteraad over het rekenkameronderzoek Werk aan welzijn. Vanuit mijn vrijwilligerswerk bij Welzijn Scheveningen vind ik het belangrijk om voor de behandeling in de gemeenteraad de rol van vrijwilligerswerk in onze stad toe te lichten. Via onder andere Welzijn Scheveningen zorgen tientallen vrijwilligers ervoor dat medestadsgenoten boodschappen in huis krijgen, een extra blokje om kunnen of uit het sociaal isolement komen. Ouderen, hulpbehoevende maar ook eenzame mensen kunnen door het werk van de welzijnsorganisaties en vrijwilligers hun verhaal kwijt en raken even uit de dagelijkse sleur. Verder zorgt het ervoor dat mensen niet steeds een beroep moeten doen op dezelfde soms kleine kring.
Iets waar best veel schaamte en stress over is onder de mensen die een beroep doen op de welzijnsorganisaties. Zelf mag ik wekelijks een wandeling maken met een stadsgenoot op leeftijd, wat er ten eerste voor zorgt dat de desbetreffende meneer mobiel blijft en ten tweede dat ikzelf op een laagdrempelige manier veel opsteek van iemand met een schat aan levenservaring. Eerder al duwde ik de rolstoel van een zieke vrouw, die hierdoor in de laatste weken van haar leven weer wat extra frisse lucht kreeg en een krant kon kopen bij haar plaatselijke krantenzaakje. Kortom, iets wat voor een vrijwilliger een kleine moeite is, kan voor de medestadsgenoot een groot verschil maken. Nu is het begrijpelijk dat de politiek moet vergaderen en uiteindelijk beslissen over de financiering van het welzijnswerk in onze stad. Echter voel ik als vrijwilliger de urgentie om bij de behandeling van dit punt in de gemeenteraad mijn inspreekrecht te gebruiken om te vertellen dat wekelijks vele stadsgenoten een gedeelte van hun vrije tijd besteden aan het helpen van hun medestadsgenoten. Voor de aanwezigheid in de wijken en de aansturing van de vele vrijwilligers zijn de welzijnsorganisaties van groot belang. Verder moet niet worden onderschat dat de welzijnsorganisaties in Den Haag hun wortels hebben in de vele wijken die Den Haag rijk is.
Hierdoor weet men goed wat er speelt en zijn de inwoners van de wijk bekend, iets wat met een landelijke aansturing van de welzijnsorganisaties waarschijnlijk minder soepel zou lopen. Ik hoop met het gebruik van mijn inspreekrecht een bijdrage te kunnen leveren aan goede besluitvorming op dit punt en wens de gemeenteraadsleden veel wijsheid toe bij de besluitvorming. Indien er gedurende de behandeling vragen zijn, mogen de gemeenteraadsleden mij altijd benaderen. Bedankt voor uw aandacht. De voorzitter. Dank u wel. Dan is er één inspreker over het agendapunt Uitkomsten onderzoek belanghebbenden en belangstellenden Pier. Ik geef het woord aan K. Ghiabi. De heer Ghiabi (Q). Geachte voorzitter en leden van de raad. Voor een aantal van u ben ik hier vandaag voor het eerst, maar een groot deel van u heeft mij de afgelopen tijd hier vaak gezien. Vandaag is het liefst de vierde keer dat ik hier sta in een maand tijd. Een absoluut unicum na bijna tien jaar in gesprek te zijn met de gemeente Den Haag over de toekomst van de Pier. U begrijpt, het is erg fijn om te zien dat de Pier op de agenda staat en uw nodige aandacht heeft om de Pier toekomstbestendig te maken en het icoon van Scheveningen voor Den Haag en Nederland te behouden, datgene wat de deelnemers aan het participatietraject ook graag willen zien: de Pier behouden voor de stad.
Vorig jaar zijn we gestart met de participatie, waarin we in driekwart jaar breed hebben opgehaald wat alle stakeholders willen voor de toekomst van de Pier. We zijn trots op het participatietraject dat we hebben doorlopen en koesteren de uiterst zeldzame complimenten die we van 8
uw commissie Ruimte hebben gekregen over de aanpak. Ja, daar ben ik erg trots op. De participatie heeft ons waardevolle inzichten opgeleverd over wat de inwoners, gebruikers en ondernemers van Scheveningen en Den Haag willen zien op de Pier en we zijn vastberaden om deze inzichten te respecteren en te integreren in onze plannen voor de toekomst. De resultaten hebben wij gepresenteerd aan uw commissie Ruimte in een goede technische werksessie, waarin wij de uitkomsten hebben vertaald in zes kernpunten die we meenemen voor de verdere ontwikkeling. Ik kan u toezeggen dat we ook zeker niet uitgeparticipeerd zijn en deze lijn willen blijven doorzetten. Goed om ook bij u te verduidelijken dat de uitkomsten met kaders die uit de participatie zijn voortgekomen voor ons werkbaar zijn om zelf te investeren in de herontwikkeling van een toekomstbestendige Pier. Goed, hoe verder? We hebben toegezegd om een uitgangspuntennotitie samen met de gemeente op te stellen waarin wij vanuit de Pier verschillende scenario's schetsen over hoe die toekomst eruit kan komen te zien. Wij willen een evenwichtige, duurzame en bovenal publieksvriendelijke ontwikkeling van de Pier realiseren waarin zowel het verleden als de toekomst van de Pier wordt geëerd.
Ook al heb ik in het coalitieakkoord niks gelezen over de toekomst van de Pier en ook heel weinig over Scheveningen - misschien heb ik eroverheen gelezen - heb ik desondanks alle vertrouwen in de samenwerking om de Pier toekomstbestendig te maken en daarmee te behouden voor Scheveningen, Den Haag en Nederland. Ik kijk uit naar het debat vandaag en de verdere samenwerking. Laten we vooral, gezien de huidige staat van de Pier, alsjeblieft de snelheid erin houden. Dank voor uw aandacht. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik ten slotte over het onderwerp Demonstratierecht van ambtenaren van de gemeente het woord aan S. Schwencke. Mevrouw Schwencke (T). Mijn naam is Sam Schwencke. Ik werkte tot mei van dit jaar in jullie ambtelijk apparaat op de beleidsafdeling van DSB. Als maatschappelijk betrokken burger en ambtenaar wilde ik graag zorgdragen voor een leefbare stad. Vanuit die motivatie werd ik actief bij demonstraties en heb ik daar ook burgerlijk ongehoorzame methodes toegepast. Mijn leidinggevende was op de hoogte en ik ontving nog steeds een VOG. Ik heb jaren mijn ambtenaarschap en activisme zonder enig probleem gecombineerd, tot 20 februari van dit jaar, toen ik op foto's werd herkend en direct op non-actief werd gezet.
Demonstreren mag, maar waar ik mij volgens de gemeente schuldig aan had gemaakt, was imagoschade en het breken van de ambtelijke gedragscode omdat ik mij niet had gedragen zoals een goed ambtenaar betaamt. Dit zijn subjectieve en breed interpreteerbare clausules van de gedragscode. Waar de gemeente Amsterdam hier geen punt van maakt, koos Den Haag voor een strenge interpretatie. Er zijn mij toen een viertal voorwaarden voorgelegd; ik heb deze ook met uw raad gedeeld. Het was mij duidelijk dat als ik niet akkoord zou gaan, ik mijn baan niet zou kunnen behouden. De voorwaarden stelden dat ik niet mee mocht doen aan onaangekondigde demonstraties en dat ik niet in de media diende te spreken. Ze stelden ook dat het niet uitmaakte welke rol ik had bij zo'n demonstratie, wat dus ook achter de schermen werken onmogelijk maakte, een enorme inperking van mijn vrijheid. Ik ondertekende, keerde terug naar kantoor en voelde mij beklemd. En andere collega's ook, want dit gebeurde mij, maar het gebeurde ook de 9.000 andere collega's en tevens ambtenaren van andere gemeentes en ministeries. Ik kreeg talloze vragen op de werkvloer en via LinkedIn van ambtenaren die demonstreren over allerlei zaken en zich nu niet meer vrij voelden om dat recht uit te oefenen.
Collega's in mijn directe omgeving durfden zich niet hard uit te spreken over bepaalde beleidsdomeinen, ook als dat gewoon binnen hun kennis en kunde lag, om niet als te activistisch over te komen. Dat is een angstcultuur en die loopt nog steeds. Dát noem ik pas imagoschade. De algemeen directeur van DSB heeft toegegeven dat een van de vier voorwaarden niet had mogen worden opgenomen, maar niemand in het ambtelijk apparaat weet dat. Het bericht over de casus, dat ook in jullie stukken van vandaag is bijgevoegd, is niet voldoende. De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw Schwencke. Dus ik vraag de gemeentesecretaris: gaat het GMT concreet iets doen aan deze doorsudderende angstcultuur? Laten jullie het gewoon gebeuren dat ambtenaren bang zijn om van hun grondrecht gebruik te maken? Want dat is nu de situatie. 9
Afrondend. Ik heb activisme en de ambtenarij met veel voldoening gecombineerd. Het is doodzonde dat ik moest kiezen tussen die twee. Er ligt nog werk voor jullie om ervoor te zorgen dat ik de laatste was die dit is overkomen. Dus alstublieft, voor Haagse ambtenaren: draag er zorg voor dat zij de ruimte voelen om hun mening te kunnen uiten zonder dat ze één foto verwijderd zijn van het verliezen van hun baan. Dank u wel.
Aan de orde is: E.
Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.
De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Nr.
Raadsadres
Voorstel voor afdoening
1
Belanghebbende d.d. 31 augustus 2023 inzake dienstverlening HGA (10602063)
2
Vrienden van Den Haag d.d. 4 september 2023 inzake sloop/nieuwbouw Weigeliaplein (10602292) Belanghebbende d.d. 11 september 2023 inzake parkeren in groene bermen en groenstroken (10608185)
In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Bestuur In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte
3
4
5
6
Stichting Straat Consulaat d.d. 12 september 2023 inzake voortgang woningbouw (10608233) Belanghebbende d.d. 11 september 2023 inzake maximum snelheid 50 km in de Amsterdamse en Stille Veerkade (10608248) Koninklijke Hondenbescherming d.d. 7 september 2023 inzake petitie ‘Bescherm honden tegen grasaren’ (10608304)
7
Belanghebbende d.d. 18 september 2023 inzake uitvoering WMO (10609182)
8
Belanghebbende d.d. 18 september 2023 inzake Planuitwerkingskader (PUK) Vijf Heesters Weigeliaplein (10611154)
9
Don Bosco Rijswijk d.d. 20 september 2023 inzake toekomst Don Bosco Rijswijk (10612684)
10
Belanghebbende d.d. 26 september 2023 inzake hulpvraag verkrijgen Nederlands paspoort e.d. (10615533) Belanghebbenden d.d. 26 september 2023 inzake planuitwerkingskader (PUK) Vijf Heesters Weigeliaplein (10615675)
11
In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Bestuur In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte 10
12
Haags Cultuuroverleg en Directieoverleg Haagse Musea d.d. 26 september 2023 inzake noodzakelijke randvoorwaarden hoogte cultuurbudget (10615740)
In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving
Nr.
Zienswijze ontwerp-bestemmingsplan Juliana van Stolberglaan 1 Belanghebbende d.d. 5 september 2023 (10602320)
Voorstel voor afdoening
Nr.
Zienswijze ontwerp eerste wijziging Gemeenschappelijke Regeling
Voorstel voor afdoening
1
Metropoolregio Rotterdam Den Haag d.d. 11 september 2023 (10608384)
Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel
Nr.
Ter kennisneming
Voorstel voor afdoening
1
NSO Retail d.d. 4 september 2023 inzake Den Haag wil nieuwe tabakszaken weren (10602044) Belanghebbenden d.d. 7 september 2023 inzake bezwaar mobiele huisartsenpraktijk (10606720) Belanghebbende d.d. 11 september 2023 inzake artikel ‘Fukushima en duurzaamheid windmolens’ (10606823) Transportbedrijf A.A. Cool Transport d.d. 12 september 2023 inzake parkeren vrachtwagens (10606952) Belanghebbende d.d. 8 september 2023 inzake parkeren Rode Kruislaantje (10606984) IPP Haaglanden d.d. 5 september 2023 inzake antwoordbrief zienswijze gemeenteraad Den Haag IPP ontwerpprogrammabegroting 2024-2027 (10607183) Veiligheidsregio Haaglanden d.d. 8 september 2023 inzake begroting veiligheidsregio Haaglanden (10607219) Stichting Binnenstad Den Haag d.d. 7 september 2023 inzake Binnenstadsplan 2033 (10607241) Belanghebbende d.d. 13 september 2023 inzake milieustraat en circulaire economie (10607268) Belanghebbende d.d. 17 september 2023 inzake handhaven verkeersveiligheid racende voertuigen (10609205) Belanghebbende d.d. 13 september 2023 inzake Onze Moedertaal (10609259)
Voor kennisgeving aannemen
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
11
12
13 14
15
16
17
18
19
20
21
22 23
24
Diversion d.d. 14 september 2023 inzake constateringen rondom de brede hulp voor kinderen van gedupeerde ouders in de toeslagenaffaire (10611210) SOVVT d.d. 12 september 2023 inzake loonsverhogingen CAO VVT (10611234) Besloten Vennootschap d.d. 18 september 2023 inzake bezorgdheid verkooppunten in Den Haag (10611260) Haagse Voedselraad d.d. 12 september 2023 inzake oproep voor een Haagse integrale voedselvisie voor een veerkrachtige en gezonde stad (10611306) Gemeente Zwolle, Raadsgriffie d.d. 18 september 2023 inzake aangenomen motie raad Zwolle ‘de natuur die je niet kapot maakt hoef je later niet te herstellen’ (10611379) Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden d.d. 14 september 2023 inzake definitieve begroting 2024 en definitieve begrotingswijziging 2023 (10612376) Belanghebbende d.d. 24 september 2023 inzake overlast vuurwerk Benoordenhout (10613244) Belanghebbende d.d. 24 september 2024 inzake erfpacht Dovenetelweg, Bohemen en Meer en Bos (10613259) Belanghebbende d.d. 22 september 2023 inzake artikel ‘Windmolens zijn niet duurzaam’ (10613477) Jeugdbescherming west Haaglanden d.d. 26 september 2023 inzake klacht leerlingenvervoer (10615850) Belanghebbende d.d. 29 september 2023 inzake spoed veiligheid A12 (10616744) Provincie Zuid-Holland d.d.
29 september 2023 inzake tussenbericht Financieel toezicht 2023 (10616781) Metropoolregio Rotterdam Den Haag d.d. 28 september 2023 inzake MRDH: besluiten AB 8 september 2023 n.a.v. zienswijzen Begroting MRDH 2024 (10616909)
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
De voorzitter. Ik meld even dat de heerlijke oliebollen die we net kregen het afscheidscadeautje waren van de heer Roep. Dat u het weet.
Aan de orde is: F.
Vaststelling van de notulen van 7 september 2023.
De notulen worden ongewijzigd vastgesteld. 12
Aan de orde is: G.
Vaststelling van de Besluitenlijst.
G.1
Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening voor de gemeente Den Haag (APV) (RIS316308) Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening voor de gemeente Den Haag (APV) (RIS315250) Voorstel van het college inzake opheffen geheimhouding over Toekenning Haagse Cultuurprijs (RIS316545) Voorstel van het college inzake Begrotingsbijstelling trend 2023 (RIS316575) Voorstel van het college inzake het vaststellen van de Verordening doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoek Den Haag 2023 (RIS315740)
G.2 G.3 G.4 G.5
Deze voorstellen worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. De voorzitter. Ik geef gelegenheid tot het afleggen van een stemverklaring. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. We hebben constructief gesproken over G.5, het voorstel van het college inzake het vaststellen van de Verordening doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoek Den Haag. De kwaliteitsnormen zouden ook meegenomen worden. Wij stemmen voor, maar met de verklaring dat wij hopen dat bij het eerste programma van doelmatigheidsonderzoeken ook wordt ingegaan op hoe die kwaliteitseisen worden meegenomen.
Aan de orde is: H.
Voorstel van het college inzake Horecacategorie fastfood (RIS313176).
De beraadslaging wordt geopend. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Ik kan het redelijk kort houden. Wat Hart voor Den Haag betreft gaan wij het voorstel om nieuwe fastfoodzaken en uitbreiding van bestaande te verbieden niet steunen. Het college wil dit doen omdat de Hagenaars en Hagenezen te dik worden. Maar omdat dit soort bemoeibeleid de toets der wet niet kon doorstaan, werd huisadvocaat Pels Rijcken - ik dacht dat we daar afscheid van genomen hadden - ingevlogen om het met een peperduur advies bestuurlijk wit te wassen. Maar zo werkt dat natuurlijk niet. Ruimtelijke impact zoals stank- en geluidsoverlast wordt aangedragen om fastfood een halt toe te roepen, en het argument afvaloverlast kreeg zelfs de huisadvocaat niet recht gepraat. En eigenlijk achtten ze de eerste twee al twijfelachtig. Daarbij, fastfoodzaken hebben geen monopolie op geluid-, afval- en stankoverlast. Wat is het volgende dat het college gaat verbieden? Zo maak je geen beleid. Wat Hart voor Den Haag betreft gaat dit betuttelvoorstel als de gesmeerde bliksem richting GFT-bak en doen we er snel het zwijgen toe.
Om het college aan te moedigen niet nog een keer in de verleiding te komen om zich te bemoeien met hoe de mensen thuis hun leven leiden, de motie Stop de betutteling, met als dictum: verzoekt het college de echte problemen in de stad met gezwinde spoed aan te pakken en de spaarzame tijd niet langer te verspillen aan het opstellen van betuttelende voorstellen. Lesley Arp (SP). Ik was eigenlijk benieuwd wat Hart voor Den Haag vindt van de opvatting van Koninklijke Horeca Nederland over dit voorstel die met de raad is gedeeld. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Die heb ik voor kennisgeving aangenomen. Koninklijke Horeca Nederland. Horeca staat voor hotel, restaurant, café. Daar heb ik geen snackbar tussen zien staan, daar 13
heb ik geen hamburgerbakker bij zien staan en daar heb ik geen pizzabakker bij zien staan. Dus dat zij voor hun achterban zeggen 'wij vinden het wel lekker als fastfood verboden wordt', dat begrijp ik ook nog wel. Lesley Arp (SP). De heer Sluijs gaat heel erg in op het gezondheidsaspect, en dat snap ik natuurlijk wel. Maar Koninklijke Horeca Nederland zegt ook dat je af en toe een eenzijdigheid in aanbod hebt, dat je ook moet oppassen voor een overkill aan horeca en dat je dan misschien elkaar te veel gaat beconcurreren. Ik was benieuwd hoe de heer Sluijs naar die punten kijkt. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Ook in commissieverband hebben we erover gehad dat er op sommige plekken van overconcentratie van wat dan ook sprake is: van belwinkels of van kebabzaken of fastfood. Dat zijn we volgens mij allemaal met elkaar eens. Maar de wijze waarop dit wordt aangevlogen, daar zijn wij het niet mee eens. Dat er enkel in de hoofdwinkelstructuur geen fastfoodzaken meer mogen komen en dat er geen uitbreiding van bestaande mag zijn, is wat ons betreft niet de juiste aanvliegroute voor de problemen die we wel hebben in de stad. Want er zijn hele wijken vergeven van inderdaad overconcentratie van bijvoorbeeld belwinkels of kebabzaken.
Laten we dat nou eens in de hele breedte gaan aanpakken en daar niet een dingetje uit gaan trekken om dan vervolgens ook nog partijen te laten zeggen: dan willen we het in dit deel ook en in dat deel ook. Wij zien liever dat die hele discussie over overconcentratie, die er echt is, in de breedte gevoerd wordt. De voorzitter. Door de heer Sluijs wordt de volgende motie (H.1 HvDH) ingediend:
Motie H.1 HvDH Stop betutteling De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 5 oktober 2023, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Horecacategorie fastfood (RIS313176). Constaterende, dat: • het college nieuwe fastfoodzaken in de hoofdwinkelstructuur wil verbieden en uitbreiding van bestaande fastfoodzaken aldaar wil tegengaan. Overwegende, dat: • we overgewicht, wat een serieus probleem voor de volksgezondheid is, niet bestrijden met betutteling; • het voorstel tot het verbieden van nieuwe fastfoodzaken zeer paternalistisch van aard is en te weinig uitgaat van de eigen verantwoordelijkheid van mensen; • het voorstel kan leiden tot forse planschade; • onze stad grote problemen kent zoals overbewoning, tekort aan huizen, te weinig parkeerruimte, onder druk staande leefbaarheid in de wijken, groeiende (jeugd)criminaliteit, kwetsbare economie etc. etc. Van mening, dat: • de focus van het college op het oplossen van deze problemen moet liggen alvorens men met betuttelende voorstellen komt die in grote mate ingrijpen in levens van de inwoners en de vrije markt. Verzoekt het college: • de echte problemen in de stad met gezwinde spoed aan te pakken en de spaarzame tijd niet langer te verspillen aan het opstellen van betuttelende voorstellen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. 14
Andrew van Esch (D66). Voorzitter. Voor ons ligt het collegevoorstel om te komen tot een subcategorie fastfood met als doelstelling het beter reguleren van wat we uiteindelijk wel en wat we niet in onze hoofdwinkelstructuur willen hebben. Laat ik vooropstellen dat mijn fractie zal instemmen met dit voorstel; dat zal u niet verbazen. Ik leg uit waarom we dat gaan doen. D66 is een sociaalliberale partij. Mijn hart zegt dat ik gezond moet eten, voor een stad moet stemmen waar vooral gezonde voeding de overhand heeft boven de fastfoodketens. Maar mijn liberale brein zegt dat mensen altijd zelf een keuze hebben en dat ondernemers alleen maar aanbieden wat ze op de markt kwijt kunnen. Het demissionaire kabinet wil het aanbod van fastfood dempen door nieuwe vestigingen tegen te gaan, maar waarschijnlijk zullen we nog wel even moeten wachten of dit voornemen ook wordt overgenomen door een nieuwe regering. We moeten nu ergens mee beginnen. Het college wil vooral een divers aanbod in de winkelstraten en daarom willen we nu starten via de weg van de bestemmingsplannen. Natuurlijk, het voorstel lijkt een experiment, maar we zijn het als maatschappij ook verplicht aan de bevolking om deze te helpen met het kiezen voor gezondere voeding dan de gefrituurde en gebakken lekkernijen die we overal kunnen vinden.
Een meer divers aanbod moet mensen op ideeën brengen om te kiezen voor een gezonder alternatief. Daar is niks mis mee. Daarom vindt mijn fractie dit een goed voorstel, om in ieder geval voor Den Haag een start te maken. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Weet de heer Van Esch eigenlijk waar de ongezonde producten het meeste gekocht worden? Andrew van Esch (D66). Dat gaat u nu uitleggen? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Dat gebeurt natuurlijk in de supermarkten. Voor een heel laag bedrag gooi je je hele karretje vol met diepvriespizza's, frikandellen, kroketten, noem het allemaal maar op, alles wat mensen lekker vinden. En dat gebeurt natuurlijk niet in de fastfoodzaken die de heer Van Esch hier nu wil gaan verbieden. Dus gaan we de supermarkten dan ook verbieden? Andrew van Esch (D66). Nee, die gaan we natuurlijk niet verbieden. Ik ga zelf altijd naar de Bankastraat, naar de Albert Heijn. Als daar allerlei schoolkinderen naartoe gaan, dan zie ik wat ze kopen: een energiedrankje en een zak chips en niet een zakje met worteltjes. Daar ben ik heel eerlijk in. Maar het gaat niet om het gezonde voer. Het gaat er in dit voorstel met name om, te proberen dat er een divers aanbod komt en niet alleen maar fastfoodketens. Dat is de essentie waar het om draait. De voorzitter. De laatste keer, meneer Sluijs. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag).
Ik constateer dat de heer Van Esch een draai gemaakt heeft. In de commissie hebben we het er hier ook over gehad. Eerst was het het gezondheidsaspect, vervolgens werden er ruimtelijke aspecten bij gesleept om het wit te wassen en nu gaat het in een keer over een differentiatie in het winkelgebied. Het gaat er uiteindelijk om dat u nu zegt, en dat vind ik jammer: prima dat iedereen ongezonde producten koopt en dat dat in de supermarkten gebeurt. Die kunnen we niet verbieden, maar ga als liberaal zijnde dan geen andere zaken wel verbieden. Andrew van Esch (D66). Dan vrees ik dat u niet geluisterd hebt, want er zit natuurlijk een tweede kant aan wat ik zeg. Maar ik vind vooral dat we het eerst moeten uitproberen en dat we niet moeten wachten totdat de rijksoverheid daarmee komt, maar dat we ook moeten kijken naar een goed en divers aanbod. Daarmee zeg ik niet dat we fastfood moeten verbieden. Ik zeg dat we een divers aanbod moeten creëren. Rutger de Ridder (VVD). Ik ben zo benieuwd wat D66 nou gaat oplossen met dit voorstel. Er komt een heel verhaal, maar wat is de echte oplossing op korte termijn? Wat gaat het nou opleveren? Andrew van Esch (D66). Ik hoop dat we gaan oplossen dat er bij bestemmingsplannen en het behandelen daarvan een diverser aanbod kan komen door die subcategorie. We moeten het gaan 15
uitproberen. The proof in the pudding is in the eating. Dat geldt met dit ook. Het lijkt me eigenlijk wel toepasselijk. Rutger de Ridder (VVD). Die pudding mag dan niet meer verkocht worden, dus dat zullen we dan zien. Maar het gaat er toch uiteindelijk om dat als je het in de hoofdwinkelstructuur niet toestaat, het daarbuiten nog wel toegestaan kan worden en dat je op korte termijn niets oplost tenzij je zegt dat er in de hele stad geen winkel meer bij mag? Maar dat wil D66 toch ook niet? Of toch wel? Andrew van Esch (D66). D66 probeert om een begin te maken. Wij stellen niks uit; we gaan starten. Er is een toename fastfood van 25%. De mensen zijn te dik. Ik heb er zelf ook mee te maken. De verleidingen zijn groot. Het is de bedoeling dat we proberen om hier een aanzet te maken. Het zou fijn zijn als u daar ook blij van wordt. Dat wil niet zeggen dat we dingen verbieden, helemaal niet. Maar we willen wel proberen om het wat meer in de hand te houden. Rutger de Ridder (VVD). Wat ik zo jammer vind aan D66 en de inbreng die net gegeven werd, is dat het vertrouwen dat D66 heeft in onze winkelstraten totaal weg is. Ik zou zeggen: geef juist de ruimte aan de mensen in de winkelstraat om te bepalen wat goed is in die winkelstraat. Als je een sterke BIZ hebt, een sterke winkeliersvereniging, dan komt het echt wel goed. Heb vertrouwen, meneer Van Esch. Kavish Partiman (CDA).
Ik hoor collega Van Esch een heleboel dingen zeggen waar ik het eigenlijk best mee eens ben over dat ongezonde voedsel. We zouden eigenlijk stappen moeten zetten om mensen te gaan verleiden om wat gezonder te gaan eten. Je wil een diverser aanbod hebben. Maar dit zijn allemaal kwalitatieve typeringen van voedsel. Toch kiest u ervoor om een regulering in te zetten die op ruimtelijke kaders gestoeld is. Ik vraag me af: hoe gaat u op kwaliteit reguleren terwijl u ruimtelijke kaders daarvoor gebruikt waar totaal geen kwalitatieve toetsing in zit? Andrew van Esch (D66). Dan ga ik toch even in op datgene wat ik in de commissie heb gezegd. De definitie van fastfood zoals die nu gebruikt wordt, is natuurlijk multi-interpretabel op aspecten: wat valt er wel onder en wat valt er niet onder? Dat is lastig. Maar je zult als wetgever of in de politiek af en toe ook meer een ondernemer moeten zijn om zaken uit te proberen en te kijken hoe erop gereageerd wordt. Als we niks proberen, dan verandert er ook zeker niks. Kavish Partiman (CDA). Ook daar vind ik collega Van Esch, want je zal werkelijk die ondernemer moeten zijn die het een en ander wil uitproberen. Alleen, we zitten beiden nu al een tijdje in deze raad en we weten dat op het moment dat we een ambtelijke regel hebben opgetuigd, het bijna een onmogelijkheid is om die weer eraf te krijgen.
Geeft collega Van Esch ook toe dat dit iets is wat enorme risico's met zich meebrengt, omdat we niet weten hoe dit gaat uitpakken? Want die ruimtelijke kaders zíjn multi-interpretabel. Hij haalt zijn liberaal hart aan. Is het dan niet aan een liberaal om te zeggen: laat dit dan toch maar vooral aan de markt over? Andrew van Esch (D66). Ik ben een sociaalliberaal en dat heb ik ook verteld. Ik leg vaak uit aan expats die niet weten wat D66 is: the heart is left but the brain is right. Wat ik daarmee wil zeggen, is dat ik wil proberen … Nou, niet zo hard lachen, voorzitter. De voorzitter. Ik ben ook maar een mens hè, maar ik was heel neutraal. Andrew van Esch (D66). Het gaat mij er met name om dat wij twee aspecten bij elkaar brengen. Zo gaat het altijd met de politiek. Daarom zit ik bij deze partij. Ik probeer het van beide kanten zo goed mogelijk te doen, en dat is niet altijd makkelijk. De voorzitter. De laatste keer, meneer Partiman. Kavish Partiman (CDA). Het enige wat ik kan constateren, is dat D66 noch vlees, noch vis is. En dat gaan we ook in die winkelstraten niet meer kunnen krijgen.
16
Andrew van Esch (D66). Ik ben geen vegetariër, dus ik weet niet hoe ik hierop moet reageren. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter. Wij houden het enorm kort, want volgens mij noopt het voorstel ook om het kort te houden. Voor de VVD-fractie is dit eigenlijk een voorstel waar de raad niet mee moet instemmen en waar het college zelf volgens mij ook helemaal niet in gelooft. We hebben de wethouder in de commissie gehoord. Ik heb het commissiedebat niet zelf gedaan; dat heeft collega Roep gedaan, maar ik neem het nu even van hem over. We zien eigenlijk dat het college zegt: voor ons hoefde het eigenlijk ook niet, maar ja, u had een motie ingediend, dus laten we toch maar kijken of we die kunnen uitvoeren. Maar we maken beleid met dit verhaal, dat uiteindelijk gebaseerd is op drogredenen. Je maakt met dit beleid één groot grijs gebied, en dat moeten we juist niet doen. Wij moeten hier helderheid maken, duidelijke keuzes maken en niet willekeur, niet problemen organiseren, niet dingen die makkelijk te omzeilen zijn. Daarom is de VVD hiertegen. De VVD heeft geloof in onze Haagse winkelstraat, heeft geloof in onze ondernemers. Het echte probleem waar we het over hebben, dat mensen misschien te vaak een verkeerde keuze maken, is een andere discussie dan het verbieden via deze regels. Ik roep u allen op om niet mee te gaan in deze schijnoplossing, maar te werken aan een echte oplossing.
Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter. We hebben twee uitgebreide commissiebehandelingen gehad. Collega Ghay heeft hierbij duidelijk gemaakt wat wij vinden van het voorstel en de nodige kritiek geuit op het voorstel. Het moge duidelijk zijn dat wij dit voorstel niet zullen steunen. Aan de ene kant de bezwaren tegen de wijze waarop het college dit voorstel wil uitvoeren, namelijk via de ruimtelijke argumenten. Aan de andere kant de bezwaren dat wij hiermee te veel aan de vrijheid van vraag en aanbod gaat sleutelen, om maar niet te spreken van eventuele neveneffecten van bijvoorbeeld andere zaken die dan daarvoor in de plaats komen of zaken buiten de hoofdwinkelstructuur om. Ik noem maar even wat: sigarettenzaken, smokeshops. Dat willen we er natuurlijk niet voor in de plaats krijgen. Het stimuleren van gezonde voeding is wat ons betreft zeer belangrijk, maar niet op deze manier door restricties op te leggen en ruimtelijke kaders te misbruiken zoals wij dat interpreteren. We pleiten dan ook voor meer voorlichting over gezonde voeding en andere preventieve maatregelen in plaats van de wijze waarop het college het met dit voorstel wil aanpakken. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. In 2021 werd een motie van links tot rechts gesteund om fastfood terug te dringen.
Terecht werd door al deze partijen geconstateerd dat meer fastfood leidt tot meer ongezond eten en tot een hoger risico op overgewicht en ziekten als diabetes type 2, hart- en vaatziektes en sommige vormen van kanker. Ook werd geconstateerd dat de opmars van fastfood de horeca in de stad er niet aantrekkelijker op maakt en ook economisch afbreuk doet aan onze stad. Dat is een motie die de VVD en het CDA trouwens steunden. Het college is hier vervolgens mee aan de slag gegaan en is met het voorliggende voorstel gekomen. Het is zeker niet optimaal, want het voorstel doet natuurlijk niks aan de huidige problemen, maar zorgt dat die niet erger worden. Ook is het complex, omdat het uitgaat van de mogelijkheden die de huidige ruimtelijke wetgeving biedt. Het zou dus mooi zijn als er meer mogelijkheden zouden zijn. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Waar baseert de heer Barker op dat de problemen niet erger worden? Robert Barker (PvdD). Omdat we er juist een rem op zetten, zodat er niet meer bij komen in de winkelstructuur. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Maar als ze dat hebben willen, dan gaan ze toch gewoon naar de supermarkt toe? U kunt toch niet het verband leggen dat omdat er minder komen, het probleem minder erg wordt? Dat verband kan toch helemaal niet gelegd worden? Robert Barker (PvdD).
Sowieso kan het verband gelegd worden met het eenzijdige winkelaanbod, dus dat een winkelstraat verandert in een fastfoodstraat. Dat verband kan sowieso heel duidelijk gelegd worden. Daarnaast kan je zien dat dat verband zeker wel gelegd kan worden, want het is bewezen dat
17
bijvoorbeeld reclame maar ook de vestigingen bijdragen aan het eten. Als die vestigingen er niet zijn, zal er ook minder gegeten worden. Zo werkt het gewoon. Daar zijn vele onderzoeken naar gedaan. De voorzitter. Meneer Sluijs, ten slotte. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Ik bewonder de naïviteit van de heer Barker, maar ik kan echt niet meegaan in deze stelling. Robert Barker (PvdD). Volgens mij is bijvoorbeeld bewezen dat reclame leidt tot meer consumptie. Anders zou er geen reclame plaatsvinden. Als er een vestiging is, dan loop je daarlangs, dan is er reclame, dan is er aandacht voor fastfood en dan gaan mensen eerder naar binnen en gaan ze eerder eten. Dat is het hele concept van winkelen en van fastfood, van allerlei ketens, dus er is wel degelijk een verband. Wat ons betreft is het wenselijk om juist fastfood eten te ontmoedigen, omdat een overmaat aan fastfood zorgt dat mensen sneller te veel eten, wat uiteindelijk slecht is voor de gezondheid. De voorzitter. U zet uw betoog voort, meneer Barker. Robert Barker (PvdD). Ik wilde net zeggen dat het een ingewikkeld onderwerp is, omdat de ruimtelijke kaders niet gunstig gezind zijn. Maar binnen die ruimtelijke kaders kan je wel wat. Dat is juist het voorstel dat het college doet. Wat ons betreft is het een belangrijke stap, want we zetten een rem op fastfoodtenten die maar overal oppoppen.
Koninklijke Horeca Nederland zei het wat ons betreft goed: een hoge concentratie leidt tot een eenzijdig en daardoor minder aantrekkelijk gebied. Een rem is dus goed voor het straatbeeld, het winkelaanbod maar zeker ook voor de gezondheid. Bijna de helft van onze inwoners heeft overgewicht en in wijken in Zuidwest nog een stuk meer. Laten we hier wat aan doen. Laten we deze stap zetten voor een gezonde samenleving. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Dit voorstel lijkt wel een beetje het welkomstcadeau van het oude college aan de nieuwe wethouder, de heer Barker. Want alles wat leuk en lekker is, wordt uit het straatbeeld verbannen. Straks kan je alleen maar overal wortels en broccoli krijgen en overal op straat sippe snaveltjes omdat er niks meer te knagen is, maar goed. Ik deel wel de analyse dat sommige zaken een probleem zijn. De heer Van Esch refereerde al aan het winkelaanbod. Ik heb bij sommige straten wel het idee dat er een grote frikandel speciaal is gebakken waar iemand heel hard op is gesprongen. Vervolgens is er neonverlichting geplakt op de gevels met al die klevende resten, en een halalsticker. Dat is natuurlijk wel een probleem, al die halalzaken, waar we wat aan moeten doen. Al die kebab et cetera, et cetera, de onmenselijke manier van dieren slachten, daar zouden we wat aan moeten doen in deze stad.
Ik reken ook op wethouder Barker straks om met mij dierenwelzijn op één te zetten. Ik vind het argument van het college om iets te doen aan overgewicht totaal niet matchen met het voornemen om wel straks het ov voor kinderen gratis te maken. Want we zien dat overgewicht vooral in wijken met veel allochtonen een probleem is. En we zien ook vaker dat die kinderen niet met de fiets naar school gaan, maar bijvoorbeeld met de tram of met de auto. Dan helpt het natuurlijk niet als je het ov gratis maakt. Want wat krijg je dan? Nog meer van die kinderen die met het ov gaan en die dus minder lichaamsbeweging krijgen. Dat willen we natuurlijk niet. Ik vind het dus niet matchen met elkaar. Ze zoeken elke keer argumenten in de nieuwe situatie waarin ze verzeild zijn geraakt, maar het is natuurlijk hemeltergende betutteling, dit soort beleid. Ik steun dan ook van harte de motie van de heer Sluijs, want dat is gewoon een hele gezondverstandmotie of, zoals D66 zou zeggen, een common sense-motie. Dus veel dank. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Er is een wildgroei aan fastfood in onze stad. Dat zet niet alleen winkelstraten onder druk, maar het is ook een risico voor de gezondheid. Onderzoek toont aan dat minder aanbod van fastfood bijdraagt aan een gezondere leefomgeving en minder overgewicht bij kinderen.