RIS316918 Bijlage 4 Overzicht instellen verlengen aanpassen instandhouding en vrijval van reserves

BIJLAGE 4 Overzicht instellen, verlengen, aanpassen, instandhouding en vrijval van reserves. Als onderdeel van de begrotingsactualisatie zijn de reserves geactualiseerd. Dit geeft aanleiding voor diverse bijstellingen die worden toegelicht. De opbouw van deze bijlage is als volgt: a) Instellen reserves b) Verlengen looptijd reserves; c) Aanpassen reserves; d) Instandhouding reserves; e) Vervallen reserves. a) Instellen reserves Instellen programmareserve Programma 1 Gemeenteraad Het voorstel van het presidium inzake meerjarenbegroting Raadsorganisatie 2024-2027 (RIS315568) is 8 juni 2023 aangenomen door de gemeenteraad. Voorgesteld is onder andere om te onderzoeken of het vormen van een programmareserve door niet bestede middelen aan het eind van het jaar te doteren aan zo’n reserve, wenselijk en haalbaar is binnen de bestaande financiële regelgeving. Daarbij zou deze reserve een looptijd kunnen hebben die gelijkloopt met de raadsperiode, dus steeds voor 4 jaar, waarbij een maximum hoogte van deze reserve wordt afgesproken. Alles daarboven valt vrij ten gunste van de algemene middelen. Voorgesteld wordt deze programmareserve in te stellen conform de ‘Algemene verordening financieel beheer en beleid gemeente Den Haag 2019’; Artikel 5:7 Programmareserves, voor de periode vanaf 1 januari 2023 tot einde van de lopende raadsperiode (2026).

Als na de verrekening van het jaarrekeningresultaat blijkt dat de programmareserve negatief wordt, komt afwijkend van lid 6 van dit artikel, de gemeenteraad (en niet het college) met een voorstel om de programmareserve binnen maximaal twee begrotingsjaren (vanaf het begrotingsjaar waarin het tekort is gerealiseerd) ten minste op nihil te krijgen. De maximale hoogte wordt vastgesteld op drie procent van het lastentotaal van het programma per 1 januari 2023 en wordt afgerond op € 0,5 mln.: Lasten programmabegroting 2023 (geactualiseerd) Gemeenteraad: € 1,940 mln. Apparaatskosten Gemeenteraad: € 3.825 mln. Bestuursondersteuning Gemeenteraad: € 3,544 mln. Ombudsman: € 1,169 mln. Rekenkamer: € 1,093 mln. GAD: € 3,992 mln. ______________________________________________ Totaal: € 15,563 mln. Drie procent: € 0,467 mln. = afgerond: € 0,5 mln. Doelstelling: Programma: Activiteit: Categorie: Maximale hoogte: Maximale looptijd:

Het verrekenen van resultaat en het opvangen van risico's binnen het programma. 1 – Programma Gemeenteraad 010.B - Gemeenteraad Programma € 0,5 mln. 31-12-2026

Instellen bestemmingsreserve Parkeren en Handhaven In het kader van de coronacompensatie is van het Rijk een bedrag ontvangen voor gederfde parkeerbaten. In de begroting wordt voorgesteld om dit bedrag in een meerjarige reserve te storten t.b.v. ANPR (automatische kentekenplaatherkenning), onderhoud stallingsgarages en de basis op orde van de backoffice parkeren. Een nieuw vergunningensysteem maakt onderdeel hiervan uit. Doelstelling:

De reserve is ten behoeve van ANPR (automatische kentekenplaatherkenning), onderhoud stallingsgarages en de basis op orde

1

Programma: Activiteit: Categorie: Maximale hoogte: Maximale looptijd:

van de backoffice parkeren. Een nieuw vergunningensysteem maakt onderdeel hiervan uit. 12 – Programma Mobiliteit 210.F Inrichting verkeer Bestemmingsreserve € 8,505 mln. 31-12-2028

Instellen bestemmingsreserve Opgave Nieuwkomers Voor het gemeentebrede opgave ‘Opgave Nieuwkomers’ ontvangt de gemeente Den Haag diverse specifieke vergoedingen van het Rijk en het COA. Deze vergoedingen kunnen boven of onder de werkelijke kosten uitstijgen, omdat de vergoedingen (deels) gebaseerd zijn op normbedragen en de declaratie van werkelijke kosten aan strenge (SiSa) eisen moet voldoen. Om deze middelen beschikbaar te houden voor de ‘Opgave Nieuwkomers’ (bijvoorbeeld: i.v.m. mogelijke terugvordering) wordt voorgesteld om een reserve in te stellen, vooralsnog voor de duur van de collegeperiode. Het uitgangspunt is om hierbij de bestaande governance te volgen en deze reserve te plaatsen bij programma 8 Zorg, welzijn, jeugd en volksgezondheid waar ook de gemeentebrede ‘Opgave Nieuwkomers’ wordt begroot en verantwoord. Dit doet tegelijkertijd niets af aan de gezamenlijke verantwoordelijkheid van de diverse diensten in deze opgave. Zodra de definitieve beschikking(en) ontvangen zijn, zullen de middelen, voor zover deze boven de werkelijke kosten uitstijgen, worden toegevoegd aan de reserve. Mogelijke financiële voor- en nadelen van de ‘Opgave Nieuwkomers’ zullen worden verrekend met deze reserve. Doelstelling:

Programma: Activiteit: Categorie: Maximale hoogte: Maximale looptijd:

De egalisatiereserve is ten behoeve van het programma ‘Opgave Nieuwkomers’ (waaronder Opvang vluchtelingen Oekraïne en noodopvang asielzoekers/vluchtelingen). Daarnaast is het doel om schommelingen in de kosten van de ‘Opgave Nieuwkomers’ op te kunnen vangen. 8 – Programma Zorg, welzijn, jeugd en volksgezondheid 610.S Opgave nieuwkomers Bestemmingsreserve € 15 mln. 31-12-2026

Instellen reserve Allocatie incidentele middelen (nieuw beleid) 2024 – 2027 Om de beschikbare middelen voor nieuw beleid in de begroting 2024- 2027 (inclusief actualisatie jaarschijf 2023) over de jaarschijven te kunnen inzetten wordt jaarlijks een nieuwe reserve ingesteld. Doelstelling: Deze reserve wordt voor 5 jaar ingesteld met middelen die beschikbaar zijn voor het nieuwe beleid dat vastgesteld is in de begroting 2024 (inclusief actualisatie jaarschijf 2023) voor de jaarschijven 2023 – 2027. Programma: 15 - Financiën Activiteit: 080.C Trend en overige gemeentebrede reserveringen Categorie: Overig Maximale hoogte: € 59 mln. Maximale looptijd: 31 december 2027 b) Verlengen looptijd reserves Verlenging reserve toegekende revolverende investeringsmiddelen (Programma 3) De reserve wordt ingezet voor Verenigingen van Eigenaren met minder dan 8 leden die kunnen gefinancierd worden, waarbij minimaal 50% van de te financieren investeringen energiebesparende/energieopwekkende maatregelen worden uitgevoerd in of aan de gemeenschappelijke en/of individuele delen van het appartementencomplex. De looptijd van deze reserve is eind 2023. De middelen zijn verplicht en zijn deels ook al als voorschot uitbetaald. Voorgesteld wordt om de reserve te verlengen tot en met 2028. Max. looptijd:

31 december 2028 (was 31 december 2023).

2

Verlengen reserve ‘armoede, inkomen en werk’ (Programma 7) Om het aantal reserves terug te dringen wordt voorgesteld het resterende saldo van de reserve ‘werkgelegenheidseffecten’ toe te voegen aan de reserve armoede, inkomen en werk ten behoeve van toekomstige investeringen in een integrale aanpak (programma werk, economie en onderwijs en programma werken in allianties en netwerken). Deze programma’s lopen de komende jaren nog door. Om de middelen beschikbaar te houden voor deze programma’s wordt voorgesteld de looptijd van deze reserve te verlengen tot en met 2026. Max. looptijd:

31 december 2026 (was 31 december 2024).

Verlengen reserve olympisch fonds (Programma 10) De reserve Olympisch Fonds is bedoeld ten behoeve van organisatie- en voorbereidingskosten van (inter)nationale topsportevenementen. Deze reserve zou in 2023 vervallen, maar omdat er nog projecten lopen en er extra coalitiemiddelen zijn toegekend, wordt voorgesteld de reserve te verlengen tot en met 2026. Max. looptijd:

31 december 2026 (was 31 december 2023).

Verlengen reserve Verduurzaming sportvoorzieningen (Programma 10) De reserve verduurzaming sportvoorzieningen is primair bestemd voor verduurzaming van bestaand gemeentelijk sportvastgoed. Voorts is de reserve beschikbaar voor verduurzaming van particulier sportvastgoed in de stad. Naast verduurzaming van accommodaties wordt de reserve ingezet voor extra bovenwettelijke duurzame maatregelen voor een nieuwe sporthal in Loosduinen en aan eenmalige uitbreiding van de Investeringssubsidie Accommodaties Sportvoorzieningen (IAS). Om deze aanpak te kunnen voortzetten is verlenging nodig tot en met 2025. Max. looptijd:

31 december 2025 (was 31 december 2023).

Verlengen reserve Overcommittering (Programma 11) De reserve Overcommittering is bedoeld om extra subsidie te kunnen verlenen in het kader van het Europese subsidieprogramma Kansen voor West, zodat we kunnen profiteren van onderuitputting van andere steden. In 2024 wordt het Kansen voor West II programma afgerond, waarbij tot nu toe € 2 mln. uit de overcommitteringsreserve is ingezet. De verwachting is dat dit oploopt naar € 2,5 mln. Onlangs is ook het Kansen voor West III programma van start gegaan, dat loopt van 2022 tot en met 2028. Om de overcommitteringsstrategie te kunnen voortzetten, is het voorstel om de reserve te verlengen tot en met 2028. Max. looptijd:

31 december 2028 (was 31 december 2023).

Verlengen Reserve Toegekende (gemeentelijke revolverende investeringsmiddelen (Programma 11) De reserve heeft een looptijd tot en met eind 2023. De reserve is voor het Kansen voor West II. Mogelijk valt een deel van de uitgaven in 2024. De reserve wordt daarom verlengt tot eind 2024. Max. looptijd:

31 december 2024 (was 31 december 2023).

Verlengen reserve participatie (Programma 13) De reserve heeft een looptijd tot en met eind 2023. De reserve wordt ingezet voor allocatie van middelen voor bijvoorbeeld gebiedscommunicatie in de CID-Binckhorst en participatie in verschillende stadsdelen, hoofdzakelijk nu in Zuidwest. In de programmabegroting worden onttrekkingen geraamd tot en met 2027. Om de middelen beschikbaar te houden voor de inzet van participatie wordt voorgesteld de looptijd van deze reserve te verlengen tot en met 2028. Max. looptijd:

31 december 2028 (was 31 december 2023).

3

c) Aanpassingen reserves Verhogen maximale hoogte reserve ‘met LKS meer mensen aan het werk / Stip 3.0’ (Programma 7) Vanuit de opgave in het coalitieakkoord om meer mensen met loonkostensubsidie aan het werk te helpen is de reserve ‘Met LKS meer mensen aan het werk ingesteld/ Stip 3.0’. Voorgesteld wordt om de reserve STiP 2.0 op te heffen om het aantal reserves terug te dringen en het saldo toe te voegen aan de reserve met LKS meer mensen aan het werk / Stip 3.0’. Als gevolg hiervan wordt voorgesteld om de maximale hoogte van de reserve te verhogen van €30 mln. naar €35 mln. Maximale hoogte:

€35 mln. (was €30 mln.).

Aanpassen reserve Maatschappelijke opvang (Programma 8) In de programmabegroting wordt voorgesteld €8,5 mln. beschikbaar te stellen voor huisvesting binnen de maatschappelijke opvang. Voorgesteld wordt om deze middelen toe te voegen aan de reserve Maatschappelijke opvang. Hiervoor is het nodig de maximale hoogte van de reserve aan te passen naar € 16,8 mln. Tenslotte wordt de doelstelling aangepast. De nieuwe doelstelling wordt: De reserve heeft doel om verder uitvoering te geven aan de beleidsplan Maatschappelijke Opvang en voor realisatie van kleine, betaalbare woningen om instroom te voorkomen en uitstroom te faciliteren. Max. hoogte: Doelstelling:

€16,8mln (was €8,3mln) De reserve heeft doel om verder uitvoering te geven aan de beleidsplan Maatschappelijke Opvang en voor realisatie van kleine, betaalbare woningen om instroom te voorkomen en uitstroom te faciliteren. (was: Naast het oplossen van eventuele tekorten heeft deze reserve tot doel verder uitvoering te geven aan het Tien Punten Plan Maatschappelijke Opvang. Dit plan gaat onder meer over kleinschalige opvang, goede zorg en begeleiding 24-uursopvang en extra aandacht voor preventie)

Naamswijziging reserve Omgevingsplan Binckhorst (Programma 13) De reserve Omgevingsplan Binckhorst dekt momenteel de lading niet, de reserve wordt gebruikt voor het kostenverhaal. Middelen van de reserve worden gebruikt op grond van het huidige beleidsregel kostenverhaal. Het voorstel is om de naam te wijzigen in reserve Kostenverhaal Omgevingsplan Binckhorst. Het doel en besteding wijzigt niet. Naam:

‘Kostenverhaal Omgevingsplan Binckhorst’ (was ‘Omgevingsplan Binckhorst’).

Aanpassen activiteit Centrale Bedrijfsvoeringsreserve (Programma 15) Bij het instellen van de Centrale Bedrijfsvoeringsreserve (CBR) was de bedrijfsvoering anders georganiseerd en verspreid over 2 verschillende diensten (IDC en BEC). Met de oprichting van DBV is een nieuw structuur ontstaan. Hierdoor is ook een technische aanpassing nodig voor de positioning van de Centrale Bedrijfsvoeringsreserve. De doelstelling blijft hetzelfde. Voorgesteld wordt om de reserve expliciet te koppelen aan de activiteit: ‘040.B Centrale Bedrijfsvoering’. Activiteit:

‘040.B Centrale Bedrijfsvoering‘ (was: alle activiteiten van overzicht overhead: 040.A Overhead Primair Proces, 040.B Centrale Bedrijfsvoering & 040.C Ondersteuning bestuur).

d) Instandhouding reserves < 2,5 mln. In de financiële verordening is bepaald dat om onnodige reservevorming tegen te gaan, projectreserves die onder de drempel van € 2,5 mln. komen worden opgeheven waarbij de resterende middelen beschikbaar wordt gesteld aan de beleidsprogramma’s. Voor de volgende reserves wordt hiervan afgeweken, omdat het onwenselijk is om deze reserves op te heffen:

4

Projectreserve Volkshuisvestingsfonds DHZW (programma 13, saldo per 1-1-2023 € 0,258 mln.) Deze reserve is bedoeld ten behoeve van de Haagse volkshuisvesting en stedelijke vernieuwing. Vanaf de prestatieafspraken 2010 hebben de woningcorporaties bij verkoop van sociale woningen de meerwaarde erfpacht afgedragen aan de gemeente. Deze afgedragen middelen zijn vanaf 2010 per corporatie gelabeld in het Volkshuisvestingsfonds. Ondanks dat de omvang van deze reserve lager is dan € 2,5 mln. is het onwenselijk deze op te heffen gezien de verplichte inzet van de middelen en de langere looptijd waarin in middelen onttrokken en toegevoegd worden. Daarom wordt voorgesteld om deze reserve in stand te houden. Projectreserve Voorfinanciering actief en faciliterend grondbeleid (programma 13, saldo per 1-12023 € 0,076 mln.) De reserve betreft een revolving fund en dekt de financieringskosten van geactiveerde voorbereidingskosten voorafgaand aan de vaststelling van de grondexploitatie. De reserve biedt tevens dekking voor opgebouwde balansposities indien grondexploitaties of overeenkomsten niet (tijdig) worden vastgesteld. Hoewel de reserve momenteel lager is dan € 2,5 mln., is de functie van de reserve voor een soepel uitvoerbaar grondbeleid van onverminderd belang. Daarom wordt voorgesteld deze reserve niet op te heffen.

Projectreserve Prioritaire gebieden (programma 14, saldo per 1-1-2023 € 1,587mln.) Deze reserve is bedoeld voor het uitvoeren van de meerjarige integrale aanpak van de prioritaire gebieden waar de leefbaarheid en de veiligheid ernstig onder druk staan. In het coalitieakkoord/begroting 23-26 is besloten dat we doorgaan met de aanpak van de vier aangewezen prioritaire gebieden. In 2023, 2024 en 2025 wordt €2 mln. per jaar aan de reserve toegevoegd en in 2026 nog eens €1,1 mln. Daarom wordt voorgesteld om deze reserve in stand te houden. e) Reserves die vervallen In de financiële verordening is bepaald dat om reservevorming tegen te gaan, reserves worden ingesteld met een eindejaar en dat, afzonderlijk van het eindjaar, een projectreserve vervalt indien deze een vulling van minder dan € 2,5 mln. kent. Ook wordt getracht om het aantal reserves terug te brengen d.m.v. het, waar mogelijk, samenvoegen van reserves. Op basis hiervan vervallen de onderstaande twee reserves. Dit wordt kort toegelicht: Prog. 7

Omschrijving reserve

Eindjaar

Saldo per 01-01-2023 8.375

Bestemmingsreserve werkgelegenheidseffecten 2023 Om het aantal reserves terug te dringen wordt in deze begroting voorgesteld het resterende saldo van de reserve ‘werkgelegenheidseffecten’ toe te voegen aan de reserve armoede, inkomen en werk ten behoeve van toekomstige investeringen in een integrale aanpak (programma werk, economie en onderwijs en programma werken in allianties en netwerken. Hiermee kan de reserve werkgelegenheidseffecten als afzonderlijke reserve vervallen. 7 Bestemmingsreserve STiP 2.0 2025 15.000 Vanuit de opgave in het coalitieakkoord om meer mensen met loonkostensubsidie aan het werk te helpen is de reserve Met LKS meer mensen aan het werk ingesteld. Voorgesteld wordt om de reserve STiP 2.0 op te heffen om het aantal reserves terug te dringen en het saldo toe te voegen aan de reserve met LKS meer mensen aan het werk / Stip 3.0. Hiermee kan de bestemmingsreserve STiP 2.0 als afzonderlijke reserve vervallen. 15 Reserve Buffer Impact Coronacrisis 2023 13.516 De reserve Buffer Impact Coronacrisis is in 2020 ingesteld om incidentele negatieve impact van de coronacrisis op te vangen. In 2023 worden de laatste uitgaven vanuit de buffer gemaakt. Het resterende budget valt vrij en maakt onderdeel uit van het financieel kader zoals toegelicht in de inleiding van de begroting. Hiermee kan de Reserve Buffer Impact Coronacrisis vervallen.

5