RIS316686 Beantwoording SV Voorkom kostbare schade aan houten funderingen

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

19 december 2023

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid de heer Thepass, luidend: ‘Voorkom kostbare schade aan houten funderingen’

DSB/10623294 RIS316686

Het raadslid de heer Thepass heeft op 2 oktober 2023 een brief met daarin acht vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. In het artikel van het AD ''Historische scheiding Haagse volk en elite gaat armere huiseigenaren mogelijk veel geld kosten'' wordt beschreven hoe de scheiding tussen zand en veen opnieuw een bron van ongelijkheid is. Huiseigenaren met lagere inkomens hebben meer kans om hoge kosten te moeten betalen voor mogelijke verzakking. Dat heeft het maken met schade aan houten funderingen, als gevolg van lage grondwaterstanden. In 2021 stelde GroenLinks al schriftelijke vragen over de risico’s die hierbij komen kijken (RIS312195). In beantwoording gaf het college aan dat dit probleem tussen de 100 miljoen en de 800 miljoen euro gaat kosten. Toch is er, buiten het voeren van overleg met het Hoogheemraadschap, weinig concreet beleid. Bovendien wordt er niet of beperkt gekeken naar de specifieke gebieden die extra risico lopen. Den Haag kent grote plaatselijke verschillen: niet alleen als het gaat om grondwaterstanden, maar ook om de staat van de funderingen. Dit heeft onder andere te maken met de stadsvernieuwing. 1.

Is het college bekend met het artikel waarnaar wordt verwezen? Kan het college daar op reageren.

Het college is met dit artikel bekend. Het artikel gaat echter niet specifiek in op de Haagse situatie en het Haagse grondwatersysteem in het bijzonder. 2.

Deelt het college de mening van GroenLinks dat huiseigenaren, in het bijzonder huiseigenaren met lagere inkomens, niet de kosten mogen dragen van problemen die het gevolg zijn van grondwaterbeheerkeuzes vanuit verschillende overheden? Zo ja, welke partij is hier in de ogen van het college eindverantwoordelijk voor?

Het college heeft begrip voor vervelende situaties waar huiseigenaren mee te maken kunnen hebben als gevolg van de hoge grondwaterstanden. Het eigenaarschap van een woning komt met lusten en lasten. Het is geen vanzelfsprekendheid dat een overheid lasten hiervoor op zich zou moeten nemen, ondanks de financiële situatie van de eigenaar. Grondwaterstanden worden bepaald door een combinatie van natuurlijke fluctuaties in neerslag en verdamping, de bodemopbouw, de nabijheid van waterpartijen waar het naartoe kan stromen en activiteiten op het maaiveld. Er zijn meerdere factoren die de hoogte van grondwaterstanden kunnen bepalen. De keuze om te bouwen met houten palen wordt sinds de jaren ‘50 niet meer gemaakt. De gemeente heeft wel een zorgplicht voor grondwater in openbaar gebied en houdt de situatie in de gaten. Echter, de verantwoordelijkheid voor de funderingen behoort bij de eigenaar.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10623294

3.

Kan het college toelichten hoe het aankijkt tegen haar gemeentelijke zorgplicht voor het gemeentelijke grondwaterpeil?

Er is geen gemeentelijke zorgplicht voor het grondwaterpeil in het algemeen. De gemeente heeft een zorgplicht ten aanzien van grondwaterpeilen in openbaar gebied. Dit uitgangspunt is vastgelegd in artikel 3.6 van de Waterwet en de gemeentelijke invulling hiervan wordt in het Gemeentelijk Rioleringsplan (RIS306620) uitvoerig toegelicht. 4.

Deelt het college de mening van GroenLinks dat schade beter voorkomen kan worden, dan dat het achteraf vergoed moet worden of tot betalingsproblemen leidt?

Het college deelt dit uitgangspunt. Eigenaren doen er goed aan om zich te verdiepen in de persoonlijke situatie en tijdig te handelen. De gemeente heeft de website Grondwater in mijn huis, en nu? (hulpbijgrondwaterdenhaag.nl) beschikbaar om te adviseren hoe eigenaren zich beter kunnen beschermen tegen hoge grondwaterstanden. 5.

Is het college bereid om in kaart te brengen en te delen welke Haagse bouwblokken in het bijzonder gevaar lopen voor rottende houten funderingen en de kosten die daarbij komen kijken? Graag een toelichting.

De gemeente heeft de risico's voor oudere bebouwing in beeld laten brengen. De raad zal hierover in het 1e kwartaal van 2024 separaat worden geïnformeerd. 6.

Is het college bereid om (indien nodig in samenwerking met het Hoogheemraadschap) gericht actief grondwaterbeheer toe te passen bij deze risicoblokken?

Het grondwater is een natuurlijk functionerend systeem. Het verminderen van kwetsbaarheden op niveau van panden is geen belegde taak voor de gemeente en hier is geen financiële dekking voor. Daarom is het college hiertoe niet bereid. In Rotterdam bij de Provenierssingel wordt ingezet op zogenaamde drainagesystemen om bij droogte de houtenfunderingen nat te houden en bij regen juist het water af te voeren. Hierbij wordt er dus ingezet om funderingsproblematiek te voorkomen. Dit, en andere voorbeelden, komen terug in een inspiratiedocument van het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek (KAFP). 7.

Is het college bekend met het inspiratiedocument “Grondwateraanvulling voor funderingsbehoud”? Kan het op het document ingaan?

Het college heeft hier kennis van genomen. De ernst van problematiek waar deze brochure zich op richt, wordt niet in Den Haag ervaren. De oudere bebouwing is veelal zonder paalfundering op stevige grond gebouwd en bebouwing vanaf de jaren ‘50 staat in Den Haag over het algemeen al op betonnen palen. In 2019 is de raad uitgebreid geïnformeerd via een commissiebrief over de kosten voor het treffen van maatregelen voor het tegenovergestelde; overlast en schade aan eigendommen (met name kelders) door hoge grondwaterstanden (RIS303822). Daarbij bleek dat de maatschappelijke kosten tot 3 keer hoger uit zouden vallen als maatregelen werden getroffen in de openbare ruimte. De aanpak van funderingen zelf is vrijwel altijd beter dan aanpassen van de omstandigheden in een groot gebied om de funderingen heen.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10623294

8.

Kent het college de drainagesystemen en is het college bereid om te investeren in vergelijkbare preventieve maatregelen als bij de Provenierssingel om funderingsproblematiek te voorkomen?

In eerder genoemde commissiebrief is beschreven wat de voor- en nadelen en kosten zijn van dergelijke maatregelen en de afweging wanneer de gemeente maatregelen neemt. Voorgaande situatie is in Den Haag niet aan de orde. De grondwaterstanden in de hele stad vertonen door klimaateffecten en andere ontwikkelingen in het diepere grondwatersysteem (het wegvallen van onttrekkingen), sinds de jaren ‘70 een stijgende trend. Deze trend zet zich ook bij de huidige klimaatscenario's voort. De kans op extreem lage grondwaterstanden neemt daardoor niet toe. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3