RIS316587 Haagse Preventieaanpak

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Mariëlle Vavier Wethouder van Armoede, Inclusie en Volksgezondheid Hilbert Bredemeijer Wethouder van Onderwijs, Werk, Jeugd en Sport

030

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10604169 RIS316587 Contactpersoon

Monique Leijen, Dorien Kweekel en Steve Coelers Dienst

Sociale Zaken en Werkgelegenheidsprojecten Afdeling

Beleid, onderzoek en projecten Telefoonnummer Datum

14070

19 september 2023

E-mailadres

Onderwerp

Bijlage

steve.coelers@denhaag.nl 1

Haagse Preventieaanpak

Geachte voorzitter, Zowel binnen de gemeentelijke organisatie, maar zeker ook daarbuiten, is hard gewerkt en meegedacht om te komen tot de Haagse Preventieaanpak. Bij deze presenteert het college het uiteindelijk plan, zie bijlage. In deze preventieaanpak wordt voor de komende jaren de link gelegd tussen gezondheid, bestaanszekerheid, kansengelijkheid en de jeugdhulp. Langs de vier focuslijnen (1. Een goede start voor ieder kind, 2, Het verbeteren van de mentale gezondheid, 3. Het bevorderen van bestaanszekerheid en mentale gezondheid, en 4. Het bevorderen van een gezonde levensstijl met oog voor onderliggende problematiek), en aan de hand van de levensloopbenadering, wordt aangegeven welke doelen het college zichzelf stelt. Hierbij is als uitgangspunt elke keer gekeken op welke manier preventie kan bijdragen aan het doel om de gezondheidsachterstanden terug te dringen in Den Haag en het beroep op de jeugdhulp te verminderen. Het vraagt inzet op de lange termijn, van generatie op generatie, en van college op college, om daadwerkelijk het verschil te kunnen maken voor onze Haagse inwoners. Deze Haagse Preventieaanpak schetst de doelen en het beleidskader waarlangs de komende jaren uitvoering wordt gegeven om dit te bereiken. In Q4 gaat het college aan de slag met een uitvoeringsplan waarin specifiek wordt opgenomen hoe we hier concreet mee aan de slag gaan.

Ook dit doen we samen met de stad, en met staand beleid als het gaat om armoede & schulden, sport, volksgezondheid, welzijn, jeugdhulp et cetera. Hierbij kijken we, net als dit jaar in spoor 1, waar we iets extra’s kunnen doen op bestaande aanpakken, maar kijken we vooral waar innovatie kan bijdragen om daadwerkelijk het verschil te maken bij inwoners.1 Met de Haagse Preventieaanpak intensiveren we de inzet op gezondheid. De huidige nota Volksgezondheid (Actieprogramma Preventie, RIS309230) heeft een looptijd tot eind 2023. U wordt op een later moment geïnformeerd over het vervolg daarvan.

1

Integrale Preventieaanpak, inzet 2023 Gemeente Den Haag (raadsinformatie.nl)

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10604169

Wat willen we met de Haagse Preventieaanpak bereiken? In de Haagse Preventieaanpak komen twee doelen die het college stelt samen. Deze doelen zijn: dat alle Haagse inwoners dezelfde kansen krijgen op een goede gezondheid; dat minder Haagse kinderen jeugdhulp nodig hebben. Om dit te bereiken hebben we vier focuslijnen opgesteld. Deze focuslijnen zijn tot stand gekomen door een data-analyse en participatiebijeenkomsten: 1. we willen dat ieder kind in Den Haag een goede start krijgt. Hiermee bedoelen we een gezond, veilig en positief begin van het leven; 2. we willen de mentale gezondheid van Haagse inwoners verbeteren. Hiermee bedoelen we dat mensen zich emotioneel en/of psychisch goed voelen; 3. we willen bestaanszekerheid bevorderen en we willen zorgen dat mensen beter kunnen meedoen in de stad. Met bestaanszekerheid bedoelen we dat mensen genoeg middelen hebben om van te leven en dat er geen geldzorgen en geldproblemen zijn; 4. we willen een gezonde leefstijl aanmoedigen. Hiermee bedoelen we dat inwoners gezond eten, voldoende bewegen, niet (overmatig) roken, drinken of drugs gebruiken. En gezond seksueel gedrag en weerbaarheid hebben. Waarom is dit nodig? Inwoners in bepaalde wijken ervaren aanzienlijk minder jaren van goede gezondheid vergeleken met bewoners van andere wijken.

In Haagse wijken met achterstand leven mannen 9,5 jaar, en vrouwen 10,5 jaar korter dan mannen en vrouwen in wijken zonder achterstand. Gezondheid wordt hier gedefinieerd als tevredenheid met de kwaliteit van leven en het vermogen om actief deel te nemen aan het dagelijks leven. Deze ongelijkheid in gezondheid heeft te maken met beperkte kansen, zoals beperkte financiële middelen, beperkte toegang tot sport, en moeilijkheden met de Nederlandse taal en sociale participatie. Deze uitdagingen beïnvloeden niet alleen de inwoners zelf, maar ook hun families, relaties en werk. Ze ervaren meer stress en hebben een grotere kans ongezond op te groeien en ongezond te blijven. Dit patroon wordt vaak doorgegeven aan volgende generaties en leidt tot een grotere behoefte aan jeugdhulp in deze wijken. De kosten van jeugdhulp zijn de laatste jaren ook verder toegenomen. Waar letten we op bij het uitvoeren van de Haagse Preventieaanpak? Om deze aanpak uit te voeren, heeft het college een aantal uitgangspunten en werkwijzen geformuleerd: • we pakken het integraal (alles-in-één) aan. Zowel het plan als het uitvoeren van het plan. We kijken naar het gehele plaatje. Daarnaast maken we het plan samen met partners, professionals, vrijwilligers en inwoners in de stad en de wijken; • levensloopbenadering.

We hebben aandacht voor verschillende leeftijdsperioden en belangrijke gebeurtenissen in het leven; • wie het het hardst nodig heeft, is het eerst aan de beurt: we beginnen in wijken waar veel problemen tegelijk spelen. Aan de hand van data en onderzoeken zijn we tot de keuze van wijken gekomen; • We werken in kleine stappen naar grote veranderingen. Via de ontwikkelbenadering houden we goed in de gaten wat we doen, en welk effect wordt gerealiseerd. Dat maakt dat we niet bij aanvang exact weten wat we de komende jaren gaan doen maar dit juist gedurende de looptijd van het programma samen met inwoners en professionals gaan bepalen. Daar waar nodig sturen we bij. We blijven leren;

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10604169

•

om de doelen te bereiken vraagt het inzet op de lange termijn, minstens voor de komende 20 jaar, zodat de volgende generaties steeds betere kansen hebben. Om het goed te kunnen uitvoeren, hakken we deze periode op in stappen van 4 jaar. We werken dus in kleine stappen naar grote veranderingen.

Wat gaan we dan precies doen? Voor elke levensfase zijn doelen benoemd die in lijn liggen met onderstaande focuslijnen. Tevens wordt per levensfase een doorkijkje gegeven waar dan o.a. op wordt ingezet om dit te bereiken. Een verdere uitwerking hierop komt in een uitvoeringsplan dat later dit jaar met inwoners en partners wordt opgesteld. 1. We willen dat ieder kind in Den Haag een goede start krijgt. Met “een goede start voor ieder kind” bedoelen we een gezond, veilig en positief begin van het leven. De eerste 1.000 dagen van een kind zijn heel belangrijk om daarna goede kansen te krijgen. Want de gezondheid van een kind voor, tijdens en na de geboorte, voorspelt of het kind later problemen krijgt. Daarom doen wij het volgende: • we gaan inzetten op preventie speciaal bedoeld voor het jonge kind én voor de ouders van dit kind, omdat we hiermee kunnen zorgen dat er later minder mensen problemen krijgen; • wij zetten in op de periode van de geboorte totdat het kind op de basisschool zit; • we gaan zorgen dat gemeente, mensen en organisaties met elkaar gaan samenwerken. Dat gaat over officiële (hulp)instanties, vrijwilligersorganisaties, familie, iedereen die bij hulp voor een gezin betrokken is zodat wanneer een gezin het moeilijk heeft en hulp nodig heeft, ze door deze samenwerking hulp krijgen die goed bij hen past. 2.

We willen de mentale gezondheid van Haagse inwoners verbeteren. Daarmee bedoelen we dat mensen zich emotioneel en/of psychisch goed voelen. Als mensen zich emotioneel en/of psychisch niet goed voelen, kunnen ze mentale problemen krijgen zoals depressie of een angststoornis. Dit komt vaker voor als mensen te maken hebben met geldzorgen en geldproblemen, geweld, ongelijkheid en dergelijke. Dit is het vaakst als mensen dit in hun kindertijd al hebben meegemaakt. Mensen kunnen ook te maken hebben met beschermende factoren die mentale weerbaarheid kunnen geven. Hiermee bedoelen we innerlijke kracht die zorgt dat mensen beter kunnen omgaan met moeilijke situaties. De mentale weerbaarheid kan verbeteren van een veilige omgeving, naar school gaan, fijn contact met andere mensen, en dergelijke. Een heel groot deel van de jongvolwassenen loopt risico op mentale problemen: meer dan 71%. Het gaat vaak om mensen met een praktische opleiding en het gaat vaker om vrouwen dan mannen. Daarnaast is GGZ-begeleiding (geestelijke gezondheidszorg) een grote post binnen het beroep op de jeugdhulp. Daarom doen wij het volgende: • we gaan inzetten op de mentale gezondheid van jongvolwassen omdat uit de analyse blijkt dat met name deze groep te maken heeft met mentale problemen; • we gaan erop inzetten dat kinderen van 4-12 en van 12-18 jaar oud beter te leren omgaan met moeilijke situaties.

We gaan hier meer aan doen dan we nu doen; • we leggen hierbij de verbinding met bestaanszekerheid en gezondheid omdat een sterke relatie bestaat tussen het hebben van geldzorgen en geldproblemen, stress, en daarmee met mentale gezondheid.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10604169

3.

We willen bestaanszekerheid bevorderen en we willen zorgen dat mensen beter kunnen meedoen in de samenleving. Met bestaanszekerheid bedoelen we dat mensen genoeg middelen hebben om van te leven en dat zij zich geen zorgen hoeven te maken over eten, onderdak en andere basisbehoeften. Hiervoor is het nodig dat je genoeg geld hebt, dat je je woonkosten kunt betalen, dat je de zorg kunt betalen die je nodig hebt, dat je geld kunt sparen voor als je onverwacht wat meer geld nodig hebt, en dat je dezelfde kansen als andere mensen krijgt om vooruit te gaan in het leven. Geldzorgen kunnen zorgen voor stress. Stress is slecht voor de mentale en lichamelijke gezondheid. We weten dat Haagse inwoners met geldproblemen en geldzorgen een slechtere gezondheid hebben dan Haagse inwoners die zich hierover geen zorgen hoeven te maken over eten en onderdak. De gemeente kan hulp en steun bieden bij geldzorgen. Met de Haagse Preventieaanpak zetten we in op het aanpakken van deze problemen door de verbinding te leggen met gezondheid en kansengelijkheid. Daarom doen wij het volgende: • we helpen mensen om gebruik te maken van de hulp en steun van de gemeente om beter rond te kunnen komen. Ook proberen we te voorkomen dat mensen geldzorgen en geldproblemen krijgen.

Dit doen we door de verbinding te leggen met professionals op het gebied van gezondheid en kansengelijkheid; • we zetten in op het bevorderen van de bestaanszekerheid waardoor de gezondheid verbetert en deelname aan sociale activiteiten wordt gestimuleerd. 4.

We willen een gezonde leefstijl aanmoedigen, waarbij we goed letten op dingen die een gezonde leefstijl in de weg kunnen staan, zoals te weinig geld hebben. Een gezonde leefstijl betekent gezond eten, voldoende bewegen en fietsen, niet roken, drinken of drugs gebruiken. En gezond seksueel gedrag en weerbaarheid hebben, wat inhoudt dat inwoners zelf seksuele keuzes maken en rekening houden met elkaars wensen en grenzen. De helft van de volwassen Haagse inwoners heeft (ernstig) overgewicht. In Den Haag is 1 op de 5 kinderen te zwaar, in bepaalde wijken is dat 1 op 3. De helft van de 18+ inwoners van Den Haag voldoet aan de beweegnorm. Nog veel Hagenaars roken, drinken overmatig alcohol of gebruiken drugs. Dit heeft allemaal tot gevolg dat mensen minder gezond zijn en een grote kans hebben op een chronische ziekte. Daarom doen wij het volgende: • we stimuleren mensen om gezond te eten en genoeg te bewegen; • we gaan acties doen die voorkomen dat mensen alcohol, sigaretten of drugs gebruiken; • we gaan acties doen die bijdragen aan de gezondheid van mensen op seksueel vlak en weerbaarheid; • we ondersteunen mensen om betere keuzes voor hun gezondheid te maken. Met vriendelijke groet, de wethouder van Armoede, Inclusie en Volksgezondheid Mariëlle Vavier en de wethouder van Onderwijs, Werk, Jeugd en Sport Hilbert Bredemeijer

4/4