RIS316562 Afhankelijkheid commerciële adviesbureaus bij energietransitie

RIS-nummer: 316562 Schriftelijke vragen: afhankelijkheid commerciële adviesbureaus bij energietransitie Indiener: Vincent Thepass, GroenLinks Datum: 13 september 2023 Aan de voorzitter van de gemeenteraad, Naar aanleiding van onderzoek en een reportage van Nieuwsuur12 slaan verschillende lokale bestuurders alarm over de grote lokale afhankelijkheid van commerciële adviesbureaus bij de uitvoering van de energietransitie. Vaak komt dit tot stand via onderhandse gunningen. De reportage lichtte een commercieel adviesbureau uit dat in haar advisering zelfs verborgen commerciële belangen blijkt te dienen. Met de groeiende rol voor lokale overheden in de energietransitie, die met de komst van de Wet collectieve warmtevoorzieningen alleen maar verder zal toenemen, staat dit haaks op de urgentie om meer eigen expertise te hebben. Bovendien kan dit uiteindelijk leiden tot hogere kosten. Econome Mariana Mazzucato waarschuwt al langer voor de grote afhankelijkheid van overheden van externe adviseurs en hoe dit ten koste gaat van haar eigen uitvoerings- en innovatiekracht.

Overeenkomstig art. 30 van het Reglement van orde stelt raadslid Thepass (GroenLinks) de volgende vragen: 1. Is het college bekend met de genoemde reportage waar hierboven naar wordt verwezen? Kan het hierop reageren? 2. Deelt het de college de mening van wethouders in de reportage als wel van GroenLinks dat het van belang is dat de gemeente in house expertise opbouwt, zowel met het oog op kostenbesparing als met het oog op de groeiende rol die de gemeente zelf in het energiesysteem gaat spelen, bijvoorbeeld als gevolg van de Wet collectieve warmtevoorziening? Hoe verhoudt het college de samenwerking met commerciële adviesbureaus met het belang dat de gemeente een constant lerende organisatie is die in haar eigen kennis investeert? Graag een toelichting. 3. Deelt het college de mening van GroenLinks dat het heel zorgelijk is dat sommige adviesbureaus niet geheel transparant zijn richting hun achterliggende belangen en handelswijzen richting gemeenten? Kan het college aangeven op welke manier zij de afwegingen maakt met welk adviesbureau het een samenwerking aangaat en wordt er daarbij ook gekeken naar mogelijke tegensgestelde commerciële belangen, zoals in het voorbeeld van Essent en klimaatroute? 4. Kan het college een overzicht bieden (indien nodig vertrouwelijk, maar bij voorkeur publiek)

van alle commerciële adviesbureaus waar zij in de afgelopen jaren een opdracht aan heeft gegeven rondom de energietransitie, om hoeveel projecten dit gaat en hoeveel geld hier in totaal aan is uitgegeven?

1

https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2490249-experts-adviesbureaus-nemen-taak-ambtenaren-over-bijenergietransitie 2 https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2490247-verantwoording-de-inzet-van-adviesbureaus-door-gemeenten-enprovincies

5. Kan het college een beeld geven van het type opdracht dat zij in de afgelopen jaren aan onderzoeksbureaus gaf? Gaat het hier bijvoorbeeld om het schrijven van specifieke adviesrapporten, het detacheren van adviseurs, uitvoerende projecten of het meeschrijven aan beleidsstukken, en welke opdrachtsvormen komen relatief het vaakst voor? Kan zij daarbij toelichten waarom daarvoor is gekozen? 6. Hoe worden rijksgelden ten behoeve van de uitvoeringscapaciteit nu benut om relevante deskundigheid voor de energietransitie aan te trekken? Kan het college aangeven tot welk jaar de gemeente van deze rijkssteun uit kan gaan? Graag een toelichting. 7. Is er sprake van samenwerking met omliggende gemeenten of in VNG-verband als het gaat om het verminderen van de afhankelijkheid van commerciële bureaus en het versterken van de eigen kennis binnen lokale overheden? Zo ja, wat voor afspraken en acties komen hieruit voort? Zo nee, is het college bereid om die andere partijen hierover te benaderen?

Vincent Thepass GroenLinks