RIS316538 Afdoening motie Zicht op overbewoning Laak

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

DPZ/10653749 RIS316538 Contactpersoon

Monique van den Berg Dienst

DPZ Afdeling

Klantcontactcentrum Telefoonnummer Datum

14070

5 maart 2024

E-mailadres

monique.vandenberg@denhaag.nl Onderwerp

afdoening motie: ‘Zicht op overbewoning Laak’

Uw raad heeft tijdens de behandeling van het voorstel inzake Proces actieplan Laak (RIS315199) op 7 september 2023 de door het raadslid de heer Udaba ingediende motie ‘Zicht op overbewoning Laak’ (RIS316538) aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie. Constaterende dat: in de wijk Laak 19.000 mensen wonen, waarvan volgens de officiële cijfers 7.547 arbeidsmigranten, maar de gemeente in het actieplan zelf aangeeft dat het werkelijke aantal vermoedelijk veel hoger ligt; in de wijk Laak sprake is van overbewoning, onder andere door arbeidsmigranten die niet zijn geregistreerd; overbewoning zorgt voor een aanzienlijke druk op de leefomgeving; het Haagse gemeentebestuur op zoek is naar een doeltreffende methode om arbeidsmigranten te registreren; de gemeente Westland toeristenbelasting heft op werkgevers en huisvesters die de bij hen verblijvende arbeidsmigranten niet registreert en hierdoor het overgrote deel van de arbeidsmigranten zich daarom inschrijft.

Overwegende dat: de Westlandse methode effectief is gebleken daar het overgrote deel van de arbeidsmigranten zich er registreert en de gemeente Westland daarmee goed zicht heeft op wie in hun gemeente verblijft; deze methode ook voor Den Haag een effectief middel is om de registratie van arbeidsmigranten te bevorderen en daarmee meer grip en inzicht te krijgt in het aantal arbeidsmigranten en waar zij gehuisvest zijn. Verzoekt het college om: naar voorbeeld van de gemeente Westland een dergelijke methodiek in te voeren voor arbeidsmigranten die in Den Haag verblijven, waarbij het heffen van toeristenbelasting op huisvesters en werkgevers die de bij hen verblijvende arbeidsmigranten niet registreren, centraal staat; hierover zo nodig in gesprek te gaan met de gemeente Westland om ervaringen uit te wisselen; de raad te informeren over de voortgang en resultaten van deze nieuwe aanpak.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10653749

Hierbij informeren wij u over de afdoening: Naar aanleiding van de ingediende motie zijn gesprekken gevoerd met de gemeente Westland. Het Westlands model van registratie Het beleid van gemeente Westland heeft tot doel dat iedere bewoner in de gemeente ingeschreven staat als ingezetene (BRP). In die zin wordt geen onderscheid gemaakt tussen een arbeidsmigrant en andere bewoners binnen de gemeentegrenzen. Indien bedrijven en woningverhuurders niet meewerken aan inschrijving van medewerkers of huurders in de BRP, wordt door de gemeente Westland toeristenbelasting opgelegd (tot drie jaar terug) via de toeristenbelastingverordening. De keuze voor bedrijven en woningverhuurders is dus: óf er wordt medewerking verleend aan een BRPinschrijving; óf er wordt toeristenbelasting betaald. De gemeente Westland heeft contact met de lokale uitzendbranche en bedrijven door middel van een convenant. De gemeente stuurt de bedrijven een aankondiging van een volgend BRP-inschrijfmoment, met het verzoek de documentatie toe te sturen voor nieuwe medewerkers of huurders die wachten op inschrijving. Westland geeft aan geen 100% zuivere inschrijvingsgraad hebben, omdat er altijd mensen onder de radar blijven.

Het Westlands model in de Haagse Context Contact met verhuurders en bedrijven Voor het invoeren van het Westlands model van registratie zijn sluitende afspraken met verhuurders die arbeidsmigranten huisvesten en bedrijven (waaronder werkgevers en uitzendbureaus) noodzakelijk. Huisvesting in het Westland vindt voornamelijk plaats door bemiddeling van het uitzendbureau en hoofdzakelijk in groepslocaties c.q. woonvormen die tot stand zijn gekomen door of met medewerking van uitzendbureaus. De gemeente Westland heeft in vergelijking met Den Haag dan ook een overzichtelijk aantal verblijfslocaties, verhuurders en bedrijven en staat in contact met lokale brancheverenigingen die deze partijen vertegenwoordigen. Daarom is het voor gemeente Westland mogelijk om convenanten te sluiten met alle betrokken partijen. In tegenstelling tot de gemeente Westland wordt het overgrote deel van arbeidsmigranten in Den Haag gehuisvest door particuliere verhuurders die niet aangesloten zijn bij brancheverenigingen. Slechts in incidentele gevallen treden werkgevers en uitzendbureaus op als verhuurder. Dat is een wezenlijk verschil en een belangrijke reden dat de Westlandse constructie in de gemeente Den Haag niet passend is.

Het is voor de gemeente Den Haag niet uitvoerbaar om convenanten te sluiten met alle particuliere verhuurders en bedrijven (waaronder alle uitzendbureaus en werkgevers) die actief zijn met het huisvesten van arbeidsmigranten in de stad (RIS311440, tweede voortgangsrapportage arbeidsmigranten 2021). Tegenstrijdig beleid In het model van Westland wordt toeristenbelasting (met terugwerkende kracht) opgelegd aan huisvesters van arbeidsmigranten als instrument om de desbetreffende partij te stimuleren mee te werken aan BRP-inschrijvingen. In de gemeente Den Haag is het aanbieden van tijdelijk verblijf (meer dan 30 dagen) aan arbeidsmigranten in woningen zonder woningontrekkingsvergunning1 en toeristische verhuurvergunning of ontheffing niet toegestaan.

1 Indien woonruimte gebruikt wordt voor iets anders dan bewoning – in dit geval voor toeristische verhuur – is sprake van

woningonttrekking. Voor woningonttrekking is een onttrekkingsvergunning nodig voordat een vergunningsaanvraag toeristische verhuur kan worden toegewezen. Indien de woningontrekkingsvergunning niet is verleend, kan dus geen sprake zijn van toeristische verhuur en daardoor geen toeristenbelasting worden geheven.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10653749

Het is dus ook niet mogelijk om toeristenbelasting te heffen op een woning die niet onttrokken is en waar geen toeristenverhuurvergunning is verleend. Kortom, het instrument dat gemeente Westland gebruikt is niet toepasbaar in gemeente Den Haag, omdat dit strijdig is met het beleid ten aanzien woningontrekking en toeristische verhuur. De gemeente Den Haag staat voor het stimuleren van goed verhuurderschap. Het beleidsmatig stimuleren van een toeristische verblijfsvorm van arbeidsmigranten in Den Haag staat haaks op deze doelstelling. Een arbeidsmigrant is bewoner van de stad en geen toerist, en is onder het regime van toeristische verhuur onvoldoende beschermd tegen misstanden. Bovendien is het stimuleren van deze verblijfsvorm strijdig met het uitgangspunt van de Wet basisregistratie personen, die de gemeente opdraagt ingezetenen zo feitelijk mogelijk te registreren met het adres waar inwoners (waaronder arbeidsmigranten) verblijven. Vervolgacties Hoewel de Haagse context gezien het grotere aantal uitzendbureaus en een diversiteit aan huisvesters wezenlijk anders is, wil het college een aantal stappen zetten om de registratie van arbeidsmigranten te verbeteren. Een belangrijke succesfactor in het Westlands model is het gezamenlijk optrekken van de gemeente met de lokale uitzendbrancheverenigingen om tot een goede BRP-registratie te komen.

Dat leidt tot een tweetal onderzoeksvragen, gegeven de ingewikkeldere context in Den Haag: 1)

2)

het college onderzoekt hoe werknemers van uitzendbureaus en werkgevers sneller en gemakkelijker ingeschreven en voorgelicht kunnen worden (groepsgewijs, afwijkende openingstijden), inclusief personele en financiële impact; en het college onderzoekt of afspraken gemaakt kunnen worden met huisvesters van arbeidsmigranten die meerdere panden verhuren in Den Haag over het inschrijven in de BRP.

Ten slotte zegt het college toe stevig in te blijven zetten op verbetering van de registratie van arbeidsmigranten in de BRP. Een eerste stap hiertoe is de zorgplicht voor werkgevers en uitzendbureau die aanvankelijk in de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs (Waadi) zou worden opgenomen. Nu deze onder druk van de lobby van werkgevers en uitzenders niet in de wet is beland, lobbyt de gemeente Den Haag bij het Rijk voor het verankeren van de zorgplicht in het toelatingsstelsel voor uitzendbureaus dat naar verwachting in 2026 wordt ingevoerd (Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten). Dat doet de gemeente via de VNG en in gezamenlijkheid met gemeente Rotterdam en gemeente Westland, die hier tevens voorstander van zijn. In de voortgangsrapportage informeren we de raad over de vorderingen. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3