RIS316389 Beantwoording SV Voorkom huwelijksdwang en achterlating
Tekst van het document
Datum
BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE
2 november 2023
VRAGEN
Onderwerp
Ons kenmerk
Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Verdonk, luidend: ‘Voorkom huwelijksdwang en achterlating’
OCW/10614382 RIS316389
Het raadslid mevrouw Verdonk heeft op 1 september 2023 een brief met daarin negen vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. 1.
Is het college bekend met het artikel van de NOS en andere media met als titel: Meer meldingen van huwelijksdwang (1)?
Ja, het college is hiermee bekend. 2.
Is het college het eens met Hart voor Den Haag dat deze situatie zeer onwenselijk is?
Ja, elk slachtoffer van schadelijke praktijken is er één te veel. Het college vindt het onwenselijk en zorgelijk dat de aantallen toenemen. Dit heeft echter wel een verklaring, vanwege de reisbeperkingen in de periode van Covid-19 zijn er gedurende die periode minder gevallen van huwelijksdwang en achterlating geweest. In de periode na Covid-19 is, wellicht vanwege het vervallen van eerdere beperkingen, sprake van een toename. 3.
In 2014 is de wet BRP aangepast om huwelijksdwang en achterlating tegen te gaan. Sinds de wijziging van de wet, hebben mensen die zich willen laten uitschrijven een verschijningsplicht, dat wil zeggen, ze moeten in persoon het verzoek tot uitschrijving doen. Wordt er uitvoering gegeven aan deze wet in Den Haag?
Ja, in Den Haag wordt uitvoering gegeven aan de aangepaste Wet basisregistratie personen BRP. Dit betekent dat als een gezin naar het buitenland vertrekt de uitschrijving door één persoon in het gezin kan worden gedaan. Dit kan aan de balie of digitaal. Daar waar niet het hele gezin of een enkel gezinslid vertrekt naar het buitenland, moeten de vertrekkers én de achterblijvers in persoon verschijnen aan de balie in Den Haag. In de praktijk zien we echter dat deze categorie digitaal aangifte doet in plaats van fysiek bij de balie. Vaak zijn deze personen al vertrokken naar het buitenland en is in persoon verschijnen niet meer mogelijk. In die gevallen wordt de volledigheid van de aangifte onderzocht. 4.
Wanneer de behandelend ambtenaar vermoedens heeft van huwelijksdwang, achterlating, kinderontvoering of uitbuiting mag deze persoon het beroepsgeheim verbreken door melding te doen bij Veilig Thuis. Deze voorziening heeft in de wet een belangrijke signaalfunctie gekregen. Wordt Veilig Thuis als zodanig ingezet in Den Haag?
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10614382
Ja, een behandeld ambtenaar kan een melding doen bij Veilig Thuis als er sprake is van een vermoeden van huiselijk geweld of kindermishandeling. Hieronder valt ook het vermoeden van huwelijksdwang, achterlating, kinderontvoering of uitbuiting. Dit jaar zijn er echter nog geen meldingen met betrekking tot huwelijksdwang en achterlating bij Veilig Thuis Haaglanden terecht gekomen. Veilig Thuis Haaglanden maakt bij de afhandeling van deze meldingen gebruik van de expertise van het Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en Achterlating (LKHA). Wanneer een kind in het buitenland is en er is een vermoeden van kinderontvoering dan kan Veilig Thuis verwijzen naar de Centrale Autoriteit Internationale Kinderaangelegenheden (CA) of Veilig Thuis kan de gemelde zorgen en eigen bevindingen via CA overdragen aan het land waar het kind zich bevindt1. 5.
Kan het college cijfers geven over het aantal vrouwen dat de afgelopen jaren is uitgeschreven zonder nieuw adres en van wie al jaren niets is vernomen?
Nee, het college kan deze cijfers niet geven. Personen die worden uitgeschreven uit de BRP worden opgenomen in de Registratie Niet Ingezetenen (RNI) dat onder verantwoordelijkheid valt van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens. 6.
Kan het college ook aangeven hoeveel kinderen er in het nieuwe schooljaar niet op school zijn verschenen?
Nee, het college beschikt alleen over cijfers met betrekking tot luxeverzuim. Sinds de start van dit schooljaar zijn hiervan 110 meldingen ontvangen. Dit zijn meldingen van schoolverzuim aansluitend op de vakantie. Dit aantal zegt helaas niet zoveel over het aantal kinderen dat tegen hun wil niet naar school is gekomen. Bij een melding van luxeverzuim onderzoekt de leerplichtambtenaar wat er aan de hand is en welke actie nodig is. Na overleg met school kan de leerplichtambtenaar in zo'n geval nagaan of het kind nog op het opgegeven adres woont en de school adviseren een melding te doen bij Veilig Thuis. 7.
Indien deze cijfers reeds eerder aangeleverd zijn door instanties over voorgaande jaren, dan deze ook graag weergeven.
Leerplicht heeft geen rapportages over de voorgaande jaren. 8.
Hart voor Den Haag vindt het belangrijk dat er (eindelijk) eens duidelijkheid komt over de omvang van huwelijksdwang en achterlating, kan het college daarom, voor beide groepen, geanonimiseerd aangeven: • jaar van verdwijning; • woonplaats; • leeftijd ten tijde van verdwijning; • indien van toepassing; vermoedelijke reden van verdwijning.
Jaar van verdwijning Voor het registreren van het aantal meldingen maakt het LKHA gebruik van het registratiesysteem van Veilig Thuis waarin wordt geregistreerd op de datum van de melding. Het is mogelijk dat de achterlating of het gedwongen huwelijk in het buitenland in een eerder jaar heeft plaatsgevonden.
1
Meer informatie kun je vinden op Internationale kinderontvoering aanpakken | Internationale kinderontvoering |
Rijksoverheid.nl
2/5
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10614382
In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van het aantal meldingen (casuïstiek) van mogelijke huwelijksdwang en achterlating in het buitenland die zijn binnengekomen bij het LKHA in de jaren 2019 tot en met 31 augustus 2023. Het betreft hier meldingen waarvan de betreffende personen afkomstig zijn uit heel Nederland. Overzicht aantal meldingen huwelijksdwang en achterlating buitenland waarvan de betreffende personen afkomstig zijn uit heel Nederland 31 aug 2019 2020 2021 2022 2023 Achterlating 49 31 44 43 36 Huwelijksdwang en achterlating
02
02
09
04
05
Huwelijksdwang Totaal
05 56
06 40
07 60
03 50
03 44
Het aantal meldingen fluctueert. In 2020 nemen de meldingen af als gevolg van reisbeperkingen door Covid-19. Het opheffen van de reisbeperkingen zorgt voor een flinke toename in 2021, die lijkt te zijn ingehaald in 2022. Op 31 augustus 2023 is het aantal meldingen 30% hoger dan in 2022 op dezelfde dag. Woonplaats Overzicht aantal meldingen van huwelijksdwang en achterlating buitenland waarvan de betreffende personen afkomstig zijn uit Den Haag 31 aug 2019 2020 2021 2022 2023 Achterlating 05 01 00 02 04 Huwelijksdwang en achterlating
01
01
00
00
03
Huwelijksdwang
01
00
01
00
00
Totaal
07
02
01
02
07
Leeftijd ten tijde van de verdwijning Door het LKHA worden meldingen ontvangen van minderjarigen (meisjes en jongens), volwassenen (vrouwen en mannen) en vrouwen met kinderen. In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de leeftijdscategorieën per melding per jaar. De categorie 18-/18+ betreft een vrouw (de moeder) die samen met haar kinderen wordt achtergelaten.
3/5
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10614382
Meldingen Den Haag onderverdeeld naar leeftijdscategorie 2019 18-
18+
Achterlating
01
HD en achterlating Huwelijksdwang
2020 18-
18+
03
18/18+ 01
00
00
01
00
01
00
02
04
2021 18-
18+
00
18/18+ 01
00
00
00
01
00
00
00
01
00
00
31 aug 2023
2022 18-
18+
00
18/18+ 00
18-
18+
01
18/18+ 01
03
01
18/18+ 00
00
00
00
00
00
00
00
01
02
00
00
00
01
00
00
00
00
00
00
00
02
00
01
00
00
01
01
04
03
00
Reden van het gedwongen huwelijk of de achterlating Hieronder wordt een overzicht gegeven van de redenen die kunnen leiden tot de huwelijksdwang of de achterlating die het LKHA tegenkomt in de casuïstiek. Huwelijksdwang Er zijn verschillende motieven voor een gedwongen huwelijk. Ouders voelen bijvoorbeeld soms druk en hebben het gevoel “niet anders te kunnen”. De familie kan het bijvoorbeeld belangrijk vinden om vast te houden aan oude familietradities. Ook kunnen ouders hun dochter of zoon dwingen tot een huwelijk om ‘verkeerde’ partnerkeuze te voorkomen, bijvoorbeeld met iemand met een andere culturele of religieuze achtergrond of een huwelijk met iemand van hetzelfde geslacht. Een andere reden is om ongewenst (seksueel) gedrag zoals seks voor het huwelijk, homoseksualiteit, een vrije leefstijl, te voorkómen of te corrigeren. In het geval dat de familie-eer moet worden beschermd of hersteld kan dat soms leiden tot een (gedwongen) huwelijk. Ook kan er sprake zijn van economische belangen: behoud familiekapitaal, bruidsschat, rijke familie, verblijfsvergunning, migratiehuwelijk. Redenen achterlating van minderjarigen en jongvolwassenen We zien vaak dat ouders achterlating van hun dochter of zoon zien als een oplossing of als een vorm van heropvoeding.
Ouders zijn bijvoorbeeld bang dat hun kind(eren) de cultuur, religie en moedertaal verliezen, of hebben zorgen over slechte schoolprestaties, bijvoorbeeld wanneer jongeren (in de ogen van ouders) slecht presteren op school of zelfs uitvallen, en ouders hier geen vat op hebben. Het komt ook voor dat ouders zorgen hebben dat hun kinderen (dreigen te) ontsporen, zijn bang dat hun kind in de criminaliteit terecht komt of verslaafd raakt aan alcohol en/of drugs. Ouders ervaren problematisch gedrag van hun kinderen waarvan zij soms niet weten hoe zij moeten omgaan met hun kinderen wanneer zij mondiger worden, met name in de puberteit. In hun ogen zijn de kinderen brutaal en opstandig. Onder problematisch gedrag kan vallen de omgang met ‘verkeerde’ vrienden, uitgaan, ‘zich niet goed gedragen’ en ‘te verwesterd zijn’ in de ogen van de ouders, maar ook gedragsproblematiek (persoonlijkheidsstoornissen) bij de jongeren kan een reden zijn. Tussen ouders en kinderen is vaak weinig communicatie waardoor zaken moeilijk bespreekbaar zijn. Achterlating kan dan een manier zijn van de ouders om escalatie van deze problematiek te voorkomen.
4/5
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10614382
Motieven achterlating partner Er zijn diverse redenen voor achterlating. Zo zijn vrouwen met een partnerafhankelijk verblijf kwetsbaar voor achterlating. Ook kan het zijn dat er problemen zijn in het huwelijk en is er sprake van partnergeweld. Ook geeft het LKHA aan dat slachtoffers aangegeven dat er in Nederland al problemen waren. Maar dat ze nooit hulp hebben gezocht, omdat ze het niet kunnen of mogen. 9.
Wat is de mening van het college over het meldpunt dat Femmes for Freedom is gestart om zicht te krijgen op de omvang van deze praktijken en politici heeft opgeroepen actie te ondernemen? Is er weleens contact geweest met deze organisatie?
Ja, er is vanuit de gemeente Den Haag sinds 2017 contact met Femmes For Freedom. Op casusniveau is er wanneer nodig afstemming tussen het LKHA en Femmes For Freedom. Het college is van mening dat het belangrijk is om zicht te krijgen op de omvang van huwelijksdwang en achterlating. De gemeente heeft hierin zelf een taak en daarnaast is deze taak belegd bij het LKHA en Veilig Thuis. Deze organisaties en de gemeentelijke diensten, zoals leerplicht, mogen alleen datgene registreren dat de organisatie voor het uitvoeren van haar taak nodig heeft. Een volledig beeld van de omvang van huwelijksdwang en achterlating is daarom niet mogelijk. De vraag is of we door het meldpunt van Femmes For Freedom een beter beeld krijgen van de omvang van huwelijksdwang en achterlating. Het college zal in ieder geval deze ontwikkeling met belangstelling volgen. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx
Jan van Zanen
5/5