RIS316293 Beantwoording SV Thuis mishandelde zussen krijgen schadevergoeding van Jeugdbescherming

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

5 september 2023

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Verdonk, luidend: ‘Thuis mishandelde zussen krijgen schadevergoeding van jeugdbescherming’

OCW/10591436 RIS316293

Het raadslid mevrouw Verdonk heeft op 6 augustus 2023 een brief met daarin dertien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. 1.

Is het college bekend met het artikel van de NOS en andere media met als titel: “Thuis mishandelde zussen krijgen schadevergoeding van Jeugdbescherming”. https://nos.nl/artikel/2485626-thuis-mishandelde-zussen-krijgen-schadevergoeding-vanjeugdbescherming

Ja, het college is op de hoogte van dit artikel. 2.

Is het college het eens met Hart voor Den Haag dat beide zussen, door het geweld dat bij hen thuis, gedurende een periode van ongeveer 10 jaar, heeft plaatsgevonden, een afschuwelijke jeugd hebben gehad en dat de overheid door nalatigheid daarbij ook schuld draagt?

Het college betreurt ten zeerste dat beide zussen zoveel leed hebben moeten doorstaan in hun jeugd. JB west gaat over tot een financiële tegemoetkoming. 3.

Jeugdbescherming west heeft zelf aangegeven dat zij tekortgeschoten zijn in hun plicht als overheid om kinderen tegen geweld te beschermen, maar geeft als redenen daarvoor “Er is al langere tijd sprake van systeemfalen in de jeugdzorg/jeugdbeschermingsketen. Denk aan onvoldoende aanbod van passende hulp of lange wachtlijsten.” Is het college van mening dat deze redenen voldoende zijn om het falen van JB-west bij de uitvoering van haar taak te rechtvaardigen? In het algemeen: mag een overheidsorganisatie zich verschuilen achter “het systeem” als individuele burgers de dupe zijn geworden van haar handelen/nalaten?

Het college is van mening dat de overheid in zijn algemeenheid niet zou moeten verwijzen naar “het systeem” (in casu de jeugdbeschermingsketen, maar ook scholen, consultatiebureau en netwerk), omdat die overheid verantwoordelijk is voor het functioneren van dat systeem. Het college heeft er wel begrip voor dat JB west op de werking van het systeem wijst, omdat zij een onderdeel zijn van de jeugdbeschermingsketen en daarin samenwerken met een aantal andere organisaties. Het feit dat JB west als laatste partij in de jeugdbeschermingsketen is overgegaan tot een financiële tegemoetkoming geeft daarbij wel aan dat zij een verantwoordelijkheid nemen voor het systeem. Het college heeft geen inhoudelijk oordeel in hoeverre JB west in deze casus al dan niet is tekort geschoten, maar constateert dat JB west niet zonder reden tot deze uitzonderlijke stap is gekomen.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10591436

4.

Beide zussen hebben inmiddels, naar aanleiding van het niet adequaat optreden van de overheid i.c. JB west een complexe posttraumatische stressstoornis ontwikkeld. Beide hebben een schadevergoeding van 5000 euro ontvangen, die een deel van de niet vergoede behandelingskosten kan dekken. Is het in deze casus niet de plicht van de overheid om alle behandelkosten die deze jonge vrouwen door het falen van diezelfde overheid hebben moeten maken, te vergoeden?

Het college vindt het van belang om scherp onderscheid te maken tussen wat er op het gebied van schadevergoeding in zijn algemeenheid is geregeld en wat er in deze casus is vergoed. Eenieder die slachtoffer is geworden van huiselijk geweld kan een verzoek doen voor schadevergoeding bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Daarmee ligt er een generieke regeling voor schade ontstaan door (huiselijk) geweld. De besteding van de schadevergoeding is vrij en kan eventueel worden aangewend voor dekking van niet vergoede behandelkosten. Het Schadefonds Geweldsmisdrijven heeft bovendien een tijdelijke regeling voor schadevergoeding vanwege geweld in jeugdinstellingen uitgevoerd, deze is op 31 december jl. beëindigd. Van deze laatste regeling is door veel (ex-)cliënten van Jeugdbescherming west gebruik gemaakt. In deze casus gaat het niet om een schadevergoeding maar om een financiële tegemoetkoming ter genoegdoening van het ervaren leed. Dit betekent dat bij het vaststellen van de hoogte van de tegemoetkoming ook geen relatie is gelegd met de niet vergoede behandelkosten. Het college is van mening dat met het Schadefonds Geweldsmisdrijven er een regeling is voor schadevergoeding aan slachtoffers van huiselijk geweld, die kan worden aangewend voor dekking van niet vergoede behandelkosten. De financiële tegemoetkoming in deze casus staat hier los van. 5.

JB-west wil geen antwoord geven op de vraag of andere slachtoffers zich nu ook kunnen melden voor een schadevergoeding als zij menen onvoldoende beschermd te zijn. Kan het college deze vraag wel beantwoorden?

Het college vindt het van belang dat slachtoffers van huiselijk geweld, die menen dat zij onvoldoende beschermd zijn door de jeugdbeschermingsketen, dit kenbaar maken aan de betrokken organisaties. Verder is er de mogelijkheid om een klacht in te dienen bij de klachtencommissie van de betrokken organisatie en als dit niet naar tevredenheid wordt afgehandeld is er nog de route naar de Jeugdombudsman. Zij kunnen zich hierbij laten ondersteunen door Jeugdstem-vertrouwenspersonen AKJ (adviesklachtenbureau jeugdzorg). Dit proces is van belang om slachtoffers een stem te geven, en dat zij zich gehoord weten, en omdat betrokken organisaties moeten leren van (gegronde) klachten. Mocht een slachtoffer na het doorlopen van dit proces vinden dat er sprake is van verwijtbaar handelen van de betrokkenen dat heeft geleid tot lichamelijk of psychisch leed, dan kan diegene het gesprek over een tegemoetkoming aangaan met de betrokken organisatie, zoals altijd al het geval was. 6.

Kan het college een (geanonimiseerd) overzicht verstrekken van zaken waarbij JB west of andere GI’s (gecertificeerde instellingen) overwegen een schadevergoeding uit te gaan keren? Kan daarbij ook het afwegingskader worden aangegeven?

Bij navraag bij de GI’s is gebleken dat er geen zaken lopen waarbij gedacht wordt aan een financiële tegemoetkoming vanuit de GI’s. JB west geeft aan dat er geen afwegingskader is, omdat het zeer zelden gebeurt dat een dergelijke financiële tegemoetkoming wordt toegekend. In deze situatie is een casus specifieke afweging gemaakt. Er is gesproken met de betrokkenen en er is er een vaststellingsovereenkomst overeengekomen.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10591436

7.

Is er contact geweest tussen JB west en de gemeente voordat er gereageerd werd in de pers?

Ja, de gemeente Den Haag is door JB west vooraf geïnformeerd over het feit dat de twee zussen een financiële tegemoetkoming zullen ontvangen en dat de zussen hierover de NOS hebben benaderd. 8.

Een vraag in een breder kader: eerder heeft het college de vraagsteller bericht (RIS 313251) dat er miljoenen zijn geïnvesteerd in de GI’s binnen de regio Haaglanden en dat deze GI’s er daardoor “in slagen om aan de wettelijke vereisten te voldoen”. Kan het college dit nog steeds garanderen?

De GI’s hebben te maken met een forse werkdruk en een moeizame werving door de krappe arbeidsmarkt. Desondanks slagen de GI’s er tot nu toe in om te voldoen aan de wettelijke vereisten, al is de personeelsbezetting een fragiel evenwicht, zoals we ook hebben beschreven in de raadsmededeling van 4 juli jl. (RIS316507). Gezien deze situatie kan het college niet voor 100% garanderen dat de GI’s blijven voldoen aan de wettelijke vereisten. Het college zal zich tot het uiterste inzetten om de randvoorwaarden voor de GI’s zodanig te verbeteren dat we van een fragiel evenwicht weer naar een stevig fundament voor hun werkzaamheden gaan. 9.

Veilig Thuis heeft aangegeven dat zij geen controle hebben uitgevoerd op de effectiviteit van de hulp die door JB-west werd geboden. Volgens Hart voor Den Haag is het verwaarlozen van deze hoofdtaak een enorme blunder van Veilig Thuis en is hier geen enkel excuus voor te vinden. Wat is de mening van het college?

Eerder, in 2021, heeft Veilig Thuis Haaglanden (VTH) gereflecteerd op het eigen handelen1. Daarbij is excuus gemaakt voor het feit dat betrokkenen zich onvoldoende gesteund hebben gevoeld door VTH. Dat gezegd hebbende, heeft VTH daarnaast ook aangegeven dat VTH niet de taak heeft andere organisaties in de beschermingsketen (zoals JB west) te controleren of hun inzet voldoende effectief is. Noch in wetgeving, noch in aanvullende afspraken is dit namelijk benoemd als een taak van VTH. VTH kan na een veiligheidsbeoordeling besluiten tot een directe overdracht. VTH maakt bij directe overdracht na de veiligheidsbeoordeling afspraken met de overdrachtspartij(en) over: - het maken van een veiligheids-, hulpverlenings- en herstelplan; - de verantwoordelijkheid voor de uitvoering en het toezicht op genoemde plannen. De verantwoordelijkheid van VTH voor het zicht op de veiligheid eindigt vanaf het moment dat de uitvoering van de noodzakelijke vervolgstappen is belegd bij een instelling of professional. VTH draagt de verantwoordelijkheid voor de afweging en het besluit tot overdracht. 10.

Kan het college aangeven hoe het mogelijk is dat Veilig Thuis geen onrechtmatig handelen ziet in hun eigen rol en geen schadevergoeding aan de zussen wenst te gaan betalen? Welk afwegingskader is daarbij gebruikt?

Het college constateert dat het controleren van andere organisaties in de (beschermings)keten geen wettelijke taak van VTH is. Hieruit volgt dat VTH niet onrechtmatig heeft gehandeld, waardoor er ook geen sprake is van recht op schadevergoeding.

1

https://nos.nl/artikel/2389976-veilig-thuis-biedt-haagse-zusjes-excuses-aan-na-jeugd-vol-geweld

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10591436

11.

Is er een overzicht van zaken (geanonimiseerd) waarbij een schadevergoeding in welke vorm dan ook is/wordt overwogen? Is er eerder al een schadevergoeding uitgekeerd?

VTH heeft niet eerder overwogen om een tegemoetkoming uit te keren. 12. Is er contact geweest tussen Veilig Thuis en de gemeente voordat er gereageerd werd in de pers? VTH is onderdeel van de dienst OCW van de gemeente Den Haag. De gemeente noch VTH hebben gereageerd naar de pers. Zij zijn ook niet benaderd door de NOS. 13.

Hoe gaat het college haar morele verantwoordelijkheid nemen om het leven van de twee zussen weer op de rit te krijgen?

Het college betreurt het zeer dat de twee zussen slachtoffer zijn geworden van huiselijk geweld en dat de inzet van de jeugdbeschermingsketen niet heeft geleid tot het stoppen van het geweld. Dit is een pijnlijke constatering en beschouwen we als een onderstreping van onze opdracht om ervoor zorg te dragen dat de jeugdbeschermingsketen zijn werk kan doen. Tegelijkertijd stelt het college vast dat de uitvoering van deze wettelijke taak is gedelegeerd aan o.a. JB west en acht het college het passend dat een casus als deze door JB west met de betrokkenen is afgehandeld. Het college ziet dan verder ook geen rol om hier handelend op te treden. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4