RIS316256 Beantwoording SV Geen nieuwe asielaanpak zonder raadsdebat

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

5 september 2023

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden mevrouw Van Basten Batenburg en de heer Bom, luidend: ‘Geen nieuwe asielaanpak zonder raadsdebat’

OCW/10592425 RIS316256

De raadsleden mevrouw Van Basten Batenburg en de heer Bom hebben op 17 juli 2023 een brief met daarin acht vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. 1.

Is het college het met de VVD en Hart voor Den Haag eens dat de opvang van asielzoekers een onderwerp is dat veel teweeg brengt in de stad en dat hier uitermate zorgvuldig mee moet worden omgegaan? Zo ja, kan het college toelichten waarom het besloten heeft de brief over de nieuwe aanpak op genoemd moment aan de raad te sturen?

Het college is het ermee eens dat de opvang van nieuwkomers, waaronder asielzoekers, een onderwerp is waar zorgvuldig mee moet worden omgegaan. Daarbij willen we ruimte geven aan de vele initiatieven in wijken en buurten om (de randvoorwaarden voor) goede opvang mogelijk te maken. We beseffen ook dat inwoners vragen of zorgen kunnen hebben over de opvang van vluchtelingen in Den Haag, bijvoorbeeld als het gaat over locaties in de eigen wijk of buurt, de kwaliteit van de opvang, hoe we ervoor zorgen dat mensen goed aarden en worden begeleid, etc. In de Haagse aanpak opvang nieuwkomers (RIS316033), zoals voor het reces met uw raad gedeeld, is daarom ook aangegeven hoe wij hierover na de zomer in gesprek gaan met de inwoners van de stad. De lijn van het college is om de raad en inwoners van de stad tijdig en goed mee te nemen in nieuwe ontwikkelingen rondom de opvang van nieuwkomers die van invloed zijn op onze stad. Om deze reden hebben wij u, direct na de vaststelling door het college, geïnformeerd over de “Haagse aanpak opvang nieuwkomers", met de bedoeling om hierover na de zomer met u en de inwoners van de stad verder te spreken. 2.

Het college wil een “permanente woonoplossing” voor asielzoekers creëren. Wat bedoelt het college met “permanent”?

Het gaat hier om locaties die meerjarig beschikbaar komen voor de opvang en huisvesting van meerdere doelgroepen in onze stad, waaronder vluchtelingen, andere nieuwkomers en aandachtsgroepen.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10592425

3.

Kan het college toelichten in welke zin een “permanente woonoplossing” verschilt van een AZC?

Een AZC valt onder de verantwoordelijkheid c.q. de regie van het COA en is enkel bedoeld voor de opvang van asielzoekers. Het college streeft met een permanente woonoplossing naar duurzame woonlocaties die primair beschikbaar zijn voor de opvang van vluchtelingen, maar ook (gelijktijdig en/of gefaseerd) voor andere doeleinden kunnen worden ingezet zoals de huisvesting van andere doelgroepen en maatschappelijke voorzieningen zoals zorg-, onderwijs-, ontmoetings- en sportfaciliteiten, culturele voorzieningen en/of bedrijven (MKB, startups, e.a.), die ook ten goede komen aan de wijk. In de toekomst hopen we de woonoplossingen te kunnen inzetten – waar dat kan – voor permanente bewoning voor ‘reguliere’ woningzoekenden. 4.

Hoe groot moet deze permanente woonoplossing - al dan niet zijnde een AZC - wat het college betreft worden? Waar in Den Haag ziet het college ruimte en draagvlak voor een AZC? Graag een onderbouwing.

De permanente woonoplossing die het college voorziet in de Haagse aanpak opvang nieuwkomers (RIS316033) betreft geen AZC. De grootte van een dergelijke locatie is vooraf niet te bepalen. Gegeven de hoge bouw- en bevolkingsdichtheid in Den Haag verkeren we niet in de luxe dat het aanbod van potentiële locaties groot is. Om deze reden kijken we zo breed en creatief mogelijk naar potentiële locaties over de gehele stad, werken we onder andere samen met het Rijksvastgoedbedrijf en maken we continu een afweging tussen wat er nodig en mogelijk is, gegeven de draagkracht van de stad en de nabije omgeving van de locatie. Uit de laatste gemeentelijke peiling blijkt dat het draagvlak voor de opvang van vluchtelingen in Den Haag relatief groot is.1 We blijven de inwoners betrekken bij de opvang van nieuwkomers in de stad. 5.

Klopt het dat het college voornemens is om in de beslotenheid van een collegevergadering een locatie voor een AZC te kiezen en pas achteraf de buurt en de raad te informeren over het voldongen feit waartoe is besloten? Zo nee, hoe zal het college paragraaf 4.1 en paragraaf 4.3 en 4.3.1 dan in de praktijk brengen?

Zoals beschreven in de Haagse aanpak opvang nieuwkomers (RIS316033) gaat het om multifunctionele locaties waarin we duurzame oplossingen willen creëren voor verschillende doelgroepen, dus geen AZC. Als het gaat om de (crisis)noodopvang van vluchtelingen en het oplossen van de terugloop van de huidige opvangcapaciteit, zal het college ook het komend jaar locaties aanwijzen, al dan niet in tijdelijk leegstaand vastgoed en/of hotels. In die gevallen zullen we de raad en buurt conform de bestaande aanpak tijdig informeren en alle gelegenheid geven om zorgen en vragen te uiten. Voor de (middel)lange termijn zet het college in op duurzame, multifunctionele locaties, waar de opvang van vluchtelingen onderdeel van is. Afhankelijk van de behoefte van omwonenden en de omvang, duur en aard van deze opvanglocatie(s), zullen we de participatie verder vormgeven. Uitgangspunt is de bewoners zo goed mogelijk te betrekken bij de ontwikkeling van deze (toekomstige) multifunctionele locaties. Na de zomer zullen we onder meer met de bewonersverenigingen in gesprek gaan hoe we dit op een manier kunnen realiseren, zodat ook de buurt daar zoveel mogelijk baat bij heeft. Ook horen we graag van bewonersverenigingen welke voorstellen zij voor locaties en mogelijkheden zien en welke zaken belangrijk zijn om de realisatie goed vorm te geven.

1 https://www.stadspaneldenhaag.nl/stadspanel-rapportages/38-opvang-vluchtelingen

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10592425

6.

In de brief van het college wordt nog uitgegaan van de komst van de “spreidingswet”, de wet die gemeenten zou moeten gaan dwingen om naar rato van inwoneraantal opvangplekken voor asielzoekers te organiseren, ongeacht de verdere omstandigheden in die gemeente zoals de opvang van Oekraïners, arbeidsmigranten, bovengemiddelde maatschappelijk opvang door functie als centrumgemeente en de mate van krapte op de woningmarkt. Er is echter een aanzienlijke kans dat de “spreidingswet” door de Tweede Kamer controversieel zal worden verklaard nu er in november nieuwe verkiezingen zijn. Het voorgaande in acht nemend: is het college het met de vraagstellers eens dat het onjuist is om te spreken van een taakstelling, of een aantal asielzoekers dat Den Haag van het Rijk moet opvangen? Zo nee, waarom niet?

Formeel gezien is inderdaad nog geen sprake van een wettelijke taakstelling voor de opvang van asielzoekers, zo lang de ‘Spreidingswet’ niet van kracht is. Feitelijk is er op dit moment echter sprake van een dringende behoefte aan duurzame asielopvangcapaciteit in het land. Aan de Landelijke Regietafel2 is daarom afgesproken dat de opgave voor de opvang van asielzoekers over het land op basis van inwoneraantal plaatsvindt en dat de benodigde opvangcapaciteit wordt verdeeld over de provincies. Op basis hiervan heeft Den Haag een opgave van 2.800 op te vangen asielzoekers. In de Haagse aanpak opvang nieuwkomers gaan wij – op basis van het Provinciaal bod – echter uit van een kleiner aantal van in totaal 1.500 te realiseren asielopvangplekken, dit gegeven de hoge druk op de woningmarkt in onze regio en de grote opgave om ruimte te vinden voor noodzakelijke woningbouw voor alle woningzoekende doelgroepen. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar paragraaf 2.1 en 2.2 waarin ook een overzicht is opgenomen van wat het Rijk van de gemeente vraagt, welk doel wij onszelf stellen en wat de huidige opvangcapaciteit is met betrekking tot asielzoekers (en Oekraïense ontheemden). 7.

Waarom zet het college in op een permanente woonoplossing voor asielzoekers, terwijl na de nieuwe verkiezingen de kans op effectieve maatregelen tegen instroom aanzienlijk groeit en dat de behoefte aan opvang derhalve zou moeten afnemen?

Asielinstroom is noch door gemeente, noch door het Rijk gemakkelijk beïnvloedbaar. De afgelopen jaren is gebleken hoe onvoorspelbaar de asielinstroom is. Het Rijk en het COA doen als gevolg hiervan een aanhoudend beroep op de gemeenten om de benodigde acute asielopvangcapaciteit te realiseren. De Haagse aanpak opvang nieuwkomers beoogt van de huidige crisisaanpak van tijdelijke, kostbare opvangplekken toe te werken naar een integrale (gericht op meerdere doelgroepen en functies) aanpak met duurzame multifunctionele locaties, die waar mogelijk ook in de toekomst inzetbaar zijn als (reguliere) woningen. Indien de asielinstroom afneemt, lenen deze locaties zich ook voor de opvang en/of huisvesting van andere doelgroepen en bij voorkeur voor permanente bewoning.

2 Het overleg van o.a. de Ministeries van Justitie en Veiligheid, van BZK, SZW, het COA en de VNG.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10592425

8.

Kan het college toezeggen dat er geen stappen zullen worden gezet voor nieuwe opvang of permanente oplossingen, in ieder geval totdat er een debat heeft kunnen plaatsvinden over deze aanpak die het college voor ogen heeft? Zo nee, graag een toelichting op het antwoord, waarin ook wordt ingegaan op het antwoord op vraag 1.

Zoals aangegeven in de Haagse aanpak opvang nieuwkomers zet het college in op het behoud van de plekken voor de huidige 1.250 Oekraïense ontheemden en 890 asielzoekers. Vanwege het beroep van het rijk op alle gemeenten gezien de aanhoudende benodigde (crisis)noodopvang en terugloop van de huidige opvangcapaciteit in onze stad, is het mogelijk dat we op korte termijn genoodzaakt zijn tot aanwijzing van nieuwe tijdelijke locaties voor de opvang. Besluitvorming over (semi-)permanente locaties, zal naar verwachting meer tijd vragen. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4