RIS316075 Bijlage
Tekst van het document
Collegereactie bij adviezen burgerberaden
Burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk A C
Juni 2023
B
A C
Vooraf
Inhoudsopgave
In dit document vindt u de collegereactie bij alle adviezen die uit de twee
Adviezen burgerberaad Statenkwartier
3
burgerberaden zijn gekomen. Daarbij wordt in elk geval ingegaan op de volgende
1. Wonen en energie
3
aspecten:
2. Kennis en informatie
5
- De mate waarin een advies aansluit op huidig beleid of de uitvoering ervan;
3. Alternatief vervoer
6
- De juridische/technische haalbaarheid van het advies;
4. Autogebruik en parkeren
7
- De financiële haalbaarheid van het advies.
5. Groen en openbare ruimte
8
laatste kolom wordt vervolgens per advies een toelichting gegeven en waar die
Adviezen burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk
12
scores op gebaseerd zijn.
1. Duidelijke en betaalbare route naar een duurzaam huis
12
2. Informatie is toegankelijk en compleet
15
Los van de vraag of de uitgebrachte adviezen aansluiten bij het huidige beleid of van
3. We doen het samen
18
het gegeven dat de adviezen al dan niet juridisch, technisch of financieel haalbaar
4. Er wordt gebruik gemaakt van collectieve technische oplossingen
20
zijn, is het college de bewoners die hebben deelgenomen aan de burgerberaden
5. Verhouding tussen huurders en verhuurders in balans brengen
22
bijzonder dankbaar voor de adviezen. Deze zijn met grote zorg en aandacht tot
6. Een Groene Wijk
23
Deze drie aspecten worden in de eerste kolommen met ‘ja/nee’ gescoord. In de
stand gekomen en van grote waarde voor de stad. We proberen, waar mogelijk, zo snel mogelijk werk te maken van de adviezen. Wanneer dit niet mogelijk is, kijken we hoe we het signaal of de boodschap die wordt gegeven kunnen meenemen in de plannen waar we aan werken of in andere lopende trajecten zoals bijvoorbeeld de wijkagenda’s of uitvoeringsplannen voor de energietransitie per wijk.
2 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
B
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
#
Advies
B
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
Nee
Nee (op dit moment niet)
N.v.t.
Onder de huidige wetgeving is het inderdaad niet toegestaan dat huishoudens energie delen. Daar zijn aanpassingen in de wet voor nodig. De Groene Mient maakt gebruik van een experimentregeling: ze mogen voor 10 jaar een ‘groot experiment’ zijn via een regeling van RVO. Klik hier voor meer informatie. Dit project valt daarmee niet onder de huidige wet.
1. Wonen en energie 1
Zorg ervoor dat huishoudens in het Statenkwartier stroom kunnen delen op wijkniveau net als de Groene Mient. Gemeente moet lobby voeren op nationaal niveau om regelgeving aan te passen zodat dit mogelijk is. Voorwaarde is dat privacy gewaarborgd wordt.
Het is wel de bedoeling om dit in de nieuwe Energiewet mogelijk te maken. De nieuwe Energiewet is recent door de Raad van State teruggestuurd naar het ministerie van Economische Zaken en Klimaat met een negatief advies. Klik voor het volledige advies hier. Mocht de wet er volgend jaar komen, dan zal daar waarschijnlijk in staan dat het delen van energie (elektriciteit) lokaal mogelijk is onder de voorwaarde dat er een entiteit in de vorm van een coöperatie komt. Deze coöperatie treedt op als tussenpersoon tussen de deelnemende huishoudens. Vooruitlopend op de wetswijziging kunnen bewoners van het Statenkwartier zelf alvast een coöperatie oprichten. Het college stelt voor om bewoners(initiatieven) aan te bieden dat zij hiervoor bij de gemeente juridisch advies in kunnen winnen. Gezien de verwachting dat de Energiewet er volgend jaar komt, en de lobby die daar al aan vooraf is gegaan, lijkt het extra inzetten op lobby op dit moment niet nodig.
2
Bij verkoop / overdracht van vastgoed wordt het vervangen van enkel glas door dubbelglas verplicht, met behoud van monumentale uitstraling. De verplichting ligt bij de koper.
Nee
Nee
Nee
De mogelijkheid om deze verplichting te stellen bij de transactie van woningen heeft de gemeente op dit moment niet. Op landelijk niveau hebben woningcorporaties de inspanningsverplichting om voor eind 2028 alle woningen van een energielabel dat D of hoger is te voorzien. Een dergelijke maatregel zou waarschijnlijk op Rijksniveau vastgesteld moeten worden. Vanaf 2030 worden wettelijke eisen gesteld aan de verhuur van woningen. Woningcorporaties en private verhuurders mogen dan geen woningen meer verhuren met een energielabel E, F of G. Wat we wél kunnen doen is bij transactie van een woning het verbeteren en isoleren van woningen stimuleren. Bijvoorbeeld door via de VvE-balie en de Hou van je huis informatiepunten (nieuwe) woningeigenaren te helpen.
3
De gemeente moet isolatie tot op een bepaald niveau verplicht stellen. Er moet daarbij gebruik gemaakt worden van een generieke maatstaf, misschien het energielabel. Goedkope leningen moeten mogelijk zijn en blijven.
Ja
Nee en Ja
Nee
3 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
De gemeente heeft (nog) geen juridische instrumenten om een bepaald isolatieniveau verplicht te stellen. Wel stelt het college voor om aan de slag gaan met het geven van informatie over het isolatieniveau dat nodig is om een gebouw aardgasvrij te maken. En met adviezen hoe bewoners en ondernemers dit isolatieniveau kunnen bereiken. Verder sluit het advies aan bij (inter)nationaal beleid. In de verduurzamingsplannen staat dat het vanaf 2030 niet meer toegestaan is om woningen met een energielabel E, F of G te verhuren. De Rijksoverheid heeft met corporaties afgesproken dat zij vanaf 2028 geen woningen meer met energielabel E, F of G in hun bezit mogen hebben. Voor de overige categorie, die van eigenaar-bewoners (zowel particulieren als voor Verenigingen van Eigenaren (VvE's), is (nog) geen wetgeving voorzien.
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
B
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
4
Bewoners van het Statenkwartier moeten weten dat er voorlopig geen collectieve warmteoplossing komt.
Ja
Ja
Nee
Alle bewoners van Den Haag kunnen inmiddels de warmteoplossing voor hun buurt vinden op denhaag.nl/ adreszoeker. De gemeente zal deze adreszoeker actief bij bewoners onder de aandacht brengen. Het college stelt voor om hiervoor onder andere informatie aan te leveren bij de bewonersorganisaties in het Statenkwartier.
Bewoners ontvangen van een door de gemeente aangestelde en gefinancierde onafhankelijke partij advies op maat over alternatieven zoals (hybride) warmtepompen. Inwoners maken zelf een afweging.
5
Blijf als gemeente de rente vergoeden van de leningen van het Warmtefonds (Rijksregeling) en breng dit onder de aandacht op wijkniveau
Daarnaast wil de gemeente aan de slag gaan met het verbeteren van het handelingsperspectief voor hybride warmtepompen. Zoals geadviseerd door het burgerberaad vragen we een onafhankelijke partij om dit onderzoek uit te voeren. Dit bureau kan bijvoorbeeld inzichtelijk maken hoe hybride warmtepompen het beste ingezet kunnen worden in appartementen (Haagse portiekwoningen). Maar ook andere vragen kunnen onderdeel worden van dit onderzoek. We werken daarvoor samen met de bij de gemeente bekende bewonersinitiatieven. De BES (Buurtenergie Statenkwartier, bewonersinitiatief) is hier al bij betrokken. Andere bewoners(-initiatieven) uit het Statenkwartier of uit andere wijken zijn welkom om hier ook bij aan te sluiten. Er is geld beschikbaar voor de uitvoering.
Ja
Ja
Nee
4 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
Het college moedigt de verduurzaming van woningen aan. Daarom betaalt de gemeente 1,5% van alle Energiebespaarleningen die in 2022 aangevraagd werden. Inmiddels biedt het Nationaal Warmtefonds zelf ook een rentekorting aan waar particulieren en Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) gebruik van kunnen maken. Het college werkt aan het invoeren van een aanvullende rentekorting van 0,5% bij energiebespaarleningen voor VvE’s gemeente náást die van het Warmtefonds. Het college streeft ernaar dat deze rentekorting uiterlijk Q3 2023 ingaat. Het college zal er daarbij voor zorgdragen dat een toekomstige regeling actief onder de aandacht gebracht wordt van de doelgroep. Belangrijk daarbij is dat adviseurs, energiecoaches en dergelijke de mogelijkheid kennen en dat er een aanbod is om mensen te helpen die zelf niet uit de aanvraag komen.
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A
B
C
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
Ja
Ja
Mogelijk, afhankelijk van oplossing
Het advies van het burgerberaad laat zien dat er behoefte is aan een fysiek kenniscentrum voor onafhankelijk advies. Dat is voor het college een belangrijk signaal.
2. Kennis en informatie 6
De gemeente Den Haag moet op korte termijn een fysiek kenniscentrum openen op de Frederik Hendriklaan waar inwoners altijd terecht kunnen voor onafhankelijk en objectief advies over verduurzaming/de energietransitie/klimaatadaptatie. Korte termijn • Locatie regelen, financiering; • Bemensing (eventueel met vrijwilligers) van de winkel met de juiste expertise; • De informatie in het centrum (naast bemensing ook aangevuld met informatie in boeken, filmpjes etc.); • Zichtbaarheid en bekendheid van het centrum (bijvoorbeeld door een brief in de bus bij inwoners); • Samenwerking tussen de BES en het centrum (want de BES doet zelf al veel informatieavonden, de BES geeft gratis energielabelchecks uit, kan eventueel helpen bij de bemensing); • In principe gratis advies, totdat het specifieke hulp bij inkoop o.i.d. wordt. Midden-lange termijn • Dit kenniscentrum moet er ook voor andere wijken, of combinaties van wijken komen.
5 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
Momenteel zijn er in het Statenkwartier een aantal initiatieven en plekken waar advies gehaald kan worden. Bewonersvereniging BES verzorgt bijvoorbeeld een wekelijks spreekuur op zaterdagochtend op de Frederik Hendriklaan. Daarnaast zijn er via de BES een aantal energiecoaches actief in de wijk. Ook buiten het Statenkwartier zijn er mogelijkheden om advies in te winnen. De gemeente heeft bijvoorbeeld vier ‘Hou van je huis’ informatiepunten. Daar helpen we iedereen met vragen over het verbeteren van het isoleren van de woning. De dichtstbijzijnde is de Hou van je Huiswinkel op de Goudsbloemlaan (nog geen 2km van het Prins Hendrikplein). Daarnaast zijn er informatiepunten te vinden op de Denneweg, Leyweg en Zwedenburg. Hoewel deze informatiepunten niet in het Statenkwartier zelf liggen, zijn uiteraard alle bewoners hier welkom. De gemeente zal op korte termijn de zichtbaarheid en bekendheid van deze informatiepunten vergroten, óók in de wijken waar geen informatiepunten zijn. Op basis van dit advies zegt het college toe om nog in de tweede helft van 2023 een keer op zaterdagochtend aan te haken bij het spreekuur van de BES en samen met bewoners(-organisaties /BES), verschillende beleidsafdelingen en het Stadsdeel kijken naar mogelijkheden om tegemoet te komen aan de wens voor een fysiek kenniscentrum in de wijk.
Mogelijke vormen kunnen zijn: •P op-up loketten op herkenbare plekken in de wijk; • ( extra) inzet van het mobiele Hou van je huis informatiepunt in de wijk; • I nzet van experts die specifieke vragen van bewoners uit het Statenkwartier kunnen beantwoorden bij de bestaande Hou van je huis informatiepunten of op plekken in de wijk We onderzoeken welke oplossingen het beste aansluiten bij de behoeften uit de wijk. En we evalueren de oplossingen na een jaar. Er zijn mogelijk extra financiële middelen nodig voor de opzet en bemensing.
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
#
Advies
B
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
Ja
Ja
Nee
Dit advies sluit goed aan bij de plannen van de gemeente voor deelmobiliteit. De gemeente maakt dit jaar ongeveer 100 microhubs voor deelmobiliteit in Scheveningen, waaronder een aantal in het Statenkwartier. Bij een microhub wordt een parkeerplek ingericht voor het stallen van deelfietsen en -scooters. De werkzaamheden vinden in de loop van 2023 plaats en starten voor de zomer.
3. Alternatief vervoer 7
De gemeente moet op korte termijn er voor zorgen dat per 500m één parkeerplaats is gereserveerd voor deelauto’s.
Wat betreft de deelauto’s zijn er een aantal aanbieders actief. Greenwheels plaatst op basis van vraag deelauto’s op vaste plekken. MyWheels hanteert een ‘zone-based systeem’. Dat betekent dat een auto in een bepaalde zone is te vinden en daar weer moet worden achtergelaten. Ook Sixt en Amber bieden deelauto’s aan. Bewoners kunnen ook een eigen coöperatie starten voor deelauto’s en daar subsidie voor aanvragen bij de gemeente. Meer informatie daarover is te vinden op de website. Op dit moment is er geen beleid om elke 500 meter een parkeerplaats voor deelauto’s te realiseren, maar is het wél mogelijk. Op basis van aanvragen en animo van bewoners, worden de extra parkeerplekken gerealiseerd.
8
De gemeente moet op korte termijn faciliteren dat er een sneltram voor bezoekers naar het strand komt: • Vanuit het ADO-stadion; • Met tussenstops bij CS; • Parkeren is relatief goedkoop, bijv. 5 euro per dag en voor de tram is er een gereduceerd tarief.
Nee
Onduidelijk
N.v.t.
Als onderdeel van het Actieplan Kust werkt de gemeente aan maatregelen om het strand goed bereikbaar te houden. Denk aan het uitbreiden van P+R-mogelijkheden en de inzet van Park+Beach. Met Park+Beach parkeren bezoekers goedkoop in een parkeergarage in het centrum en reizen per tram of fiets verder naar het strand. Momenteel wordt Park+Beach aangeboden vanaf parkeergarages bij het Centraal Station, Malieveld en World Forum. Een intensieve campagne brengt Park+Beach bij potentiële gebruikers onder de aandacht. Park+Beach locaties moeten een goede bereikbaarheid voor de auto hebben en een directe OV-verbinding met de kust. Bij het ADO-stadion ontbreken deze voorwaarden. Ook de inzet van een pendelbus zou hier niet passen, gezien de locatie ver weg ligt en er geen busbaan tot aan de kust is. Er zijn geen plannen voor een (nieuwe) sneltram verbinding naar de kust.
6 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
B
4. Autogebruik en parkeren 9
Het burgerberaad wil meer ruimte voor groen, voetgangers en fietsers in het Statenkwartier.
Ja
Ja
Ja
Dit advies van het burgerberaad past bij het mobiliteitsbeleid. Zie hiervoor de Mobiliteitstransitie, Ruim baan voor de Fiets en de Parkeerstrategie. De uitvoering hiervan wordt momenteel zo veel mogelijk aangesloten op andere werkzaamheden in de wijk, zodat het kosten en overlast spaart (werk met werk heet dat). Meer ruimte voor groen of fietsers gaat vaak ten koste van parkeervakken. Bij verschillende projecten zoekt de gemeente samen met de buurt naar de goede balans. De Elandstraat is hier een voorbeeld van.
10
Maak van de wijk een milieuzone.
Ja
Ja
Nee
Het college zal nog deze collegeperiode beleid opstellen voor schone mobiliteit en zal daarbij rekening houden met het advies van het burgerberaad. Dit beleid wordt onder andere opgenomen in het nieuwe Actieplan luchtkwaliteit. Momenteel onderzoekt een extern bureau de verschillende varianten voor uitbreiding van de zeroemissiezone naar het kustgebied. Naar verwachting worden de resultaten van dat onderzoek in augustus 2023 met de gemeente gedeeld. Daaruit zal blijken of uitbreiding van de zone richting kust voldoende effect sorteren voor de stikstofreductie en of deze maatregelen juridisch houdbaar in het kader van de stikstof-uitspraak.
11
Maak van de Fred een voetgangers- en fietserszone (uitgezonderd laden & lossen en minder validen).
Nee
Onduidelijk
N.v.t.
Volgens het huidige beleid zet de gemeente in op minder gebruik van de auto (mobiliteitsvisie). Dat past bij het advies van het burgerberaad. Volledig autovrij maken van deze route is niet zonder meer mogelijk. Dat heeft verschillende oorzaken: • O p een deel van de Frederik Hendriklaan rijdt een bus. Daarvoor zou dan een andere route beschikbaar moeten zijn. • B ewoners van de Frederik Hendriklaan maken gebruik van deze straat. Zij zouden dan geen mogelijkheid meer hebben om met hun auto bij hun woning te komen. Ook de bewoners van de zijstraten gebruiken de Fred. om hun straat in en uit te rijden. Bij het autovrij maken, zouden er keermogelijkheden in deze straten moeten komen. Daar is niet overal ruimte voor. • D e winkels moeten bevoorraad worden. Er zijn dus nu geen plannen voor het autovrij maken van de Frederik Hendriklaan. Inzetten op minder gebruik van de auto is wel onderdeel van het beleid van de gemeente (o.a. Strategie Mobiliteitstransitie 2022-2040).
12
Vaste tijden voor laden en lossen op de Fred, en handhaving hiervan.
Ja
Ja
Nee
7 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
In de Frederik Hendriklaan zijn al vaste tijden voor laden en lossen. Er staan borden bij de laad- en losvakken. Handhaving van de venstertijden ligt bij de handhavingsorganisatie (HHO) en bij de politie. We brengen HHO op de hoogte van dit advies van het burgerberaad Statenkwartier en zullen daarbij het belang benadrukken van handhaving voor het laden en lossen in de Frederik Hendrikstraat.
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
B
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
13
Ontwikkel een alomvattende visie voor mobiliteit en ruimte voor het Statenkwartier, waarbij het doel is om de wijk grotendeels parkeervrij te maken (met een uitzondering voor minder validen en voor laden & lossen).
Nee
Nee
N.v.t.
De gemeente heeft een algemeen mobiliteitsbeleid, en maakt in principe geen visies/beleid op wijk- of buurtniveau. Dat komt, omdat het vervoerssyteem in de hele stad met elkaar samenhangt. In 2016 is de Verkeersvisie Scheveningen (RIS295689) vastgesteld, daarin staat ook op hoofdlijnen de visie voor het Statenkwartier. Verder is er de in 2021 vastgestelde Parkeerstrategie Den Haag 2021-2030 (RIS308711). Daarin staat het parkeerbeleid. Daarnaast werkt de gemeente aan een netwerkstrategie voor de stad. Het doel van de strategie is om de verschillende netwerken (voet, fiets, OV en auto) zo goed mogelijk met elkaar samen te laten werken. Zodanig dat deze elkaar ontlasten en versterken. Dit vergroot de bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid van de stad.
Ja
Ja
Ja
Het college herkent de urgentie van dit advies. De gemeente werkt bijvoorbeeld aan het versterken van de groenblauwe structuren. Dat wordt zichtbaar in de nota Stadsbomen en de nota Ecologische verbindingszones. In de wegwijzer staan de ambities, eisen en aanpak om de stad klimaatadaptiever te maken. Het vergroten van de leefbaarheid en waterbuffering zijn daarin uitgangspunten.
5. Groen en openbare ruimte 14
We adviseren om de groen-blauwe structuur van de stad te versterken, om klimaatadaptatie te bevorderen, meer waterberging te realiseren en de leefbaarheid van de stad te vergroten.
De beperkte middelen (bijvoorbeeld uit EU subsidies) zetten we in, in de buurten die het meest kwetsbaar zijn voor hitte en wateroverlast. (Het Statenkwartier hoort daar overigens niet bij. Dit is al één van de meest klimaat robuuste buurten van de stad.) Daarnaast zorgt de gemeente ervoor dat bij projecten in de openbare ruimte altijd wordt nagedacht over hoe het project kan bijdragen aan klimaatadaptatie en groen.
15
We hebben het rapport ‘Haagse Iconen’ uit 2018 gezien, we vinden het een heel waardevol rapport dat interessant is voor de hele stad Den Haag. Om de groene structuren in Den Haag te versterken, te werken aan biodiversiteit, waterberging, hitte-eilandeffect, (groene) aansluiting aan de ommelanden en leefbaarheid: • Maak waar nodig een update van het rapport – korte termijn; • Kies enkele icoonprojecten om mee te starten om de groenblauwe netwerken in de stad te verbinden en te versterken; • Ontwikkel concrete plannen voor deze icoonprojecten met inwoners – middellange termijn.
Ja
Ja
Ja
8 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
Er zijn 7 icoonprojecten. 6 Van deze projecten zijn onderdeel van gebiedsontwikkelingen. Bij de uitwerking wordt gekeken wat er haalbaar is voor het betreffende icoonproject. Daarbij is aandacht voor participatie van inwoners. Verder is er geen geld en capaciteit om het rapport te updaten.
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
B
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
16
Waar het kan een groene verbinding maken tussen bomen, bijvoorbeeld langs de Frankenslag. Denk bomen, bijvoorbeeld langs de Frankenslag. Denk hierbij aan planten of struiken om groene verbindingen te maken, hierbij wel aandacht voor voldoende doorgangen om over te steken. Het groen zou door bewoners onderhouden kunnen worden, vraag aan de gemeente om voor de eerste aanplant te zorgen.
Nee, maar het kan wel
Ja
Ja
Het college heeft dezelfde ambitie; om met het groenbeleid bij te dragen aan een zo hoog mogelijke leefkwaliteit in de stad. Door in te zetten op het verbeteren van de ‘ecosysteemdiensten van onze stadsbomen’ werken we aan deze ambitie. In de nota Stadsbomen (2021) zijn belangrijke ‘hoofdboomstructuren’ aangegeven. De Frankenslag wordt hierin niet genoemd. Maar het college staat open voor extra kansen om andere groenstructuren te verbeteren. De Frankenslag willen we verder vegroenen door de aanleg van groenvakken. Bomen staan hier al. Het is een lange straat en het gaat dus om een groot oppervlak dat vergroend moet worden. Voor het maken van het ontwerp en voor de aanleg is een aanvullend budget nodig. Dit is niet voorzien in het huidige budget van de groenbeheerder. Het beschikbare groenbudget wordt ingezet voor het vergroenen van versteende wijken. Het vergroten van boomspiegels tot groenvakken is op dit moment geen beleid. Ook op andere plekken in het Statenkwartier kunnen boomspiegels vergroot worden tot groenvakken, maar ook daarvoor is extra budget nodig. Het betreft maatwerk. Er zijn meerdere plekken in Scheveningen waar bewoners zelf het groen beheren, met wisselende resultaten. Bij grote oppervlakten vraagt het om een grote groep van bewoners die zich voor een lange termijn willen committeren.
Het college gaat op zoek naar budgettaire ruimte om de Frankenslag te vergroenen. Dan zal ook worden geïnventariseerd worden of er bij de aanwonenden voldoende animo is om dat groen in zelfbeheer te nemen.
17
Geef inwoners inspraak bij het vernieuwen van straten, met een keuzemenu uit: • Minder straatbetegeling; • Versterken van groen in de stad; • Waterdoorlatend wegdek; • Minder parkeerplaatsen; • Meer buurttuinen / stadsjungle / speelplekken.
Ja
Ja
Ja
Het college hecht grote waarde aan participatie en daarmee dus ook de mogelijkheid tot inspraak bij het vernieuwen van straten en de keuzes die daarbij gemaakt worden. Het advies geeft een belangrijk signaal dat er niet altijd (voldoende) inspraak is of wordt ervaren. En dat de gemeente dit beter zou kunnen doen in de toekomst. Het college blijft hiervoor aandacht vragen binnen de organisatie.
18
Kies bij het vernieuwen van het wegdek van straten en parkeerplekken voor waterdoorlatende bestrating, denk daarbij ook aan kinderkopjes als bestrating.
Ja
Ja
Nee
De gemeente maakt er in 2023 nog werk van om dit type bestrating toe te voegen aan het Handboek Openbare Ruimte. Zodra dat is gebeurd passen we dit waar wenselijk toe. Dat zal naar verwachting vanaf eind 2023 zijn. Voor die tijd kijken we of er alvast met een pilot gestart kan worden op een locatie in het Statenkwartier.
9 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
B
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
19
Bij het verleggen van tramlijn 16 bij de Mauritslaan de vrijgekomen ruimte herontwikkelen tot groene zone, denk hierbij aan een multifunctionele zone met speelruimte, buurttuinen en algemeen groen à planning is om de herinrichting in 2023 te starten, graag op korte termijn de wijk hierbij betrekken.
Ja
Ja
Ja
Vanuit de werkzaamheden aan tramlijn 16 wordt enkel het spoor en bijbehorende constructie verwijderd, en wordt er groen (gras) teruggebracht. Dit is ook zo opgenomen in het vastgestelde voorontwerp: (https://denhaag.raadsinformatie.nl/modules/13/Overige%20bestuurlijke%20stukken/669787).
Als experiment een GFT-container bij bijvoorbeeld het afvalstation op de Prins Mauritslaan om te zien of het werkt, de compost wordt gebruikt voor het groen in de wijk.
Ja
20
De werkzaamheden zijn vorig jaar gestart en zijn begin dit jaar afgerond. In oktober 2022 is er een gesprek geweest met de Groene Kansen commissie (GSK) over het initiatief om een groene wandelpromenade aan te leggen op de Prins Mauritslaan. De GSK heeft ook een petitie aan de wethouder aangeboden. De invulling en planning moet nog worden bepaald. Daarnaast moet nog extra financiering worden gevonden voor de uitvoering, maar het college staat welwillend tegenover dit initiatief.
Ja
Ja
De gemeente is niet bekend met een GFT-container die geschikt is voor zowel de inzameling als de verwerking van GFT tot compost en die in buitenruimte geplaatst zou kunnen worden. Maar als gemeente stimuleren we buurtinitiatieven voor de verwerking van GFT. Onder andere met de subsidie Duurzame Wijkactie. Daar kunnen bewoners subsidie aanvragen voor bijvoorbeeld een wormenhotel. Een wormenhotel kan een alternatief zijn voor de gevraagde GFT-container. De subsidieaanvraag moet voldoen aan een aantal voorwaarden en de subsidie dekt niet de volledige kosten. Het vraagt dus om een bijdrage van bewoners, maar de gemeente is alleszins bereid te helpen met de aanvraag om het mogelijk te maken. Bovendien biedt de gemeente vanuit het Stadslandbouwloket bewoners de mogelijkheid om deze initiatieven te koppelen aan ondernemers en specialisten, zoals de Compostbakkers. Een andere mogelijkheid is het plaatsen van een composteertrommel of -machine. Deze zijn er in vele soorten en maten. Hoewel de gemeente hier nog weinig ervaring mee heeft, steunen we bewoners graag door ze via het Stadslandbouwloket te koppelen aan kennis buiten de gemeente. Ook hier is het mogelijk om subsidie aan te vragen via subsidie Duurzame Wijkactie. Het college kan niet garanderen dat de subsidie voor een composteertrommel of -machine wordt toegekend.
21
Een actie van 6 maanden van de gemeente om een regenton af te halen als je een tuin hebt. Om waterberging te stimuleren en overstroming van het riool te voorkomen.
Nee
Ja
Ja
De gemeente heeft een subsidie voor de opvang van regenwater. Niet alle wijken komen voor deze subsidie in aanmerking. Op Den Haag - Subsidie klimaatadaptatie aanvragen (voor opvang regenwater) staat welke wijken gebruik kunnen maken van deze subsidie. (Het Statenkwartier valt hier niet onder.) Fonds 1818 steunt nog wel eens bewonersactivititeiten voor regentonnen.
10 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
B
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
22
Het Statenkwartier wil meedoen aan het NK tegelwippen en meegenomen worden in de campagne van Duurzaam Den Haag.
Ja
Ja
Nee
Het college is verheugd om het enthousiasme om mee te doen aan het NK tegelwippen. De gemeente zal Duurzaam Den Haag er extra op attenderen dat vanuit het burgerberaad de wens is om het Statenkwartier mee te nemen in de campagne voor het NK Tegelwippen. In opdracht van de gemeente wordt dit georganiseerd door Duurzaam Den Haag. Via ‘Operatie Steenbreek’ worden bewoners gestimuleerd om tegels om te ruilen voor gratis planten. Deelname is heel laagdrempelig en kan als individu, straat, school of (bewoners-)organisatie. Meer informatie is te vinden op de website van Duurzaam Den Haag. Duurzaam Den Haag ondersteunt en faciliteert ook bij straatacties of grotere acties. Dat is ook al eens gedaan in het Statenkwartier. Duurzaam Den Haag houdt bij hoeveel tegels en jaarlijks worden verwijderd tbv planten. De acties en aantallen tegels die via Operatie Steenbreek zijn vervangen worden ingevoerd bij het NK-Tegelwippen. Ook voert Duurzaam Den Haag de tegels in die de gemeente zelf in de openbare ruimte vervangen worden. Duurzaam Den Haag blijft dan ook graag op de hoogte van de verschillende acties om deze te ondersteunen of op z’n minst de aantallen door te voeren bij het NK-Tegelwippen.
23
Start een campagne om mensen te informeren en te stimuleren om geveltuintjes aan te leggen en boomspiegels te beplanten.
Ja
Ja
Nee
Ook dit juicht het college bijzonder toe en gaan we doen. Duurzaam Den Haag promoot en ondersteunt in opdracht van de gemeente de actie Operatie Steenbreek (en aanleg van geveltuintjes) in heel Den Haag. De campagne is dan ook al op de hele stad (inclusief Statenkwartier) en haar inwoners gericht. De ervaring van Duurzaam Den Haag is tot nu toe dat in andere wijken veel bewoners of bewonersorganisaties de weg naar Duurzaam Den Haag goed weten te vinden. In wijken die versteend zijn en/of waar bewoners zich niet altijd gemakkelijk zelf verenigen heeft Duurzaam Den Haag een extra opdracht. Operatie Steenbreek richt zich op het vergroenen van privé tuinen en geveltuinen. Deze acties kunnen een mooie activator zijn om mensen te betrekken. In de versteende wijken is er echter meer nodig: een groencoördinator met extra aandacht en een intensieve aanpak om bestaande initiatieven verder te brengen en nieuwe bewoners te betrekken. Waarbij initiatief wordt genomen en onderzoek wordt gedaan om kansen in de openbare ruimte, zoals het vergroenen van parkeerterreinen en pleinen, te benutten. Hier voor is een groencoördinator actief Momenteel heeft Stadsdeel Scheveningen Duurzaam Den Haag een extra opdracht gegeven.
Het gaat om bewoners die in en rondom de Keizerstraat wonen pro-actief te benaderen en een intensieve campagne te voeren om geveltuinen aan te laten leggen en hun achtertuinen te onttegelen.Dit om de bewoners te compenseren voor de overlast die zij mogelijk hebben ervaren door de aanleg van (infiltratiebuizen). Meer informatie hierover is te vinden op de website van Duurzaam Den Haag.
11 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk A C
#
Advies
B
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
Ja
Ja
Nee
Het college vindt een duidelijke route naar een duurzaam huis voor iedereen erg belangrijk en maakt hier werk van in deze collegeperiode.
1. Duidelijke en betaalbare route naar een duurzaam huis 1
Duidelijke route naar een duurzaam huis Wat zien we: Mensen weten nu niet waar ze moeten beginnen op weg naar een duurzaam huis. Er is veel informatie beschikbaar, maar het is te veel en te verspreid. Wat willen we: Dat de informatie voor mensen toegankelijk en zinvol is en dat de stap naar een eerste actie te overzien is. Hoe kunnen we dat bereiken: Maak voor elk woningtype een routekaart waarin de mogelijkheden van isolatie en alternatieve energiebronnen staan beschreven. Met als einddoel afsluiten van aardgas. De routekaart moet voor elk woningtype – op basis van de huidige mogelijkheden – in Laak in 2024 beschikbaar zijn. Elke vijf jaar wordt de routekaart herijkt, of eerder vanwege nieuwe mogelijkheden. De routekaart maakt onderscheid in huurders en woningeigenaren.
Veel informatie over het verduurzamen van huizen staat bij elkaar op duurzamestad.denhaag.nl. Via een adreszoeker (www.denhaag.nl/adreszoeker) kunnen bewoners vinden welke aardgasvrije warmteoplossing er komt voor hun buurt. Hierbij staan ook adviezen voor het verduurzamen. De gemeente onderzoekt op dit moment of de adviezen specifiek gemaakt kunnen worden voor woningtype en/of bouwjaar. Daarbij houden we rekening met adviezen voor huurders en woningeigenaren. Deze ‘routekaart’ zal regelmatig herijkt worden. Bovendien wordt nadrukkelijk ingezet op het stimuleren van laagdrempelige, concrete maatregelen. De ervaring leert namelijk dat mensen eerder bereid zijn te starten met een enkele, eenvoudige maatregel en van daar uit stap voor stap verder gaan. En vaak pas bij een verhuizing meerdere maatregelen tegelijk te nemen. Verder komen er uitvoeringsplannen per buurt, wijk of gebied. Daarin nemen we nadrukkelijk de input en wensen van het burgerberaad mee. Dit jaar worden uitvoeringsplannen opgesteld voor een deel van Zuidwest, de Binckhorst en Mariahoeve. In een uitvoeringsplan komt in detail te staan wat de schone warmteoplossing wordt, welke mate van isolatie er nodig zal zijn en wanneer de gaskraan in het gebied dichtgaat. Daarnaast gaat de gemeente aan de slag met het verbeteren van het handelingsperspectief voor hybride warmtepompen.
Het plan is om een onafhankelijke partij in te schakelen die inzichtelijk maakt hoe hybride warmtepompen ingezet kunnen worden in appartementen (Haagse portiekwoningen). Daarbij zal worden samengewerkt met bij de gemeente bekende bewonersinitiatieven. Er is geld beschikbaar voor de uitvoering.
12 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk A C
B
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
2
Een betaalbare route naar een duurzaam huis Wat zien we: Een duurzaam huis is een flinke investering voor bewoners. Niet iedereen heeft de financiële slagkracht om de investering te doen. Dit geldt ook voor met name de kleine VvE’s.
Ja
Ja
Nee
Het college erkent en herkent dat niet iedereen de financiële middelen heeft om de eigen woning te verduurzamen en over te stappen op schone energie. Daarom heeft de gemeente de gemeentelijke subsidieregelingen voor de verduurzaming van woningen gewijzigd (RIS 314544). Naast subsidies waar iedereen gebruik van kan maken, komen er subsidies voor bepaalde gebieden. Deze gebiedsgerichte subsidies zijn voor huiseigenaren met de minst energiezuinige woningen (label E, F of G), een lage leencapaciteit en weinig spaargeld. Dit kan hen helpen hun woning te verduurzamen. Er wordt bovendien gewerkt aan een bredere aanpak dan enkel subsidies, hierbij valt te denken aan een isolatiebrigade, vouchers, en directe ondersteuning en begeleiding. In de brieven over de aanvraag van de de gelden uit het Nationaal Isolatie Programma en de aanvraag van de Volkshuisvestingsmiddelen gaat het college in op de aanpak voor kwetsbare wijken.
Wat willen we: Een duurzaam huis moet voor iedereen betaalbaar zijn. Hoe kunnen we dat bereiken: Maak in het financieringsstelsel (bijvoorbeeld subsidies) onderscheid rekening houdend met inkomen, waarbij meer subsidie naar de lagere inkomens gaat.
Voor isolatie zijn landelijk subsidies beschikbaar (ISDE, SVVE). De gemeente werkt actief aan een beter overzicht hiervan en ondersteuning bij aanvraag. De gerichte subsidies zijn stapelbaar met de landelijke subsidies.
13 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk A C
B
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
3
Warmtevisie Laakkwartier & Spoorwijk Wat zien we: De gemeente Den Haag heeft een burgerberaad ingesteld om de gemeente advies te geven. Zelf heeft de gemeente een Transitievisie Warmte waarin staat beschreven wat voor elke buurt in Den Haag goede technieken zijn voor verwarmen met schone energie. De kaarten geven aan dat voor Laakkwartier-Spoorwijk tot 2040 er geen visie is.
Nee
Nee
N.v.t.
Het college begrijpt de wens voor een duidelijke route en warmtevisie voor deze buurten. Laakkwartier en Spoorwijk zijn volgens de transitievisie warmte hybride warmtepompbuurten (gele wijken). Het is nog niet duidelijk welke uiteindelijke warmteoplossing er komt voor deze buurten. Hybride warmtepompbuurten zijn geen logische plekken om te starten met collectieve warmtenetten of aardgasvrije individuele systemen. Dat betekent niet dat bewoners niets kunnen doen. Het handelingsperspectief is: isoleren, koken op inductie, aanschaf van zonnepanelen en een hybride warmtepomp. Over genoemde handelingsperspectieven en bijbehorende subsidies worden wijkgerichte campagnes opgezet om bewoners op het passende manier te informeren.
Wat willen we: De kaarten in de visie zijn de basis voor gesprekken met partners van de gemeente zoals de woningcorporaties, grotere particuliere eigenaars, bewonersorganisaties, energiebedrijven en netbeheerders, en ze dienen als onderbouwing voor de gemeentelijke ondersteuning van initiatieven van partners. De invulling van de visie kan in de loop der jaren iteratief aangepast worden. De bewoners van Laakkwartier-Spoorwijk verwachten een (warmte) visie over de wijk Laakkwartier-Spoorwijk voor 2025.
De TVW wordt minimaal één keer per vijf jaar herijkt. Bij elke herijking wordt voor meer buurten de uiteindelijke oplossing duidelijk. Voor 2025 komt er echter geen aanvullende (warmte)visie voor Laakkwartier en Spoorwijk.
Hoe kunnen we dat bereiken: De gemeenteraad geeft de makers van de transitievisie warmte opdracht om voor 2025 invulling te geven aan de warmtevisie Laakkwartier & Spoorwijk, zodat ook daar een solide basis is voor gesprekken over gemeentelijke ondersteuning van initiatieven van en met woningcorporaties, grotere particuliere eigenaars, bewonersorganisaties, energiebedrijven en netbeheerders. Dit moet haalbaar zijn op basis van de routekaart (zie advies ‘duidelijke route naar een duurzaam huis’).
14 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk A C
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
Ja
Ja
Mogelijk, afhankelijk van oplossing
Het advies van het burgerberaad laat zien dat er behoefte is aan een centrale en herkenbare plek in de wijk waar alle informatie over de energietransitie en het verduurzamen van huizen bij elkaar komt en dat hier regelmatig over gecommuniceerd wordt. Dat vindt het college een belangrijk signaal om op te pakken.
B
2. Informatie is toegankelijk en compleet 4
Regelmatig communiceren en verwijzen naar centrale adviesplek Wat zien we: De beschikbare informatie is een wirwar en ontoegankelijk. Het is te ingewikkeld en mensen hebben angst voor dure oplossingen. Wat willen we: Het moet allemaal veel eenvoudiger en persoonlijker. Een laagdrempelige, herkenbare adviesplek in de buurt waar alle informatie beschikbaar is. Regelmatig worden bewoners daarover Huis-aan-huis op de hoogte gebracht. Herhaling is belangrijk, zodat mensen weten waar ze terecht kunnen. Hoe kunnen we dat bereiken: Richt een centrale plek(ken) in in de buurt, waar mensen terecht kunnen voor informatie. Er is een menukaart met alle besparingsoplossingen. Middels aantrekkelijke flyers of brieven worden bewoners op de hoogte gebracht hierover. Herhaling is essentieel.
De gemeente heeft verspreid over de stad vier ‘Hou van je huis’ informatiepunten. Daar helpen we iedereen met vragen over het verbeteren van het isoleren van de woning. De informatiepunten zijn te vinden op de Denneweg, Goudsbloemlaan, Leyweg en Zwedenburg. Hoewel de informatiepunten niet in Laak zelf liggen, zijn uiteraard alle bewoners hier welkom. Online is er een centrale plek ingericht. Op de website https://duurzamestad.denhaag.nl/ kunnen inwoners en ondernemers de Wegwijzer voor hen passende adviezen vinden. De gemeente zal dit platform verder promoten, zodat het goed vindbaar en herkenbaar is. Het benodigde budget is beschikbaar. Het Stadsdeel Laak heeft ook een pagina over de verschillende wijken en zal hier op korte termijn ook verwijzingen opnemen naar initiatieven met betrekking tot duurzaamheid. Duurzaam Den Haag is in opdracht van de gemeente aan de slag in zowel het Laakkwartier als Spoorwijk. Sinds kort wordt er in beide wijken een wekelijks spreekuur gehouden waar bewoners welkom zijn met alle vragen over duurzaamheid en de energietransitie. Als actie uit het Actieplan Laak zal er een spreekuur komen waar bewoners terecht kunnen voor vragen over o.a. rechten en plichten rond (ver-)huur, maar ook over vragen over het verduurzamen van woningen. Lees verder op volgende pagina.
15 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk A C
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
4
B
Reactie college en toelichting
Vervolg van vorige pagina.
Op basis van het advies zegt het college toe om nog in de tweede helft van 2023 een aanvullend plan te maken en uit te voeren. Dit wordt gedaan in samenwerking met Duurzaam Den Haag, bewoners(-initiatieven), verschillende beleidsafdelingen en het Stadsdeel. Er kan bijvoorbeeld gekeken worden naar: •P op-up loketten op herkenbare, veelbezochte plekken, zoals wijkcentra of het Servicepunt XL; • Uitbreiding/versterking van het huidige spreekuur van Duurzaam Den Haag/ uit het actieplan Laak en de promotie ervan; • Extra inzet van het bestaande mobiele informatiepunt; •E xtra inzet van experts die specifieke vragen van bewoners uit het Statenkwartier kunnen beantwoorden; •E xtra inzet van energiecoaches. We onderzoeken welke oplossingen het beste aansluiten bij de behoeften uit de wijk. En we evalueren de oplossingen na een half jaar. Er zijn mogelijk extra financiële middelen benodigd voor de opzet en bemensing van deze informatiepunten.
5
Overkoepelend platform Wat zien we: Er zijn heel veel verschillende aanbieders en bronnen van adviezen en informatie met als gevolg dat bewoners de informatie niet kunnen vinden en beoordelen. Hierdoor komen bewoners niet tot actie. De informatie zou betrouwbaarder overkomen als de gemeente het bij elkaar brengt.
Ja
Wat willen we: Een goedvindbare, complete en betrouwbare informatiebron.
Ja
Nee
Het college herkent dat bewoners informatie en adviezen ontvangen van verschillende onderdelen en afzenders van de gemeente en daarbuiten, en dat dat ten koste gaat van de eenduidigheid en actiebereidheid. Voor alle informatie over de energietransitie is de website duurzamestad.denhaag.nl ingericht. De gemeente zal dit platform nog beter promoten. Het benodigde budget is beschikbaar. Wat betreft het fysieke informatiepunt, zie het voorstel bij advies #4. We maken hier nog in 2023 werk van.
Hoe kunnen we dat bereiken: Een digitaal informatiepunt én een fysiek punt binnen het bestaande servicepunt XL. Promotie zo ingericht dat iedereen bereikt wordt en tot actie komt.
16 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk A C
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
6
Duurzaamheidsspreekuur in de buurt Wat zien we: Mensen die niet digitaal vaardig zijn of de Nederlandse taal niet machtig zijn, worden onvoldoende bereikt met informatie op het gebied van duurzaamheid.
Ja
Ja
Nee
Ook dit advies sluit aan bij het voorstel bij advies #4.
Wat willen we: Dat alle doelgroepen daadwerkelijk aan de slag kunnen met verduurzamen van hun woon- en leefomgeving. Hoe kunnen we dat bereiken: Beter afgestemde informatievoorziening en benaderingswijze die passend is bij de belevingswereld en culturele achtergronden van bewoners. Bijvoorbeeld een spreekuur op locaties waar veel specifieke en niet bereikte doelgroepen samenkomen. En dat energiecoaches die mensen bezoeken en bij voorkeur uit de doelgroep zelf komen.
B
Duurzaam Den Haag heeft ook enthousiaste buurtteams opgericht. Deze buurtteams zijn er om op een laagdrempelige manier verschillende doelgroepen in de wijk te bereiken en van informatie te voorzien. Daarnaast is de gemeente gestart met de pilot: “Fijn Wonen Laak Centraal”. In deze pilot werken de gemeente, het stadsdeel en partners uit te wijk samen. Een onderdeel van deze pilot is de inzet van de energiecoaches in de wijk van Energierijk Laak. https://energierijklaak.nl/ Deze coaches zijn mensen uit de wijk, buren met tips. Zij vertegenwoordigen en kennen de wijk en hebben verschillende achtergronden. Ook houden we met deze pilot de activiteiten in de wijk in de gaten. Is er een Wijkfeest of bijeenkomst? Dan zorgen we dat er een energiecoach aanwezig is. Het is een grote uitdaging om alle doelgroepen in de wijk op de juiste manier te benaderen. Het college wil daarom beter inzicht krijgen in welke doelgroepen, waar en op welke manier te bereiken zijn en zegt toe om hier als onderdeel van de Pilot in 2023 en 2024 werk van te maken. We gaan verschillende middelen uitproberen en leren daar ook weer van voor in volgende projecten. We zullen ook kijken hoe de diversiteit onder energiecoaches nog verder bevorderd kan worden. Zowel de energiecoaches als het mobiele informatiepunt bezitten momenteel flyers in verschillende talen (o.a.
Engels, Bulgaars, Roemeens en Pools) over duurzaamheidsmogelijkheden. Als er behoefte is aan informatie in andere talen dan kan dat worden gemaakt.
17 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk A C
#
Advies
B
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
Ja
Ja
Mogelijk, afhankelijk van oplossing
Dit advies bevestigt wat wij al langere tijd van bewoners horen. Op meerdere plekken in de organisatie is extra capaciteit ingezet om de verbinding tussen bewoners en gemeente te versterken. In opdracht van de gemeente is ook Stichting Duurzaam Den Haag actief in Laakkwartier en Spoorwijk om samen met bewoners laagdrempelige acties te organiseren om duurzaamheid onder de aandacht te brengen. Het college zegt toe om in 2023 samen met Duurzaam Den Haag en andere partijen te kijken hoe de verbinding nog beter en vaker gelegd kan worden. Daarnaast is in het actieplan Laak opgenomen dat inwoners uit Laak Centraal in het jaar 2023 en 2024 professionele ondersteuning kunnen krijgen voor het uitwerken van ideeën voor meer verbondenheid, het organiseren van activiteiten en het ontwikkelen van nieuwe initiatieven. Ook krijgen bewoners hulp bij het aanschrijven van fondsen en subsidies.
Ja
Ja
Mogelijk, afhankelijk van oplossing
In opdracht van de gemeente faciliteert Duurzaam Den Haag verschillende duurzaamheidsacties in de wijk, zoals tegelwippen en aanleggen van geveltuinen. Bewoners en organisaties kunnen gemakkelijk contact opnemen met Duurzaam Den Haag om een actie te organiseren. Zie voor meer informatie de website van Duurzaam Den Haag. In de wijken Spoorwijk, Molenwijk en Laak Centraal heeft Duurzaam Den Haag ook enthousiaste buurtteams opgezet. Zij zijn ook actief met het organiseren van activiteiten.
3. We doen het samen 7
Verbinding tussen wijk en autoriteiten Wat zien we: Er is weinig verbinding tussen autoriteiten en mensen in de wijk. Mensen ervaren een afstand tot de gemeente en de politie. Hierdoor voelen mensen zich onveilig en alleen. Wat willen we: Een betere verbinding tussen deze autoriteiten en bewoners. De drempel tot contact verlagen. Hoe kunnen we dat bereiken: Organiseer duurzaamheidsactiviteiten in de wijk, waarbij wijkagenten, mensen van de gemeente, en lokale politici betrokken zijn.
8
Benutten van maatschappelijke energie in de wijk Wat zien we: Mensen leven in Laakkwartier & Spoorwijk geïsoleerd van elkaar. Groepen zijn erg op elkaar gericht, ze leven in bubbels. We zien dat scholen, sportverenigingen en wijkcentra plekken zijn waar verschillende mensen wél met elkaar samen komen binnen wijk Wat willen we: Deze bijzondere positie kan beter worden ingezet voor gemeenschappelijke verduurzamingsacties in de wijk, zoals clean-ups, tegelwippen, en het aanleggen van geveltuinen. Hoe kunnen we dat bereiken: •De gemeente moet het organiseren van verduurzamingsacties in de wijk door bijv. scholen, sportverenigingen en wijkcentra stimuleren en faciliteren. •De gemeente moet hiervoor middelen beschikbaar stellen, zoals geld, ruimte, of ondersteuning bij de coördinatie
Daarnaast stimuleert en faciliteert de gemeente ook op andere manieren initiatieven van bewoners in de wijk, bijvoorbeeld via het budget voor wijkinitiatieven. Dit geld is makkelijker toegankelijk gemaakt voor bewoners. Er is geen rechtsvorm, zoals een stichting, meer nodig om budget aan te kunnen vragen. Voor Laak Centraal is er in totaal 40.000 euro beschikbaar. Er zijn 52 initiatieven binnengekomen die op haalbaarheid worden getoetst. Daarna kunnen inwoners op haalbare initiatieven stemmen. In september wordt bekend welke initiatieven worden uitgevoerd. Zie hiervoor de website. Het college stelt voor om het stadsdeel en Duurzaam Den Haag samen op te laten trekken om, in samenwerking met bewoners en voorgestelde maatschappelijke organisaties zoals scholen, wijkcentra en sportverenigingen, te onderzoeken welke extra acties er ondernomen kunnen worden. Met als doel om nog in 2023 extra actie(s) uit te voeren.
18 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk A C
B
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
9
Ken je bewoners, weet wat ze willen Wat zien we: De meerderheid van bewoners in Laakkwartier & Spoorwijk wordt niet bereikt door de gemeente.
Ja
Ja
Nee
Het college herkent het signaal dat veel bewoners nog niet worden bereikt en vindt het, net als het burgerberaad, belangrijk dat hier verandering in komt. Het college wil daarom beter inzicht in welke doelgroepen, waar en op welke manier te bereiken zijn. Als onderdeel van de Pilot: “Fijn Wonen in Laak Centraal” (zie ook antwoord bij #6) maken we hier in 2023 werk van.
Wat willen we: Het is belangrijk dat we meer weten komen over hoe we inwoners kunnen bereiken, en welke boodschap hen zou aanspreken. Dit is een randvoorwaarde om mensen met elkaar te verbinden. Op die manier maken we communicatie op maat mogelijk, en kunnen we gedragsverandering ondersteunen. Hoe kunnen we dat bereiken: Laat onderzoek doen naar de motieven en behoeften van bewoners op het gebied van communicatie over duurzaamheid.
10
Diverse ambassadeurs / energiecoaches Wat zien we: Veel informatie over verduurzaming van de gemeente bereikt de bewoners van Laakkwartier en Spoorwijk niet
Ja
Ja
Nee
Het college stelt voor om op basis van dit advies vanuit de pilot “Fijn wonen in Laak Centraal” te kijken hoe de diversiteit onder energiecoaches nog verder bevorderd kan worden. En hoe er betere matches kunnen worden gemaakt tussen de bewoners, energiecoaches en wijkambassadeurs.
Wat willen we: Dat de gemeente zelf zichtbaarder is, en naar bewoners toe komt op een manier die aansluit bij de leefwereld van bewoners, zodat bewoners zich veiliger voelen in hun contact met de gemeente Hoe kunnen we dat bereiken: Het versterken van de reeds bestaande inzet van de wijkambassadeurs en energiecoaches: • Van verschillende leeftijden, genders en achtergronden, waar mensen zich in kunnen herkennen. • Zodat we een betere match kunnen maken tussen bewoners en de energiecoaches en wijkambassadeurs."
19 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk A C
#
Advies
B
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
Ja
Ja
Nee
Om een betere voorlichting te geven over mogelijkheden en onmogelijkheden, veiligheidseisen en de meldingsplicht voor buurtbatterijen (grotere batterij energieopslagsystemen) komt er een informatiepagina op de gemeentelijke website. Het college ondersteunt daar waar mogelijk graag concrete projecten, zowel met begeleiding als financieel. Dat geldt ook voor bewonersinitiatieven die aan de slag willen met buurtbatterijen. Dit kan dus ook in Laakkwartier & Spoorwijk.
4. Er wordt gebruik gemaakt van collectieve technische oplossingen 11
Opslag en gebruik van duurzame collectieve energie Wat zien we: Inwoners zijn op dit moment niet genoeg op de hoogte van de mogelijkheden tot opslaan en gebruik van collectieve duurzame energie in Laakkwartier en Spoorwijk. Wat willen we: Inzicht in de mogelijkheden in opslaan en gebruik van collectieve duurzame energie. Hoe kunnen we dat bereiken: We willen graag dat de gemeente Den Haag op korte termijn gaat onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor opslag en gebruik collectieve duurzame energie in Laakkwartier & Spoorwijk. Zie bijvoorbeeld de buurtbatterij in Utrecht.
20 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk A C
B
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
12
Collectieve inkoop Wat zien we: Duurzame maatregelen zoals zonnepanelen zijn duur en ingewikkeld als men dit individueel moet uitzoeken en kopen. Als de gemeente de collectieve aanschaf van duurzame maatregelen faciliteert, zien we schaalvoordelen. Door het samen te doen wordt het makkelijker en goedkoper.
Ja
Ja
Nee
Goed om te lezen dat er ook vanuit Laak behoefte is aan collectieve inkoopacties, zowel vanuit financieel oogpunt vanwege de schaalvoordelen als om de aanschaf van duurzame maatregelen – dat nog best een complex traject kan zijn – te vereenvoudigen. Om die redenen worden er al collectieve inkoopacties georganiseerd. Zo loopt er momenteel het project ‘Koken op schone energie’. Zuiver gezien is dit geen collectieve inkoop, maar een ontzorgingsaanbod voor de overstap naar inductiekoken. Daarnaast is onlangs gestart met een collectieve inkoopactie voor kozijnen en dubbel glas in samenwerking met de Woonwijzerwinkel. Deze actie start in de wijk Mariahoeve, waarna bekeken wordt of en hoe de actie ook in andere wijken kan worden uitgezet. Het advies vanuit het burgerberaad is een duidelijk signaal om een dergelijke actie ook naar Laak uit te breiden. Bovendien wordt momenteel verkend of er collectieve inkoopacties kunnen worden opgezet voor hybride warmtepompen en voor zonnepanelen en een groen dak.
Wat willen we: Goedkopere en eenvoudigere duurzame maatregelen zoals zonnepanelen. Hoe kunnen we dat bereiken: Gemeente: bedenk een manier waarbij inwoners collectief aan de slag kunnen om duurzame maatregelen in te kopen met financieel voordeel én kennisvoordeel als gevolg.
Het college realiseert zich dat er ook nog winst te behalen valt in het onder de aandacht brengen van dergelijke acties in een stadsdeel als Laak. Vanzelfsprekend worden deze acties aangekondigd via de website duurzamestad.denhaag.nl, vaak in combinatie met brieven en flyers die huis-aan-huis worden verspreid. Maar in de praktijk blijkt dat deze vorm van communiceren lang niet altijd aansluit bij de doelgroep. Met de pilot ‘Fijn wonen in Laak’ werkt de gemeente aan de integrale dienstverlening voor het stadsdeel. Hierin is ook expliciet aandacht voor andere, meer persoonlijke manieren, om bewoners te benaderen en het aanbod vanuit de gemeente onder de aandacht te brengen. Zo is er voor een blok aan de Linnaeusstraat huis aan huis aangebeld om te vragen of er interesse is voor een bezoek van een inspecteur die kan adviseren over onderhoud en energiebesparende maatregelen. Op basis van de gesprekken en inspecties wordt een aanpak gemaakt om het onderhoud gezamenlijk aan te pakken. De lessen uit deze meer persoonlijke aanpak worden vanzelfsprekend meegenomen bij het communiceren over toekomstige (inkoop)acties voor duurzame maatregelen.
21 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk A C
#
Advies
B
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting
Ja
Ja
Nee
Het college vindt het fijn om te horen dat de deelnemers het eerste burgerberaad als succesvol hebben ervaren. En graag betrokken zijn bij belangrijke onderwerpen in hun wijk. Het college hecht daar ook een grote waarde aan.
5. Verhouding tussen huurders en verhuurders in balans brengen 13
Behoud burgerberaden voor invullen geven aan beleid en uitvoering verduurzaming Wat zien we: We zien dat het eerste burgerberaad een succes is, bewoners zijn bereid zich in te zetten en zijn actief betrokken.
Naast het burgerberaad zijn er ook andere manieren om bewoners te betrekken bij gemeentelijke vraagstukken. Het burgerberaad is niet altijd de meest passende methode. Per vraagstuk bekijken we daarom welk participatie-instrument het beste past. Transparante communicatie daarover vindt de gemeente belangrijk. Dit zal daarom worden geborgd in de vernieuwde participatieverordening.
Wat willen we: We willen een continue betrokkenheid van bewoners bij gemeentelijke vraagstukken. Hoe kunnen we dat bereiken: Bij besluiten die een grote impact hebben op de levenssfeer van de meerderheid van de bewoners, moet de gemeenteraad in overweging nemen of ze hiervoor eerst een burgerberaad organiseren of niet. Het besluit daarover moeten ze transparant communiceren.
14
Positie voor huurders versterken: verduurzamen makkelijker maken voor huurders Wat zien we: Veel huurders die eigenlijk niet kunnen deelnemen omdat ze afhankelijk zijn van verhuurders (die de investering moet doen). De prikkel voor verhuurders is niet zo groot. Woningcorporaties doen nog niet zo veel
Met het burgerberaad/burgerforum hebben we lessen geleerd [en aanbevelingen ontvangen vanuit De Haagse Hogeschool]. Op basis van die punten formuleren wij een richtlijn voor (de organisatie van) een beraad, dat de gemeenteraad zal ondersteunen bij de overweging of en wanneer een burgerberaad een passend instrument is. Om deze richtlijn te maken is budget nodig. Dat is beschikbaar. Ja
Wat willen we: De positie van huurders versterken. Als huurder de prioriteit van duurzaamheidsmaatregelen kunnen aangeven. Hoe kunnen we dat bereiken: • Stap 1: Gemeente gaat apart in gesprek met verhuurders en huurders om te begrijpen welk belang ieder heeft. • Stap 2: We vragen de gemeente om het gesprek tussen huurders en verhuurders te faciliteren om de positie van huurders m.b.t. duurzaamheidsmaatregelen te versterken.
22 | Collegereactie bij adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
Ja
Nee
Ook voor het college is de positie van huurders een belangrijk aandachtspunt. Het is fijn dat het burgerberaad Statenkwartier en Laak hier beide aandacht voor vragen. Om de positie van huurders te versterken heeft de gemeente sinds 2021 naast de VvE-balie ook de Huurbalie. Verder zijn er acties en producten die huurders en verhuurders helpen te verduurzamen (zie RIS311562: Programma besparen voor iedereen). Naast het ondersteunen van huurders wil het college stevig inzetten op het stimuleren van de verhuurders om hun woningen te verduurzamen. Zo is het initiatiefrecht één van de instrumenten om het tempo van verduurzaming van de particuliere huurwoningen te verhogen (zie RIS313269: Preadvies initiatiefvoorstel: ‘Help huurders uit de kou’). De gemeente Den Haag onderzoekt op welke manier huurder ondersteunt kunnen worden bij het inzetten van dit instrument. Daarnaast zet het college in op de Wet goed verhuurderschap. Onderdeel van deze wet is dat verhuurders aan de slag moeten met een onderhoudsplan en dat huurprijzen beter aansluiten bij het kwaliteitsniveau van woningen, zoals getroffen verduurzamingsmaatregelen (zie ook: RIS315201 Actieplan Laak). Als onderdeel van het actieplan Laak zal er een spreekuur worden opgezet waar bewoners o.a. terecht kunnen voor vragen m.b.t. de rechten en plichten bij (ver-) huur.