RIS316063 Voortgangsbrief nota dierenwelzijn 2022

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Arjen Kapteijns Wethouder van Duurzaamheid, Energietransitie, Klimaatadaptatie en Buitenruimte

114

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSB/10562466 RIS316063 Contactpersoon

Y. Tang Dienst

Stadsbeheer Afdeling

Beleidsafdeling Stadsbeheer Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

4 juli 2023

Yuk-ching.tang@denhaag.nl

Onderwerp

Voortgangsbrief nota dierenwelzijn 2022

Geachte voorzitter, Hierbij stuur ik u de toegezegde jaarlijkse voortgangsbrief nota Dierenwelzijn over de uitvoering van de acties uit de nota Dierenwelzijn. Op 4 maart 2021 stelde de gemeenteraad de nota Dierenwelzijn (RIS307253) vast. Onderdeel van de nota Dierenwelzijn betreft de jaarlijkse voortgangsbrief over de uitvoering van de acties uit de nota. Net als vorig jaar doe ik in deze brief verslag van de voornaamste resultaten die de gemeente samen met de dierenwelzijnsorganisaties gezamenlijk hebben bereikt. Anders dan de voortgangsbrief nota dierenwelzijn van vorig jaar is dat u over het onderdeel Honden via een aparte voortgangsbrief over het hondenbeleid wordt geïnformeerd. Dit is toegezegd in het Preadvies initiatiefvoorstel Den Haag loopt los! (RIS311876). De voortgangsbrief over het hondenbeleid wordt in het derde kwartaal van 2023 aan uw raad gestuurd. Sinds de vorige voortgangsbrief nota Dierenwelzijn (RIS312301) is er samen met dierenwelzijnsorganisaties weer volop ingezet op het bevorderen van dierenwelzijn. De gemeente is trots op deze samenwerking in de stad en ook hoe dierenwelzijn binnen meerdere beleidsterreinen een plek krijgt. Met waardevolle samenwerking hebben wij mooie resultaten geboekt voor de dieren maar ook voor mensen in de stad. In deze brief ga ik in op de belangrijkste resultaten van het afgelopen jaar.

Uitvoering wettelijke en niet wettelijke taken in 2022 Gemeenten hebben de wettelijke taak om gevonden dieren (met een vermoedelijke eigenaar) te verzorgen en gedurende twee weken op te vangen. Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor het verwijderen van dode (gezelschaps)dieren van de openbare weg. Verder hebben gemeenten de taak bij calamiteiten te zorgen voor de veiligheid van dieren. De gemeente Den Haag heeft deze taken uitbesteed aan een aantal dierenwelzijnsorganisaties. De opvang van honden en katten wordt in Den Haag uitgevoerd door het Haags Dierencentrum. Het vervoer van gevonden gezelschapsdieren wordt voor Den Haag uitgevoerd door de Dierenambulance & Hospitaal Den Haag. Zij verzorgen ook de opvang van park- en volièrevogels en overige gezelschapsdieren. Konijnen en knaagdieren worden opgevangen door Het Knaaghof, een opvangcentrum van de Dierenbescherming regio Zuidwest. Vogelasiel de Wulp verzorgt de destructie van kadavers van het vogelopvangcentrum.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10562466

Naast de wettelijke verplichte taken heeft de gemeente ook een aantal niet wettelijke taken op het gebied dierenwelzijn uitbesteed aan een aantal dierenwelzijnsorganisaties. De Dierenambulance & Hospitaal Den Haag voert het zwerfkatten preventieproject uit. Verder zorgt de Dierenambulance voor het ophalen en verzorgen van gewonde in het wild levende dieren en het vervoeren naar een gespecialiseerde opvanglocatie. Het vervoer De gemeente is verantwoordelijk voor het vervoer van gevonden dieren naar een opvanglocatie. Wanneer een dier wordt gevonden, wordt in de meeste gevallen de Dierenambulance ingeschakeld. Zij controleren het dier op een chip of ander identificatiekenmerk. Gezonde dieren worden, mits het dier niet als vermist is geregistreerd, naar een opvangcentrum gebracht. Zieke of gewonde dieren worden naar een dierenarts gebracht. Na behandeling door de dierenarts wordt het dier opgevangen in het hospitaal van de Dierenambulance, waar het dier verder verzorgd wordt. Wanneer het dier is hersteld, zoekt het hospitaal naar een match met een adoptant. Indien een dier als vermist staat geregistreerd, wordt het dier herenigd met de eigenaar. Vervoer Vervoer gevonden huisdieren Vervoer en destructie kadavers

2021 1261 2295

2022 1457 3189

Voor veel mensen is het hebben van een huisdier een belangrijke steun en afleiding. Tijdens de coronaperiode besloten veel mensen een huisdier aan te schaffen.1 In 2022 werden de coronamaatregelen langzaam versoepeld en uiteindelijk vervielen de laatste maatregelen in maart 2022. Voor het eerst in jaren is het vervoer van gevonden huisdieren sterk gestegen in 2022. Dit heeft te maken met een toename van huisdieren die zwervend op straat worden aangetroffen. Ook is er een stijging te zien in het aantal opgehaalde kadavers. Dit komt vooral door veel hogere aantallen overleden vogels met vogelgriep. Dierenwelzijnsorganisaties zien dat er na de coronacrisis meer dieren worden afgestaan. Omdat men vaker naar kantoor gaat, zijn er honden teruggebracht omdat er geen tijd meer is voor het verzorgen en uitlaten van de honden. Ook doen mensen afstand van hun huisdier met een medische aandoening wegens de hoge dierenartskosten. Als mensen door omstandigheden echt niet meer voor hun huisdier kunnen zorgen, kunnen zij afstand doen van hun dier. Het asiel neemt deze afstandsdieren tegen een vergoeding over en zorgt dat het een nieuw thuis krijgt. De opvang van afstandsdieren valt niet onder de wettelijke taak van de gemeente. De opvang In de gemeente hebben we verschillende gespecialiseerde opvangcentra voor gevonden gezelschapsdieren.

De opvangcentra krijgen de dieren veelal aangeboden door de Dierenambulance. Bij binnenkomst wordt het dier geregistreerd en probeert het opvangcentrum de eigenaar te achterhalen. Als er na 14 dagen geen eigenaar is gevonden, draagt de gemeente het formele eigendom over aan het opvangcentrum. Zij blijven het dier verzorgen en zetten zich maximaal in om het dier te plaatsen bij een nieuwe eigenaar. Dierenwelzijnsorganisaties hebben te maken met een toename van het aantal zwervende kittens en nieuwe nestjes die van katten komen die voornamelijk in 2020, maar ook in 2021, zijn aangeschaft en niet geneutraliseerd en gechipt zijn.

1

https://www.licg.nl/nieuws/coronacrisis-zorgt-voor-piek-in-huisdierbezit/

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10562466

Deze katten lopen buiten los en zorgen voor de toename van buiten geboren kittens. Dierenwelzijnsorganisaties merken dat door de grote hoeveelheid geadopteerde en aangeschafte dieren, er een afname te zien is in de adopties. Daarmee loopt ook de gemiddelde verblijfsduur van de dieren op. Opvang gezelschapsdieren Honden Katten Park- en volièrevogels Overige dieren Konijnen Knaagdieren

2021 79 544 458 21 164 41

2022 99 580 364 20 76 30

Goede zorg voor dieren Naast de wettelijke verplichte taken, onderneemt de gemeente samen met dierenwelzijnsorganisaties diverse activiteiten om dierenwelzijn op verschillende manieren te bevorderen. De belangrijkste resultaten zijn: Vanuit Natuur- en Milieueducatie worden er geen kippen of andere levende dieren van de stadsboerderijen aan scholen uitgeleend (RIS312146). Ook in 2022 was er weer een 2e kans actie op de stadsboerderijen. Knaagdieren van dierenopvangcentrum ’t Knagertje die op zoek zijn naar een nieuw thuis, verblijven tijdelijk op de stadsboerderijen. Bezoekers worden op een laagdrempelige manier geattendeerd op deze dieren en kunnen kennis maken met deze dieren. Daarnaast staan er op de Haagse stadsboerderijen draaikubussen met posters van asieldieren van het Haags Dierencentrum, Dierenambulance Den Haag en ’t Knaaghof die op zoek zijn naar een nieuw thuis. Op basis van de nota ‘Boeren met beleid’ zijn de leefomstandigheden van de dieren op de Haagse stadsboerderijen sinds 2005 sterk verbeterd ( RIS181354). Momenteel vindt de actualisatie van het dierenwelzijnsbeleid van de stadsboerderijen plaats. Hierover wordt de raad nog nader geïnformeerd. Het college heeft net als in 2021 ook in 2022 extra geld beschikbaar gesteld voor dierenwelzijn.

Deels om huisdierbezitters met een laag inkomen tegemoet te komen en dierenwelzijnsorganisaties te ondersteunen die te maken hebben met hogere uitgaven van als gevolg van corona. Het ging hierbij om incidentele middelen. Hiermee hebben dierenorganisaties onder andere hulp geboden aan minima door dieren op te nemen tegen een lagere afstandsvergoeding of korting te geven op de medische kosten van een huisdier. De dierenvoedselbank is een mooie voorziening voor huisdiereigenaren met financiële problemen. Den Haag heeft twee dierenvoedselbanken: Dierenvoedselbank Haaglanden en de Dierenvoedselbank de Gevulde Buikjes. Beide dierenvoedselbanken zien dat steeds meer huishoudens ondersteuning nodig hebben in het geven van voldoende voedsel aan huisdieren. Deels komt dit door toegenomen armoedeproblematiek naar aanleiding van inflatie, en met name de stijgende energierekening. Deels komt het door betere bekendheid van de dierenvoedselbanken. Het wordt voor de dierenvoedselbank gezien de kosten van voer, en de logistiek om voedsel uit te delen, steeds lastiger om alles draaiende te houden. De gemeente heeft beide organisaties geïnformeerd over de mogelijkheden voor het aanvragen van subsidie op de subsidieregeling minimabeleid.

Ook is er afgesproken dat geregeld contact wordt opgenomen vanuit de gemeente, en dat de dierenvoedselbanken zelf contact kunnen opnemen als er ontwikkelingen zijn waardoor de behoefte aan ondersteuning ontstaat (RIS314189).

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10562466

-

Medewerkers en vrijwilligers van dierenwelzijnsorganisaties leveren een belangrijke bijdrage aan het verbeteren van dierenwelzijn. Zij zetten zich dagelijks in voor het verbeteren van dierenwelzijn. Hun inzet van kennis en ervaring is daarbij cruciaal. De gemeente ondersteunt vrijwilligersorganisaties, waaronder dierenwelzijnsorganisaties, bij het vinden van vrijwilligers (RIS312043) en biedt via Haagse vrijwilligerscentrale PEP Den Haag advies op maat aan over onder meer het werven en behouden van vrijwilligers en het voeren van goed vrijwilligersbeleid.

Er wordt doorlopend gewerkt om het Huisdier Informatiepunt nog beter onder de aandacht van de bewoners van Den Haag te brengen door te kijken naar uitbreidingsmogelijkheden van de fysieke Huisdier Informatiepunten, maar ook door creatief samen te werken met partners uit de stad door kennis en kracht te bundelen om dierenwelzijn te bevorderen. De belangrijkste resultaten zijn: -

-

-

-

Een mooi voorbeeld is de succesvolle chipactie katten. Door een combinatie van verschillende partners uit de stad, de dierenbescherming en bijna 20 deelnemende dierenartsen, waaronder de Dierenarts Kring Haaglanden, is er net als in 2021 ook in 2022 een succesvolle chipactie opgezet. Door deze samenwerking kunnen wij een grotere groep inwoners bereiken. Met het organiseren van een chipactie voor katten ondersteunde de gemeente inwoners voor wie de medische kosten voor huisdieren een reden zijn om geen chip te laten plaatsen. Door deze actie zijn er ruim 1000 Haagse katten kosteloos gechipt en geregistreerd. De website van het Huisdier Informatie Punt wordt continu geactualiseerd met acties en activiteiten rond dierenwelzijn. Helaas zijn de unieke bezoekcijfers van de website Huisdier Informatie Punt in 2022 niet beschikbaar wegens een configuratiefout bij de bouwer van de website. Er wordt gewerkt aan een oplossing zodat de bezoekcijfers over 2023 wel geleverd kunnen worden. Periodiek wordt er vanuit de stadsboerderij een nieuwsbrief ‘Huisdier Informatie Punt Journaal’ verstuurd om het Huisdier Informatiepunt nog beter onder de aandacht van de bewoners van Den Haag te brengen en de samenwerking tussen de Huisdier Informatie Punt-partners te versterken. In de nieuwsbrief staan huisdiertips, nieuws, acties en activiteiten van de partners.

Ook bevat de nieuwsbrief de logo’s en de websites van alle Huisdier Informatie Punt partners. De nieuwsbrief wordt op de Huisdier Informatie Punt locatie opgehangen zodat bezoekers deze informatie ook kunnen lezen. Verder hebben de partners periodiek overleg met elkaar over o.a. hoe het Huisdier Informatie Punt nog beter onder de aandacht van de bewoners van Den Haag gebracht kan worden. De gemeente Den Haag heeft samen met dierenwelzijnsorganisaties en dierenartsen een lijst opgesteld met adressen waar huisdierbezitters met een laag inkomen terecht kunnen voor hulp. Op de website van het Huisdier Informatie Punt en de website van de gemeente met informatie over de Ooievaarsregelingen staat een overzicht van deze fondsen.

Dierenmishandeling De gemeente heeft oog voor de huisdieren van slachtoffers van huiselijk geweld. De aanwezigheid van een huisdier mag geen belemmering vormen bij het ontkomen aan een onveilige situatie thuis. In 2022 zijn concrete stappen gezet om toe te werken naar diertoegankelijk beleid: De gemeente investeert in het opvangen van huisdieren buiten de vrouwenopvang. Stichting Mendoo ontvangt subsidie om huisdieren van slachtoffers van huiselijk geweld tijdelijk bij gastgezinnen te plaatsen. Vanaf januari 2023 start Stichting Perspektief in samenwerking met Mendoo een pilot, waarbij één opvangplek beschikbaar is voor de opvang van gezinnen met huisdieren. De pilot zal getoetst worden op haalbaarheid, leefbaarheid en kwaliteit van opvang en zorg binnen de groepsopvang.

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10562466

-

-

-

Daarnaast investeert de gemeente Den Haag in kennis en expertiseoverdracht vanuit Mendoo richting organisaties als Veilig Thuis Haaglanden en Perspektief over de relatie tussen dierenmishandeling en huiselijk geweld en het signaleren ervan. Tijdens de intakegesprekken, onderzoeken en adviezen vanuit deze organisaties is er naast huiselijk geweld ook aandacht voor dierenmishandeling. Op 16 december 2021 is de motie aangenomen over het stoppen van verkoop van bont en levende dieren op de Haagse markten (RIS311148) wanneer de gemeente Amsterdam uitsluitsel heeft of het verbod op de verkoop van bont en levende dieren wordt toegevoegd aan de Amsterdamse marktverordening. De gemeente Amsterdam heeft inmiddels besloten om af te zien van een verbod op de verkoop van bont en levende dieren. De gemeente Amsterdam acht het risico dusdanig hoog dat het verbod uiteindelijk geen standhoudt en kiest ervoor het vervolgonderzoek te staken en af te zien van het instellen van een verkoopverbod (RIS311148). De gemeentelijke handhavers hebben geen bevoegdheid om te handhaven bij dierenverwaarlozing of dierenmishandeling. Wel kunnen zij een signalerende rol vervullen bij de aanpak van dierenmishandeling in de openbare ruimte.

In 2022 is er een instructie over de weten regelgeving, de bevoegdheden van handhavers en boswachters, de situaties die handhavers tijdens hun dienst kunnen tegenkomen en de manier waarop zij moeten handelen verspreid onder de handhavingsteams. Daarnaast hebben taakaccenthouders dierenwelzijn binnen de Handhavingsorganisatie een training gehad over deze onderwerpen.

Samenwerking en communicatie over dierenwelzijn Net als in 2021 ging de klankbordgroep dierenwelzijn ook in 2022 aan de slag met het onderwerp ‘huisdierbezitters met een laag inkomen’ en is er een gesprek geweest over hoe de gemeente en dierenwelzijnsorganisaties gezamenlijk kunnen inzetten voor stedelijke problemen die nu spelen en in de toekomst door onder andere gezamenlijk een overzicht op te stellen met adressen waar huisdierbezitters met een laag inkomen terecht kunnen voor hulp. Ook in de Aanpak Geldzorgen en Geldproblemen (RIS315197) is aandacht voor de betaalbaarheid van huisdierkosten voor inwoners met een laag inkomen, en in de afdoening motie ‘Steun minima met huisdieren’ (RIS314253) heeft het college aangegeven in gesprek te zijn en te blijven met dierenwelzijnsorganisaties over dit onderwerp. Dierenwelzijnsoverleg De gemeente participeert in een ambtelijk dierenwelzijnsoverleg van de G4 en is lid van DierVizier, een landelijk samenwerkingsverband met gemeenten, dierenwelzijnsorganisaties, kennisinstellingen en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit om kennis en kracht te bundelen om dierenwelzijn te bevorderen. Aanbesteding wettelijke dierenwelzijnstaken Het aanbestedingstraject voor de uitvoering van de wettelijke taak ‘Opvang konijnen en knaagdieren’ heeft in 2022 plaatsgevonden. Deze taak is meervoudig onderhands aanbesteed.

De inschrijvingen zijn zorgvuldig bestudeerd en beoordeeld aan de hand van kwaliteitscriteria en de prijs. Op basis hiervan heeft de huidige contractpartner, Het Knaaghof, een opvangcentrum van de Dierenbescherming, de opdracht voor de uitvoering van de opvang van konijnen en knaagdieren gegund gekregen voor een periode van twee jaar met tweemaal een optie tot verlenging met telkens een periode van een jaar. De wettelijke taken ‘Opvang honden en katten’ en het ‘Vervoer en opvang van overige gezelschapsdieren’ zijn ook in 2022 aanbesteed. Helaas is een deel van deze aanbesteding mislukt. De gemeente heeft deze aanbestedingsprocedure beëindigd en de opdracht opnieuw aanbesteed. De planning is dat de nieuwe overeenkomsten vanaf augustus dit jaar operationeel zijn.

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10562466

Tot slot Het afgelopen jaar hebben dierenwelzijnsorganisaties weer prachtig werk neergezet voor onze Haagse dieren. Van de uitvoering van de wettelijke taken, activiteiten die gericht zijn op voorlichting en preventie tot het opvangen van huisdieren van slachtoffers van huiselijk geweld. Dag in dag uit staan medewerkers en vrijwilligers van dierenwelzijnsorganisaties klaar voor alle hulpbehoevende, gewonde en zieke dieren in Den Haag. De gemeente blijft zich samen met dierenwelzijnsorganisaties inzetten door middel van de acties uit de nota Dierenwelzijn om echt van betekenis te zijn voor de dieren in Den Haag. Dieren verdienen goede zorg. Met vriendelijke groet, de wethouder van Duurzaamheid, Energietransitie, Klimaatadaptatie en Buitenruimte Arjen Kapteijns

6/6