RIS316024 Notulen van de raad van 25 mei 2023

dat al deze gespreken zullen leiden tot de val van de coalitie. Ik denk niet dat het verstandig is om zo vooruit te lopen op de feiten, omdat daardoor eigenlijk het idee ontstaat dat er nu geen stabiel college zou zijn. Maar goed, dat is mijn aanname. Het is belangrijk dat dat herstel van vertrouwen is iets waar de hele raad aan werkt. Het lijkt er nu op dat er partijen zijn die dat willen doordrukken. We hebben een lange schorsing gehad. Er worden nieuwe ideeën opgeworpen. Er worden nieuwe moties de wereld in geholpen. Dat is niet hoe je vertrouwen herstelt. Dat herstel je door op lange termijn met elkaar goede gesprekken te voeren en transparant daarover te zijn en dus niet door even snel aan damage control te doen en een beetje paniekvoetbal te spelen. Ik ga afronden. De gespreksleidermotie of de verkennermotie - de motie heeft heel veel namen de afgelopen periode gekregen - is inmiddels aangepast in de hoop dat er brede steun zal zijn. Er is inmiddels ook brede steun, omdat mensen die transparantie gunnen aan de stad. Ik wil de motie dan ook graag omdopen tot 'Barkermotie' en de heer Barker bedanken voor zijn inzet om te zorgen voor een raad die meer samenwerkt en die dat ook uitdraagt aan de stad.

Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik waardeer het dat de heer Icar van DENK ook op zoek wil naar vertrouwen en samenwerking. Zo ken ik hem ook. Daar wil ik ook zeker verder met hem aan werken. Nou is het wel zo, dat in die motie van de heer Barker ook iets staat wat niet alle partijen in gelijke mate waarderen, wat ook bleek uit sommige interruptiedebatjes. Dan zou je dus ook die zes woorden eruit kunnen halen, als een gebaar van de overkant, om het zo te zeggen. Hoe staat u daar in?

Nur Icar (DENK). De motie is heel vaak aangepast. Ik ben dan ook geen voorstander van nog een aanpassing. Wel vind ik het frappant dat toen de burgemeester hier stond er opeens een interruptiedebat ontstond waarbij de ene politieke partij hem vraagt of hij niet de 'papa' van de raad wil worden en een andere politieke partij dan zoiets heeft van 'hé, dat is een inkoppertje' en vervolgens aan hem vraagt of hij niet als gespreksleider wil fungeren. Ik interpreteer dat als kinderlijk. Volgens mij hadden we eerder de tijd om dit gesprek aan te gaan met z'n allen of individueel, waarbij je compromissen kan sluiten. Maar tijdens het debat even een idee opwerpen en dan de indruk wekken dat de burgemeester met een geniale ingeving komt en gaat zeggen 'ik zal wel even zorgen dat ik dat gesprek tussen jullie ga leiden', wat dus niet gebeurde, daarvan denk ik: doe dat nou niet. We hebben een motie liggen waar heel veel over gesproken en gespard is. Geef je input daaraan en laten we daar dan als collectief voor gaan stemmen.

Maarten De Vuyst (GroenLinks). En precies die input gaf ik in mijn eerste interruptie, namelijk om die zes woorden eruit te halen, om er zo een motie van te maken die door de hele raad omarmd kan worden. Daar heb ik u niet over gehoord. U verwijst naar een motie die nooit ingediend is. Prima, maar mijn vraag is heel concreet om die zes woorden weg te halen. 47

Nur Icar (DENK). Wat mij betreft blijft de motie staan zoals die is.

De voorzitter. Laatste maal, meneer De Vuyst.

Maarten De Vuyst (GroenLinks). U geeft zelf, al wat preluderend op die gesprekken, wat wijze raad om die gespreken niet te veel op te blazen. Maar kunt u toelichten wat u denkt wat er uit die gesprekken met een gespreksleider zal komen waar het gaat om de samenstelling van de coalitie?

Nur Icar (DENK). Daar twijfel ik enorm over na de interruptiedebatjes die ik vandaag heb gehoord. Want in eerste instantie was er in mijn beleving niets aan de hand. In eerste instantie was er juist het idee dat er transparantie uit voort zou komen en dat we naar de stad zouden communiceren: luister, het proces dat voorheen gedwarsboomd was en waarin uitsluitingsmechanismes werden toegepast, is nu niet meer van kracht, nu vinden er gesprekken plaats in het kader van een eerlijker proces. Als daar dan uit geconcludeerd zou kunnen worden dat we politiek-inhoudelijk niet verder met elkaar kunnen, dan is dat ook een conclusie. Maar wat ik hier proef, is dat mensen aannames doen en conclusies trekken voordat er überhaupt een gesprek heeft plaatsgevonden.

De voorzitter. Dan is nu het woord aan mevrouw Faïd van de Haagse Stadspartij voor haar inbreng in tweede termijn.

Voorzitter: de heer van Zanen.

Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. Wij zijn wel heel erg blij met de handreiking die de burgemeester vanochtend gedaan heeft. Dat was eigenlijk ook een beetje de input die we in eerste termijn hadden. Wij vinden het aanstellen van een gespreksleider een beetje lijken op het aanstellen van een verkapte informateur. Dit zou voor ons betekenen dat er feitelijk opnieuw onderhandeld gaat worden, wat mijn fractie onwenselijk vindt. Het college is al niet heel erg links en om het nou nog rechtser te maken, daar zijn we gewoon geen voorstander van. We zien wel heel veel mogelijkheden in bijvoorbeeld het versterken van zo'n raadsconferentie, zodat die meer body krijgt. Je zou dan bijvoorbeeld kunnen denken om ook fractievertegenwoordigers eraan te laten deelnemen, want in de commissie gebeurt natuurlijk ook heel veel. De motie van de SP over een eerlijke informatievoorziening zullen we steunen, want dat is iets wat ook aandacht verdient. Vervolgens heb ik nog de gewijzigde motie Egaliseer het speelveld opnieuw, met als dictum: verzoekt het presidium te onderzoeken of het instellen van zendtijd voor politieke partijen in

48

verkiezingstijd op de lokale en regionale zenders mogelijk is en in het presidium te bespreken hoe hier budget voor vrijgemaakt kan worden.

De voorzitter. Door mevrouw Faïd wordt de volgende gewijzigde motie (F.7 HSP) ingediend:

Motie F.7 HSP Egaliseer het speelveld (gewijzigd) De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 mei 2023, ter bespreking van Debat over de uitspraak (21 april jl.) in de zaak De Mos – Guernaoui. Constaterende, dat: • •

er grote verschillen zijn tussen de campagnebudgetten tijdens de raadsverkiezingen; dit leidt tot grote verschillen in zichtbaarheid van partijen in de stad.

Overwegende, dat: • er landelijk sprake is van zendtijd voor politieke partijen; • er in Den Haag regionale en lokale zenders zijn; • een verdeling van (extra) zendtijd voor politieke partijen op lokaal niveau kan bijdragen aan een gelijker speelveld; • de landelijke regels als uitgangspunt te nemen bij de verdeling zodat elke partij met zetels in de gemeenteraad een gelijke hoeveelheid radio- en tv-zendtijd krijgt toegewezen. Verzoekt het presidium: • te onderzoeken of het instellen van zendtijd voor politieke partijen in verkiezingstijd op de lokale en regionale zenders mogelijk is en in het presidium te bespreken hoe hier budget voor vrijgemaakt kan worden. En gaat over tot de orde van de dag. De gewijzigde motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging.

Lesley Arp (SP). Voorzitter. Ook na de denkpauze van anderhalve week die we sinds het eerste deel van dit debat hebben gehad, staat duidelijkheid voor de kiezer wat de SP betreft op één. Een hardnekkig cliché over politici is dat ze veel praten maar weinig zeggen. Het risico dat mijn fractie in eerste termijn zag, was dan ook dat het zou leiden tot vage hersteltrajecten met liters koffie. Het aanstellen van een onafhankelijk gespreksleider blijft wat ons betreft de beste garantie voor duidelijkheid. Maar de uitkomst van die gesprekken zou ook zomaar kunnen zijn, dat er de komende tijd niets verandert aan de samenstelling van het college. Sommige partijen hebben bovendien al aangegeven met het huidige college verder te willen, waardoor de grootste partij in de oppositie zou blijven. Dat maakt het in de ogen van de SP des te belangrijker dat in de raad niet alles dichtgetimmerd is en voorstellen vanuit de oppositie een eerlijke kans krijgen. Het was waarnemend burgemeester Remkes die begin 2020 in zijn zogenaamde kerstboombrief aangaf dat de Haagse raad 49

met betrekking tot dualisme nog een hele weg te gaan had. Hij benadrukte in diezelfde brief dat raadsleden, of ze nu in de oppositie of in de coalitie zitten, recht hebben op dezelfde informatie. In plaats van enkel te klagen en te navelstaren over samenwerking in de raad vond mijn fractie het belangrijk om met een concreet voorstel voor verbetering te komen. Daarom een motie, mede ingediend door de Partij voor de Dieren en DENK, waarvan het dictum luidt: spreekt uit, dat het voor het goed functioneren van de raad belangrijk is dat alle raadsleden over dezelfde informatie vanuit het college beschikken, overleggen tussen raadsleden onderling, in wat voor samenstelling dan ook, en tussen raadsleden en college moeten kunnen plaatsvinden, maar we ervoor moeten waken dat deze niet tot een informatiekloof tussen oppositie en coalitie leiden, gezamenlijke overleggen tussen coalitieraadsleden en college die kunnen bijdragen aan een ongelijke informatiepositie onwenselijk zijn en niet langer moeten worden gehouden.

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Kan mevrouw Arp verduidelijken wat ze bedoelt met dat laatste onderdeel van die motie? Ik heb nu ongeveer een jaar ervaring mogen opdoen in coalitieland. Vaak is het daarbij ook wel prettig als je rekening met elkaar houdt. Je zit namelijk in een samenwerking die niet altijd even goed past, omdat je van verschillende bloedgroepen bent.

Lesley Arp (SP). Dank voor deze vraag. Ik heb de motie ook aangepast naar aanleiding van een gesprek dat ik heb gevoerd met iemand van de coalitie. Ik geef ook aan dat ik niet alle overleggen aan banden wil leggen. Ik wil niet een soort politieagentje spelen hier in de raad, waar ik overigens ook geen tijd voor heb. Interessant vond ik dat mevrouw Van Basten Batenburg in haar eerste termijn refereerde aan het erfpachtdebat als voorbeeld van hoe de raad goed kan functioneren. Juist daarin vonden mijn fractie en meerdere oppositiefracties het saillant dat voor de publicatie van een belangrijke brief er een overleg tussen coalitieraadsleden en het college heeft plaatsgevonden, terwijl heel veel raadsleden met smart wachtten op die brief omdat die heel belangrijk was voor de voorbereiding van het debat. Dus wat betreft dat soort overleggen zou mijn fractie graag willen dat de raad daar scherper op is.

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Dank voor dit duidelijke antwoord. Het voorbeeld dat ik gaf in mijn eerste termijn over erfpacht was bedoeld vanuit de commissievergadering, waarin ik de indruk had dat er echt een heel duidelijk signaal vanuit de hele raad kwam. Ik begrijp overigens ook de opmerking van mevrouw Arp over wat er daarna is gebeurd. Maar zou er dan wel iets van afstemming mogelijk zijn? Ik kan mij namelijk voorstellen dat een collegelid zo nu en dan behoefte heeft om te kijken waar de politieke landingsgrond zit in de raad. Dat hoort toch ook een beetje bij het handwerk dat ook onze politieke bestuurders horen te doen?

50

Lesley Arp (SP). Ook dank voor deze vraag. Ik wil graag verwijzen naar het tweede dictumpunt in de motie. Dat geeft aan dat er overleg mogelijk is. Ik kan mij heel goed voorstellen dat er bijvoorbeeld overleg mogelijk is over standpunten omdat je dan ook een hoop gedonder kan voorkomen. Maar het gaat nu specifiek om de overleggen die betrekking hebben op de informatiepositie, in de zin ook dat er een informatiekloof zou kunnen ontstaan en dat we daar als raad waakzaam op moeten zijn.

Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik had eigenlijk wel een beetje dezelfde gedachte als mevrouw Van Basten Batenburg, ondanks dat ze dan toch helemaal ergens anders in de coalitie zat blijkbaar. Ik hoor mevrouw Arp duidelijk zeggen: standpuntuitwisseling moet kunnen, waar het om gaat is dat een brief die nog naar de raad moet, niet eerst getoond moet worden et cetera. Dat ben ik volstrekt met haar eens. Kan ik de motie die zij samen indient met DENK en de Partij voor de Dieren, zo interpreteren?

Lesley Arp (SP). De heer De Vuyst kan die zo interpreteren. Ik ga geen politieagentje spelen, dus deze interpretatie staat.

De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door de heer Barker en de heer Icar, wordt de volgende motie (F.9 SP) ingediend:

Motie F.9 SP Gelijke informatiepositie De raad van de gemeente Den Haag in vergadering bijeen op 25 mei 2023, ter bespreking van de uitspraak van de rechtbank en de gevolgen daarvan voor de Haagse politiek. Constaterende, dat: • verschillende partijen in de eerste termijn van de bespreking van de gevolgen van de uitspraak van de rechtbank op 11 mei 2023 hebben aangegeven dat er sprake is van verstoorde verhoudingen binnen de Haagse raad; • verschillende partijen eveneens hebben aangegeven dat een gebrek aan dualisme, waardoor voorstellen vanuit de oppositie minder kans van slagen hebben, in belangrijke mate bijdraagt aan deze verstoorde verhoudingen; • het in het stadhuis niet ongebruikelijk is dat er gezamenlijke overleggen plaatsvinden tussen coalitiewoordvoerders en het college in aanloop naar debatten over gevoelige kwesties (bijvoorbeeld in aanloop naar een recent raadsdebat over erfpacht), wat kan bijdragen aan een ongelijke informatiepositie binnen de raad.

Overwegende, dat: • het belangrijk is dat we niet eindeloos praten over verstoorde verhoudingen in de raad, maar concrete stappen zetten om de verhoudingen te verbeteren en het onderlinge vertrouwen te vergroten; • dit des te belangrijker is als de komende tijd zou blijken dat de huidige coalitie wordt voortgezet en de grootste fractie in de oppositie blijft; • een gelijke informatiepositie voor alle raadsleden - coalitie of oppositie - kan bijdragen aan verbeterde verhoudingen.

51

Spreekt uit, dat: • het voor het goed functioneren van de raad belangrijk is dat alle raadsleden over dezelfde informatie vanuit het college beschikken; • overleggen tussen raadsleden onderling (in wat voor samenstelling dan ook) en tussen raadsleden en college moeten kunnen plaatsvinden, maar we ervoor moeten waken dat deze niet tot een informatiekloof tussen oppositie en coalitie leiden; • gezamenlijke overleggen tussen coalitieraadsleden en college die kunnen bijdragen aan een ongelijke informatiepositie onwenselijk zijn en niet langer moeten worden gehouden. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging.

Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Het was een heel langdradig debat. Uiteindelijk is het geëindigd zoals het begon. Er verandert namelijk niks. Er worden heel veel moeilijke woorden gebezigd, vooral door coalitiepartijen, over werkgroepen en noem het allemaal maar op, maar uiteindelijk proberen ze te verhullen dat ze gewoon niet willen dat de grootste kiezersgroep van de stad aansluit bij dit gelegenheidscollege. Ik vind ook dat veel oppositiepartijen meewerken aan de beeldvorming dat we urenlang hebben gesproken, waarmee we zogenaamd willen laten zien, of zij vooral, dat ze dit heel serieus nemen. Maar uiteindelijk verandert er niks. Ik snap dan ook niet waarom bijvoorbeeld mevrouw Arp net zo'n motie indient. Daar gaat het toch helemaal niet over vandaag? We hebben het over de rehabilitatie van de heren De Mos en Guernaoui en dan komt ze met een motie over overlegstructuren. Ik snap het allemaal wel, maar het is allemaal vulling voor de coalitiepartijen om het steeds maar over andere zaken te hebben. Dan komt mevrouw Van Basten Batenburg wel met een interruptie over hoe de motie precies bedoeld is en komt de voorzitter van de Rekeningencommissie ook nog met een aanvullende vraag, maar het gaat over het feit hoe we ervoor zorgen dat de grootste kiezersgroep van de stad weer wordt vertegenwoordigd in het stadsbestuur.

Ik hoor iedereen steeds praten over herstel van vertrouwen in de lokale democratie. Dat is niet aan ons. Wij kunnen niet hier met elkaar afspreken of besluiten dat we dat hebben hersteld. Dat is aan de kiezers en we zien pas over drie jaar in hoeverre dat vertrouwen is hersteld. Als dit debat onderdeel moet zijn van dat herstel van vertrouwen, dan vraag ik me af of ik zelf nog wel ga stemmen, want het is natuurlijk niet best allemaal. We zien vervolgens dat in de stad het afval zich blijft opstapelen in zo ongeveer elke straat in wijken waar niet veel mensen van D66 en GroenLinks wonen. Daar moeten we iets aan doen. Daar gebeurt helemaal niets aan. Er zitten mensen in het college die koste wat het kost vasthouden aan hun vet betaalde wethoudersbaantje. Want met alle respect - ik zal geen namen noemen deze keer, maar de meeste mensen uit het college zouden natuurlijk onder normale omstandigheden nooit deze baan hebben gehad. Dan hadden de heren De Mos en Guernaoui daar gezeten. Zij hadden er recht op. Zij zijn gewipt door D66-officieren, gesteund door D66 in de gemeenteraad. Het deugt allemaal van geen kanten. Wat mij betreft treden ze zo snel mogelijk weer toe tot het college. Ik zal ze daarbij ook van 52

harte steunen. Ik vind op zich de motie van de heer Barker over de onafhankelijke gespreksleider sympathiek, maar ik denk dat dit uiteindelijk alleen maar weer brandstof geeft aan de vertragingstactieken van D66, met mevrouw Van Doorn voorop, om ervoor te zorgen dat ze deze periode overbruggen, dat ze nog drie jaar hun zakken kunnen vullen, maar dat de stad weg kan zinken in verdere ellende.

De voorzitter. Er is een interruptie van mevrouw Van Doorn.

Marieke van Doorn (D66). Een persoonlijk feit alleen: ik herken mezelf niet in deze karikatuur.

Sebastian Kruis (PVV). Misschien mevrouw Van Doorn niet, maar de stad wel.

De voorzitter. Point taken, mevrouw Van Doorn.

Judith Klokkenburg (CU/SGP). Voorzitter. Ik kan het kort houden vandaag. Ik citeer hier niet heel vaak collega-raadsleden van andere fracties, maar vandaag maak ik een uitzondering. Ik citeer de heer De Mos, die in zijn tweede termijn zei: de stad verdient duidelijkheid. Dat is zo. Daarom steunt de ChristenUnie/SGP van harte de motie van de heer Barker die oproept om een onafhankelijk gespreksleider te vragen een ronde te maken langs alle partijen en daarover verslag uit te brengen. Dan staan de verschillende visies op de gevolgen van de vrijspraak op papier, is er duidelijkheid voor de stad en is er een mooi startpunt voor een gesprek over het zogenaamde grijze gebied, want transparantie daarover is van groot belang. En dat verdienen de kiezers.

De voorzitter. Daarmee zijn we aan eind gekomen van de tweede termijn van de raad. Ik heb geen vragen aan mijzelf gehoord. Ik kijk even naar de voorzitter van het presidium, de heer Groenewold. Dan stel ik voor - ik spreek de zin alvast uit, want dan kunt u erover nadenken - over te gaan tot de stemmingen. Daar moet u even over nadenken, want de lunch staat ook klaar.

Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. Dank aan de Haagse Stadspartij voor het aanpassen van de motie. Ik had al gezegd dat we die dan aan de raad kunnen laten. Dus bij dezen laten we die aan de raad. Hetzelfde geldt voor de motie die mevrouw Van Basten Batenburg hier namens de VVD en andere partijen heeft ingediend. Ook die laten we aan de raad. Als die worden aangenomen, zullen we ze dus gaan uitvoeren en daarover terugkomen bij de raad.

De beraadslaging wordt gesloten.

53

De voorzitter. Ik stel voor om over te gaan tot stemming. Ik heb het nu twee keer langzaam gezegd. Ik kijk even de kring rond. Is iedereen er? Ik ga even bellen voor de zekerheid. O, mevrouw Holman.

Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Ik hoopte op een soort van lunchschorsing, zodat ik het met mijn fractie over de motie kan hebben. Het hoeft niet lang, een kwartiertje, als we niet gaan lunchen nu.

De voorzitter. We zijn zo klaar, want het zijn maar twee moties. Dat is het punt niet. U moet gewoon zeggen wat u wilt.

Janneke Holman (PvdA). Ik wil graag een kwartier schorsing.

De voorzitter. Oké, we gaan een kwartier schorsen. En we kunnen lunchen. Er is een lunch.

De vergadering wordt van 13.09 uur tot 13.32 uur geschorst.

Aan de orde is:

G.

Stemmingen debat inzake uitspraak zaak-De Mos/Guernaoui.

In stemming komt motie F.1 HvDH.

De voorzitter. De motie wordt verworpen met 10 tegen 35 stemmen.

In stemming komt de gewijzigde motie F.3 PvdD.

De voorzitter. De gewijzigde motie wordt aangenomen met 36 tegen 9 stemmen.

In stemming komt motie F.4 PVV.

De voorzitter. De motie wordt verworpen met 11 tegen 34 stemmen.

In stemming komt motie F.5 PVV.

De voorzitter. De motie wordt verworpen met 10 tegen 35 stemmen.

54

In stemming komt motie F.6 HvDH.

De voorzitter. De motie wordt verworpen met 21 tegen 24 stemmen.

In stemming komt de gewijzigde motie F.7 HSP.

De voorzitter. De gewijzigde motie wordt aangenomen met 35 tegen 10 stemmen.

In stemming komt motie F.8 VVD.

De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 36 tegen 9 stemmen.

In stemming komt motie F.9 SP.

De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 42 tegen 3 stemmen.

In stemming komt motie F.11 VVD.

De voorzitter. De motie wordt aangenomen met algemene stemmen. Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen.

Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. We hebben tegen de rehabilitatiemotie gestemd. Daar heb ik mij over uitgesproken in de media, maar ik vind dat het woord in de raad ook gevoerd moet worden. Ik spreek hier wel bij uit dat de heren De Mos en Guernaoui volwaardige raadsleden zijn. Dat waren ze en dat zijn ze voor ons. De motie ging over de positie van de wethouders. Dat vonden wij ingewikkeld. Over de motie van de VVD om het OM op te roepen tot duidelijkheid binnen een maand: wij zijn heel terughoudend in wat we wel of niet, of überhaupt, willen doen richting het OM. Wij zijn wel van mening, zoals in de overwegingen staat, dat we gebaat zijn bij een snelle afhandeling.

Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Wij hebben tegen de motie van de aanschuifvariant gestemd. Niet omdat wij niet vinden dat De Mos weer in het college hoort, maar omdat we vinden dat er partijen uit het huidige college moeten.

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voorzitter. Wij hebben tegen de aanschuifvariantmotie F.1 gestemd, omdat wij vinden dat dit na het debat niet meer aan de orde is. Wij hebben voor de motie over rehabilitatie van Hart voor Den Haag gestemd, waarbij ik wil aantekenen dat de raad niet gaat 55

over vertrouwen in raadsleden of rehabilitatie in die zin, want dat is natuurlijk aan de kiezer, maar het is een heel mooie manier om een klinkende vrijspraak te onderstrepen. Wij hebben voor motie F.7 van de HSP gestemd, waarbij we wel hopen dat het presidium de resultaten van het onderzoek voorlegt voordat er een voorstel komt.

Marieke van Doorn (D66). Voorzitter. We hebben tegen motie F.6 over rehabilitatie gestemd, omdat die motie wat ons betreft overbodig is. Ze zijn volwaardige raadsleden. De motie is dus niet nodig.

Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Ik kan me aansluiten bij de stemverklaringen van de heer De Vuyst en mevrouw Van Doorn over de rehabilitatiemotie. Wij hebben tegen de motie van de VVD over het OM gestemd, omdat wij terughoudend zijn in het OM oproepen tot dingen. Maar wie mijn eerste termijn heeft gehoord, heeft mij wel horen uitspreken dat we de hoop hebben dat er heel snel duidelijkheid komt van het OM.

Nur Icar (DENK). Voorzitter. Wij hebben tegen de rehabilitatiemotie gestemd, omdat wij in onze houding en inbreng al voldoende hebben aangetoond vertrouwen te hebben. We zien de motie dus als overbodig.

Kavish Partiman (CDA). Voorzitter. We hebben tegen de SP-motie gestemd. We vinden het belangrijk dat de informatiepositie voor iedereen gelijk is, maar we zien niet hoe deze motie iets toevoegt. Het is ook totaal niet handhaafbaar.

Judith Klokkenburg (CU/SGP). Voorzitter. We hebben tegen motie F.6 gestemd, met dezelfde motivatie als DENK.

Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Wij hebben voor de rehabilitatiemotie gestemd, omdat wij vroegen om een gebaar. Helaas zien we dat gebaar nog niet bij alle partijen. Dat is jammer.

Voorzitter: de heer Sluijs.

Aan de orde is:

H.

Actualiteitendebat aangekondigde blokkade van de A12.

De beraadslaging wordt geopend.

56

Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Door de klimaatgekkies is aangekondigd dat ze deze zaterdag opnieuw de A12 willen gaan blokkeren. Ik zal, even onvermoeibaar als zij, nooit opgeven om de orde en het gezag hoog in het vaandel te laten staan in deze mooie stad. Ik heb eerder gepleit voor het plaatsen van grote, hoge hekken rondom de Utrechtsebaan, al dan niet onder hoogspanning. Ik heb gevraagd om de traangasgranaten uit het vet te halen. Dat mocht allemaal niet baten, het was allemaal niet nodig en er zou worden opgetreden, maar we zagen de vorige keer toch dat uren- en urenlang al die klimaatgekkies op het asfalt geplakt zaten. Er waren ook nog huilbuien, afgewisseld met dikke krokodillentranen, van de heer Barker toen ze werden getrakteerd op een douche van het waterkanon, die wat ons betreft niet scherp genoeg afgesteld stond. Maar goed, zaterdag nieuwe ronden, nieuwe kansen. Het wordt tijd om deze keer wel het gezag te laten gelden. Daarom heb ik een motie voorbereid met de heer De Mos. Die heet Geen blokkade van de A12: verzoekt het college alles in het werk te stellen om nieuwe A12-blokkades te voorkomen en om, wanneer ze wel plaatsvinden, ze direct met alle beschikbare middelen op te heffen. De motie is ondertekend door de heren Kruis en De Mos, bij dezen gedoopt tot Team Waterkanon. We zien uit naar de beantwoording.

De voorzitter. Door de heer Kruis, daartoe gesteund door de heer De Mos, wordt de volgende motie (H.1 PVV) ingediend:

Motie H.1 PVV Geen blokkade van de A12 De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 mei 2023, ter bespreking van Actualiteitendebat aangekondigde blokkade van de A12 Constaterende, dat: • eerder aangekondigde wegversperringen hebben geresulteerd in urenlange blokkades. Overwegende, dat: • het gezag niet opnieuw getart mag worden. Verzoekt het college: • alles in het werk te stellen om nieuwe A12-blokkades te voorkomen en direct met alle beschikbare middelen op te heffen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging.

De heer Van Zanen. Voorzitter. Dank voor de aandacht hiervoor. Een blokkade van de A12 is niet toegestaan. Dat blijkt ook uit de beperking die ik aan de aangekondigde blokkade heb opgelegd. Tegen een blokkade van de A12 zal worden opgetreden. Een eventueel optreden zal gefaseerd zijn. Het moment van optreden en de wijze waarop dat gebeurd is

57

altijd afhankelijk van de veiligheid van demonstranten, politiepersoneel en derden. Er zal worden opgetreden. Ik leg heel graag na de demonstratie verantwoording af. Ik wijs deze motie af.

Sebastian Kruis (PVV). Dan treft u toch een teleurgesteld oppositieraadslid tegenover u, want dit is namelijk alle voorgaande keren ook gebeurd. Toen heeft de burgemeester ook gezegd dat het allemaal zou worden voorkomen, maar er is helemaal niets voorkomen. Er is echt totaal niets gebeurd vorige keer. Het heeft urenlang geduurd. En maar klagen, klagen en klagen. En elke keer zeggen dat je vreedzaam bent, wil nog niet zeggen dat je dat ook daadwerkelijk bent. Dus ik wil gewoon dat deze keer de A12 toegankelijk blijft. Ik wil dat de burgemeester deze keer wel toezegt aan de voorkant dat dat de absolute doelstelling is. Is de burgemeester met me eens dat het de vorige keer niet goed is gegaan met het voorkomen van de blokkade?

De heer Van Zanen. Er is zeven keer gedemonstreerd op een plek die ik zeer onwenselijk vind. Er is zeven keer opgetreden. Het is zeven keer een speciale en specifieke omstandigheid. De laatste keer heb ik vier uur lang en daarna drie uur lang in de raad uitvoerig tot bij wijze van spreken iedere seconde uitgelegd hoe het zat, buitengemeen gecompliceerd. Dat zal zaterdag niet anders zijn. Er is opgetreden en er is met mate opgetreden. Het demonstratierecht is een grondrecht. Als je te maken hebt met op meerdere plekken ernstige situaties en ernstig gevaar voor de openbare orde, dan is dat zo. Alle makkelijke praatjes van 'het kan meteen', 'het kan zo' en dat ik er geen verantwoording over heb afgelegd, wijs ik af. Dames en heren van de politie, van de hulpdiensten, overigens ook demonstranten hebben hun uiterste best gedaan vanuit hun verschillende rollen om ervan te maken wat ervan te maken is, ten behoeve van de veiligheid van iedereen in Den Haag. Om dan te zeggen dat er niet is opgetreden: ik wijs het af.

Robert Barker (PvdD). Ik ben benieuwd hoe de burgemeester ernaar kijkt dat door zijn optreden de weerstand toeneemt en juist de XR-demonstratie steeds groter wordt.

De heer Van Zanen. Ik ga niet in op veronderstellingen. Ik stel vast dat in een democratie demonstratierecht geldt. Als mensen daar op een manier gebruik van maken die ertoe leidt dat de claim wordt gelegd dat voor onbepaalde tijd - voor onbepaalde tijd! - een belangrijke ingangsroute op het midden van de dag wordt belemmerd, als er tegengewerkt wordt, dan kan ik niet anders - zeker in een stad waar meer dan tweeduizend demonstraties per jaar zijn, die met een blinddoek voor worden beoordeeld, iedere keer opnieuw - dan ingrijpen. Dan moet ik daarvoor staan. Dat doe ik op passende wijze. Ik kan niet voorzien wat de omstandigheden zaterdag zijn. Maar het is niet zo dat je kunt zeggen - dat ga ik ook niet doen - dat ik me erbij ga neerleggen dat de A12 50 meter van het Malieveld nu de permanente demonstratielocatie wordt. Dat kan ik niet toestaan, want ik moet iedere demonstratie opnieuw beoordelen, maar ook in gelijke mate. 58

Robert Barker (PvdD). Mijn vraag was hoe de burgemeester ernaar kijkt dat de weerstand groeit en dat die zorgt voor een steeds grotere demonstratie. Want we hebben natuurlijk gezien dat het OM preventief ging arresteren. We hebben het waterkanon gezien. Dat heeft er allemaal juist toe geleid dat er meer weerstand is tegen het gezag en dat de demonstratie steeds groter lijkt te worden. Ik zou graag daar nog wel een reflectie van de burgemeester op willen.

De heer Van Zanen. Als ik me daarbij zou neerleggen, zou dat een vrijbrief betekenen voor bijna strafbare handelingen. Ik zeg dat ook gewoon keihard nu, omdat ik wederom en tijdig in het openbaar een zeer goed gemotiveerde beperking heb opgelegd, die allang al bij de voorzieningenrechter had kunnen worden voorgelegd. Daar wordt niet voor gekozen. Dat is strategie. Ik leg me daar niet bij neer.

De voorzitter. Meneer Barker, laatste maal.

Robert Barker (PvdD). Mijn oproep zou ook eerder zijn om redelijk en proportioneel in te grijpen. We hebben gezien dat door de handelingen van het OM de weerstand juist is gegroeid. Heel veel mensen hebben zich uitgesproken tegen het mensen van hun bed lichten op wat uiteindelijk door de rechter is geoordeeld als onredelijke gronden. Dus mijn oproep zou zijn dat de burgemeester rekening houdt met de gevolgen van zijn actie. Dat zou mijn oproep zijn. Hopelijk neemt hij het mee en laat hij het waterkanon de volgende keer thuis.

De heer Van Zanen. Ik ben ervan overtuigd dat er door de professionals, maar ook aan de voorkant nu, in deze stad, met die lange traditie en grote ervaringen met buitengemeen spannende demonstraties, waar altijd uitgekomen wordt … Nu is er een partij die er bewust voor kiest om geen kennisgeving … Nou goed, u kent het verhaal. Ik heb u ook erover geïnformeerd. Ik heb die oproep ook gedaan. Ik vrees dat dat dit keer weer niet zal gebeuren. Ik zal natuurlijk altijd rekening houden met de fasering en met de omstandigheden, maar ja, op een gegeven moment grijp ik wel in.

Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Hart voor Den Haag is het eens met de beleidslijn van de burgemeester en vindt het ook goed dat hij de demonstraties aanstaande zaterdag in Den Haag heeft verboden en dat het alleen op het Malieveld mag. Maar we hebben wel vraagtekens bij de handhaafbaarheid. De vorige keer zagen wij dat er te laat en, als men dan niet luistert, ook te soft werd ingegrepen. Gaat de burgemeester het nu weer anders doen dan de vorige zeven keer? Want anders blijven deze organisaties doorgaan op die plek.

59

De heer Van Zanen. Even voor de duidelijkheid: er wordt geen demonstratie verboden. Deze demonstratie wordt gewoon netjes gefaciliteerd en zo hoort het ook. Op het Malieveld, prachtige plek, iedereen weet dat het daar gebeurt. Het wordt gewoon gefaciliteerd. Er wordt alleen een beperking opgelegd, zeer nauwkeurig gemotiveerd, en aan de voorkant en op tijd, zodat iedereen die het niet met mijn besluit eens is, naar de voorzieningenrechter kan gaan. U zegt vervolgens: te laat en te soft. Ik vind niet dat er te laat is opgetreden. U kent - u was erbij - de situatie van de vorige keer, die extra ingewikkeld was. Vervolgens wordt er, alle omstandigheden afwegende, opgetreden op een manier die passend is en die geen onnodig leed veroorzaakt. Er zal zaterdag opnieuw worden opgetreden. Als u terugkijkt naar met name de laatste twee, drie demonstraties, dan ziet u ook een opbouw in de aanpak.

Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Nogmaals, beleidsmatig zijn we het met u eens. De aankondiging is hartstikke goed en iedereen weet dit. Dus daar verschillen we niet van mening over. Maar aanstaande zaterdag gaan daar toch niet weer hele strijkorkesten gewoon staan, die nog kunnen voorbereiden, oefenen, toonstemmen et cetera, wat allemaal aanzuigende effecten heeft? Dat ook kinderen daar weer staan, omdat ze denken: het kan, het is veilig er gebeurt niets? Mijn fractie verzoekt u om dan sneller op de locatie in te grijpen waar het niet mag, zodat men wel gaat naar de locatie waar het wel mag. Het Malieveld is inderdaad, ben ik helemaal met de burgemeester eens, een uitstekende locatie om te demonstreren tegen wat ze maar willen.

De heer Van Zanen. U heeft ook in de brief waarmee ik u heb geïnformeerd, gezien wat ik ervan vind dat bijvoorbeeld kinderen in zo'n demonstratie gebracht worden, een demonstratie op een plek waar het niet mag. Demonstreren mag. Kinderen mogen dat ook. Daar gaat het helemaal niet om. Ik hoop dat iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt en weet dat er in Den Haag gewoon gedemonstreerd mag worden en op heel veel plekken, maar niet daar. Dat is één. Twee. Vervolgens zal er worden opgetreden. Hoe? Ik hoor wat u zegt. Daar ga ik geen toezeggingen over doen. Dat kan ik ook helemaal niet. Ik ga verantwoording afleggen na afloop en handelen naar beste bevind van zaken. U kunt daar weer een oordeel over geven.

De voorzitter. Meneer Guernaoui, voor de laatste maal.

Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Gaan er aanstaande zaterdag maatregelen worden genomen die eerder niet zijn genomen? Dan weten de mensen die zaterdag gaan demonstreren, ook eventueel de bekende Nederlanders, dat het niet zo zal gaan als de voorgaande keren.

De heer Van Zanen. Ik ga niet mijn modus operandi vertellen, maar u kunt ervan op aan dat we ook van de vorige keer weer hebben geleerd.

60

De voorzitter. Dit is een actualiteitendebat waar het college in principe drie minuten de tijd heeft om de beantwoording te doen. We hebben nu best wel wat interrupties waardoor dat natuurlijk opgerekt wordt. Dat is ook allemaal toegestaan, maar probeer de interrupties wat korter te houden. Dan kan de burgemeester de antwoorden misschien ook wat korter houden. Dan gaan we het instrument niet uithollen, want dat zou zonde zijn natuurlijk.

Gideon van Meijeren (FvD). De burgemeester geeft aan dat het blokkeren van de A12 wettelijk niet is toegestaan en dat daar ook tegen zal worden opgetreden. Mijn vraag is of dat optreden van de burgemeester erop gericht is om die blokkade te voorkomen of te beëindigen zodra die eenmaal plaatsvindt.

De heer Van Zanen. Alles is erop gericht om het te voorkomen. Ik heb niet voor niets een beperking opgelegd. Voor de rest zullen we zien wat er gebeurt.

Gideon van Meijeren (FvD). Als het niet lukt om de blokkade te voorkomen, is de burgemeester dan bereid om de volgende keer wel andere middelen in te zetten om toch zijn streven te kunnen bewerkstelligen?

De heer Van Zanen. Daar ga ik echt niet op vooruitlopen, want iedere keer merk ik dat de omstandigheden weer anders zijn. Ik hoop dat er gewoon op een vrolijke en plezierige manier door heel veel mensen wordt gedemonstreerd, alleen niet daar.

De voorzitter. De heer Van Meijeren voor de laatste maal.

Gideon van Meijeren (FvD). Extinction Rebellion geeft aan bewust strafbare feiten te plegen om hun idealen na te streven. In het licht daarvan vraag ik me af of de burgemeester Extinction Rebellion beschouwt als een activistische of als een extremistische organisatie.

De heer Van Zanen. Het heeft geen enkel nut om daar nu een discussie over te voeren. Ik heb ook geen enkele zin om welke organisatie dan ook te betitelen. Er zal een demonstratie plaatsvinden. Die heb ik een beperking opgelegd. Ik doe op iedereen een beroep. Kom vooral demonstreren. Dat kan ook heel goed in Den Haag. Dat mag ook in Den Haag. Daar zijn we ervaren in. Maar doe het niet daar.

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Is de burgemeester bereid om met de organisatie te spreken over demonstratie op een andere plek, bijvoorbeeld op de weg boven, tussen de Tweede Kamer en het ministerie van EZK, zodat het wel binnen zicht- en gehoorafstand is? Daar hecht de organisatie zeer aan. 61

De heer Van Zanen. Sterker nog, de kern van het debat dat ik voer met de organisatie, en namens mij natuurlijk ook mijn mensen - dat heeft u ook in de brief gelezen - is dat ook bij spannende demonstraties overleg helpt. Dat is goed voor de veiligheid van de demonstranten. Dat is goed voor andere mensen die daar eventueel last van zouden kunnen hebben. Dat heeft u ook in de antwoorden gezien van de minister in de Tweede Kamer op de schriftelijke vragen, die ik ook bijgevoegd heb. Maar overleg vindt niet plaats. Ja, er is getelefoneerd, maar nee, daar hebben ze geen zin in.

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Is de burgemeester het dan ook met de VVD eens dat als ze daar niet voor openstaan, de enige juiste weg ook is om stevig op te treden, omdat anders zou worden aangetoond dat het inzetten van dwangmiddelen loont in Den Haag?

De heer Van Zanen. Zo is het precies, maar dat wil niet zeggen dat de politie en de hulpdiensten niet aan de slag gaan met een gefaseerde manier die op maat is et cetera. Maar zeker, dit is de kern van de discussie.

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik zou willen concluderen dat ik hoor van de burgemeester dat hij inderdaad direct wil optreden, maar dat wel gefaseerd doet. Daarin hoor ik misschien iets minder verschil tussen de oproep in de motie en het antwoord van de burgemeester. Dat zal ik betrekken bij mijn stemadvies aan mijn fractie.

De heer Van Zanen. De motie wijs ik af. Er kan gefaseerd worden opgetreden. Er kan snel worden opgetreden. Er kunnen omstandigheden zijn die we helemaal nog niet kunnen voorzien. Het kan niet doorgaan. Het kan opeens verstandig gaan of heel plezierig. Het kan een heel klein clubje zijn. Ik zou het niet weten. Ik ga het dus ook niet zeggen. Dat is te makkelijk en doet geen recht aan mijn verantwoordelijkheid op weg daarnaartoe, ook mijn verantwoordelijkheid om de vrouwen en mannen die daar weer zullen staan, op een zo veilig mogelijke manier te laten werken.

Kavish Partiman (CDA). Bij de vorige demonstratie waren er op een gegeven moment schermen geplaatst langs die snelweg met doeken erop. Die dingen zijn op een gegeven moment vernield, omdat ze niet zo stevig waren. Op zich vond ik het een prima idee dat ze daar zijn neergezet. Ik weet dat de burgemeester niet veel kan zeggen over wat hij allemaal van plan is, maar - misschien kan ik het meegeven in plaats van vragen - kan de burgemeester er zorg voor dragen dat de schermen die daar worden geplaatst, als ze daar geplaatst worden, van wat steviger aard zijn, zodat ze wel overeind blijven deze keer?

62

De heer Van Zanen. Ik heb net in algemene zin gezegd - daar laat ik het ook even bij, ik hoop dat u daar begrip voor heeft - dat er iedere keer weer wordt geleerd.

Hera Butt (GroenLinks). Ik hoor de burgemeester het hebben over maatregelen van stevigere aard. Is de burgemeester het met GroenLinks eens dat het niet zo is dat steviger maatregelen per se de oplossing zijn?

De heer Van Zanen. Ik begrijp dat iedereen dit debat - daarom is het ook een actualiteitendebat kleurt op een wijze die hem uitkomt. Dat zou ik ook net zo gedaan hebben. Maar ik heb dit niet gezegd. Ik heb een beperking opgelegd. Die zal ik handhaven. Hoe dat gaat, kan ik uit veiligheidsoverwegingen echt niet zeggen. Er is geleerd. Maar het zal altijd passend zijn. Het zal altijd gefaseerd zijn. Het zal ook altijd passend zijn bij wat we willen. Daar laat ik het bij. Dus niet harder, nee, gewoon wat passend is. Maar er wordt wel gehandhaafd. Ik heb ook gezegd helemaal aan het begin dat er ook is gehandhaafd. Maar dat wordt misschien verschillend beoordeeld door aanwezigen hier.

Hera Butt (GroenLinks). Goed om te horen dat het niet per se betekent dat het harder zal zijn. Dit kan misschien ook betekenen, als ik u goed begrijp, dat misschien wel bepaalde maatregelen niet meer worden ingezet.

De heer Van Zanen. Daar ga ik niet op in.

De voorzitter. Buiten de microfoon zei de burgemeester: later natuurlijk wel. Meneer Kruis, een korte nog, dan hè?

Sebastian Kruis (PVV). Het wordt zaterdag hartstikke lekker weer, in tegenstelling tot de voorgaande keren. Ik ben dus bang dat straks het water wordt gezien als een soort verademing of verkoeling. Ik weet dat de burgemeester niet houdt van operationele adviezen, maar wellicht zou het een idee zijn om het water alvast in de koeling te zetten.

De heer Van Zanen. Ik geef er de voorkeur aan om dit advies naast me neer te leggen.

De voorzitter. Waarvan akte.

De beraadslaging wordt gesloten.

De voorzitter. De motie wordt aan het einde van de vergadering in stemming gebracht. 63

Aan de orde is:

J.

Voorstel van het college inzake Zienswijzeprocedure Begrotingswijziging 2023 t.b.v.

Investeringsagenda IPP Haaglanden februari 2023 (RIS314962).

K.

Voorstel van het college inzake Zienswijzeprocedure Uitbreiding rechtsgebied van de

gemeenschappelijke regeling De Plaspoelpolder (RIS315205).

De voorzitter. Deze onderwerpen worden gezamenlijk behandeld.

De beraadslaging wordt geopend.

Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Een bijdrage over het IPP, Het Industrieschap De Plaspoelpolder, is natuurlijk niet een onderwerp dat heel interessant klinkt en misschien zelfs ietwat stoffig, maar het is wel belangrijk. De gemeente zet met het voorliggende besluit een stap op weg naar het volledig bebouwen van groene ruimte, op de GAVI-kavel en de Westvlietweg. Dit terwijl de integrale afweging nog niet heeft plaatsgevonden. Die integrale afweging is hard nodig. Daarom de motie die ik samen met D66, VVD en HSP indien: verzoekt het college bij de Nota van Uitgangspunten een integrale afweging te presenteren voor de ontwikkeling van de GAVI-kavel; daarbij niet alleen in te gaan op het geheel bestemmen van deze kavel tot bedrijfsruimte maar ook in te gaan op andere mogelijke functies; specifiek onderzoek te doen naar natuur buiten de ecologische zone, met als doel dit mogelijk te reserveren als groene gebieden binnen het ruimtelijk raamwerk. Daarbij komt dat het IPP-besluit wat ons betreft sowieso te vroeg is. Daarom dienen we het amendement van D66 straks mede in en ondersteunen we ook de voorstellen van de VVD van harte. Het is wat ons betreft ook belangrijk om een keer goed ruimtelijk beleid te maken en echt te zorgen dat er een duidelijke afweging in het begin komt in plaats van dat we ons blindstaren op één uitkomst en dan bijvoorbeeld die uitkomst het IPP laten zijn.

Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). De motie die rondgestuurd is door de heer Barker, is veel uitgebreider. Klopt dat? Heeft hij die aangepast? Is er een nieuwe versie?

Robert Barker (PvdD). Ik zit even te denken. Het is een technisch ding. Er is een versie rondgestuurd. Die is aangepast na gesprekken met partijen. De versie die ik indien is anders, omdat ik op deze manier hoop een stap vooruit te zetten en te zorgen dat we echt een goede afweging maken.

64

Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Dan ga ik met alle plezier naar de laatste versie kijken.

De voorzitter. Als het goed is, hebben wij die ook gewoon binnen. Die zal straks dus in het systeem verschijnen.

Robert Barker (PvdD). Dank aan de heer Dubbelaar. Ik hoop op warme steun na het lezen van de nieuwe motie.

De voorzitter. De motie staat inmiddels in het systeem. U kunt die dus digitaal bekijken. Door de heer Barker, daartoe gesteund door de heer Noorlander, de heer De Ridder en mevrouw Faïd, wordt de volgende motie (K.1 PvdD) ingediend:

Motie K.1 PvdD Integrale afweging GAVI-kavel De raad van de gemeente Den Haag in vergadering bijeen op 25 mei 2023, ter bespreking van het gewijzigd voorstel van het college inzake voorstel van het college inzake Zienswijzeprocedure Uitbreiding rechtsgebied van de gemeenschappelijke regeling De Plaspoelpolder (RIS315205). Constaterende, dat: • de GAVI-kavel nu voor het grootste deel groen is en er op het kavel ecologisch waardevolle gebieden zijn die niet onderdeel uitmaken van een ecologische zone; • de GAVI-kavel door de gemeente vaak is genoemd als locatie voor allerlei bestemmingen. • het college werkt aan een NvU voor de GAVI-kavel; • voor de compensatie van de nieuwe Binckhorstontwikkelingen 4,6 ha nodig is. Van mening, dat: • het wenselijk is dat een integrale afweging wordt gemaakt van wat een wenselijke bestemming is van de GAVI-kavel; • bij deze afweging ook de bestaande situatie relevant is; • een logisch moment om de afweging tussen bestemmingen te maken is als ruimtelijke besluitvorming plaatsvindt.

Verzoekt het college: • bij de Nota van Uitgangspunten een integrale afweging te presenteren voor de ontwikkeling van de GAVI-kavel; • daarbij niet alleen in te gaan op het geheel bestemmen van deze kavel tot bedrijfsruimte maar ook in te gaan op andere mogelijke functies; • specifiek onderzoek te doen naar natuur buiten de ecologische zone (in elk geval aan de kant van Tedingerbroekplas) met als doel dit mogelijk te reserveren als groene gebieden binnen het ruimtelijk raamwerk. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging.

65

Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter. We hebben het over het IPP, maar vooral over het IPP dat in de Vlietzone iets gaat doen. De Vlietzone is een ongelooflijk mooi en belangrijk gebied voor Den Haag en de regio. We willen als VVD, en ik denk eigenlijk de hele raad en het college ook wel, dat we de komende jaren integraal de ontwikkeling van dit gebied laten ontstaan. Maar dat kan alleen als we dat gezamenlijk doen met de buurgemeenten Leidschendam-Voorburg en Rijswijk, en natuurlijk onze provincie. We hebben dus een duidelijke visie en een duidelijk juridisch-planologisch kader nodig waarbinnen je die ontwikkeling kan laten plaatsvinden. En juist die mis ik. Er zijn meerdere documenten, kaders, visies, akkoorden, maar waar vind je nou de echte hoofdvisie, een kapstok waaraan we andere documenten kunnen ophangen? Ik heb begrepen van het college dat het nog bezig is met het toekomstbeeld van de provincie. Dat zou een onderdeel kunnen zijn van het juridischplanologisch kader, maar hoe gaat dit nou verder? Hoe zorgen we ervoor dat die visie, want dat is nu niet een planologisch kader, ook echt een planologisch kader wordt? Kan ik dan ook de toezegging krijgen dat we gaan toewerken naar dat juridisch-planologisch kader voor de hele Vlietzone, eigenlijk een soort structuurvisie voor dit gebied? Wij gaan daar niet alleen over als gemeente. Andere gemeenten gaan er ook over.

Het is logisch dat de provincie dat doet. Maar als zij dat nou niet doen want ze hebben ons al eerder verrast, begreep ik - kunnen wij dat dan gaan doen? Want ik wil dat we voortgang boeken op dit gebied, en zo integraal mogelijk. Daarnaast vind ik dat het college nog wel erg hard van stapel loopt met deze twee voorstellen. Meneer Barker zei het net ook al. Het college wil nu aan de slag met een aantal gebieden, uitbreidingsgebieden ook, terwijl er nog helemaal geen plan ligt. Dat vind ik wat voorbarig. We willen toch eerst met elkaar een beeld hebben van wat we willen voordat we iets gaan doen in dit gebied? We begrijpen ook wel heel goed dat we onze bedrijventerreinen beter willen gebruiken, dus de Westvlietweg beter gebruiken, maar daar moet je wel een belangrijk plan voor hebben. De VVD snapt ook nog wel dat het IPP daar een belangrijke rol in heeft en we steunen dan ook het amendement dat D66 zo meteen indient, dat stelt dat we nu nog niet willen toekomen aan de uitbreiding van het restgebied op plekken waar nu nog niet de bestemming bedrijventerrein op rust, maar juist alleen de uitbreiding voor de Westvlietweg. Maar ik wil daar iets aan toegevoegd hebben. Ik wil toegevoegd hebben dat het IPP op de Westvlietweg niet zomaar grote zaken kan aanpakken en veranderen zonder dat onze gemeenteraad daar een uitspraak over heeft gedaan.

Daarom de volgende motie, met als dictum: verzoekt het college het IPP geen grote ontwikkelingen te laten vormgeven op het bedrijventerrein Westvlietweg voordat de gemeenteraad van Den Haag een duidelijke opdracht en kaders heeft vastgesteld voor de Vlietzoom in zijn geheel en het bedrijventerrein Westvlietweg in het bijzonder; het IPP betrokken stakeholders te laten betrekken bij de kleine ontwikkelingen die het IPP voornemens is te doen en de gemeente daarover te laten informeren; en de gemeenteraad over de manier waarop dit gerealiseerd wordt te informeren. De motie wordt mede ingediend door Ralf Sluijs van Hart voor Den Haag, Robert Barker van de Partij voor de Dieren, Hinke de Groot van het CDA, Fatima Faïd van de HSP en Judith 66

Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP. De VVD zal deze motie ook randvoorwaardelijk maken voor instemming. Maar gezien het aantal handtekeningen, moet dat goed komen.

Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik heb een informatieve vraag over uw amendement. De inspreker gaf aan dat op de Westvlietweg wordt gemorreld aan de groene contouren. Ik had eigenlijk de indruk dat u dat probeerde te ondervangen met uw amendement, maar ik weet dat niet helemaal zeker. Ik haal dat er niet helemaal uit. Hecht ik nu te veel waarde aan uw amendement of kunt u me toch verblijden?

De voorzitter. Het is een motie waar we over spreken.

Rutger de Ridder (VVD). Volgens mij kan een gemeenteraad nooit te veel waarde hechten aan iets wat de VVD indient. Wat dat betreft kunt u het gerust steunen, meneer De Vuyst. Maar belangrijk is dat we met deze motie zeggen dat het IPP wel rechtsbevoegdheid krijgt door het amendement dat de heer Noorlander zo meteen indient, maar dat, als ze eenmaal die rechtsbevoegdheid hebben, dat nog niet wil zeggen dat ze ook heel grote dingen mogen doen, omdat ik vind dat je het integraal zou moeten bekijken voor de hele Vlietzoom. Als we er eenmaal aan toe zijn om te denken dat de GAVIkavel misschien toch een deel of geheel of whatever bedrijventerrein moet worden, dan zouden we dat in samenhang met elkaar moeten kunnen zien: uitplaatsen van grote transportbedrijven, andere zaken, en misschien ook juist wel dat groen. Maar het is wel goed dat het IPP iets handhavend kan optreden, wat nu niet kan. Dat is precies hetgeen wat dit zou kunnen regelen.

De voorzitter. Door de heer De Ridder, daartoe gesteund door de heer Sluijs, de heer Barker, mevrouw De Groot, mevrouw Faïd en mevrouw Klokkenburg, wordt de volgende motie (J.1 VVD) ingediend:

Motie J.1 VVD Duidelijke opdracht voor het IPP De raad van de gemeente Den Haag in vergadering bijeen op 25 mei 2023, ter bespreking van het gewijzigd voorstel van het college inzake voorstel van het college inzake Zienswijzeprocedure Uitbreiding rechtsgebied van de gemeenschappelijke regeling De Plaspoelpolder (RIS315205). Constaterende, dat: • de uitbreiding rechtsgebied van het bedrijventerrein Westvlietweg voor het IPP, het IPP rechtsbekwaam maakt op dat bedrijventerrein. Overwegende, dat: • het goed is dat het IPP daardoor op het bedrijventerrein Westvlietweg kan optreden tegen onwenselijke situaties en kleine aanpassingen kan doen die het bedrijventerrein aantrekkelijker maken; • het IPP door deze uitbreiding de mogelijkheid heeft om grote ontwikkelingen te onderzoeken en vorm te geven op het bedrijventerrein Westvlietweg.

67

Van mening, dat: • het onwenselijk is als het IPP het bedrijventerrein Westvlietweg op grote schaal gaat aanpassen of verbouwen voordat de gemeenteraad van Den Haag een duidelijke integrale visie en plan heeft vastgesteld voor de Vlietzoom, inclusief de GAVI-kavel waar een afweging in is gemaakt op onder meer de verdeling van economie, sport, groen. Verzoekt het college: • het IPP geen grote ontwikkelingen mag vormgeven op het bedrijventerrein Westvlietweg voordat de gemeenteraad van Den Haag een duidelijke opdracht en kaders heeft vastgesteld voor de Vlietzoom in zijn geheel en het bedrijventerrein Westvlietweg in het bijzonder; • het IPP betrokken stakeholders te laten betrekken bij de kleine ontwikkelingen die het IPP voornemens is te doen en de gemeente daarover te laten informeren; • de gemeenteraad over de manier waarop dit gerealiseerd wordt te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging.

Joren Noorlander (D66). Voorzitter. Met het voorstel voor de uitbreiding van het rechtsgebied van het IPP sorteert het college voor op de eventuele ontwikkeling van de GAVI-kavel en de uitbreiding van het bedrijventerrein Westvlietweg. Het is een vreemde beslissing om dit nu aan ons voor te leggen, aangezien we als raad nog moeten beslissen over de invulling van de GAVI-kavel en over de visie op de algehele Vlietzone. De Vlietzone wordt namelijk genoemd als een soort duizenddingendoekje voor bijvoorbeeld sportvelden voor de Binckhorst, als recreatieoverloopgebied, groenblauwe ader in de regio, een kansengebied voor woningbouw en uitbreiding van bijvoorbeeld bedrijventerrein. Ook heeft de provincie een toekomstbeeld opgesteld dat wij nog helemaal niet besproken hebben in onze raad. In de schaarse ruimte die daar is, moeten we keuzes maken. Het een kan wel en het ander kan niet. Voor mijn fractie voelt het maken van een beslissing over de uitbreiding van het rechtsgebied van het IPP als een stap te ver, aangezien we nog helemaal niet hebben bepaald wat er met de nieuw toe te voegen gebieden gaat gebeuren. Dit is dus te voorbarig. Graag zien wij dan ook eerst de planologische besluitvorming over de GAVI-kavel en de Vlietzone plaatsvinden, voordat wij besluiten over de uitbreiding van het rechtsgebied, met de zoeklocaties voor bedrijventerreinen.

Hier heb ik dan ook twee amendementen voor. Het eerste amendement is op punt K, Voorstel van het college inzake Zienswijzeprocedure Uitbreiding rechtsgebied van de gemeenschappelijke regeling De Plaspoelpolder. Het amendement heet Eerst een plan. Dat besluit om het dictum te vervangen met het volgende dictum: 'aan het college kenbaar te maken wel een zienswijze in te dienen met betrekking tot de ontwerpuitbreiding rechtsgebied van IPP, zoals aangegeven op de kaart (zie bijlage 1). Met in de zienswijze: - Dat de raad geen bezwaren heeft op de voorgestelde gebieden waarop op dit moment reeds een bedrijfsbestemming rust, omdat het belangrijk is snel aan de slag te gaan met het bestaande bedrijventerrein aan de Westvlietweg;

68

- Dat de raad wel bezwaar heeft met betrekking tot de verder uitbreiding van het rechtsgebied van het IPP op dit moment, omdat er voor de overige gebieden op zijn vroegst een besluit voor uitbreiding van het rechtsgebied genomen kan worden op het moment dat er planologische besluitvorming over de zoeklocaties door de raad heeft plaatsgevonden.' Dit amendement wordt mede ingediend door de heer Barker van de Partij voor de Dieren, de heer De Ridder van de VVD, de heer Sluijs van Hart voor Den Haag, de heer De Vuyst van GroenLinks en mevrouw De Groot van het CDA. Logisch gevolg is dat de gemeente Den Haag een zienswijze indient op de begrotingswijziging van de Investeringsagenda. Dat is punt J van de agenda. Die zienswijze is geformuleerd in het dictum van het amendement genaamd Bestemmingsreserve. Het is een heel lang dictum en ik vroeg me eigenlijk af of ik het hierbij zou kunnen laten.

De voorzitter. U heeft er een vrij korte toelichting bij. Wellicht kunt u de toelichting voorlezen. Dan hebben we allemaal helderheid over wat het dictum behelst.

Joren Noorlander (D66). Graag: 'Dit amendement maakt de begrotingswijziging in overeenstemming met de zienswijze van de raad …' - het vorige amendement dat ik indiende '… over het rechtsgebied van de gemeenschappelijke regeling De Plaspoelpolder. Anders zou de voorgestelde begrotingswijziging ook over een gebied gaan dat geen onderdeel is van het rechtsgebied van het IPP Haaglanden.' Dit amendement dien ik in samen met de heer De Ridder van de VVD, mevrouw De Groot van het CDA, de heer Sluijs van Hart voor Den Haag en meneer De Vuyst van GroenLinks.

De voorzitter. Door de heer Noorlander, daartoe gesteund door de heer De Ridder, mevrouw De Groot, de heer Sluijs en de heer De Vuyst, wordt het volgende amendement (J.A D66) voorgesteld:

Amendement J.A D66 Bestemmingsreserve De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 mei 2023, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Zienswijzeprocedure Begrotingswijziging 2023 t.b.v. Investeringsagenda IPP Haaglanden februari 2023, (RIS314962). Besluit om dictumpunt II onder a, te vervangen door het volgende dictum: • het IPP Haaglanden is een gemeenschappelijke regeling die in opdracht en met instemming van de gemeente Den Haag en de gemeente Rijswijk project- en uitvoeringswerkzaamheden kan verrichten, die verband houden met het realiseren van werkgelegenheid in de ruimste zin van het woord. Dit gebeurt binnen de kaders die de gemeenten stellen. De gemeente Den Haag is verantwoordelijk voor de planologische en beleidsmatige kaders waarbinnen mogelijkerwijs het IPP acteert op locaties binnen de gemeentegrenzen van Den Haag. Voor de locaties Westvlietweg en GAVI-kavel worden een plan van aanpak en Nota van Uitgangspunten opgesteld. Bij de planvorming en mogelijke latere uitvoering heeft de gemeente, gelet op haar ruimtelijke en publiekrechtelijke verantwoordelijkheden, de regie. Hierbij wil zij gebruik kunnen maken van de expertise, ervaring en (financiële) slagkracht van het IPP als 69

uitvoeringsorganisatie. De raad heeft geen bezwaar tegen het instellen van de betreffende bestemmingsreserve, voor zover hiermee niet vooruit gelopen wordt op uitbreiding van het rechtsgebied van het IPP Haaglanden, waarover de raad voor specifieke delen wel bezwaren heeft. De raad geeft daarom mee de bestemmingsreserve alleen van kracht te laten zijn voor het rechtsgebied van IPP Haaglanden waar reeds de bestemming bedrijf van toepassing is. Binnen bovengenoemde randvoorwaarden kan de raad instemmen met de voorgestelde begrotingswijziging. De voorzitter. Door de heer Noorlander, daartoe gesteund door de heer Barker, de heer De Ridder, de heer Sluijs, de heer De Vuyst en mevrouw De Groot, wordt het volgende amendement (K.A D66) voorgesteld:

Amendement K.A D66 Eerst een plan De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 22 mei 2023, ter bespreking van Zienswijzeprocedure Uitbreiding rechtsgebied van de gemeenschappelijke regeling Industrieschap De Plaspoelpolder (RIS315205). Besluit om het dictum te vervangen met het volgende dictum: • aan het college kenbaar te maken wel een zienswijze in te dienen met betrekking tot de ontwerp- uitbreiding rechtsgebied van IPP, zoals aangegeven op de kaart (zie bijlage 1). Met in de zienswijze: − dat de raad geen bezwaren heeft op de voorgestelde gebieden waarop op dit moment reeds een bedrijfsbestemming rust, omdat het belangrijk is snel aan de slag te gaan met het bestaande bedrijventerrein aan de Westvlietweg; − dat de raad wel bezwaar heeft met betrekking tot de verder uitbreiding van het rechtsgebied van het IPP op dit moment, omdat er voor de overige gebieden op zijn vroegst een besluit voor uitbreiding van het rechtsgebied genomen kan worden op het moment dat er planologische besluitvorming over de zoeklocaties door de raad heeft plaatsgevonden. De amendementen maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging.