RIS315951 Onderzoeksrapportage Gelijke onderwijskansen Den Haag 2022

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Hilbert Bredemeijer Wethouder van Onderwijs, Jeugd en Sport

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10555196 RIS315951 Contactpersoon

Bart ten Bosch Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Datum

Telefoonnummer

27 juni 2023

14070

Onderwerp

bart.tenbosch@denhaag.nl

E-mailadres

Onderzoeksrapportage Gelijke onderwijskansen Den Haag 2022

Geachte voorzitter, Meer kansengelijkheid in het Haagse onderwijs: ‘We willen dat alle kinderen en jongeren de kans krijgen om zich optimaal te ontwikkelen en het beste uit zichzelf te halen. Het maakt daarbij niet uit wat het opleidingsniveau, het inkomen of de herkomst van hun ouders is of in welke wijk ze opgroeien’. Deze ambitie is een topprioriteit in de Haagse Educatieve Agenda (HEA) 2022 – 2026 Kiezen voor Kansen (RIS311077). Om een feitelijk en cijfermatig beeld te krijgen van de kansengelijkheid in Den Haag monitort het college het ingezette beleid langs verschillende indicatoren. De ontwikkelingen worden deels inzichtelijk gemaakt middels de HEA-monitor op de website Den Haag in Cijfers. De HEA-monitor wordt enerzijds gevoed door openbare data van o.a. het CBS, DUO en CentERdata. Anderzijds zet het college gericht onderzoek uit naar elementen die onderdeel uitmaken van kansengelijkheid. Met deze brief sturen wij u de onderzoeksrapportage Gelijke onderwijskansen in Den Haag (Oberon, 2022) toe om u zo te informeren over de huidige situatie inzake kansengelijkheid met betrekking tot de thema’s overgangen en schoolroutes. Focus op deze thema’s komt voort uit het actieplan schooladvisering (RIS311894) en de Haagse Educatieve Agenda. In de rapportage is tevens aandacht voor het lerarentekort en de impact van Covid-19 op het Haagse onderwijs.

Echter dient te worden benoemd dat in het onderzoek data zijn gebruikt uit 2020 en 2021. Met betrekking tot de thema’s lerarentekort en de impact van Covid-19 op het onderwijs zijn meer recente inzichten beschikbaar. Daarom worden deze thema’s in deze brief buiten beschouwing gelaten. Het onderzoek is gebaseerd op kwantitatieve data en gaat niet in op onderliggende oorzaken en biedt geen oplossingsrichtingen aan. Onderstaand treft u een aantal inzichten uit het onderzoek. -

Het gemiddelde schooladvies dat leerlingen op Haagse scholen krijgen is vergelijkbaar met een vmbo theoretische leerweg (tl)/havo-advies en daarmee gelijk aan het landelijk gemiddelde.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10555196

-

-

-

-

-

-

De gemiddelde adviesafwijking (schooladvies en het toetsadvies naar aanleiding van de centrale eindtoets) in Den Haag is jaarlijks om en nabij nul. Anders gezegd: de schooladviezen komen gemiddeld genomen overeen met het toetsadvies op basis van de eindtoets. De verschillen tussen Den Haag en de G4 (met uitzondering van Amsterdam) zijn zeer klein. De mate waarin het schooladvies afwijkt van het toetsadvies hangt samen met het opleidingsniveau van ouders. Een verdiepende analyse laat zien dat het beeld dat leerlingen van laagopgeleide ouders over de gehele linie voorzichtig geadviseerd worden en dat dit het gevolg is van het opleidingsniveau van ouders, genuanceerd moet worden. Het onderzoek laat zien dat het vooral de leerlingen met een beroepsgericht advies (vmbo) zijn waarbij het schooladvies lager ligt dan de eindtoetsscore. Omdat vooral leerlingen met lager opgeleide ouders dergelijke adviezen krijgen worden zij relatief vaak ‘ondergeadviseerd’, maar niet doordat zij lager opgeleide ouders hebben. Het opleidingsniveau van ouders is minder bepalend voor de schoolroute die leerlingen in het voortgezet onderwijs volgen; leerlingen met lager opgeleide ouders stromen in Den Haag niet vaker of minder vaak af of op dan leerlingen met hoger opgeleide ouders. De schoolloopbanen lopen steeds meer gelijk. Het aantal leerlingen dat doubleert neemt af.

Leerlingen met ouders die maximaal mbo-niveau 4 geschoold zijn blijven relatief vaker zitten ten opzichte van leerlingen met ouders die beschikken over een afgeronde hbo of wo-opleiding. Leerlingen maken verschillende keuzes na het behalen van hun schooldiploma. Leerlingen van ouders die hbo+ geschoold zijn kiezen er gemiddeld vaker voor om na het behalen van hun vmbo tl- of havodiploma te stapelen (leerlingen met een vmbo-tl diploma kunnen doorstromen naar de havo en leerlingen met een havodiploma naar het vwo) dan leerlingen met (maximaal) mbogeschoolde ouders. Deze leerlingen kiezen er vaker voor om direct door te stromen naar het mbo of hbo. De verschillen tussen deze groepen zijn de afgelopen jaren wel kleiner geworden en dan met name in de doorstroom van vmbo-tl naar havo. Ook kiezen kinderen van ouders met een womaster er steeds minder vaak voor om na het behalen van een havodiploma door te stromen naar het vwo.

Het college is voortdurend met de schoolbesturen en andere relevante HEA-partners in gesprek om de overgang voor leerlingen van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs zo soepel en eerlijk mogelijk te laten verlopen. Daarbij vormen zowel schooladvisering als de eerste weken in het voortgezet onderwijs onderdeel van gesprek. De nieuwe inzichten voortkomend uit het onderzoek worden in deze gesprekken meegenomen. Tot slot dient te worden benoemd dat in sommige onderzoeksrapportages de terminologie hoog en laag opgeleid wordt gehanteerd om groepen met elkaar te vergelijken. Omwille van de vertaling van de inzichten is dit zo overgenomen in deze brief. Het college is echter van mening dat hoog en laag opgeleid onvoldoende recht doet aan de waardering van de verschillende opleidingen. Omdat landelijk beleid ontbreekt zoekt het college naar een passend alternatief. Met vriendelijke groet, de wethouder van Onderwijs, Jeugd en Sport Hilbert Bredemeijer

2/2