RIS315926 Initiatiefvoorstel HvDH Geef kunst in Zuidwest de ruimte

Voorwoord Dit Initiatiefvoorstel is gebaseerd op een aantal onderdelen die in de Structuurvisie Zuidwest Den Haag en de Ontwikkelvisie Groen stedelijk en vitaal aan de orde komen. Het sluit aan op de thema’s bewegen (gezondheid), kunst, werkgelegenheid en structuur in de wijken Moerwijk, Morgenstond, Bouwlust en Vrederust. De aanpak van Zuidwest Den Haag ontbeert een of meerdere stimulansen. Een nieuw thema. De nadruk ligt bij de structuurvisie Zuidwest op een woningbouwprogramma en mobiliteit. Het toevoegen van stedelijke kwaliteit is beperkt. De werkgelegenheidsideeën zijn mager, een economisch concept blijft erg steken in herhaling van praatjes met weinig creativiteit. De wijkcoöperaties komen niet van de grond en andere concepten zijn herhalingen van de werkgelegenheidspolitiek uit de jaren 80 en 90. Uitgewerkte creativiteit, om het eens met het lied van Cornelis Vreeswijk te zeggen: Tiznix. De Kunstvisie van Hart voor Den Haag kan wonderwel passen in de structuurvisie van Den Haag. Een ander deel van onze visie is de gedachte welke is neergeslagen in het initiatiefvoorstel van het toenmalig raadslid van de VVD mevr. Det Regts en zoals dat onlangs nog besproken werd in het symposium van Vrienden van Den Haag op 10 juni 2023. (De Haagse Lanen, Een Haagse tuin met Haagse lanen). De Raad heeft haar initiatief overgenomen en het plan kan worden uitgevoerd.

Ook besprekingen met de toenmalige directeur van de grootste kunstinstelling het Koorenhuis hebben bijgedragen aan dit onderstaande concept. Grappig is dat Den Haag, als het gaat om initiatieven op het terrein van Kunst, een grote naam heeft. Het Holland festival begon hier, dat hebben we naar Amsterdam laten vertrekken en de open wond van het verlies van het North Sea Jazz festival wordt nog jaarlijks gevoeld. Evenals het vertrek van de Nationale Opera. Het omkatten van het Gemeentemuseum na meer dan 80 jaar, is vernietigen van een grote internationale naam geweest.

Geef kunst in Zuidwest de ruimte (RIS315926)

2

Inhoud De route ........................................................................................................................................................... 4 Kunsttoerisme .................................................................................................................................................. 5 Onderhoud ....................................................................................................................................................... 6 Mobiliteit ......................................................................................................................................................... 7 Gezondheid en sport ........................................................................................................................................ 7 Ateliers............................................................................................................................................................. 8 Nog meer kunstzinnigheid ................................................................................................................................ 9

Geef kunst in Zuidwest de ruimte (RIS315926)

3

De route Maak in elke wijk van Zuidwest een circuit met gebruikmaking van het aanwezige groen en wandelpaden. In het bijzonder langs de lange lijnen, Haagse lanen. Maak zo mogelijk voor elk circuit het Zuiderpark als beginpunt en maak een kruis -en wisselpunt aan de Leyweg, en sluit af (kan ook startpunt zijn) aan de kant van de Lozerlaan met een beeldenpark in het groen. Bouw hierom heen economische en werkgelegenheid activiteiten. Alle routes vormen tezamen aansluitend ook een samenhangend geheel. De kunst in de openlucht moet robuust zijn. Derhalve is het voorstel om beeldenroutes te maken. Het Zuiderpark is al een eind op weg om een beeldentuin te worden, versterk dat. De routes zijn per wijk van een ander thema te voorzien. Om de kunst toegankelijk te houden en aan te sluiten bij de belevingswereld van de bewoners moeten selecties komen van te begrijpen kunst. Tevens moet gebruik gemaakt worden van de aanwezige beelden in Zuidwest Den Haag. Niet als verloren element maar ingepast in de beeldenroute. Bovendien dient de gevelkunst, waarop mevrouw Arp van de SP ons wees, onderdeel uitmaken van de beeldenroute. Een hoogwaardig cultureel en kunstzinnig element aan deze stadswijken toevoegen zou werkelijk een andere beleving geven.

*Vigeland Beeldenpark

Geef kunst in Zuidwest de ruimte (RIS315926)

4

Kunsttoerisme De opzet moet zijn dat het internationaal toerisme bevorderd. Een toevoeging om naar de stad Den Haag te komen. Het moet ook aansluiten bij een ander element van beeldenkunst: het Beeldenmuseum aan Zee. Positioneer Den Haag als Europese hoofdstad van buitenkunst met permanente openbare beeldentuinen en beeldenroutes. Creëer een onderscheidend logo van de stad. Als de stad hier vol voor gaat en ook een structuurvisie op kunst in de buitenruimte wil aannemen dan moet dit slagen. Zoals ooit het Gemeentemuseum (wat een mooie onderscheidende naam was, in plaats van het generieke begrip Kunstmuseum) in staat was om internationale allure te verwerven. Is dat alles? Nee dat is niet alles. Rondom deze route kan economische activiteit ontstaan. In de eerste plaats zou op verblijfstoerisme gerekend kunnen worden. Wellicht dat er ook binnen de hoeveelheid economische voorzieningen die voorzien zijn in de structuurvisie hier ruimte is om dit bijvoorbeeld op de Leyweg te realiseren.

Geef kunst in Zuidwest de ruimte (RIS315926)

5

Onderhoud We gaan ervanuit dat er een bewoners-/beheercommissie komt met toepassing van de constructie uit de gemeentewet artikel 83. Die zorgt voor het beheer en onderhoud en de nieuwe plaatsingen verzorgt. Het schept werkgelegenheid voor het onderhoud aan de beelden en van de openbare ruimte. Deze werkzaamheden kunnen dan uitgevoerd worden door werklozen uit de buurt en in de vorm van een wijkwerkbedrijf. Een deel van de beelden kunnen ook geplaatst worden door de galeries in de stad. Zo kan één van de vier routes worden ingericht als galerie voor beeldenkunst. Hier speelt dat ook de Pulchri Studio een vooraanstaande rol dient te krijgen, wellicht kan het als deskundige deelnemen in de commissie ex artikel 83. Als er een commerciële variant kan komen dan is voor het onderhoud en beheer ook de vorm van een wijkcoöperatie een keuze. Voor de toelichting, verklaring en geschiedenis worden alle objecten inclusief de gevelkunst voorzien van een scan-mogelijkheid. Daarnaast moet in een eenheid toelichtende bordjes bij de kunstobjecten geplaatst worden. Laat de academie voor beeldenkunst hier eens een ontwerpwedstrijd van te maken. Winnaar krijgt zijn design uitgevoerd.

Geef kunst in Zuidwest de ruimte (RIS315926)

6

Mobiliteit In het Zuiderpark en aan het eindpunt kunnen elektrische vervoermiddelen gehuurd worden (hier denken aan kleine opvouwbare elektrische fietsen of steps). De verhuur en reparaties kunnen ook door de wijkcoöperaties uitgevoerd worden.

Gezondheid en sport In de structuurvisie wordt herhaaldelijk gerefereerd aan de gezondheidszorg. In feite reikt het slechts éen middel aan namelijk meer bewegen. Elk beeldencircuit is een uitnodiging om van een aantrekkelijk route gebruik te maken, voor de ouderen uit de buurt moeten de paden in principe met een rollator bruikbaar zijn. Dat betekent ook voldoende bankjes en waterfonteinen waar tijdens de wandeling gebruik van gemaakt kan worden. De mogelijkheid om ambulante handel, kraampjes voor koffie of thee gelegenheid te geven om zich langs de route te plaatsen. Ook kan gedacht worden aan een permanente kiosk per beeldenroute. Ofschoon de beeldenroutes het hele jaar door bereikbaar zijn is, te verwachten dat dit op de mooie dagen en in vakanties drukker zal zijn. En als er ook toerisme door georganiseerd dagbezoek geregeld kan worden dan liggen daar andere voor de hand liggende mogelijkheden dat de voorzieningen langs de routes beschikbaar zijn. Andere mogelijkheden zijn om bijvoorbeeld in aansluiting van de City Pier City een 10 kilometer run te organiseren.

Geef kunst in Zuidwest de ruimte (RIS315926)

7

Ateliers Om het karakter van een creatieve sfeer omgeving te maken zouden in of rondom het routekruispunt ruimte moeten komen voor een gebouw met ateliers voor kunstenaars en ambachtslieden. Dat zou ook het eindpunt kunnen zijn bij de Lozerlaan (Uithof) of Dekkershoek. Voor hen zou ook een wisseltentoonstelling tot de mogelijkheden kunnen behoren. De ateliers moeten wel op tijdelijke basis voor een periode van maximaal 3 jaar beschikbaar zijn om de mogelijkheid te scheppen om jong talent en beginnende creatievelingen mogelijkheden te verschaffen. Op de Leyweg een gemeentelijke galerie voor “Beelden in Den Haag“ te openen, als het kan in samenwerking met het museum Beelden aan Zee of met de Galeriehouders in de binnenstad. Hierin kan een breder aanbod van te kopen kunst worden aangeboden. Het gebouw zelf dient ontworpen te zijn als een kunstobject De Leyweg zal zoveel mogelijk, met functies van de beeldenroute moeten worden ingericht, om de functie van economische motor van Zuidwest te blijven/gaan vervullen. Daar is meer voor nodig; wellicht volgt hier binnenkort ook een initiatiefvoorstel over.

Geef kunst in Zuidwest de ruimte (RIS315926)

8

Nog meer kunstzinnigheid Vanuit de oud-directeur van het Koorenhuis, kwam de suggestie om met het rijke popverleden van Den Haag om te kijken of er langs diezelfde kunstroutes niet een mogelijkheid gecreëerd kan worden om muziek en de muzikanten uit die buurt een open platform te geven door wekelijks toe te staan dat op nader aan te wijzen plekken ongeregeld beperkte optredens gerealiseerd kunnen worden. Integreer de muziek. Maar de optie ZuidLarenstraat staat ook en zou een rol moeten kunnen vervullen. Maar dit is een terzijde optie. Als het niet lukt met de huidige initiatieven van een popmuseum, dat zou jammer zijn maar begin dan zelf als stad een muziekmuseum. Doe dat aan het eindpunt van de beeldenroute. De gemeente neemt het initiatief om de beginnen met het aanleggen van een collectie van popmuziek, en muziekinstrumenten en een digitale weergave van grote concerten.

Geef kunst in Zuidwest de ruimte (RIS315926)

9

Raadsbesluit De gemeenteraad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen d.d..........., gelezen het initiatiefvoorstel ‘Geef kunst in Zuidwest de ruimte’ van de raadsleden Constant Martini en Coen Bom van Hart voor Den Haag, besluit: 1. Een beeldenroute aan te leggen langs de Haagse lanen in Zuidwest Den Haag, in elke wijk een route die tezamen een geheel vormen. 2. Met behulp van o.a. een landschapsarchitect met in achtneming van de huidige stedenbouwkundige structuur een route te ontwikkelen waar naast de beelden ook een hoogwaardig gebruikskwaliteit van een wandel- en verblijf pad te realiseren. 3. Gebruik te maken van de huidige kunst in de openbare ruimte waaronder de reeds aanwezige beelden en de gevelkunst in de flatgebouwen. 4. Een begin punt maken in het Zuiderpark, een centraal knooppunt op de Leyweg en een eindpunt aan de Lozerlaan/Madestein. 5. De economische ontwikkeling zoveel mogelijk te concentreren op spin-offs uit deze beleidskeuze voor kunst als ontwikkelingsmotor. 6. Een voorbereidingscommissie te starten op basis van een commissie ex 83 gemeentewet een commissie die ook wat te vertellen heeft over beheer, onderhoud en programmering waarin maximaal 7 leden zitting hebben en uit elke wijk van Zuidwest een vertegenwoordiger een lid vanuit de sector en twee raadsleden. 7.

De beeldentuin grootschalig op te starten te beginnen met Bouwlust, waarna Vrederust, Moerwijk en Morgenstond volgen. Per wijk tenminste met 200 beelden per route. * 8. De financiering te putten uit de middelen voor Den Haag Zuidwest en uit de investeringsmiddelen van Zuidwest of uit de begroting per route te beginnen met een begin investering van 1 miljoen, (4 maal 1 miljoen). 9. Als eerste voorkeur; na beëindiging van het bouwproject Zuidwest (beoogde toevoeging van 10.000 woningen alsmede gerenoveerde woningen na renovatie) de extra WOZmiddelen voor zoveel als nodig ter beschikking te stellen voor beheer, onderhoud, uitbreiding en programmering van dit hoogwaardige en toegankelijk kunstenproject;

* zie Vigelandpark Oslo, 212 bronzen en stenen beelden * zie werkbezoek gemeentemuseum en collegedelegatie (Martini/Verduijn-Lunel) Kyoto 1986/1987

Geef kunst in Zuidwest de ruimte (RIS315926)

10