RIS315695 Bijlage 2 werknetbericht

Demonstreren en ambtenaar zijn, dat gaat samen! De afgelopen weken was de vraag hoe het demonstratierecht zich verhoudt tot het zijn van ambtenaar onderwerp van gesprek. Ambtenaar zijn én gaan demonsteren: hoe ziet dat eruit? Hieronder lees je de meest gestelde vragen hierover, en het antwoord daarop. Met een aantal zaken kan je bij voorbaat rekening houden. Maar of iets wel of niet kan, hangt vaak ook af van (persoonlijke) omstandigheden en de context. Daarom is het vooral belangrijk om bij twijfel het gesprek met elkaar te voeren. Hoe zit het nu precies: mag je nu wel of niet demonstreren? Jazeker mag dat! Als ambtenaar zet je je in voor het algemeen belang. Veel ambtenaren zijn dan ook maatschappelijk of politiek betrokken. Ambtenaren hebben, net als iedereen, het grondwettelijk recht te demonstreren en hun mening te laten horen. Zij het in het werk of privé daarbuiten. Tegelijkertijd kan dit dilemma’s oproepen. Ben je bijvoorbeeld woordvoerder van een wethouder en demonstreer je openlijk tegen diens beleid? Dan is dat voor de buitenwereld verwarrend en dus niet de bedoeling. Maar ben je een medewerker die op de administratie werkt en handelingen verricht die wel raken aan dezelfde portefeuille maar ben je niet betrokken bij de beleidsontwikkeling? Dan zijn er geen vraagstukken bij het demonsteren.

Als organisatie willen we ruimte geven aan collega’s om maatschappelijk actief te zijn. Tegelijkertijd vragen we van collega’s goed na te denken over hun keuzes. Dat mogen we wederzijds van elkaar verwachten. Ambtenaar zijn is een prachtige baan maar brengt ook extra verantwoordelijkheden met zich mee. Deze verantwoordelijkheden komen ook terug in onze gedragscode. De gedragscode geeft handvatten voor wat wel en niet kan. Voor ons allemaal geldt: we zijn ambtenaar én burger. We moeten ons er bewust van zijn dat ons gedrag – binnen én buiten werktijd - invloed heeft op het beeld dat mensen hebben van de gemeente Den Haag. Het is daarom belangrijk dat het voor anderen duidelijk is of je vanuit je functie als ambtenaar of als burger ergens bent of iets doet. Demonstreren doe je dus bijvoorbeeld niet in je bedrijfskleding, behalve als je demonstreert voor de rechten van ambtenaren zoals we recent ook hebben gezien. Voor sommige collega’s geldt dat ze meer bewust moeten zijn, omdat ze zichtbaar werk verrichten of omdat ze veel contacten hebben in de stad of met de media. Dan let je extra op wat je doet in je vrije tijd. Hoe zit het met de wet? Net als ieder ander moet je je als ambtenaar aan de grondwet en de overige wetten van het rijk houden. Dit betekent natuurlijk niet dat je ontslagen wordt als je een keer door rood rijdt.

Toch is het belangrijk je bewust te zijn van je bijzondere functie als ambtenaar. Ben je aanwezig bij een demonstratie, dan is dat in het algemeen prima. Maar als de politie instructies geeft tijdens de demonstratie en je weigert die uit te voeren, kan dat wel een probleem zijn. Kortom: feiten en (persoonlijke) omstandigheden doen ertoe en worden altijd betrokken bij overwegingen. Mag je deelnemen aan niet- aangekondigde demonstraties? Jazeker, daarbij gelden dezelfde overwegingen als hierboven genoemd. Hoe zit dit bij andere uitingen, zoals op sociale media? Ook dan is van belang waar je werkt en of het herleidbaar is dat je ambtenaar bent. Geef je een persoonlijke mening en raakt dat het beleid van de gemeente? Dan is het belangrijk oplettend te zijn. Ben jij op de een of andere manier betrokken bij dat beleidsveld? Dan is het niet de bedoeling dat je je op die manier via sociale media uit. Sta jij op grote afstand van het beleid? Dan is er meer

mogelijk. We verwachten wel dat je goed nadenkt of wat je deelt ook wenselijk is als ambtenaar van de gemeente Den Haag. Wat doe je als je twijfelt over wat wel en niet mag? Of iets wel of niet kan als ambtenaar is vaak ook afhankelijk van de context. Als je twijfelt of je maatschappelijke of publieke betrokkenheid en je rol als ambtenaar met elkaar botsen, maak dit dan bespreekbaar: met collega’s, je leidinggevende of een vertrouwenspersoon. Ook kan het goed zijn om hier in je team mee aan de slag te gaan, bijvoorbeeld met een moreel beraad. Bureau integriteit kan je hierbij begeleiden. Ook kun je daar terecht voor vrijblijvend advies mocht je tegen een dilemma aanlopen.