RIS315612 Bijlage 2 Den Haag Participatie Samenspel per stap 2 0
Tekst van het document
Samenspel per stap Een werkwijze voor het samenspel en participatie in alle fases van een grote gebiedsontwikkeling.
Versie, 2 najaar 2022
Gebruikstip
Inhoud Samenspel per stap
:
Ga met je muis over de routekaart en klik op het onderwerp waarvan je meer wilt weten.
Van idee naar uitvoering trekken private initiatiefnemers, (toekomstige) bewoners en gebruikers, ambtenaren, college en raadsleden samen op. Elke stap kent een eigen dynamiek en samenspel.
Of blader in grote stappen door het document met behulp van de navigatiebalk onderin.
Samenspel per stap legt uit hoe de interactie tussen private intiatiefnemers, (toekomstige) bewoners en
gebruikers en de gemeente bij grote gebieds- en planontwikkelingen eruitziet. Samen met de Participatiegids en het Participatiewerkboek vormen ze een bundel van uitgangspunten, werkwijzen en werkmateriaal om als bewoners en gebruikers, private intibij grote gebieds- en bouwontwikkelingen aan de slag te gaan. Eerst volgt een uitleg over de instrumenten die gemeente heeft om te sturen op ruimtelijke processen in de stad.
1. STURING
2. PASSEND SAMENSPEL
Sturende kaders op elke schaal
Producten waaraan gemeente en initiatiefnemer werken
Planproces als routewijzer Het doel van participatie Samenspel per stap
Bijlage
Betekenis van begrippen
Inhoud
Sturing
Passend Samenspel
Begrippen
2
1.
Sturing
Bij grote gebieds- of bouwontwikkelingen is de gemeente Den Haag het bevoegde gezag. Dat wil zeggen
dat college en gemeenteraad eindverantwoordelijk zijn en besluiten nemen over waar en hoe de stad wordt ingericht, gebruikt en beschermd. In de besluitvorming draait het om het vinden van de goede balans de gewenste voorzieningen, het gebruik van de plek en de impact op het gebied. Lees hier meer over: • Sturende kaders op elke schaal
Inhoud
Sturing
Passend Samenspel
Begrippen
3
Sturende kaders op elke schaal is de gemeente Den Haag het bevoegd gezag. Dat wil zeggen: college en gemeenteraad zijn
eindverantwoordelijk en nemen besluiten over
waar en hoe de stad wordt ingericht, gebruikt en
VISIE Beschrijving van de stedelijke ambities en beleidskaders op gebied van de inrichting, gebruik en bescherming van de ruimte en gezonde leefomgeving. Plan MER is onderdeel van het document.
PLAN Uitwerking van de ambities en kaders naar uitgangspunten die gelden voor ruimtelijke ontwikkeling en beschermen van de leefomgeving. Project-MER is onderdeel van het document.
VERPLICHTE PARTICIPATIE Grondeigenaren, private initiatiefnemers, (toekomstige) bewoners en gebruikers denken mee over de inhoud van de visie.
beschermd.
Op dit moment doet de gemeente dit nog
met behulp van beleids- en structuurvisies en
bestemmingsplannen. Als de Omgevingswet van
kracht is, komen die afzonderlijke visies samen in één omgevingsvisie en worden de bestemmingsplannen
staat hoe de participatie en besluitvorming bij visie(s) en plan(nen) is geregeld.
BESTEMMINGSPLANNEN
(straks Omgevingsvisie)
Bij ruimtelijke processen binnen de gemeentegrens
gebundeld tot één omgevingsplan. Op deze pagina
STRUCTUURVISIE/BELEIDSVISIE
INSPRAAK Belanghebbenden kunnen inspreken bij de raad als hun individuele belang in het geding is. BESLUITVORMING De gemeenteraad stelt de visie vast en toetsen het verloop van het participatieproces.
(straks Omgevingsplan)
VERPLICHTE PARTICIPATIE Grondeigenaren, private initiatiefnemers, (toekomstige) bewoners en gebruikers geven advies over de inhoud. INSPRAAK Ter visie leggen van de stukken voor bepaalde periode SPREEKRECHT Belanghebbenden kunnen inspreken bij de raad als hun individuele belang in het geding is. BESLUITVORMING De gemeenteraad stelt het plan vast en toetsen het verloop van het participatieproces. BEZWAAR EN BEROEP Belanghebbenden kunnen eerst bij bezwarencommissie van gemeente bezwaar maken tegen een besluit. Of bij Raad van State (RvS) in beroep als hun individuele belang in het geding is. RvS spreekt uit of er zorgvuldig is gehandeld.
Inhoud
Sturing
Passend Samenspel
Begrippen
4
Nota van Uitgangspunten als oplossing op tussenschaal De Nota van Uitgangspunten is voor de gemeente een ruimtelijk instrument om voor een ontwikkelgebied of deel daarvan inhoudelijke kaders te formuleren.
NOTA VAN UITGANGSPUNTEN UITWERKING VISIE EN KADERS VOOR GEBIED (OF DEEL DAARVAN)
Concretisering van beleidskaders, procesafspraken én planregels die gelden binnen ontwikkelgebieden of delen daarvan. PARTICIPATIE
De gemeente voert de regie: grondeigenaren of private initiatiefnemers, (toekomstige)
bewoners en gebruikers denken mee over formulering van kaders. Als trekker is de gemeente verantwoordelijk voor het maken van procesafspraken en het aanspreekpunt als er wat misloopt in de samenwerking. BESLUITVORMING
Het college bepaalt uiteindelijk de kaders en stellen vast op welke manier in het gebied wordt afgeweken van het geldende bestemmingsplan (straks Omgevingsplan). De gemeenteraad wordt over het besluit geïnformeerd.
Inhoud
Sturing
Passend Samenspel
Begrippen
5
PLANUITWERKING
Met (toekomstige) bewoners en gebruikers uitwerken van een definitief ontwerp voor de bouwontwikkeling op basis van de beleidskaders, procesafspraken én regels. Een private initiatiefnemer organiseert de participatie rond de uitwerking van het bouwinitiatief.
KAVEL
OMGEVINGSVERGUNNING
Aanvraag door private initiatiefnemer om vergunning voor de planontwikkeling te verlenen. PARTICIPATIE EN INSPRAAK Verslag van het participatieproces om te komen tot een planuitwerking. Bij vaststelling van de aanvraag omgevingsvergunning is in specifeke gevallen participatie verplicht. BESLUITVORMING Het college beslist op de vergunning aanvraag van de private initiatiefnemer. In specifieke gevallen door de bindende mening van de gemeenteraad hierin te betrekken.
Inhoud
Sturing
Passend Samenspel
Begrippen
6
2.
Passend samenspel
Van idee tot uitvoering trekken private initiatiefnemer, (toekomstige) bewoners en gebruikers, ambtenaren, college en raadsleden samen op. In dit deel lees je het samenspel per fase.
• Samenspel per fase
• Uitgangspunten voor het samenspel
Inhoud
Sturing
Passend Samenspel
Begrippen
7
Samenspel per fase Grofweg bestaat een grote gebieds- en bouwontwikkeling uit 3 fases, met een eigen dynamiek en samenspel. In elk van die fases is het doel van participatie, de insteek van het gesprek en de interactie tussen gemeente, initiatiefnemers, bewoners en gebruikers anders.
1
2
3
Fase 1 Uitgangspunten formuleren voor de gebiedsontwikkeling
Fase 2 Ontwerp en invulling bepalen van een initiatief en het gebied
Fase 3 Beperken van overlast en oplevering van het gebied voor gebruik
Inhoud
Sturing
Passend Samenspel
Begrippen
8
Uitgangspunten voor het samenspel Participatie start bij het nadenken over toekomst van een locatie
Elke fase participatieafspraken maken
Om te voorkomen dat een buurt wordt verrast door een bouwplannen
te voorkomen, bespreek je als organisator van de participatie steeds met
van een private initiatiefnemer hecht de gemeente aan een dialoog met (toekomstige) bewoners en gebruikers, én met private initiatiefnemers bij de start van een gebiedsontwikkeling. Samen verkennen zij wat
ruimtelijke mogelijkheden voor voorzieningen en gebruik zijn in een
gebied of op een locatie, voortgaand op kaders uit de omgevingsvisie
en –plan. Liefst nog voor concrete initiatieven van ontwikkelaars op tafel liggen.
Gaandeweg het proces ligt steeds meer vast. Om verschil in verwachtingen participanten:
1. Wat een stap oplevert
2. Wie in welke rol betrokken is en op welk participatieniveau 3. Aan welke producten wordt gewerkt.
4. Hoe is de participatie georganiseerd voor de verschillende betrokkenen 5. Wat een haalbare doorlooptijd en planning is gezien de activiteiten die worden gedaan.
Gemeente en initiatiefnemer organiseren participatie Bij grote gebieds- en bouwontwikkelingen zijn gemeente en
initiatiefnemer beiden organisator van de participatie. Op niveau van (deel)gebied is de gemeente verantwoordelijk voor het maken van
inhoudelijke keuzes en trekker van het participatieproces. Voor een
bouwontwikkeling is dit de private initiatiefnemer. In de praktijk loopt het werk van beide soms gelijk op, of aansluitend op elkaar.
Focus van de participatiegids
De Participatiegids richt zich de participatie op niveau van: • het maken van keuzes rond de inrichting en gebruik van een specifiek gebied in een participatieproces dat de gemeente organiseert.
• het maken van keuzes rond de invulling en ontwerp van een bouwplan in een participatieproces dat een private initiatiefnemer organiseert.
Inhoud
Sturing
Passend Samenspel
Begrippen
9
Fase 1
Wat levert de fase op?
Aan het eind is voor ambtenaren, private initiatiefnemer(s) en bewoners is
Participatiedoel is: uitgangspunten formuleren voor de gebiedsontwikkeling De gemeente ontwikkelt in deze fase een Nota van Uitgangspunten op
bekend: • •
basis van wat er speelt en mogelijk is in het gebied (een verkenning). Als
organisator van de participatie verzorgt zij de dialoog met (toekomstige) bewoners en gebruikers, én potentiële initiatiefnemers over:
•
1. D e formulering van gebieds- of ontwikkelkaders. Deze kaders zijn een verdere uitwerking van keuzes die zijn gemaakt in stedelijke visies (straks Omgevingsvisie).
2. Welke impact van de ruimtelijke ontwikkeling op het gebied gewenst
bij de gemeente bekend. Waarbij de gemeente hen erop wijst dat
participatie verplicht is, en dat zij pas verder kunnen met de uitwerking van hun initiatief, nadat het bestuur akkoord is met de beoogde participatieaanpak.
Wat de gebiedskaders, eisen en randvoorwaarden zijn, op basis van een integrale afweging van wat gewenst én wel of niet mogelijk is, en wat prioriteit moet krijgen.
Wat het programma op hoofdlijnen is, op basis van programmatische, technische en financiële haalbaarheidsonderzoeken.
En stelt college en/of gemeenteraad vast: •
en acceptabel is, op basis van stedelijke normen en planregels.
Private initiatiefnemers maken in deze fase hun bouwinitiatieven
Wat de potentie is van de gebiedsontwikkeling
• •
Een participatieplan waarin initiatiefenemer uitlegt hoe (toekomstige)
bewoners en gebruikers bij de uitwerking van het bouwinitiatief worden betrokken.
Een ontwikkelstrategie en afspraken tussen gemeente en initiatiefnemer over de verdeling van maatschappelijke en financiële kosten en baten. Een projectdocument met beschreven welke capaciteit en middelen de gemeente inzet voor de realisatie en participatie van de gebiedsontwikkeling.
Bij de herontwikkeling van het politiebureau aan de Burgemeester Patijnlaan hebben bewoners meegedacht over de criteria die in het planuitwerkingskader zijn opgenomen als uitgangspunten en aandachtspunten. Denk aan de realisatie van voldoende
ondergrondse parkeergelegenheid om parkeeroverlast te voorkomen en het aanleggen van groen dat voetgangers en fietsers ook kunnen gebruiken.
1
Inhoud
Sturing
Passend Samenspel
Begrippen
10
Rollen en verantwoordelijkheden fase 1 Ambtenaren •
•
Ambtenaren zijn penvoerder van verkenning en Nota van Uitgangspunten, waarin gebiedskaders worden
Private initiatiefnemers •
vastgelegd.
En is verantwoordelijk voor het participatieproces.
•
Denken mee over de gebiedsontwikkeling. Zo worden
•
Of doen als initiatiefnemer eventueel een eigen voorstel
•
hun belangen onderdeel van de integrale belangweging. voor inrichting en gebruik van het gebied.
Als kennisbrengers zijn ze ook betrokken bij de
uitwerking van de schetsontwerpen die private
mee over de gebiedskaders, en over hun bijdrage aan de maatschappelijke en ruimtelijke opgaven van het
• •
Bewoners en gebruikers
Denken als coproducenten met grond in eigendom
gebied.
Ook delen zij als mogelijk ontwikkelaar eerste ideeën op basis van kansen, trends en ontwikkelingen.
En berekenen als financier namens een investeerder of het gewenst bouwprogramma past.
College en gemeenteraad •
Het college besluit over de nadere uitwerking van
•
En stelt als bevoegd gezag de Nota van
plannen.
Uitgangspunten vast, en informeert de gemeenteraad hierover.
initiatiefnemers in deze fase maken.
1
Inhoud
Sturing
Passend Samenspel
Begrippen
11
Organisatie van de participatie bij de producten waaraan wordt gewerkt Verkenning
Schetsontwerp
initiatiefnemers, beleidsmedewerkers, bewoners en gebruikers de
voor het gebied én bouwontwikkeling verder uit. In de participatie trekken ze
Een gemeentelijk projectleider verkent met grondeigenaren, private ontwikkelpotentie van een gebied. Ze maken ook afspraken over
omgangsvormen, wat voor ieder essentieel is voor een goed proces en hoe ze elkaar op de hoogte houden. Deze procesafspraken worden onderdeel van het participatieplan.
In een schetsontwerp werken private initiatiefnemer en gemeente hun ideeën daarbij zoveel mogelijk samen op. Bewoners en gebruikers denken mee over de invulling van het bouwprogramma én over de inrichting van het gebied.
In een participatieverslag is vastgelegd wie zijn betrokken bij de ontwikkeling van het schetsontwerp, welke input is opgehaald en op welke manier reacties zijn verwerkt. Ook wordt vastgelegd welke reacties niet verwerkt konden
Idee voor initiatief
Een initiatiefnemer werkt z’n eerste ideeën uit en bespreekt dit met
het intaketeam. Op hoofdlijnen bekijken ambtenaren of het initiatief
worden en waarom niet. Dit verslag wordt aan college en gemeenteraad ter vaststelling voorgelegd.
wenselijk en kansrijk is. Ook stimuleren zij de initiatiefnemer om een
participatieplan te maken en bewoners en gebruikers te betrekken bij de planuitwerking.
1
Inhoud
Sturing
Passend Samenspel
Begrippen
12
Fase 2 Participatiedoel is: Ontwerp en invulling bepalen van een initiatief en het gebied
Rollen en verantwoordelijkheden
De gemeente is verantwoordelijk voor het gesprek met bewoners en
gebruikers over het voorlopige en definitieve ontwerp van de inrichting en
In de tweede fase werken gemeente en private initiatiefnemer(s) hun
bereikbaarheid van het gebied.
ideeën verder uit in voorlopig en definitief ontwerp, in dialoog met
bewoners en gebruikers. In praktijk trekken de private initiatiefnemer
De private initiatiefnemers is verantwoordelijk voor het gesprek over de
en gemeente vaak samen op in de organisatie van de participatie. De
voorzieningen en het gebruik van de ruimte, in aansluiting op behoeften. Zij
gebieds- en bouwontwikkeling. Daarna vraagt een initiatiefnemer een
vertalen dit naar een voorlopig en definitief ontwerp voor het gebouw.
omgevingsvergunning aan. Wat levert de fase op?
Aan het eind van deze fase is voor gemeente, initiatiefnemers, bewoners en gebruikers helder: • • •
Wat de invulling op vlak van architectonische en technisch ontwerp zijn. Welke voorzieningen op welke plek komen, hoe de openbare ruimte
eruit komt te zien, en op welke manier het gebied straks bereikbaar is. Zijn de omgevingsvergunningen definitief en is de bouwontwikkeling van de private initiatiefnemer onherroepelijk.
Bestuurlijk is bekrachtigd op welke manier de gebiedsontwikkeling afwijkt van het bestemmingsplan (straks Omgevingsplan).
2
Inhoud
Sturing
Passend Samenspel
Begrippen
13
Rollen en verantwoordelijkheden fase 2 Ambtenaren •
Werken de inrichting van de openbare ruimte en
•
En zijn voor dat deel verantwoordelijk voor het
•
•
Private initiatiefnemers •
bereikbaarheid van het gebied uit.
•
participatieproces.
Werken als trekkers het bouwplan en buitenruimte uit. Bereiden een vergunningaanvraag voor en zorgen voor een participatieverslag, dat wordt bijgevoegd bij het bestuursbesluit.
Gebiedsinspecteurs attenderen in vooroverleg over
vergunningaanvraag een private initiatiefnemer op de aanvraagvereiste participatie.
De omgevingsmanger of adviseur Haags Samenspel checkt het participatieverslag dat initiatiefnemer
meestuurt met de aanvraag omgevingsvergunning.
Bewoners en gebruikers •
Denken als ervaringsdeskundigen mee over
•
Of nemen initiatief als toekomstig beheerders van de
•
College en gemeenteraad •
ontwerpvragen.
Ontvangen informatie over het verloop van het
participatieproces. En zijn uitgenodigd om ontwerpsessies bij te wonen. Als dit voor het proces nodig is, hakken ze
openbare ruimte, als die straks heringericht is.
Hebben als gekende belanghebbenden recht om in te
•
spreken bij de bespreking van de stukken in college en gemeenteraad. En kunnen bezwaar aantekenen of in
tussentijds knopen door.
In elk geval besluiten zij als bevoegd gezag over
overgebleven belangentegenstellingen en spreken zij zich uit of het participatieproces naar behoren is verlopen.
beroep bij Raad van State.
2
Inhoud
Sturing
Passend Samenspel
Begrippen
14
Organisatie van de participatie bij de producten waaraan wordt gewerkt Voorlopig ontwerp en definitief ontwerp •
• •
In de participatie rond de uitwerking van het ontwerp trekken
gemeente en private initiatiefnemers zoveel mogelijk samen op, ook
Rond de herinrichting van de Rotterdamse Baan zijn we als
in het maken van een participatieplan.
bewoners en ondernemers in de begeleidingscommissie bij elke stap
Eerst voeren ze een omgevingsscan uit, om te checken of nog steeds
steeds betrokken. Elke twee maanden bespraken we de voortgang
de juiste belanghebbenden aan tafel zitten.
onder leiding van een onafhankelijke procesbegeleider.
Daarna maken ze zoveel mogelijk samen met bewoners en gebruikers in verschillende ontwerpstappen allerlei ontwerpkeuzes.
We ontvingen tijdig informatie over het ontwerp, over de voortgang en over de tijdelijke omleidingen en voorzieningen tijdens de bouw.
Participatieverslag per processtap
Op ons verzoek is in de uitwerking van de bouwtekeningen en bij
In dialoog met bewoners en gebruikers evalueren gemeente en
de uitvoering rekening gehouden met in- en uitritten en met de
private initiatiefnemer per ontwerpstap en het verloop van het
toegang tot de bedrijven langs de Binckhorstlaan.
participatieproces. Dit doen zijn in de vorm van een participatieverslag. Bewoners en gebruikers krijgen uitleg als het niet lukt bepaalde
Toen de bouw later startte zijn we vervolgens goed geïnformeerd
behoeften en wensen in te voegen. In het verslag is vastgelegd wat
over de voortgang van het werk. En op een open dag was de
ieders inbreng is en hoe die zijn verwerkt in gekozen oplossingen. Net als
bouwput open voor een rondleiding en uitleg. Zo kon iedereen de
punten waarop het niet is gelukt tot overeenstemming te komen, met
gigantische boor bekijken, waarmee de tunnel werd geboord.
uitleg waarom dit niet is gelukt.
Al met al waren we best tevreden over de participatie. Er is naar ons geluisterd en aan kleinere bezwaren kon wat worden gedaan.
2
Inhoud
Sturing
Passend Samenspel
Begrippen
15
Evaluatie van het participatieproces
Beiden verwerken de uitkomsten: de gemeente als onderdeel van het bestuursbesluit over afwijking van het bestemmingsplan, de private initiatiefnemers als onderdeel van de aanvraag
omgevingsvergunning. Resultaten worden genoteerd in het
participatieverslag dat onderdeel uitmaakt van raadsbesluit. Bestuurlijke besluitvorming
Om de besluitvorming rond grote gebiedsontwikkelingen te
vergemakkelijken maakt de gemeente vaak 1 raadsbesluit. Dit bestaat uit: a. De aanvragen omgevingsvergunning van verschillende private initiatiefnemers
b. H et gemeentelijke (publiekrechtelijke) plan voor herinrichting van het gebied.
Het geheel van besluiten ligt ter vaststelling voor bij college en
gemeenteraad. Op de besluitvorming is bezwaar en beroep mogelijk.
2
Inhoud
Sturing
Passend Samenspel
Begrippen
16
Fase 3 Participatiedoel is: Beperken van overlast en oplevering van het gebied voor gebruik In de laatste fase voeren (verschillende) aannemers namens private
initiatiefnemers en gemeente het werk uit. Met zo min mogelijk hinder en overlast op de omgeving tijdens de werkzaamheden. Wanneer de
bouw is gerealiseerd en het gebied is ingericht worden de beheerders van
Wat levert de fase op?
De uitvoering eindigt na oplevering van het gebouw en nieuw ingericht
gebied. Tijdens de bouw is bekend waar bewoners en gebruikers terecht
kunnen met klachten. Daarbij gebruiken zij de Bereikbaarheids, veiligheids- en communicatieprocedure van de gemeente. Ondertussen tekenen de nieuwe bewoners en gebruikers koop- of huurcontracten.
de gebouwen en de ambtenaren in de deelgebieden de gesprekspartners van bewoners en gebruikers.
In gesprek over leefbaarheid, toegankelijkheid en veiligheid tijdens de bouw
Bewoners en gebruikers denken mee over hoe de buurt tijdens de bouw leefbaar blijft (denk aan tijdelijke speelplekken) en op welke manier het mogelijk is om de voorzieningen in de buurt te bereiken. Bijvoorbeeld
in de vorm van een ‘bouw-schouw’. Ook krijgen zij geregeld informatie
over hoe het gebied of plan van de private initiatiefnemer langzaamaan verandert. Idealiter organiseert de gemeente aan het eind van het
bouwproces een evaluatie over het verloop van de participatie tijdens de uitvoering van het werk.
3
Inhoud
Sturing
Passend Samenspel
Begrippen
17
Rollen en verantwoordelijkheden fase 3 Ambtenaren •
• •
Het werk verschuift van gemeentelijk projectleider
naar het ingenieursbureau die opdrachtgever voor
aannemers is rond de herinrichting van het gebied.
Bouwinspecteurs houden toezicht op uitvoering van het
•
Sluiten als opdrachtgever contracten af met aannemers
•
En dragen na oplevering het gebouw over aan beheerders
werk, en schakelen handhavers in als dat nodig is.
voor de realisatie van het werk. en verhuurders.
Na oplevering worden beheerders in de stadsdelen verantwoordelijk voor de openbare ruimte.
College en gemeenteraad
Bewoners en gebruikers •
Private initiatiefnemers
die in directe omgeving wonen en werken worden geïnformeerd over de uitvoering van het werk. En
kunnen terecht bij omgevingsmanagers met vragen of klachten.
•
College en gemeenteraad worden op de hoogte gehouden
•
Zijn genodigden bij oplevering van een gebouw of (deel)
van de realisatie. gebied.
3
Inhoud
Sturing
Passend Samenspel
Begrippen
18
Betekenis van begrippen Belanghebbende
Inspraak
organisatie met een individueel belang.
belang (belanghebbenden) kunnen reageren op
Iemand die de rechter erkent als persoon of
Proces waarin mensen op basis van hun individuele
Participanten
De mensen die meedoen in een participatieproces.
plannen en voorgenomen besluiten van de gemeente.
Planproces
Het gemeentelijke (bestuurs-)orgaan dat een
Kaders en (beleids-) uitgangspunten
om de inhoud en een ontwerp van een ruimtelijke
afgeeft.
gebied die de basis vormen voor de uitwerking van een
Bevoegd gezag
vergunningaanvraag beoordeelt of een beschikking
Bewoners en gebruikers
Vastgestelde regels, of eerder genomen besluiten voor
-organisaties, ondernemers en huurders of specifieke
Private initiatiefnemer
andere soorten voorzieningen.
initiatiefnemer zijn: project- en gebiedsontwikkelaars,
belangengroepen.
Participatie
Bezwaar en beroep
bewoners en gebruikers met gemeente en private
Participatie is de manier waarop en de mate waarin
Het proces waarin mensen op basis van hun
individuele belang eerst bezwaar kunnen maken bij
de gemeente tegen een bestuursbesluit. En zo nodig bij de rechter of Raad van State in beroep kunnen
gaan. Met als doel om het besluit te bezien of om te
laten beoordelen of de manier van besluiten nemen zorgvuldig is geweest.
Inhoud
Sturing
ontwikkeling te komen.
bouwplan. Kaders kunnen gaan over de bouwhoogte,
aantallen woningen, toevoeging van groen, scholen of
Dit is een verzamelnaam voor bewonersgroepen en
Het planproces omvat alle stappen die nodig zijn
Verschillende partijen kunnen een private
woningbouwcorporaties, beleggers en investeerders, verenigingen van eigenaren en, ondernemers of
bewonerscollectieven die als ontwikkelaar optreden.
initiatiefnemers meedenken en samenwerken bij
Ruimtelijke ordening
hen aangaan. Het deelnameniveau van participatie
de ruimte in de stad te ordenen en op elkaar te laten
collectieve vraagstukken, beslissingen of diensten die wisselt. Dit wordt bepaald door de fase waarin een project zit en de speelruimte die er is. De Trap van
Formele term voor alle activiteiten die bedoeld zijn om aansluiten.
Eigenaarschap (zie Participatiewerkboek pagina
11) is de basis voor het bepalen van het niveau van participatie.
Passend Samenspel
Begrippen
19
Colofon Najaar 2022
Dit product is ontwikkeld door gemeente Den Haag, Jasper Benus (Dietz) en Marte Kappert (7Zebra's). Vormgeving Buro Blom, Arnhem