RIS315604 Evaluatie Haags actieplan wapens en jongeren 2020-2022 en aanpak wapens en jongeren 2023-2024

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Jan van Zanen Burgemeester

001

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Bestuur

BSD/10534203 RIS315604 Contactpersoon

Vincent Holleman Dienst

Bestuursdienst Afdeling

Directie Veiligheid Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

22 juni 2023

vincent.holleman@denhaag.nl

Onderwerp

Evaluatie Haags actieplan wapens en jongeren 2020-2022 en aanpak wapens en jongeren 2023-2024

Geachte voorzitter, Wapenbezit en incidenten met steekwapens door jongeren zijn de afgelopen jaren fors gestegen. Dit heeft grote impact op de bewoners, jongeren, ondernemers en bezoekers van onze stad. Om deze problemen terug te dringen zijn het landelijke Actieplan wapens en jongeren 2020-2022 en het Haags actieplan wapens en jongeren 2020-2022 opgesteld. Vele lokale en landelijke organisaties zijn samen tot actie overgegaan met als doelstelling om het aantal (steek)incidenten onder jongeren met 25% te verminderen. Begin 2021 heeft u het Haags actieplan wapens en jongeren 2020-2022 vastgesteld. Daarbij gaat het om een brede aanpak met een combinatie van preventieve en repressieve acties én goede samenwerking met betrokken partijen. Er zijn goede stappen gezet en de eerste resultaten zijn zichtbaar, maar tegelijkertijd blijft het een hardnekkig, complex probleem. In deze brief leest u hoe het wapenbezit en de steekincidenten in Den Haag zich hebben ontwikkeld en wat binnen het Haags actieplan in de afgelopen 2 jaar is gedaan. Ook leest u over de landelijke evaluatie die is uitgevoerd en de lessen daarvan. We sluiten af met een vooruitblik: hoe gaan we in 2023-2024 verder met de aanpak van wapens en jongeren?

I. Ontwikkeling wapenbezit en steekincidenten Tussen 2018 en 2019 steeg het wapenbezit en -gebruik onder jongeren sterk. In de voortgangsrapportage van vorig jaar (RIS311008) zagen we een voorzichtige stabilisatie van incidenten. Eind 2022 zien we een lichte daling van het aantal incidenten waarbij jongeren van 12 tot 22 jaar betrokken zijn.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10534203

In de tabel hieronder ziet u de cijfers van de politie1. Het gaat om incidenten waarbij minimaal 1 bekennende verdachte is. Bij het incident wordt een mes (of ander steekwapen) gebruikt om een ander te bedreigen, te dwingen en/of te verwonden. De cijfers van 2018 en 2019 zijn handmatig uit de processen-verbaal gehaald. Vanaf 2020 komen de cijfers uit politiesystemen.

Tabel 1: Politiecijfers over steekincidenten in Den Haag met minimaal 1 bekend verdachte. 2018* 2019* 2020 2021 2022 Bij jongeren van 12 tot en met 17 jaar

37

82

91

104

93

Bij jongeren van 18 tot en met 22 jaar Bij volwassenen vanaf 23 jaar

97

90

69

82

77

356

388

364

357

360

Totaal

490

560

524

543

530

* Cijfers uit het Haags actieplan wapens en jongeren 2020-2022. De leeftijdscategorieën in het actieplan zijn net iets anders dan in deze tabel: jongeren van 18 tot en met 24 jaar en volwassenen vanaf 25 jaar. Om de cijfers enigszins te kunnen vergelijken, presenteren we deze cijfers toch in dezelfde tabel.

Wetenschappelijk onderzoek: (mogelijke) verjonging betreffende criminaliteit In de commissie Bestuur van 11 januari 2023 zijn vragen gesteld over de mogelijke daling van de leeftijd van jongeren in de criminaliteit. Uit een verkenning van (wetenschappelijk) onderzoek 1 komt het algemene beeld naar voren dat de criminaliteit onder jongeren in Nederland sinds 2007 daalt en er geen sprake is van een algemene verjonging inzake jeugdcriminaliteit. Wel is het aandeel minderjarige delinquenten binnen het totaal van HIC-delinquenten gestegen. Het gaat hierbij om een zeer kleine groep jonge daders die zich veelvoudig schuldig maakt aan HIC- en geweldsdelicten, al dan niet met gebruik van een wapen. Deze groep is de afgelopen jaren in omvang niet afgenomen. Het aantal wetenschappelijke onderzoeken naar de verjonging en verharding van jeugdcriminaliteit is beperkt, vooral als het gaat over criminaliteit gepleegd door twaalf-minners3.

II. Haagse aanpak wapens en jongeren 2021-2022 De Haagse aanpak van wapenbezit en - incidenten bestaat uit 12 acties (landelijk en lokaal). Onderstaand leest u per actie wat we hebben gedaan en wat de resultaten daarvan zijn. Actie 1: Risico’s signaleren en vroegtijdig ingrijpen De Persoonsgerichte Aanpak lokaal (PGA lokaal) is opgezet om beter zicht te krijgen op Haagse risicojongeren. Zo voorkomen we de stap naar criminaliteit bij deze jongeren en recidive onder jongeren die al een strafbaar feit hebben gepleegd tegengaan. Ook ernstige overlast door jongeren wordt met de PGA lokaal teruggedrongen. Bij alle Haagse politiebureaus is een PGA lokaal actief. De directie Veiligheid van de gemeente Den Haag voert de regie bij de PGA lokaal. Partners in straf en zorg werken binnen de PGA lokaal intensief met elkaar samen. Daarbij kijken ze naar de thuissituatie, 1

Van der Laan, A. M., Beerthuizen, M. G. C. J., & Boot, N. C. (2021). Monitor Jeugdcriminaliteit 2020: Ontwikkelingen in de

jeugdcriminaliteit in de eerste twee decennia van deze eeuw. Cahiers 2021-09. Den Haag: Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum Weijers, I. Ferwerda, H. & Roks, R. (2021a). Te groot voor de wijkagent, te klein voor de recherche. Een vergeten groep: jonge doorgroeiers in de criminaliteit, 100 (5),264-275. 10.5553/PROCES/016500762021100005002 Piersma, T.W., Kros, M. & Beijersbergen, K.A. (2021). Criminele carrières van daders van high impact crimes. Cahiers 2021-15. Den Haag: Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum

2/16

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10534203

financiën, het sociale netwerk, huisvesting, eventueel de strafbare feiten, werk en opleiding. Met die verzamelde informatie krijgen de partners een goed beeld van iemand. Zij kunnen dan voor die persoon een plan van aanpak maken met maatregelen. Deze maatregelen moeten niet alleen de overlast en criminaliteit door jongeren terugdringen. Ze moeten deze jongeren ook kansen bieden voor de toekomst. Zoals hulp van een coach bij het vinden van werk of een opleiding of bij het oplossen van schulden. Het zicht op de meest risicovolle jongeren is beter geworden We hebben beter zicht op de problematiek dankzij de PGA lokaal. De politie meldde iedere jongere aan die een wapen had of die betrokken was bij een (wapen)incident. Hierdoor kunnen we hulp geven of inzet plegen die nodig was, bijvoorbeeld hulp van een gezinscoach. Niet over alle jongeren met een mes op zak waren zorgen. Daarom zijn in 2023 met de politie nieuwe afspraken gemaakt: zij meldt alleen jongeren aan met een verboden (steek)wapen en/of over wie zorgen zijn. Dit doen we om beter zicht te krijgen op risicojongeren en hulp te bieden waar dat nodig is. Uiteindelijk helpt dit om het bezit van (steek)wapens en incidenten met (steek)wapens onder jongeren terug te dringen.

In totaal zijn 217 jongeren geholpen via PGA lokaal vanwege (steek)wapenbezit of -incidenten In 2021 werden in totaal 420 jongeren aangemeld bij de PGA lokaal om verschillende redenen. Een deel van die jongeren (217 in totaal) werden aangemeld vanwege (steek)wapenbezit of incidenten met een (steek)wapen. Dit zijn jongeren tot 23 jaar. De begeleiding van deze jongeren hangt af van de situatie. Het eerste jaar zijn er veel jongeren aangemeld en hebben een aanpak gekregen. Ook de samenwerking tussen partners is verbeterd. Dat is te zien in cijfers in het tweede jaar. Er werden minder jongeren aangemeld, omdat partners elkaar al wisten te vinden. Ook heeft politie zich meer gericht op risicojongeren. En jongeren die bij ernstige steekincidenten betrokken zijn, worden direct bij het Zorg- en Veiligheidshuis aangemeld en niet eerst bij de PGA lokaal. Voor die aanmeldingen is een aanpak nodig die is afgestemd met de Raad voor de Kinderbescherming en het Openbaar Ministerie en soms de forensische zorg aanbieders. Deze partners sluiten aan bij het Zorg- en Veiligheidshuis. Aanmeldingen PGA lokaal

District A2

District B3

District C4

Totaal

2021

36

43

50

129

2022

18

29

41

88

VOORBEELD Ernstig steekincident in Escamp (27 december 2022) Een conflict tussen jongeren leidde in Escamp tot een ernstig steekincident. In dit soort gevallen handelen we snel en grijpen direct in om nieuw geweld te voorkomen. Hoe deden we dat in Escamp? Binnen 1 week vond de eerste bespreking van de groepsaanpak plaats op het Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden. We bespraken de jongeren die betrokken waren bij het steekincident. Het incident bleek niet op zichzelf te staan. Sommige verdachten waren slachtoffer van een ander incident. Of andersom. Alle betrokken jongeren namen we op in de groepsaanpak.

2

Politiedistrict A omvat de politiebureaus in Den Haag Centrum: Heemstraat, Jan Hendrikstaat en Hoefkade

3

Politiedistrict B omvat de politiebureaus van de kuststrook: Scheveningen, Haagse Hout, Loosduinen en Segbroek,

4

Politiedistrict C omvat de politiebureaus in Den Haag Zuid: Zuiderpark, Leidschenveen/Ypenburg, Laak en Beresteinlaan.

3/16

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10534203

-

We boden hulp aan alle betrokken jongeren en hun gezin. Gedwongen of vrijwillig.

-

Voor de jongeren die in de gevangenis zaten, maakten we een plan van aanpak voor als ze weer vrijkomen. We versterkten de samenwerking tussen betrokken professionals.

-

Actie 2: Verbod op het bezit van slag- en steekwapens In de vorige voortgangsrapportage las u al dat we samen met andere burgemeesters hebben aangedrongen op een wijziging van de Wet wapens en munitie. Het doel is om de verkoop aan minderjarigen van (bepaalde) gebruiksmessen en het dragen daarvan in de openbare ruimte te verbieden. De consultatie voor de wetswijziging is 31 januari 2023 gesloten. Bij dit actiepunt zijn we verder afhankelijk van landelijke besluitvorming. Een algeheel verbod voor steekwapens in de openbare ruimte is duidelijk normstellend, beter uit te dragen en beter handhaafbaar. Een verbod in de APV lijkt niet werkbaar Gemeente Rotterdam heeft een messenverbod in de APV opgenomen en mogen minderjarigen geen messen bij zich hebben. De rechter oordeelde in het nadeel van de gemeente Rotterdam: het messenverbod in de APV was onverbindend, omdat de Wet wapens en munitie dit in deze casus al regelt. Actie 3: Betrokkenheid van ouders versterken De opvoeding van een kind heeft invloed op de kans dat een kind strafbare feiten pleegt. De opvoeding kan zowel een beschermende factor als een risicofactor zijn. Daarom is de betrokkenheid van ouders belangrijk. Gelukkig gaat het met de meeste jongeren in Den Haag goed. Bij het kleine deel jongeren met wie het niet goed gaat, betrekken we de ouders.

Ouders worden altijd betrokken We betrekken de ouders altijd in de hulpverlening aan hun kind. Denk aan hulp van een gezinscoach van het Centrum van Jeugd en Gezin, een Halt-medewerker, een jeugdreclasseringswerker of een leerplichtambtenaar. Ouders zijn namelijk verantwoordelijk voor wat hun kind doet. Wij bieden ouders al vroegtijdig hulp en ondersteuning als de opvoeding niet lekker loopt. Bij jongeren boven de 18 jaar is het soms lastiger om hun ouders te betrekken De jongeren van 18 jaar en ouder moeten de gemeente zelf toestemming geven om hun ouders te betrekken bij de aanpak. Dat moet op basis van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Soms zorgt dat voor obstakels. In onderstaand kader vindt u een voorbeeld hoe we daar oplossingsgericht mee om gaan. De meeste ouders willen graag meewerken, maar weten niet goed hoe. Daar zijn hulp en ondersteuning een antwoord op. VOORBEELD: Op de stoep bij het ouderlijk huis Is een jongere 18 jaar of ouder? Dan mogen wij niet zomaar contact opnemen met de ouders. Toch willen we ook de ouders van deze jongeren graag betrekken bij de aanpak. Daarom gingen de politie en een hulpverlener of veiligheidsregisseur op huisbezoek. In 2022 bezochten we alle jongeren van een rivaliserende, gewelddadige jeugdgroep. De ouders die thuis waren, gaven aan zorgen te hebben over geweld tussen jongeren.

De dreigende of agressieve uitingen op social media zijn voor veel ouders echter onbekend. En jongeren praten vaak niet met ouders over hun conflicten.

4/16

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10534203

Een informatieve ouderavond volgde op de huisbezoeken. Een aantal ouders gaf namelijk aan graag contact te willen met andere ouders. Daarom organiseerden we een ouderavond in het wijkcentrum. De betrokken jongerenwerker, coach, gemeente, jeugdreclassering en politie waren ook aanwezig. Vanuit de ouders is deze avond positief ontvangen. Een aantal moeders heeft nog contact met elkaar. In mei 2023 krijgt deze ouderavond een vervolg. Verkenning naar juridische betrokkenheid van ouders is klaar Een relatief kleine groep ouders is niet bereid om de opvoeding bij te sturen. Het ministerie van JenV heeft onderzocht of ouders wettelijk meer aansprakelijk kunnen worden gesteld voor strafbaar gedrag van hun kind. Dit kan via de zogenaamde Parenting Order. Dit is een interventie om ouders door middel van dwang hun verantwoordelijkheid te laten nemen door het opleggen van bijzondere voorwaarden bij een straf. Aan die voorwaarden moeten de jongere én de ouders zich houden. Een bijzondere voorwaarde kan zijn dat de ouders regels stellen en toezicht houden op de jongere. Zo worden de ouders voor een deel verantwoordelijk voor wat hun kind doet. De kans dat de jongere strafbaar gedrag herhaald wordt hierdoor kleiner. Er is nog geen besluit door het Rijk genomen over het vervolg van deze verkenning.

Actie 4: Bewustwordingsactiviteiten Zowel landelijk als lokaal organiseren we activiteiten die zorgen voor bewustwording. Bij jongeren, maar ook bij hun omgeving. Veel jongeren, ouders en docenten zijn bereikt met onze campagnes Draagt of gebruikt een jongere een wapen? Dan voelt hij of zij zich meestal onveilig of heeft hij of zij het gevoel te worden bedreigd. Vooral voor deze groep is bewustwording noodzakelijk: wat is het effect van het dragen en gebruiken van wapens? Zowel landelijk als lokaal zijn campagnes georganiseerd om deze doelgroep bewust te maken en om hen te waarschuwen. We hebben kennis gedeeld met organisaties, instellingen en professionals Er is een verband tussen het dragen/gebruiken van een wapen en het hebben van opvattingen die vallen onder straatcultuur5. Dat blijkt uit onderzoek van de Erasmus Universiteit. De gemeente heeft kennis over de straatcultuur, drillrap en wapenbezit en -geweld onder jongeren gedeeld. We organiseerden onder andere webinars en themabijeenkomsten en werkten mee aan werkconferenties voor onze ketenpartners. We informeerden organisaties, instellingen en professionals over bestaande onderzoeken en informatie.

Onder andere: Onderzoek Rotterdamse jongeren, drill en geweld in het digitale tijdperk 6 Onderzoek De achtergronden van wapens en wapengeweld onder jongeren in Rotterdam 7 Het drillboekje voor professionals8 Interventiematrix wapenbezit en -gebruik onder jongeren9 We gaven opdracht voor een onderzoek naar een actueel, integraal beeld van rivaliserende jeugd(groepen) in Den Haag, Delft en Zoetermeer10. Onderzoekers van Partners in Crime

5

De straatcultuur heeft bepaalde normen en waarden. Die kunnen ervoor zorgen dat wapens aanvaardbaar zijn binnen een groep. De

straatcultuur gaat ook over bepaalde taal (straattaal), kleding en muziek. 6

92463 (eur.nl)

7

Frank Weerman, Robby Roks, Jeroen van den Broek en Jip Willink (2022). “Het is een probleem, maar niet voor mij” Een onderzoek naar

de achtergronden van wapens en wapengeweld onder jongeren in Rotterdam. 8

Drillboekje voor professionals (raadsinformatie.nl)

9

211025_Jongeren_en_wapens-1.pdf (hetccv.nl)

10

Handreiking rivaliserend groepsgedrag in een hybride werkelijkheid (raadsinformatie.nl)

5/16

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10534203

-

voerden dit onderzoek uit. Ook gaven we deze onderzoekers opdracht om samen met de Erasmus Universiteit een inspiratiedocument te maken van succesvolle interventies 11. Het ging daarbij om interventies die helpen om geweld door rivaliserende jeugd(groepen) te voorkomen en tegen te gaan. Daarbij was er specifiek aandacht voor de jeugd- en straatcultuur, online en offline. We organiseerden een bijeenkomst voor meer dan 250 professionals in februari 2023. De onderzoekers deelden de kennis uit het onderzoek en de benchmark. Zo werd de bewustwording onder professionals verbeterd. En werd meer inzicht gegeven in de jeugd- en straatcultuur. Ook hoe deze zich vertaalt in online uitingen onder jongeren.

Actie 5: Online filmpjes met wapens en geweld tegengaan Filmpjes waarin wapens en geweld verheerlijkt worden, lijken steeds meer invloed te hebben op jongeren. De filmpjes beïnvloeden hen om (illegale) wapens te dragen.Het Rijk heeft een belangrijke rol als het gaat om online filmpjes verwijderen. Bij het ministerie van JenV heb ik in 2021 aangedrongen op meer online mogelijkheden. Bijvoorbeeld: 1. Een verbod op het gebruik van social media via het bestuursrecht of als bijzondere voorwaarden in het strafrecht. 2. Een landelijke online monitoring. Het ministerie van JenV heeft onderzocht of een Meldpunt Online Openbare Orde Content (MOOC) haalbaar is. Dit onderzoek laat zien wat er aan tijd, geld en capaciteit nodig is voor het meldpunt. Dit centrale meldpunt kan intermediair zijn richting de internet-hostingbedrijven. Doel is om beelden en andere strafbare content met illegaal wapenbezit ontoegankelijk te maken voor het publiek. Het ministerie doet vervolgonderzoek naar de inzet van een meldpunt en de behoefte van de gemeente daarbij. Uiteraard werkt de gemeente Den Haag hieraan mee. Politie surveilleert in het kader van haar wettelijke taak op internet. Bij het aantreffen van strafbare feiten wordt er opgetreden. Actie 6: Verkoop van messen en wapens aan minderjarigen tegengaan Bij actie 2 las u al dat de wet wordt aangepast.

Door die aanpassing wordt de verkoop van messen en wapens aan minderjarigen verboden. Tot die tijd voeren we onze lokale actie uit. Er zijn lokaal afspraken gemaakt over de verkoop van messen In de afgelopen 2 jaar hebben preventiemedewerkers in totaal 91 winkeliers bezocht. Veel winkeliers werken vrijwillig mee door geen messen te verkopen aan jongeren tot 18 jaar. Sinds februari 2022 zijn afspraken gemaakt met de retailsector in Nederland en winkels stoppen met de verkoop van messen aan jongeren tot 18 jaar. Actie 7: Voorlichtingslessen en bespreekbaar maken op scholen We zetten preventief in op voorlichting op scholen. Voorlichting kan helpen om jongeren bewust te maken van het verbod op wapenbezit. Ook worden jongeren zo geïnformeerd over de risico’s van wapenbezit en -geweld. Dit actiepunt sluit aan bij de Aanpak schoolveiligheid Den Haag 2020-2022. Hieronder leest u een aantal voorbeelden.

11

RIS314082_bijlage_2_Inspiratiedocument (raadsinformatie.nl)

6/16

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10534203

Halt geeft voorlichting op scholen over wapenbezit en -geweld In totaal heeft Halt aan 129 klassen voorlichting gegeven in de afgelopen 2 jaar. Halt biedt de voorlichting elk jaar aan bij alle Haagse basisscholen en bij het voortgezet onderwijs in Den Haag. Er was en is veel belangstelling voor de lessen Mes Weg! Het college vroeg aan Stichting Centrum 16-22 om een lesprogramma te ontwikkelen voor jongeren van het praktijkonderwijs en vmbo. Deze jongeren zijn namelijk vaker betrokken bij wapenbezit en incidenten met wapens, bleek uit eerder analyse12. Stichting Centrum 16-22 ontwikkelde het lesprogramma Mes Weg! samen met de scholen. In 2022 hebben 25 klassen deelgenomen aan het lesprogramma. Alle deelnemende scholen voor praktijkonderwijs of vmbo zijn positief over de lessen. Ook hebben veel basisscholen gebruik gemaakt van het Educatief Programma Jongeren (EPJO). Het EPJO is een interactief lesprogramma ontwikkeld voor de leerlingen van groepen 8 van de basisschool gericht op misdaadpreventie. Het is van essentieel belang dat kinderen op tijd inzicht krijgen in oorzaak en gevolg van hun handelen. Tijdens dit dagprogramma vertellen agenten en exgedetineerden (hun persoonlijke verhaal voor de klas). Over de periode 2020-2022 hebben diverse basis- en VO scholen gebruik gemaakt van EPJO.

‘Wie Grijpt In?’, is een lesprogramma waarin officieren van justitie en studenten rechten met leerlingen in gesprek gaan over hun eigen rol in een veilige samenleving. 'Wie Grijpt In?' is er voor alle niveaus van het middelbaar onderwijs en het MBO. Het daagt jongeren uit om na te denken over de Nederlandse rechtstaat, een veilige samenleving en hun eigen rol in de samenleving. Haagse jongerenwerkers zijn met jongeren in gesprek gegaan over wapenbezit en -geweld. Vaak op straat en in de jongerencentra, maar soms ook op Haagse scholen. In dat geval in de vorm van een voorlichting. Jongerenwerkers van Wijkz en Haagse jongeren hebben een Virtual Reality game ontwikkeld over messengeweld. Deze wordt op verschillende jongerencentra gebruikt om jongeren bewust te maken dat (steek)wapenbezit niet cool is, het wijst op de risico’s, gaat in op groepsdruk en stelt jongeren voor keuzes bij conflicten. Actie 8: Bestuurlijke maatregelen Als burgemeester treed ik repressief op als dat nodig is voor de openbare orde en veiligheid. Daarvoor kan ik bestuursrechtelijke maatregelen inzetten. Deze maatregelen kunnen helpen om wapenbezit en geweld tegen te gaan. Denk bijvoorbeeld aan een gebiedsverbod, sluiting van een bedrijfsruimte of een tijdelijk huisverbod13. Preventief fouilleren is een optie Als de situatie daarom vraagt, maak ik preventief fouilleren mogelijk.

Uiteraard na bespreking in de driehoek. Incidenten met een (steek)wapen vinden in heel Den Haag plaats. In sommige delen van Den Haag vaker dan in andere. Maar niet zo geconcentreerd dat een veiligheidsrisico gebied kan worden aangewezen. De afgelopen periode heeft deze situatie zich niet voorgedaan. Bij evenementen wordt controle op wapens soms opgenomen in de vergunning. Zo werd bij de Haagse kermis bij de toegang op wapens gecontroleerd (100% controle).

12

RIS307307_Bijlage_3 (raadsinformatie.nl)

13

Bij een tijdelijk huisverbod mag een pleger van huiselijk geweld een periode niet meer in de eigen woning komen.

7/16

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10534203

Online gebiedsverboden Een online gebiedsverbod is een voorbeeld van een bestuursrechtelijke interventie. Indien zich een casus voordoet, die zich kan lenen voor toepassing van het instrument, ben ik bereid te experimenteren voor de inzet hiervan. Bij een online gebiedsverbod mag een persoon bepaalde berichten niet meer online posten of delen. Bijvoorbeeld berichten die wapengeweld aanmoedigen. De bevoegdheden van de burgemeester inzetten voor online gedrag is juridisch gezien nog nieuw en niet onomstreden. De burgemeester van Utrecht mocht geen online gebiedsverbod opleggen. Dat oordeelde de rechtbank op 3 februari 2023. Volgens de burgemeester overtrad een jongen de Algemeen Plaatselijke Verordening (APV) en de burgemeester bepaalde dat de jongen een dwangsom van € 2.500,- moest betalen als hij weer zou oproepen om in Utrecht de openbare orde te verstoren. Het verbod in de APV is volgens de rechter niet van toepassing op het online oproepen tot openbare orde verstoringen. Het verbieden van online uitingen is een beperking van de meningsuiting en dat mag alleen de landelijk wetgever - onder voorwaarden - beperken. Opruiing kan strafrechtelijk worden aangepakt, maar niet door de burgemeester via de APV. Gewelddadige rappers krijgen geen podium in Den Haag Bij actie 5 las u al hoe filmpjes jongeren beïnvloeden om (illegale) wapens te dragen.

Vooral in drillrapvideo’s zwaaien rappers met (steek)wapens. Gewelddadige rap zoals drillrap krijgt geen filmvergunning of evenementenvergunning van ons. Dit hebben we geborgd bij de vergunningverlenende afdelingen. Er is de afgelopen twee jaar een aantal keer een einde gemaakt aan de opnames van drillrapclips in de openbare ruimte door handhavend optreden. VOORBEELD: Samenscholingsverbod op de Beresteinlaan In december 2022 stelden we een tijdelijk samenscholingsverbod in op de Beresteinlaan. Dit gebeurde na ernstige overlast, mogelijke confrontaties tussen jongeren en een steekpartij in een buurtwinkel. Naast het samenscholingsverbod kwam er extra cameratoezicht. Ook sloot de burgemeester de buurtwinkel voor 3 maanden. Actie 9: Wapeninleveracties Landelijke wapeninleveracties dragen bij aan de bewustwording betreffende het onderwerp. In Den Haag zijn ruim 1.100 wapens ingeleverd In de afgelopen 2 jaar hebben 2 succesvolle wapeninleveracties plaatsgevonden in Den Haag. Daarbij zijn ruim 1.100 wapens van de straat gehaald. De politie organiseerde de inleveracties samen met het Openbaar Ministerie. Wij werkten mee aan de landelijke wapeninleveracties en ondersteunden die. We betrokken het jongerenwerk, Haagse scholen, religieuze en levensbeschouwelijke organisaties.

Actie 10: Preventieve projecten Preventie is een belangrijk onderdeel van de Haagse aanpak van wapenbezit en -incidenten. Met de preventieve projecten voorkomen we dat jongeren wapens bezitten of dat zij slachtoffer worden van wapengeweld. De preventieve projecten bieden mogelijkheden en ondersteuning op verschillende gebieden in het leven van een jongere. Denk aan werk en besteding van de vrije tijd. Onderstaand lichten we een enkele projecten op het gebied van preventie toe.

8/16

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10534203

De activiteiten van Alleen jij bepaalt blijken effectief Bij 5 scholen namen in totaal 172 jongeren deel aan de activiteiten van de organisatie Alleen jij bepaalt (AJB). Deze organisatie biedt jongeren van 12 tot 18 jaar structuur in de besteding van hun vrije tijd. Het gaat om jongeren uit het praktijkonderwijs of van het vmbo. Zij nemen deel aan een teamsport op een sportvereniging in de buurt van hun school. Door kennis te maken met sport ontstaat een positieve ontwikkeling bij jongeren. De deelname aan de activiteiten van AJB voorkomt en vermindert crimineel gedrag. Dat blijkt uit onderzoek naar het effect van de activiteiten. Ook worden de risicofactoren voor gedrag dat overlast geeft en crimineel gedrag minder. We starten de Integrale Persoonsgerichte Toeleiding naar Arbeid (IPTA) Ook als een jongere werk heeft, heeft hij of zij minder kans om in de criminaliteit terecht te komen. We helpen kwetsbare jongeren die wel willen werken maar niet makkelijk zelf werk kunnen vinden. Een persoonlijke coach helpt en begeleidt. De hulp en begeleiding zijn maatwerk. De voorbereidingen voor deze aanpak zijn gedaan en de aanpak is begin 2023 begonnen. Met deze aanpak richten we ons op kwetsbare jongeren van 16 tot en met 27 jaar. Het gaat om jongeren die geen dagbesteding hebben in de vorm van opleiding of werk.

Actie 11: Aanpak van problematische (jeugd)groepen In Den Haag neemt de overlast door jeugdgroepen toe in de afgelopen jaren. Het is een trend die ook te zien is in andere G4-gemeenten en in Nederland. Het lijkt erop dat er een verband is tussen de overlast en coronomaatregelen, omdat gedurende lockdowns alles dicht was en jongeren zich meer op straat bevonden, wat tot overlast heeft geleid. Ook leidden de groepsverboden die door de overheid werden opgelegd, tot veel onrust omdat in sommige wijken de cultuur is om veel de straat op te gaan. De aanpak van problematische jeugdgroepen heeft onze prioriteit. We hebben onderzoek laten doen naar de effectiviteit van onze groepsaanpak Het bureau DSP-groep deed onderzoek naar de effectiviteit van de groepsaanpak jeugdoverlast in Den Haag (RIS313198). Het bureau keek daarbij naar de aanpak voor problematische jeugdgroepen met het label ‘midden risico’. Deze groepen veroorzaken veel overlast. Soms is daarbij ook sprake van strafbare feiten als vandalisme, intimideren en geluidsoverlast. Grijpen we niet in bij deze groepen met label ‘midden risico’? Dan bestaat het risico dat de jongeren terechtkomen in de criminaliteit.

De groepsaanpak en inzet van straatcoaches blijken effectief Vergelijken we de gebieden met een groepsaanpak met de gebieden zonder groepsaanpak dan is er in de gebieden mét groepsaanpak minder jeugdoverlast of de jeugdoverlast is in verhouding minder gestegen. Dit bleek uit het onderzoek van DSP-groep. De onderzoekers vergeleken wijken die op elkaar lijken (demografisch en sociaaleconomisch). Daarnaast blijkt er een positief effect te zijn in de 9 gebieden waar sinds augustus 2021 straatcoaches worden ingezet. In die gebieden neemt het aantal meldingen van overlast door jongeren af. De samenwerking tussen en de commitment van de betrokken ketenpartners zijn belangrijke elementen voor het succes van de Haagse aanpak voor ‘midden risico’-jeugdgroepen. Aanbevelingen aanpak problematische jeugdgroepen: (RIS313198) Het onderzoek van DSP-groep doet een aantal aanbevelingen. Die aanbevelingen hebben we gebruikt of gebruiken we in de toekomst om onze aanpak van problematische jeugdgroepen verder te verbeteren. Het gaat om deze aanbevelingen: • Gebruik meer capaciteit en inzet om online gedrag van jongeren te monitoren. • Zet meer in op het inzichtelijk maken van onderlinge verhoudingen tussen jongeren uit een jeugdgroep. Zo kan de gemeente beter inspelen op de groepsdynamiek.

9/16

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10534203

• • • •

Ontwikkel een gebiedsoverstijgend(e) proces en structuur om in te kunnen spelen op de fluïde groepen en netwerken. Stimuleer de samenwerking met de scholen bij de groepsgerichte en gebiedsgerichte aanpak. Zet meer in op het creëren van een passend werkaanbod van parttimebanen voor jongeren. Leg meer focus op het evalueren van groepsaanpakken om waardevolle lessen niet onbenut te laten.

We zijn gestart met een nieuwe gemeente-overstijgende aanpak (RIS314082) In de afgelopen jaren vonden geweldsincidenten plaats tussen rivaliserende jongeren. In Den Haag, maar soms ook over de grenzen van onze gemeente heen. Daarbij was een knelpunt om de gegevens op tijd met elkaar te delen als gemeenten. Om deze reden zijn we gestart met een gemeente-overstijgende aanpak naast de lopende groepsaanpakken. Naast de gemeente Den Haag doen ook deze partijen mee in de aanpak: gemeente Delft, gemeente Zoetermeer, de politie, het Openbaar Ministerie en het Zorgen Veiligheidshuis Haaglanden. Vanuit het ministerie van JenV is hiervoor een bijdrage van € 1.739.100 - voor drie jaar ontvangen. De gemeente-overstijgende aanpak geeft handvatten en meer inzicht De aanpak is steeds in ontwikkeling en geeft ons betere handvatten om op tijd in te kunnen grijpen. Ook krijgen we beter zicht op de rivaliteit, de onderliggende problemen en de online straatcultuur. Op dit moment zijn er drie gewelddadige, rivaliserende jeugdgroepen in Den Haag actief. Deze jeugdgroepen zijn in de nieuwe aanpak opgenomen. Op dit moment wordt één van deze gewelddadige, rivaliserende groepen in kaart gebracht. In totaal zijn tot nu toe 71 rivaliserende jongeren besproken bij het Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden. Hiervan zijn 48 jongeren onderdeel van een problematische jeugdgroep.

Zware straffen voor rivaliserende jongeren helpen in de aanpak De rechtbank in Den Haag heeft 7 mannen veroordeeld tot verschillende gevangenisstraffen: van 6 maanden tot 12 jaar. De reden is hun betrokkenheid bij de dood van een 17-jarige jongen op 6 mei 2021 in Den Haag. De rechter legde één verdachte een Plaatsing in een Inrichting voor Jeugdigen (PIJ)-maatregel op en sprak twee verdachten vrij vanwege onvoldoende wettig en overtuigend bewijs. De gevangenisstraffen kunnen een preventieve werking hebben richting jongeren. Actie 12: Maatregelen in de horeca Gelukkig komt wapenbezit en -gebruik in de horeca in Den Haag relatief weinig voor. Maar: elk incident is er één te veel. De samenwerking tussen politie, gemeente en Haagse horeca is goed Er is periodiek overleg waarin de veiligheid in de horeca wordt besproken. Horecaondernemers doen veel om geweld te voorkomen. Bijvoorbeeld door portiers in te zetten, door bezoekers aan te spreken en door signalen te delen. Tijdens de zomerperiode zijn Sus-teams actief op de boulevard van Scheveningen om uitgaanspubliek aan te spreken op ongewenst gedrag en conflicten op tijd te sussen. In de binnenstad zijn horecastewards het hele jaar actief in de uitgaanskernen. Zo werkt Den Haag aan een veilig uitgaansklimaat.

Horecaondernemers hebben een checklist voor wapencontroles De Checklist invoering controle op wapenbezit horeca is geactualiseerd. Het ministerie van JenV gaf daarvoor opdracht aan Bureau Beke. De aangepaste checklist is vervolgens op verschillende manieren gedeeld:

10/16

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10534203

• • •

We hebben de checklist gepresenteerd aan ondernemers bij het horecaoverleg en bij een ondernemersontbijt. We hebben de checklist gedeeld met contactpersonen voor horecaondernemers en het Ondernemersportaal. Koninklijke Horeca Nederland heeft de checklist gedeeld met haar Haagse leden.

Bij een incident met wapen sloten we de horecazaak meestal tijdelijk In 2021 vonden zeven geweldsincidenten plaats in de Haagse horeca. Bij vijf van deze incidenten was er sprake van wapenbezit. De vijf horecazaken zijn tijdelijk gesloten. In 2022 vonden veertien geweldsincidenten plaats in de Haagse horeca. Bij vier van deze incidenten was er sprake van wapenbezit. We hebben drie horecazaken tijdelijk gesloten.

III. Evaluatie landelijk actieplan Voor wat betreft het landelijk Actieplan Wapens en Jongeren 2020-2022 werken vele partijen samen om het wapenbezit en -gebruik onder jongeren terug te dringen: 20 gemeenten, het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid, bureau Halt, het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), het Openbaar Ministerie, de politie, de Raad voor de Kinderbescherming, Jeugdreclassering en Jeugdbescherming, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV). Het landelijke actieplan is geëvalueerd: plan- en procesevaluatie actieplan wapens en jongeren, Breuer & Interval, 8 maart 202314. De minister van Justitie en Veiligheid komt voor het zomerreces met een beleidsreactie op de evaluatie. Onderstaand vatten we de belangrijkste bevindingen en aanbevelingen samen. In de planevaluatie is geanalyseerd hoe het (landelijke) actieplan tot stand is gekomen. In de evaluatie van het proces is de uitvoering van het actieplan door het Rijk en de gemeenten beschreven. Het plan is in zeer korte tijd opgesteld. Het gezamenlijke actieplan creëerde in Nederland het gewenste momentum voor de (concrete) aanpak van wapenbezit en -gebruik onder jongeren. Voor een nulmeting, het toetsen van de effectiviteit van bestaand beleid en een nadere analyse van de doelgroep(en) is niet gekozen.

Daar liggen mogelijkheden tot een verdieping en verbetering van de aanpak. Het voorstel is om op basis van de bevindingen, samen met landelijke en lokale partners, aan de slag te gaan om verdere gedragsverandering in gang te zetten. De onderlinge samenwerking verstrekt De samenwerking betreffende het complexe thema van wapens en jongeren is bestuurlijk en ambtelijk versterkt. In gemeenten, tussen gemeenten, met het ministerie van Justitie en Veiligheid en landelijke partners. Dit vormt een basis voor het vervolg van de aanpak van wapenbezit en -incidenten door jongeren. Uitvoering lokale actieplannen Het landelijke actieplan wapens en jongeren bestaat uit 16 acties. De uitvoering van deze acties is deels de (primaire) verantwoordelijkheid van gemeenten en lokale partners. Welke acties en hoe worden uitgevoerd, is lokaal maatwerk. De gemeente Den Haag heeft alle lokale acties uitgevoerd. In al onze aanpakken of hulpverlening aan minderjarigen is ouderbetrokkenheid een belangrijk onderdeel.

14

Plan- en procesevaluatie Actieplan Wapens en Jongeren | Rapport | Rijksoverheid.nl

11/16

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10534203

Preventief fouilleren maakt onverminderd onderdeel uit van de bestuurlijke gereedschapskist. De acties van het landelijke plan worden in bestaande werkprocessen geborgd. Aantal acties Rijk nog niet uitgevoerd of voltooid Verkoop van messen aan minderjarigen tegengaan Op 5 december 2022 is hiertoe een wetsvoorstel ingediend. Het betreft een aanpassing van de huidige wet wapens en munitie. De wet bevindt zich nu in de consultatiefase. Vooruitlopend daarop is het ministerie in gesprek gegaan met landelijk opererende grootwinkelbedrijven en de detailhandel. Hierdoor zien verscheidene bedrijven vrijwillig af om messen aan minderjarigen te verkopen. Gemeenten - waaronder Den Haag - hebben vergelijkbare afspraken gemaakt met de lokale middenstand. Het verbod op bezit van messen door minderjarigen wordt ook meegenomen in dit wetgevingstraject. Versterken juridische betrokkenheid ouders De minister wil het juridische instrumentarium met meer dwingende mogelijkheden om in bijzondere gevallen onwillige of dwarse ouders op hun verantwoordelijkheid te kunnen aanspreken. Een verkenning is in 2021 met de Kamer gedeeld. Op dit moment is er geen verdere uitbreiding van deze verkenning, of opvolgende kamerstukken over dit onderwerp. Tegengaan online filmpjes met wapens en geweld Het Rijk heeft onderzoek gedaan om te bepalen of een (landelijk) meldpunt openbare orde content (MOOC) haalbaar is.

Hierover gaat zij in gesprek met gemeenten. De juridische mogelijkheden tot het verwijderen van online berichten die strafbare uitingen bevatten zijn door het Rijk tot op dit moment niet verruimd. Ook staat er een Wapens en jongeren toolbox op de website van het CCV. De evaluatie van het landelijke actieplan wapens en jongeren sluit af met de volgende 10 aanbevelingen. 1. Het is belangrijk dat acties een goede theoretische onderbouwing hebben en dat deze eerst worden onderzocht voordat ze door meerdere gemeenten en voor en breed publiek worden ingezet. 2. Maak gebruik van pilots om effecten na te gaan om averechtse effecten te voorkomen. 3. Richt acties op specifieke wijken en jongeren. Breed inzetten werkt niet of werkt averechts. 4. Ga door op de ingezette weg, maar (1) met meer (wetenschappelijk) fundament onder acties, (2) met meer oog voor het ‘totale plaatje’, de kwetsbare positie van wapendragende jongeren, de sociale problematiek, armoede en ervaren achterstand, kansenongelijkheid en onveiligheid in de wijken waar zij wonen. 5. Sluit aan bij de ervaren leefwereld (incl. social media) van jongeren in wijken waar jeugdcriminaliteit hoog is. Neem dit serieus en sluit aan bij die leefwereld. Richt je acties vooral op deze wijken. 6. Voer meer onderzoek uit naar hoe de doelgroep kan worden bereikt.

Wie zijn zij en wat zijn hun motieven om een wapen te dragen, voordat een actie wordt geformuleerd.

12/16

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10534203

7. Het vertrouwen van bewoners in instanties (ook de politie en gemeente) is in wijken met armoede en achterstanden vaak laag. Wanneer bewoners zich onveilig voelen of worden bedreigd zullen ze zich niet snel wenden tot de politie. Werk aan het herstel van vertrouwen. 8. Herzie het vertrekpunt van waaruit beleid is opgesteld. Waarom voelen deze jongeren zich zo onveilig dat ze ertoe overgaan zich te bewapenen? Dit is het vertrekpunt om aan oplossingen te werken. Repressieve maatregelen zijn dan een sluitstuk, start met preventie en curatieve maatregelen in het sociale domein. 9. Om de doelgroep te bereiken is meer inzet van jongerenwerkers en rolmodellen nodig. Er zijn gemeenten waar onvoldoende middelen beschikbaar zijn. Kijk ook hier kritisch naar ‘wat werkt’. Wees ook bewust van de beperkingen in het bereiken van wapendragende jongeren en blijf ingezette acties en werkwijzen evalueren op daadwerkelijk doelbereik en efficiënte. 10. Het betrekken van gemeenten in een vroege fase vergrootte het draagvlak voor het (landelijke) actieplan en vormt een goede controle op de haalbaarheid en uitvoerbaarheid van de maatregelen. De input van gemeenten moet vooraf echter meer onderzocht worden op effectiviteit en doelgerichtheid.

IV. Wat gaan we doen in 2023-2024? Onderstaand laten we zien hoe we als gemeente Den Haag, regionaal en landelijk in 2023-2024, in onderlinge samenhang, invulling geven aan de aanpak van wapens en jongeren. A. Aanpak Den Haag De ontwikkeling van de cijfers betreffende wapenbezit- en incidenten in Den Haag laat zien dat een langdurige aanpak noodzakelijk is om de gewenste daling te realiseren. Het is een hardnekkig en complex maatschappelijk probleem. Het vergt een brede aanpak: maatregelen betreffende veiligheid, onderwijs en zorg worden goed op elkaar afgestemd. Preventie en repressie zijn noodzakelijk, in die volgorde. Mogelijkheden bieden - vooral in het sociale domein - voor zij die willen en duidelijke grenzen stellen voor diegene die blijft volharden in crimineel gedrag. Samenhang met andere aanpakken Andere aanpakken in Den Haag versterken de aanpak om het messenbezit en -geweld onder jongeren terug te dringen. Preventie met gezag Den Haag Zuidwest is één van de 19 focusgebieden van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Deze wijken worden als kwetsbaar beschouwd, omdat de criminaliteit er hardnekkig is en de sociale problematiek zich opstapelt.

Om te voorkomen dat jongeren en jongvolwassenen de (georganiseerde en ondermijnende) criminaliteit ingaan of hier verder in afglijden, wordt ingezet op preventie van (ondermijnende en georganiseerde) jeugdcriminaliteit met de aanpak Preventie met gezag. Dit is een brede, domeinoverstijgende preventieve aanpak die moet voorkomen dat kinderen, jongeren en jongvolwassenen in de leeftijd van 6 tot en 27 jaar in aanraking komen met criminaliteit of daarin verder doorgroeien. Zie het Uitvoeringsprogramma Preventie met gezag 2023 - 2026 (RIS314852).

13/16

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10534203

Aanpak Schoolveiligheid 2023-2024 De Aanpak Schoolveiligheid (RIS315507) is opgezet ter bevordering van de fysieke en sociale veiligheid op scholen. Alle middelbare scholen krijgen trainingen op het gebied van veiligheid en stichting Halt breidt haar spreekuren voor jongeren uit. De gemeente trekt hier ruim 1 miljoen euro voor uit. Daarnaast hebben alle scholen een wettelijk verplicht schoolveiligheidsplan. In de Aanpak Schoolveiligheid 2021-2022 (RIS308006) wordt ingegaan op het versterken van contacten tussen politie en scholen en andere acties ter bevordering van de sociale veiligheid op scholen. Breed Offensief tegen Ondermijnende Criminaliteit (BOTOC) BOTOC richt zich op het voorkomen van jonge aanwas in de ondermijnende (drugs)criminaliteit, en wordt tot eind 2023 gefinancierd door het ministerie van JenV. De projecten in Den Haag zijn met name gericht op preventie: weerbaarheidstrainingen en het vergroten van bewustwording van leerlingen in de bovenbouw van vier basisscholen. Daarnaast is een pilot gestart: BOA’s met taakaccent jeugd bij de handhavingsteams Scheveningen en Zuiderpark. Onderzoeken De afgelopen twee jaar zijn verscheidene onderzoeken in opdracht van Den Haag uitgevoerd. De bevindingen en aanbevelingen worden toegepast en op de ervaringen in de praktijk wordt gereflecteerd.

De aanbevelingen van de landelijke evaluatie worden met de partners en het Rijk besproken en vertaald in gewenste onderzoeken bijeenkomsten (bijv. een congres) en pilots. PGA lokaal De aanpak en de intensieve samenwerking met partners blijken effectief. Zo kunnen we risico’s signaleren en op tijd ingrijpen. De politie houdt een focus op jongeren. De jongeren krijgen hulp als dat nodig is. Ook betrekken we ouders en stimuleren we de samenwerking tussen partners. Dit doen we om recidive van (steek)wapenbezit en -geweld onder jongeren terug te dringen. Ook krijgen we beter zicht op eventuele problematiek en risicojongeren. Dit sluit aan bij de aanbevelingen van het onderzoek “Het is een probleem, maar niet voor mij” van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Bewustwordingsactiviteiten Binnen onze aanpakken blijft er aandacht voor de risico’s van wapenbezit en agressieve uitingen op social media. We informeren jongeren daarover, maar ook hun ouders en het onderwijs. Ook blijven we kennis en ervaringen delen met onze partners, zodat zij nog effectiever kunnen werken met deze risicojongeren. En we halen expertise in huis als dat nodig blijkt. Gericht werken begint bij bewustwording van de problematiek. Jongerenwerkers en rolmodellen vervullen daarbij en belangrijk rol.

Voorlichting We blijven inzetten op voorlichtingen op scholen, van Halt, EPJO, “Wie grijpt in?” en lessen Mes Weg! Dit doen we zo specifiek mogelijk, afgestemd op de problemen in wijken en buurten. Ook bieden het Haagse jongerenwerk een toolkit met ’MesWeg!’ Het doel van de activiteiten is om kwetsbare jongeren weerbaar te maken tegen wapenbezit en -geweld. De toolkit gaat in op groepsdruk en de invloed van social media. Hierbij maken we gebruik van een Virtual Reality game die is gemaakt met Haagse jongeren en jongerenwerkers van Wijkz. Inzet bestuursrechtelijke maatregelen Gebiedsverboden worden in Den Haag ingezet als situatie daar om vraagt. We blijven de juridische mogelijkheden - mede in het licht van de gerechtelijke uitspraak betreffende de gemeente Utrecht inzake online gebiedsverboden volgen.

14/16

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10534203

Ondersteunen wapeninleveracties Als er een landelijke wapeninleveractie komt, doen we hieraan mee. Dan betrekken we het jongerenwerk, scholen, religieuze en levensbeschouwelijke instellingen bij de inzamelingsacties om nog meer jongeren te bereiken en wapens van de straat te halen. Preventieve projecten We blijven inzetten op preventieve projecten en staan daarbij uitdrukkelijk open voor nieuwe, innovatieve projecten van rolmodellen. Het project van Alleen Jij Bepaalt (AJB) gaat verder. Hiervoor is geld vanuit het ministerie van JenV. Ook heeft het ministerie van JenV een subsidie gegeven voor de komende 2 jaar voor Integrale Persoonsgerichte Toeleiding naar Arbeid (IPTA). Hiermee betalen we twee coaches (1 fte) die werkt vanuit de locatie van Den Haag Werkt. De coach begeleidt de jongeren op allerlei gebieden. Groepsaanpakken (door)ontwikkelen Samen met onze ketenpartners ontwikkelen we de groepsaanpakken verder. Problematische jeugdgroepen veranderen namelijk in samenstelling, complexiteit en manieren waarop ze contact hebben. Door te blijven ontwikkelen kunnen we blijven inspelen op de veranderingen. De gemeente Den Haag houdt de regie bij de aanpak van problematische jeugdgroepen. Bij de (door)ontwikkeling van de aanpak gebruiken we de aanbevelingen van het onderzoek “De effectiviteit van de groepsaanpak jeugdoverlast Den Haag” (RIS313198).

Maatregelen horeca De preventieve actie is geborgd in de bestaande netwerken met ondernemers. Van horecaondernemers verwachten we dat zij op wapens controleren. De checklist “invoering controle op wapenbezit horeca15” helpt daarbij. Doet er zich toch een incident voor waarbij sprake is van wapenbezit, dan bekijken we telkens welke bestuurlijke maatregelen mogelijk en gewenst zijn en sluiten zo nodig de horecazaak tijdelijk. Ook gaan we samen met het CCV, platform veilig ondernemen en Koninklijke horeca Nederland meer preventieve activiteiten aanbieden aan horeca ondernemers in een aantal specifieke sectoren en buurten. Preventieve aanpakken in de wijk We streven ernaar in twee of drie wijken waar het messenbezit sterk speelt, ook als onderdeel van de jongerencultuur, in samenwerking tussen onze veiligheidsprofessionals, onderwijs en het welzijnswerk te komen tot een werkende preventieve aanpak. Indien succesvol kan dit worden uitgebreid / toegepast op andere plekken waar dit speelt in de stad. B. Aanpak regio Het probleem van rivaliserende gewelddadige jeugdgroepen en het gebruik van (steek)wapens vraagt om een integrale, bovengemeentelijke aanpak. Het afgelopen jaar zijn goede stappen gezet om de aanpak te versterken. De aanbevelingen om de aanpak te verbeteren worden allen onderschreven.

De komende twee jaar gebruiken we samen met de regiopartners het interventiepalet gewelddadige rivaliserende jeugdgroepen en handelingskader huisvesting rivaliserende jeugd. Tevens investeren we op het periodiek delen van kennis en ervaringen.(RIS314082)

15

016.2_-_Checklist_Wapencontrole_in_de_horeca_2022.pdf (hetccv.nl)

15/16

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10534203

C. Aanpak Rijk De samenwerking tussen bestuurders, professionals en ambtenaren krijgt de komende twee jaar een vervolg, bijvoorbeeld door het verder ontwikkelen van instrumentarium, delen van kennis en kunde en gezamenlijk onderzoek. De komende periode wordt door het Rijk, in nauwe samenspraak met gemeenten en lokale partners, ingezet op het vergroten van het instrumentarium betreffende de verkoop en het bezit van messen, de juridische betrokkenheid van ouders en het tegengaan van online-filmpjes met wapens en geweld. Verbod verkoop en bezit messen minderjarigen Zodra deze verboden via het in gang gezette wetgevingstraject juridisch goed zijn geregeld, kunnen we handhaven en daarop acties inzetten. Daarover maken we dan afspraken in de driehoek. Versterken juridische betrokkenheid ouders De minister wil het juridische instrumentarium uitbreiden met meer dwingende mogelijkheden om in bijzondere gevallen onwillige of dwarse ouders op hun verantwoordelijkheid te kunnen aanspreken. Dit moet in 2023 een concreet vervolg krijgen. Tegengaan online filmpjes met wapens en geweld Clips met oproepen tot geweld en waar geweld wordt verheerlijkt zijn verwerpelijk en moeten we tegen gegaan. Het Rijk heeft onderzoek gedaan om te bepalen of een (landelijk) meldpunt openbare orde content (MOOC) haalbaar is. Hierover gaat zij in gesprek met gemeenten. Den Haag levert hieraan een bijdrage.

Tot slot De komende periode zetten we samen me vele lokale en landelijke partners stevig in op het verminderen van wapenbezit en -geweld onder jongeren. Het aantal incidenten blijft namelijk zorgelijk. Wapenbezit en -geweld zijn een hardnekkig probleem dat om een lange adem vraagt. Daarom versterken we de aanpak en blijven de ontwikkeling en voortgang van de acties en maatregelen monitoren. In het derde kwartaal van 2024 ontvangt u opnieuw een voortgangsbericht met de ontwikkelingen rondom wapenbezit en -geweld onder jongeren en de aanpak daarvan. Met vriendelijke groet, Jan van Zanen

16/16