Document · PDF

RIS315563 Hoogste tijd voor inclusieve ouderenzorg bijlage 2

Commissie Samenleving 24 augustus 2023, gemeente Den HaagBij agendapunt: Ingekomen bestuurlijke stukken9.205 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Agressie en ongewenst gedrag op de werkvloer Rapportage totale sector zorg en welzijn Project: 20094394 Maart 2021

Om de vragen die we stellen én die we beantwoorden

ZEKER WETEN

Inhoud Inleiding

Samenvatting

1. Prevalentie en ondersteuningsbehoeften

2. Verdieping externe agressie (patiënten/cliënten, bezoekers/familie of omstanders)

▪

Voorzorgsmaatregelen vanuit de organisaties

▪

Melding maken, opvang en nazorg

▪

Aangifte doen

3. Verdieping interne agressie (collega’s en leidinggevenden)

▪

Voorzorgsmaatregelen vanuit de organisaties

▪

Melding maken, opvang en nazorg

▪

Aangifte doen

Bijlage

70 © Ipsos 2021 PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Inleiding

Achtergrond, onderzoeksopzet en respondentprofiel

3 ‒ © Ipsos | Agressie en ongewenst gedrag op de werkvloer

Inleiding

Achtergrond

Onderzoeksopzet

▪ Dit onderzoek in opdracht van PGGM&CO en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, geeft inzicht in agressie en ongewenst gedrag in de sector zorg en welzijn. ▪ Het doel van dit onderzoek is om in kaart te brengen in welke mate agressie en ongewenst gedrag op het werk voorkomen, hoe medewerkers hiermee omgaan en wat hun wensen en behoeften zijn voor ondersteuning op dit gebied. ▪ De resultaten geven inzicht in mogelijke aangrijpingspunten om agressie en ongewenst gedrag te voorkomen en medewerkers zo goed mogelijk op te vangen en te ondersteunen als ze hier toch mee in aanraking komen. De bevindingen in dit rapport worden gedeeld met vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers in zorg en welzijn, en worden gepubliceerd op www.pggmenco.nl.

Methode & steekproef ▪ Online vragenlijst van gemiddeld 15 minuten ▪ Data collectie periode: 1 t/m 22 februari 2021 ▪ In totaal 11092 medewerkers over alle branches in zorg en welzijn (excl. kinderopvang). ▪ Binnen de resultaten van de totale sector zorg en welzijn zijn de branches gewogen naar de werkelijke aandelen binnen de totale sector (CBS).

Leeswijzer rapportage ▪ In dit rapport worden de resultaten in grafieken weergegeven van de totale sector zorg en welzijn. ▪ Resultaten gebaseerd op een steekproef kleiner dan n=25 zijn niet gerapporteerd.

Inleiding

Profiel respondenten totale sector zorg en welzijn Branche

Universitair Medisch Centrum

Ziekenhuizen

17%

Geestelijke Gezondheidszorg

Huisartsenzorg en gezondheidscentra

Leidinggevend

Cliëntgebonden

Geslacht

3% Leeftijd

Vrouw

85%

Man

14%

Anders

18-24

Verpleging, verzorging en thuiszorg

35%

25-34

Gehandicaptenzorg

14%

35-44

14%

Jeugdzorg

45-54

26%

Sociaal werk

55-64

49%

Ambulancezorg

65 jaar of ouder

Overige

10%

Nee

93%

76%

Nee

24%

I10: Geef je in je functie leiding aan medewerkers? Basis: alle respondenten (n=11092) I6: Heb je in je werk direct contact met patiënten of cliënten?

Verdere respondentprofilering is in de bijlage opgenomen

Samenvatting

6 ‒ © Ipsos | Agressie en ongewenst gedrag op de werkvloer

Samenvatting

Prevalentie en ondersteuningsbehoeften

▪ De meerderheid heeft afgelopen 12 maanden te maken gehad met ongewenst of agressief gedrag op het werk door: ▪ Patiënten of cliënten: 74% ▪ Familie, vrienden of bezoekers van patiënten/cliënten: 44% ▪ Collega’s of leidinggevenden: 26%

Verdieping externe agressie

(patiënten/ cliënten, hun bezoekers/familie of omstanders)

▪ 70% is bekend met formele gedragsregels opgesteld vanuit de organisatie

Verdieping interne agressie (collega’s en leidinggevenden)

▪ 55% geeft aan dat normen en grenzen over het omgaan met elkaar zijn besproken binnen het team

▪ 17% meent niet voldoende kennis en vaardigheden te hebben in omgaan met ongewenst en agressief gedrag

▪ 90% weet waar ongewenst of agressief gedrag gemeld kan worden

▪ Verbale agressie komt het meest voor

▪ 95% weet waar ongewenst of agressief gedrag gemeld kan worden

▪ Gemiddeld meldt 42% het ongewenste of agressieve gedrag

▪ Een groot deel geeft aan dat externe agressie is toegenomen

▪ Gemiddeld meldt 59% het ongewenste of agressieve gedrag

▪ Gemiddeld heeft 1% hiervan aangifte gedaan

▪ De meeste verbeterruimte ligt binnen training, vaardigheden en voorlichting

▪ Gemiddeld heeft 4% hiervan aangifte gedaan

Belangrijkste resultaten - leeswijzer Bovenaan de slides vindt u de leeswijzer

Prevalentie en ondersteuningsbehoeften

Verdieping externe agressie

(patiënten/ cliënten, hun bezoekers/familie of omstanders)

Verdieping interne agressie (collega’s en leidinggevenden)

2.1

2.2

2.3

3.1

3.2

3.3

Voorzorgsmaatregelen vanuit de organisaties

Melding maken, opvang en nazorg

Aangifte doen

Voorzorgsmaatregelen vanuit de organisaties

Melding maken, opvang en nazorg

Aangifte doen

Prevalentie en ondersteuningsbehoeften

Agressie en ongewenst gedrag door patiënten/ cliënten, bezoekers/familie en collega’s/leidinggevenden

De prevalentievragen in dit hoofdstuk over agressie en ongewenst gedrag door patiënten/ cliënten en bezoekers/familie zijn alleen gesteld aan zorgmedewerkers die in hun werk (deels) direct contact hebben met patiënten/cliënten (n=9602) Prevalentievragen in contact met collega’s en leidinggevenden zijn aan alle respondenten gesteld (n=11092)

9 ‒ © Ipsos | Agressie en ongewenst gedrag op de werkvloer

Prevalentie en ondersteuningsbehoeften

Wat is ongewenst en agressief gedrag op het werk? Ongewenst gedrag:

Agressief gedrag:

V0A. Als je denkt aan ongewenst gedrag, waar denk je dan aan? / V0B. Als je denkt aan agressief gedrag, waar denk je dan aan? Basis: alle respondenten

PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Prevalentie en ondersteuningsbehoeften

De meerderheid heeft te maken gehad met ongewenst of agressief gedrag op het werk Afgelopen 12 maanden te maken gehad met agressie of ongewenst gedrag in contact met…

Patiënten of cliënten*

Totale sector

74%

Familie, vrienden of bezoekers van patiënten/cliënten*

44%

Collega’s of leidinggevenden

26%

* De prevalentievragen in dit hoofdstuk over agressie en ongewenst gedrag door patiënten/ cliënten en bezoekers/familie zijn alleen gesteld aan zorgmedewerkers die in hun werk (deels) direct contact hebben met patiënten/cliënten.

V1. Heb je de afgelopen 12 maanden persoonlijk te maken gehad met onderstaande zaken in je contact met patiënten of cliënten? Basis: contact met patiënten/cliënten V5. Heb je de afgelopen 12 maanden persoonlijk te maken gehad met onderstaande zaken in je contact met familie, vrienden of bezoekers? Basis: contact met patiënten/cliënten © Ipsos 2021 11 V8. Kun je aangeven of je de afgelopen 12 maanden persoonlijk te maken hebt gehad met onderstaande zaken in je contact met collega's of leidinggevenden? Basis: alle respondenten PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Prevalentie en ondersteuningsbehoeften

Prevalentie agressie en ongewenst gedrag per branche Afgelopen 12 maanden te maken gehad met agressie of ongewenst gedrag in contact met…

Familie, vrienden of bezoekers van patiënten/cliënten

Patiënten of cliënten Gehandicaptenzorg

88%

Ambulancezorg

Geestelijke gezondheidszorg

82%

UMC

Ambulancezorg

82%

Jeugdzorg

76%

Collega’s of leidinggevenden UMC

38%

58%

Ziekenhuizen

32%

Ziekenhuizen

55%

Ambulancezorg

32%

81%

Huisartsen en gezondheidscentra

54%

Geestelijke gezondheidszorg

26%

77%

Jeugdzorg

54%

Sociaal Werk

24%

Huisartsen en gezondheidscentra Verpleging, verzorging en thuiszorg

74%

UMC

48%

Verpleging, verzorging en thuiszorg

23%

69%

Geestelijke gezondheidszorg Verpleging, verzorging en thuiszorg

43%

Gehandicaptenzorg

22%

Ziekenhuizen

69%

Sociaal Werk

38%

Huisartsen en gezondheidscentra

21%

Sociaal Werk

67%

Gehandicaptenzorg

32%

Jeugdzorg

21%

V1. Heb je de afgelopen 12 maanden persoonlijk te maken gehad met onderstaande zaken in je contact met patiënten of cliënten? Basis: contact met patiënten/cliënten V5. Heb je de afgelopen 12 maanden persoonlijk te maken gehad met onderstaande zaken in je contact met familie, vrienden of bezoekers? Basis: contact met patiënten/cliënten © Ipsos 2021 12 V8. Kun je aangeven of je de afgelopen 12 maanden persoonlijk te maken hebt gehad met onderstaande zaken in je contact met collega's of leidinggevenden? Basis: alle respondenten PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Prevalentie en ondersteuningsbehoeften

Verbale agressie komt het meest voor Afgelopen 12 maanden te maken gehad met agressie of ongewenst gedrag in contact met…

Patiënten of cliënten Verbale agressie

67%

Familie, vrienden of bezoekers van patiënten/cliënten Verbale agressie

37%

Collega’s of leidinggevenden Verbale agressie

12% 18%

Pesten

25%

Pesten

12%

Pesten

Bedreiging of intimidatie

20%

Bedreiging of intimidatie

15%

Bedreiging of intimidatie

Seksuele intimidatie

22%

Seksuele intimidatie

Discriminatie

19%

Discriminatie

11%

Discriminatie

Fysieke agressie

Niet / onbekend

38% 26%

Nee / onbekend

56%

V1/V5/V8. Heb je de afgelopen 12 maanden persoonlijk te maken gehad met onderstaande zaken in je contact met…? Basis: contact met patiënten of cliënten / alle respondenten

Nee / onbekend

74%

PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Prevalentie en ondersteuningsbehoeften

Type agressie of ongewenst gedrag per branche Afgelopen 12 maanden te maken gehad met agressie of ongewenst gedrag in contact met…

Patiënten of cliënten

Familie, vrienden of bezoekers van patiënten/cliënten of omstanders

Collega’s of leidinggevenden

Huisartsen Verpleging, Geestelijke en gezond- verzorging GehandigezondJeugdzorg heidsen captenzorg heidszorg centra thuiszorg

Sector zorg en welzijn

UMC

Ziekenhuizen

Sociaal Werk

Ambulance zorg

Verbale agressie

67%

61%

79%

69%

66%

81%

76%

59%

79%

Pesten

25%

20%

38%

20%

25%

30%

33%

23%

29%

Bedreiging of intimidatie

20%

18%

17%

39%

26%

16%

21%

41%

29%

Seksuele intimidatie

22%

21%

17%

26%

20%

30%

19%

10%

17%

13%

Discriminatie

19%

22%

17%

30%

19%

18%

20%

26%

25%

19%

Fysieke agressie

38%

24%

44%

10%

43%

64%

34%

18%

43%

Verbale agressie

37%

52%

50%

40%

51%

34%

25%

48%

31%

72%

Pesten

12%

16%

12%

14%

13%

14%

19%

Bedreiging of intimidatie

15%

17%

16%

20%

18%

14%

12%

21%

16%

35%

Seksuele intimidatie

11%

Discriminatie

11%

16%

12%

13%

14%

10%

13%

12%

19%

Fysieke agressie

24%

Verbale agressie

12%

17%

16%

10%

11%

13%

Pesten

18%

25%

21%

19%

12%

16%

14%

17%

18%

Bedreiging of intimidatie

Seksuele intimidatie

10%

Discriminatie

Fysieke agressie

V1/V5/V8. Heb je de afgelopen 12 maanden persoonlijk te maken gehad met onderstaande zaken in je contact met…? Basis: contact met patiënten of cliënten / alle respondenten

Significant hoger dan totale sector zorg en welzijn

PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Prevalentie en ondersteuningsbehoeften

Details: frequentie ongewenst gedrag Hoe vaak agressie of ongewenst gedrag voorkomt in contact met: Familie, vrienden of bezoekers van patiënten/cliënten

Patiënten of cliënten Verbale agressie

33%

51%

12% 4%

62%

34%

Pesten

74%

22% 3%

87%

12%

Bedreiging of intimidatie

80%

18% 2%

85%

14%

Seksuele intimidatie

78%

21% 1%

94%

Discriminatie

80%

17% 2%

Fysieke agressie

62%

30%

6% 2%

Nooit Vaak Weet ik niet/ wil ik niet zeggen V1/V5/V8. Heb je de afgelopen 12 maanden persoonlijk te maken gehad met onderstaande zaken in je contact met…? Basis: contact met patiënten of cliënten / alle respondenten

Collega’s of leidinggevenden 88%

11%

81%

15% 1%

94%

97%

89%

10%

94%

99%

Een enkele keer Zeer vaak

PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Prevalentie en ondersteuningsbehoeften

Verdieping fysieke agressie: alle soorten agressie komen voor Soort fysieke agressie ervaren in de afgelopen 12 maanden

Patiënten of cliënten

Familie, vrienden of bezoekers van patiënten/cliënten

Collega’s of leidinggevenden

tegen/ met spullen

54%

tegen/ met spullen

45%

tegen/ met spullen

tegen andere personen

52%

tegen andere personen

52%

tegen andere personen

29%

tegen jouzelf

46%

tegen jouzelf

38%

70%

tegen jouzelf Weet ik niet/ wil ik niet zeggen

Weet ik niet/ wil ik niet zeggen

41%

17%

V1b/ V5b/ V8b. Je gaf aan fysieke agressie ervaren te hebben in de afgelopen 12 maanden in contact met …. Hoe zou je deze fysieke agressie beschrijven? © Ipsos 2021 16 Basis: fysieke agressie ervaren (n=3681); familie, vrienden of bezoekers van patiënten/ cliënten (n=543); collega’s of leidinggevenden (n=116) PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Prevalentie en ondersteuningsbehoeften

Ongewenst gedrag is vaak gevoelsmatig toegenomen

Patiënten of cliënten Weet ik niet / wil ik niet zeggen 18% Afgenomen 3%

Familie, vrienden of bezoekers van patiënten/cliënten

Collega’s of leidinggevenden Toegenomen 6%

Weet ik niet / wil ik niet zeggen Toegenomen 31% 36%

Toegenomen 28% Weet ik niet / wil ik niet zeggen 46%

Gelijk gebleven 43%

Afgenomen 1% Gelijk gebleven 43%

Gelijk gebleven 40%

V4/V7/V11. Heb je het idee dat agressie en ongewenst gedrag het afgelopen jaar door… is toegenomen, gelijk gebleven of afgenomen? Basis: contact met patiënten of cliënten / alle respondenten

Afgenomen 5%

PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Prevalentie en ondersteuningsbehoeften

Corona lijkt een belangrijke reden voor toename in ongewenst gedrag Agressie of ongewenst gedrag is toegenomen omdat…

Agressie of ongewenst gedrag is afgenomen omdat…

V4b/V7b/V11b. Heb je een idee waarom het afgelopen jaar agressie en ongewenst gedrag door… is toegenomen? Basis: Agressie en ongewenst gedrag is toegenomen (n=3411) © Ipsos 2021 18 V4c/V7c/V11c. Heb je een idee waarom het afgelopen jaar agressie en ongewenst gedrag door … is afgenomen? Basis: Agressie en ongewenst gedrag is afgenomen (n=245) PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Prevalentie en ondersteuningsbehoeften

Een klein deel komt in aanraking met online ongewenst gedrag In de afgelopen 12 maanden te maken gehad met online ongewenst gedrag door…

Patiënten of cliënten

Familie, vrienden of bezoekers van patiënten/cliënten

Collega’s of leidinggevenden

Ja 3%

Ja 2%

Ja 3%

Nee 97%

Nee 98%

V2/V6a/V9. Heb je de afgelopen 12 maanden persoonlijk te maken gehad met online ongewenst gedrag door …, zoals het verspreiden van negatieve of agressieve berichten op social media (zoals Facebook of Instagram) of websites? © Ipsos 2021 19 Basis: contact met patiënten of cliënten / alle respondenten PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Prevalentie en ondersteuningsbehoeften

Na een ervaring met ongewenst gedrag is men veelal van slag Gevolgen van ervaring agressie en ongewenst gedrag Interne agressie

Externe agressie Ik was van slag

38%

Ik heb mentale klachten (gehad)

Ik heb fysieke klachten (gehad)

52% 24% 8%

Ik heb me kortdurig ziek gemeld (maximaal 6 weken)

Ik heb me langdurig ziek gemeld (langer dan 6 weken)

Ik denk erover / ben van baan gewisseld binnen de sector zorg en welzijn

Ik denk erover de sector zorg en welzijn als geheel te verlaten

Anders

Ik heb geen gevolgen ervaren

15%

55%

30%

V15c/18c. Wat waren voor jou de gevolgen van de agressie en/ of het ongewenst gedrag van patiënten/ cliënten of hun familie, vrienden of bezoekers, of collega’s en leidinggevenden? Je kunt meerdere antwoorden kiezen. © Ipsos 2021 20 Basis: externe agressie en/ of ongewenst gedrag ervaren (n=7577) / interne agressie en/ of ongewenst gedrag ervaren (n=2826) PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Prevalentie en ondersteuningsbehoeften

Een ruime meerderheid vindt alle zaken bij het aanpakken van agressie belangrijk Belang dat zaken goed geregeld zijn

Het melden 4% 4%

51%

41%

De opvang en nazorg 3% 5%

49%

42%

Een fysieke veilige werkomgeving 4% 5% Normen en gedragsregels

44%

4% 5%

51%

Trainingen en vaardigheden 3%1% 12% Aangifte doen 3% 2% De acties die worden ondernomen tegen personen die agressief/ongewenst gedrag vertonen 4% 3% Voorlichting over het omgaan met en voorkomen van agressie en ongewenst gedrag 3% 8%

Zeer onbelangrijk

Onbelangrijk

47% 40% 52%

22%

31% 49%

49%

24% 44%

55%

Niet belangrijk, maar ook niet onbelangrijk

33%

Belangrijk

Zeer belangrijk

V38a. In hoeverre vind jij het in jouw werk belangrijk dat de onderstaande zaken goed geregeld zijn als het gaat om het aanpakken van agressie en ongewenst gedrag? © Ipsos 2021 21 Basis: alle respondenten PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Prevalentie en ondersteuningsbehoeften

De meeste ruimte voor verbetering ligt bij trainingen en vaardigheden en voorlichting Ruimte voor verbetering binnen jouw organisatie..

Het melden

27%

De opvang en nazorg

28%

Een fysieke veilige werkomgeving

32%

35%

Normen en gedragsregels Trainingen en vaardigheden Aangifte doen

12% 7%

De acties die worden ondernomen tegen personen die agressief/ ongewenst gedrag vertonen

10%

Voorlichting over het omgaan met en voorkomen van agressie en ongewenst gedrag

11%

Veel ruimte voor verbetering

49% 43%

22% 45%

14%

43% 39%

21% 31%

12% 28%

38% 41%

13%

36% 44%

Enige ruimte voor vebetering

V38b. In hoeverre vind je dat jouw organisatie hierin kan verbeteren? Basis: alle respondenten

16%

21% 36%

Geen verbetering nodig

12%

Weet ik niet/ wil ik niet zeggen © Ipsos 2021

PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Prevalentie en ondersteuningsbehoeften

Verbeterprioriteiten 60% Voorlichting over het omgaan met en voorkomen van agressie/ongewenst gedrag

(enige ruime + veel ruimte)

Ruimte voor verbetering

Training en vaardigheden

Normen en gedragsregels

40%

De acties die worden ondernomen tegen personen die ongewenst/ agressief gedrag vertonen

Een fysiek veilige De opvang en nazorg werkomgeving Het melden

Aangifte doen

20% 20%

25%

30%

35%

40%

45%

50%

Mate van belangrijkheid (zeer belangrijk) V38a. In hoeverre vind jij het in jouw werk belangrijk dat de onderstaande zaken goed geregeld zijn als het gaat om het aanpakken van agressie en ongewenst gedrag? © Ipsos 2021 23 V38b. In hoeverre vind je dat jouw organisatie hierin kan verbeteren? Basis: alle respondenten PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Verdieping: externe agressie

Agressie en ongewenst gedrag door patiënten/ cliënten, hun familie/ bezoekers of omstanders

24 ‒ © Ipsos | Agressie en ongewenst gedrag op de werkvloer

Verdieping externe agressie

Voorzorgsmaatregelen vanuit organisaties Normen en gedragsregels, fysiek veilige werkomgeving en training en vaardigheden

Vragen in dit hoofdstuk zijn enkel gesteld aan zorgmedewerkers die in hun werk (deels) direct contact hebben met patiënten/cliënten (n=9602).

25 ‒ © Ipsos | Agressie en ongewenst gedrag op de werkvloer

2.1

Externe agressie

Normen en gedragsregels

Voorzorgsmaatregelen vanuit organisaties

Gedragsregels vanuit de organisatie zijn vaak bekend. Er is soms behoefte aan extra grenzen of regels Behoefte aan (extra) grenzen of gedragsregels

Formele gedragsregels opgesteld vanuit organisatie

Normen en grenzen besproken binnen het team

23%

Nee

22%

70%

11%

Weet ik niet

67%

Weet niet 14%

Ja 21%

Nee 65%

V20. Zijn er binnen jouw organisatie voor patiënten/cliënten en hun familie, vrienden of bezoekers formele gedragsregels of huisregels opgesteld? V21. Hebben jullie binnen je team met elkaar normen en grenzen besproken als het gaat om agressie en ongewenst gedrag door patiënten/cliënten en hun familie/bezoekers?) V23b. Heb je behoefte aan (extra) grenzen of gedragsregels als het gaat om agressie en ongewenst gedrag op je werk voor patiënten/cliënten en hun familie, vrienden of bezoekers? © Ipsos 2021 26 Basis: zorgmedewerkers met direct contact met patiënten/cliënten PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Externe agressie

Normen en gedragsregels

Voorzorgsmaatregelen vanuit organisaties

Men wordt meestal aangesproken op ongewenst gedrag, maar dit kan volgens 22% beter Wordt men aangesproken op ongewenst gedrag

Tevreden over mate van aangesproken worden

Nee, (bijna) Weet ik nietnooit 5% 2% Soms wel, soms niet 23%

22%

19%

Nee, dit kan beter

60%

Weet niet

Ja, dit gaat goed

Ja, (bijna) altijd 70%

V22. Worden patiënten/cliënten en hun familie, vrienden of bezoekers binnen jouw organisatie aangesproken op hun gedrag wanneer ze agressie of ongewenst gedrag vertonen? V23a. Ben je tevreden over de mate waarin patiënten/cliënten of hun familie, vrienden of bezoekers binnen jouw organisatie worden aangesproken wanneer ze agressie of ongewenst © Ipsos 2021 27 gedrag vertonen? Basis: zorgmedewerkers met direct contact met patiënten/cliënten PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Externe agressie

Fysiek veilige werkomgeving

Voorzorgsmaatregelen vanuit organisaties

Een klein deel heeft behoefte aan extra beveiliging of bescherming Behoefte aan (extra) beveiligers Nee

Beveiligers aanwezig in werksituatie

56%

Weet ik niet

Ja 8%

29% Nee 92%

Behoefte aan (extra) bescherming (Fysieke) bescherming aanwezig op werkplek

50%

43%

Ja, namelijk: 16%

Nee 84%

V16. Zijn er beveiligers in jouw werksituatie aanwezig om je te beschermen of te ondersteunen wanneer er sprake is van agressie of ongewenst gedrag door patiënten/cliënten of hun familie, vrienden of bezoekers? V17. Heb je behoefte aan (extra) beveiligers ter bescherming of ondersteuning? V18. Is er (fysieke) bescherming tegen agressie en ongewenst gedrag op je werkplek? V19. Heb je behoefte aan (extra) bescherming tegen agressie en ongewenst gedrag op je werkplek? © Ipsos 2021 28 Basis: zorgmedewerkers met direct contact met patiënten/cliënten PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Externe agressie

Voorzorgsmaatregelen vanuit organisaties

Training en vaardigheden

Er is behoefte aan (extra) training in omgang met agressie en ongewenst gedrag Behoefte aan (extra) training Nee

Voldoende kennis en vaardigheden

17%

19%

Weet ik niet

Veel behoefte aan 6%

64%

Geen behoefte aan 49%

Een beetje behoefte aan 45%

V25. Heb je voldoende kennis en vaardigheden om met alle vormen van agressie en ongewenst gedrag door patiënten/cliënten of hun familie, vrienden of bezoekers om te gaan, die in jouw werk voorkomen? V26A. In hoeverre heb je behoefte aan (extra) training om beter om te kunnen gaan met agressie en ongewenst gedrag door patiënten/cliënten of hun familie, vrienden of bezoekers? © Ipsos 2021 29 Basis: zorgmedewerkers met direct contact met patiënten/cliënten PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Externe agressie

Training en vaardigheden

Voorzorgsmaatregelen vanuit organisaties

Er is de meeste behoefte aan training over gesprekstechnieken tegen agressie/ ongewenst gedrag Interesse in training over..

Gesprekstechnieken tegen agressie/ongewenst gedrag (verbale weerbaarheidstraining)

76%

Mentaal sterker worden door beter met eigen emoties om te kunnen gaan en eigen emoties beter te herkennen (emotionele weerbaarheidstraining)

40%

Fysiek ingrijpen/ zelfverdediging (fysieke weerbaarheidstraining)

34%

Training over opvang en nazorg van collega's die te maken hebben (gehad) met agressie of ongewenst gedrag

30%

Anders

Weet niet

V26. Op welk gebied zou je het liefst een training volgen om beter te kunnen omgaan met agressie en ongewenst gedrag door patiënten/cliënten of hun familie, vrienden of bezoekers? Je kunt meerdere antwoorden kiezen. © Ipsos 2021 30 Basis: zorgmedewerkers met direct contact met patiënten/cliënten PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Verdieping externe agressie

Melding maken, opvang en nazorg

De vragen in dit hoofdstuk over de ervaring met het melding doen, de opvang en nazorg zijn enkel gesteld aan zorgmedewerkers die externe agressie of ongewenst gedrag hebben ervaren in hun werk (n=7578).

31 ‒ © Ipsos | Agressie en ongewenst gedrag op de werkvloer

2.2

Externe agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Melding maken

De meerderheid weet waar ongewenst gedrag gemeld kan worden Weet waar agressie gemeld kan worden (alle respondenten) Ja

95%

Ja, bij mijn leidinggevende

73%

Ja, bij een vertrouwenspersoon

37%

Ja, bij een speciaal toegewezen medewerker of meldpunt

22%

Ja, via een formulier, schriftelijk of online

40%

Ja, anders

Nee, dat weet ik niet (precies)

© Ipsos 2021 32 V12. Weet je waar je agressie of ongewenst gedrag van patiënten/cliënten of hun familie, vrienden of bezoekers kunt melden binnen jouw organisatie? Basis: alle respondenten PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Externe agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Melding maken

Gemiddeld wordt bij 41% van de gevallen geen melding gemaakt Melding gemaakt van agressie of ongewenst gedrag per categorie agressie en ongewenst gedrag Verbale agressie

Pesten

40%

60%

51%

Bedreiging of intimidatie

50%

34%

66%

Seksuele intimidatie

52%

48%

Discriminatie

54%

46%

Fysieke agressie

Totaal (gemiddelde)

26%

74%

41%

59%

Nee

V13. Heb je het ongewenste gedrag van patiënten/cliënten of hun familie, vrienden of bezoekers, waar je in de afgelopen 12 maanden mee te maken hebt gehad, gemeld binnen je © Ipsos 2021 33 organisatie? Basis: agressie of ongewenst gedrag ervaren PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Externe agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Melding maken

Indien geen melding gemaakt, wordt het wel meestal met collega’s besproken Melding gemaakt van agressie of ongewenst gedrag, gemiddelde over de typen agressie

Nee, ik wil het niet melden

41%

Nee, ik durf het niet te melden

10% 1%

Nee, ik heb het niet gemeld, maar wel besproken met collega's

Nee, ik weet niet waar ik dit kan melden

30% 1%

Ja, ik heb het gemeld bij mijn leidinggevende Ja, ik heb het gemeld bij de vertrouwenspersoon

59%

Ja, ik heb het gemeld bij een speciaal toegewezen medewerker of meldpunt

35% 3% 8%

Ja, via een formulier, online of schriftelijk Ja, op een andere manier gemeld

27% 9%

V13. Heb je het ongewenste gedrag van patiënten/cliënten of hun familie, vrienden of bezoekers, waar je in de afgelopen 12 maanden mee te maken hebt gehad, gemeld binnen je organisatie? Basis: agressie of ongewenst gedrag ervaren

PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Externe agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Melding maken

Verdieping per type ongewenst gedrag: waar gemeld? Verbale agressie (n=6906)

Pesten (n=2851)

60%

Totaal wel gemeld

50%

37%

Ja, ik heb het gemeld bij mijn leidinggevende

Bedreiging of intimidatie (n=2580) 66%

29%

46%

Ja, ik heb het gemeld bij de vertrouwenspersoon

Ja, ik heb het gemeld bij een speciaal toegewezen medewerker of meldpunt

10%

26%

Ja, via een formulier, online of schriftelijk Ja, op een andere manier

17%

10%

Seksuele intimidatie (n=2259)

Discriminatie (n=2166)

24% 3%

Ja, ik heb het gemeld bij een speciaal toegewezen medewerker of meldpunt

Ja, op een andere manier

11%

74%

28%

20%

Fysieke agressie (n=3786)

46%

Ja, ik heb het gemeld bij de vertrouwenspersoon

Ja, via een formulier, online of schriftelijk

48%

Totaal wel gemeld Ja, ik heb het gemeld bij mijn leidinggevende

26%

41% 3% 11%

16%

45%

V13. Heb je het ongewenste gedrag van patiënten/cliënten of hun familie, vrienden of bezoekers, waar je in de afgelopen 12 maanden mee te maken hebt gehad, gemeld binnen je © Ipsos 2021 35 organisatie? Basis: agressie of ongewenst gedrag ervaren PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Externe agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Melding maken

Verdieping per type ongewenst gedrag: waarom niet gemeld? Verbale agressie (n=6906) Totaal niet gemeld

Nee, ik wil het niet melden

Nee, ik durf het niet te melden

40%

15%

33%

Seksuele intimidatie (n=2259)

Nee, ik heb het niet gemeld, maar wel besproken met collega's

32%

15%

26%

37%

Fysieke agressie (n=3786)

54%

14%

25%

Discriminatie (n=2166)

52%

Nee, ik wil het niet melden

34%

Totaal niet gemeld

Bedreiging of intimidatie (n=2580)

51%

Nee, ik heb het niet gemeld, maar wel besproken met collega's

Nee, ik durf het niet te melden

Pesten (n=2851)

37%

20%

V13. Heb je het ongewenste gedrag van patiënten/cliënten of hun familie, vrienden of bezoekers, waar je in de afgelopen 12 maanden mee te maken hebt gehad, gemeld binnen je © Ipsos 2021 36 organisatie? Basis: agressie of ongewenst gedrag ervaren PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Externe agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Opvang en nazorg

Over het algemeen is men tevreden over de opvang en nazorg Tevredenheid opvang en nazorg na melding agressie of ongewenst gedrag

Verbale agressie

13%

Pesten

16%

Bedreiging of intimidatie

20%

21%

66%

28%

17%

56%

63%

Seksuele intimidatie

11%

28%

61%

Discriminatie

15%

30%

55%

Fysieke agressie

16%

Nee, dat had beter gekund

22%

Ik had geen behoefte aan opvang of nazorg op mijn werk

63%

Ja, daar ben ik tevreden over

V14. Ben je tevreden over hoe je op je werk bent opgevangen en geholpen nadat je melding hebt gemaakt van agressie of ongewenst gedrag van patiënten/cliënten of hun familie, © Ipsos 2021 37 vrienden of bezoekers? Basis: Ongewenst gedrag ervaren en gemeld PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Externe agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Opvang en nazorg

Opvang door collega’s of leidinggevenden is belangrijk Welke opvang/nazorg heeft geholpen – gemiddelde over de typen agressie

54%

Opvang en nazorg door mijn leidinggevende

Opvang en nazorg door een opvangteam of speciaal getrainde collega's

10%

70%

Opvang en nazorg door collega's

Opvang en nazorg door een vertrouwenspersoon

Opvang en nazorg door een professionele zorgverlener (bv. bedrijfspsycholoog of bedrijfsarts)

Anders

V15b. Je gaf aan dat je tevreden bent over de opvang en nazorg na het melden van ongewenst gedrag van patiënten/ cliënten of hun familie, vrienden of bezoekers. Welke vorm van © Ipsos 2021 38 opvang en nazorg op het werk heeft jou toen geholpen? Basis: tevreden over opvang en nazorg PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Externe agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Opvang en nazorg

Dit geldt voor alle typen ongewenst gedrag Welke opvang/nazorg heeft geholpen

Verbale agressie n=2769

Opvang en nazorg door mijn leidinggevende

Opvang en nazorg door mijn opvangteam of speciaal getrainde collega’s

Pesten n=801

53%

Opvang en nazorg door collega’s

Bedreiging of intimidatie n=1080

Seksuele intimidatie n=666

59%

51%

54%

71%

10%

64%

69%

Discriminatie n=555

Fysieke agressie n=1774

55%

11%

66%

52%

12%

66%

74%

Opvang en nazorg door een vertrouwenspersoon

Opvang en nazorg door een professionele zorgverlener

Anders

V15b. Je gaf aan dat je tevreden bent over de opvang en nazorg na het melden van ongewenst gedrag van patiënten/ cliënten of hun familie, vrienden of bezoekers. Welke vorm van © Ipsos 2021 39 opvang en nazorg op het werk heeft jou toen geholpen? Basis: tevreden over opvang en nazorg PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Externe agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Opvang en nazorg

Er is tevens de meeste behoefte aan extra nazorg van collega’s en leidinggevenden Behoefte extra opvang/nazorg – gemiddelde over alle typen agressie

Opvang en nazorg door mijn leidinggevende

32%

Opvang en nazorg door een opvangteam of speciaal getrainde collega's

14%

Opvang en nazorg door collega's

42%

Opvang en nazorg door een vertrouwenspersoon

10%

Opvang en nazorg door een professionele zorgverlener (bv. bedrijfspsycholoog of bedrijfsarts)

11%

Anders, namelijk: Geen, ik heb geen behoefte aan opvang of nazorg binnen mijn organisatie

31%

V15a. Als het gaat om agressie of ongewenst gedrag van patiënten/cliënten of hun familie, vrienden of bezoekers. Aan welke vorm van opvang en nazorg op het werk heb jij dan mogelijk © Ipsos 2021 40 (extra) behoefte? Basis: agressie of ongewenst gedrag ervaren PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Externe agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Opvang en nazorg

Dit geldt voor alle typen ongewenst gedrag Behoefte extra opvang/nazorg

Verbale agressie n=6905

Opvang en nazorg door mijn leidinggevende

Opvang en nazorg door mijn opvangteam of speciaal getrainde collega’s

Pesten n=2851

33%

13%

Opvang en nazorg door collega’s

Bedreiging of intimidatie n=2580

30%

12%

44%

Seksuele intimidatie n=2258 27%

39%

14%

18%

38%

Discriminatie n=2165 27%

12%

37%

43%

Fysieke agressie n=3786 35%

18%

37%

45%

Opvang en nazorg door een vertrouwenspersoon

12%

11%

13%

10%

Opvang en nazorg door een professionele zorgverlener

11%

13%

11%

13%

Anders

Geen, ik heb geen behoefte aan opvang of nazorg binnen mijn organisatie

31%

32%

25%

34%

37%

28%

V15a. Als het gaat om agressie of ongewenst gedrag van patiënten/cliënten of hun familie, vrienden of bezoekers. Aan welke vorm van opvang en nazorg op het werk heb jij dan mogelijk © Ipsos 2021 41 (extra) behoefte? Basis: agressie of ongewenst gedrag ervaren PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Verdieping externe agressie

Aangifte doen

De vragen in dit hoofdstuk over de ervaring met aangifte doen, zijn enkel gesteld aan zorgmedewerkers die aangifte hebben gedaan van het ervaren externe ongewenst gedrag of de agressie (n=477).

42 ‒ © Ipsos | Agressie en ongewenst gedrag op de werkvloer

2.3

Externe agressie

Aangifte doen

Gemiddeld doet 4% aangifte van het ongewenste gedrag Aangifte gedaan per categorie agressie of ongewenst gedrag

Verbale agressie

89%

Pesten

91%

Bedreiging of intimidatie

82%

10%

Seksuele intimidatie

90%

Discriminatie

89%

Fysieke agressie

86%

Totaal (gemiddelde)

88%

Nee

Cijfers tellen niet op tot 100% omdat overige groep ‘weet niet/wil ik niet zeggen’ heeft ingevuld Ja

V27. Hebben jij en/ of je werkgever in de afgelopen 12 maanden aangifte gedaan bij de politie van agressie of ongewenst gedrag dat jij hebt meegemaakt op het werk door patiënten/ © Ipsos 2021 43 cliënten of hun familie, vrienden of bezoekers? Basis: agressie of ongewenst gedrag ervaren PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Externe agressie

Aangifte doen

De werkgever is vaak betrokken bij de aangifte Behoefte aan (extra) ondersteuning vanuit werkgever bij het aangifte doen

Wie heeft de aangifte gedaan

Dat heb ik zelf gedaan

22%

Dat heb ik zelf gedaan met ondersteuning van mijn werkgever

24%

Dat heeft mijn werkgever voor mij gedaan

Weet ik niet / wil ik niet zeggen

Weet ik niet / wil ik niet zeggen 12%

Ja, namelijk: 11%

38%

16%

V28. Wie heeft de aangifte bij de politie gedaan? V28b. Had je (extra) ondersteuning willen hebben vanuit je werkgever bij het aangifte doen? Basis: aangifte gedaan

Nee 77%

PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Externe agressie

Aangifte doen

De meerderheid is tevreden over de intake en afhandeling van de aangifte. 11% is echter ontevreden Tevredenheid over de intake en afhandeling van aangifte

14%

Zeer tevreden

41%

Tevreden

19%

Niet tevreden, maar ook niet ontevreden

Ontevreden

Zeer ontevreden

Weet ik niet / wil ik niet zeggen

16%

V29. Hoe tevreden ben je over de intake en afhandeling van je aangifte bij de politie? Basis: aangifte gedaan

PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Externe agressie

Aangifte doen

Er ontstaat onder andere vaak ontevredenheid doordat men niet goed op de hoogte wordt gehouden Ontevreden over aangifte procedure Voorbeelden van andere redenen die zijn genoemd: Politie liet me te lang wachten, was te laat of kwam niet Politie gaf me onvoldoende informatie

17%

• • • •

Politie nam mij niet serieus of was niet geïnteresseerd

21%

Politie heeft me achteraf niet of onvoldoende op de hoogte gehouden

40%

Politie wilde mijn aangifte niet opnemen

Het systeem om via internet aangifte te doen werkte niet of niet goed

Anders

Weet ik niet / wil ik niet zeggen

Anoniem aangifte doen is net wat lastiger Client met verstandelijke beperking werd niet vervolgd Politie is van mening dat het bij mijn werk hoort Politie wil wel, maar O.M. vervolgt niet

29%

12%

V30. Over welke punten ben je minder tevreden? Basis: ontevreden over aangifte procedure (n=141)

PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Externe agressie

Aangifte doen

De reden dat mensen geen aangifte doen is omdat het niet ernstig genoeg is. 5% denkt dat aangifte doen geen zin heeft Reden van geen aangifte doen Het was niet belangrijk of ernstig genoeg om aangifte van te doen Ik heb het idee dat er toch niets mee gedaan wordt door de politie

Aangifte doen kost me (te) veel tijd

Mijn werkgever adviseerde om geen aangifte te doen

Ik heb een slechte ervaring met aangifte doen bij de politie

Aangifte doen brengt (te) veel emoties met zich mee

Uit angst voor reactie of wraak van de dader

De politie adviseerde om geen aangifte te doen

Ik weet niet (precies) hoe ik aangifte moet doen

Door schuld- of schaamtegevoel

Anders

Voorbeelden van andere redenen die zijn genoemd:

70%

• • • •

Aangifte doen gaat me te ver Aandoening bewoner (dementie) Bescherming van de cliënt De agressie komt voort uit een hulpkreet van de cliënt; daar doe je geen aangifte voor

26%

V35. Wat is de voornaamste reden dat je geen aangifte hebt gedaan? Basis: geen aangifte gedaan (n=6560)

PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Externe agressie

Aangifte doen

1 op de 10 wilde wel aangifte doen maar heeft dat niet gedaan. Extra informatie en ondersteuning zouden helpen Wilde wel aangifte doen, maar uiteindelijk niet gedaan Ja 10%

Wat helpt om wel aangifte te doen Meer hulp en ondersteuning van mijn werkgever bij het doen van aangifte

47%

Meer inzicht in de vormen van ongewenst gedrag waar je wel of niet aangifte van kan doen

40%

Meer informatie over hoe ik anoniem aangifte kan doen

Nee 90%

35%

Een betere intake en afhandeling van mijn aangifte door de politie

22%

Meer inzicht in wat er komt kijken bij het doen van aangifte

20%

Anders

Geen, ik zou nooit aangifte doen

11%

V36. Is het wel eens voorgekomen dat je eigenlijk wel aangifte wilde doen van agressie of ongewenst gedrag van patiënten/ cliënten of hun familie, vrienden of bezoekers, maar dit toch niet hebt gedaan? © Ipsos 2021 48 V37. Zou onderstaande ondersteuning je helpen om in de toekomst wel aangifte te doen? Zo ja, welke? Basis: geen aangifte gedaan maar wilde dat wel doen (n=802) PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Verdieping: interne agressie

Agressie en ongewenst gedrag door collega’s en leidinggevenden

49 ‒ © Ipsos | Agressie en ongewenst gedrag op de werkvloer

Verdieping interne agressie

Voorzorgsmaatregelen vanuit organisaties Normen en gedragsregels

50 ‒ © Ipsos | Agressie en ongewenst gedrag op de werkvloer

3.1

Interne agressie

Voorzorgsmaatregelen vanuit organisaties

Normen en gedragsregels

Binnen het team zijn niet altijd normen en grenzen besproken. 15% heeft behoefte aan extra grenzen of regels voor de omgang met elkaar Behoefte aan (extra) grenzen of gedragsregels Weet ik niet 13% Nee

Normen en grenzen besproken binnen het team

32%

Weet ik niet

13%

Ja 15%

55%

Nee 72%

V24. Hebben jullie met elkaar binnen het team normen en grenzen afgesproken als het gaat om de manier waarop medewerkers met elkaar omgaan? © Ipsos 2021 51 V25b. Heb je behoefte aan (extra) grenzen of gedragsregels als het gaat om agressie en ongewenst gedrag op je werk voor medewerkers onder elkaar? Basis: alle respondenten PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Interne agressie

Voorzorgsmaatregelen vanuit organisaties NORMEN EN GEDRAGSREGELS

Normen en gedragsregels

Men wordt niet altijd aangesproken op intern ongewenst gedrag, 23% vindt dan ook dat dit beter kan Wordt men aangesproken op ongewenst gedrag Weet ik niet 21%

Nee, (bijna) nooit 7%

Tevreden over mate van aangesproken worden Nee, dit kan beter

Ja, (bijna) altijd 45%

23%

Weet ik niet

30%

Ja, dit gaat goed

46%

Soms wel, soms niet 27%

V25c. Worden collega’s en leidinggevende binnen jouw organisatie aangesproken wanneer ze ongewenst gedrag vertonen? V25a. Ben je tevreden over de mate waarin collega’s en leidinggevenden binnen jouw organisatie worden aangesproken wanneer ze agressie of ongewenst gedrag vertonen? Basis: alle © Ipsos 2021 52 respondenten PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Verdieping interne agressie

Melding maken, opvang en nazorg

3.2

Interne agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Melding maken

De meerderheid weet waar intern ongewenst gedrag gemeld kan worden Waar kan agressie gemeld worden Ja

90%

Ja, bij mijn/een leidinggevende

52%

Ja, bij een vertrouwenspersoon

60%

Ja, bij een speciaal toegewezen medewerker of meldpunt

20%

Ja, via een formulier, schriftelijk of online

18%

Ja, anders

Nee, dat weet ik niet (precies)

10%

V12c. Weet je waar je agressie of ongewenst gedrag door collega’s/leidinggevenden zou kunnen melden? Basis: alle respondenten

PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Interne agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Melding maken

Gemiddeld wordt bij 58% van de gevallen geen melding gemaakt Melding gemaakt van agressie of ongewenst gedrag per categorie agressie en ongewenst gedrag Verbale agressie

51%

49%

Pesten

59%

41%

Bedreiging of intimidatie

55%

45%

Seksuele intimidatie

Discriminatie

Fysieke agressie

Totaal (gemiddelde)

73%

27%

64%

36%

48%

52%

58%

42%

Nee

© Ipsos 2021 55 V16c. Heb je het ongewenste gedrag van collega’s/ leidinggevenden, waar je mee te maken hebt gehad, gemeld binnen je organisatie? Basis: agressie ervaren PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Interne agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Melding maken

Intern ongewenst gedrag wordt meestal bij de leidinggevende gemeld Melding gemaakt van agressie of ongewenst gedrag, gemiddelde

Nee, ik wil het niet melden

23%

Nee, ik durf het niet te melden

58%

Nee, ik heb het niet gemeld, maar wel besproken met collega's Nee, ik weet niet waar ik dit kan melden

28% 2%

Ja, ik heb het gemeld bij mijn leidinggevende Ja, ik heb het gemeld bij de vertrouwenspersoon

42%

28% 8%

Ja, ik heb het gemeld bij een speciaal toegewezen medewerker of meldpunt

Ja, via een formulier, online of schriftelijk

Ja, ik heb het op een andere manier gemeld

© Ipsos 2021 56 V16. Heb je het ongewenste gedrag van collega’s/ leidinggevenden, waar je mee te maken hebt gehad, gemeld binnen je organisatie? Basis: agressie ervaren PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Interne agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Melding maken

Verdieping per type ongewenst gedrag: waar gemeld? Verbale agressie (n=1267) Totaal wel gemeld

Pesten (n=1934)

49%

Ja, ik heb het gemeld bij mijn leidinggevende

Bedreiging of intimidatie (n=579)

41%

34%

45%

28%

26%

Ja, ik heb het gemeld bij de vertrouwenspersoon

Ja, ik heb het gemeld bij een speciaal toegewezen medewerker of meldpunt

Ja, via een formulier, online of schriftelijk

Ja, op een andere manier

Seksuele intimidatie (n=312) Totaal wel gemeld

Discriminatie (n=629)

27%

Ja, ik heb het gemeld bij mijn leidinggevende

13%

Fysieke agressie (n=116)

36%

15%

52%

22%

35%

Ja, ik heb het gemeld bij de vertrouwenspersoon

12%

Ja, ik heb het gemeld bij een speciaal toegewezen medewerker of meldpunt

Ja, via een formulier, online of schriftelijk

Ja, op een andere manier

© Ipsos 2021 57 V16. Heb je het ongewenste gedrag van collega’s/ leidinggevenden, waar je mee te maken hebt gehad, gemeld binnen je organisatie? Basis: agressie ervaren PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Interne agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Melding maken

Verdieping per type ongewenst gedrag: waarom niet gemeld? Verbale agressie (n=1267) 51%

Totaal niet gemeld

48%

29%

10%

32%

Fysieke agressie (n=116)

64%

34%

10%

25%

Discriminatie (n=629)

73%

Totaal niet gemeld

Nee, ik heb het niet gemeld, maar wel besproken met collega's

11%

29%

Seksuele intimidatie (n=312)

Nee, ik durf het niet te melden

19%

29%

Nee, ik wil het niet melden

55%

23%

Nee, ik heb het niet gemeld, maar wel besproken met collega's

Bedreiging of intimidatie (n=579) 59%

18%

Nee, ik wil het niet melden

Nee, ik durf het niet te melden

Pesten (n=1934)

18%

27%

26%

© Ipsos 2021 58 V16. Heb je het ongewenste gedrag van collega’s/ leidinggevenden, waar je mee te maken hebt gehad, gemeld binnen je organisatie? Basis: agressie ervaren PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Interne agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Opvang en nazorg

Mensen zijn vaak niet tevreden over de opvang en nazorg Tevredenheid opvang en nazorg na melding agressie of ongewenst

Verbale agressie

41%

13%

46%

Pesten

45%

16%

39%

Bedreiging of intimidatie

51%

13%

Seksuele intimidatie

Discriminatie

Fysieke agressie

Nee, dat had beter gekund

41%

47%

40%

13%

37%

46%

19%

34%

18%

43%

Ik had geen behoefte aan opvang of nazorg op mijn werk

Ja, daar ben ik tevreden over

V17c. Ben je tevreden over hoe je op je werk bent opgevangen en geholpen nadat je melding hebt gemaakt van agressie of ongewenst gedrag van collega’s/ leidinggevenden? Basis: © Ipsos 2021 59 Ongewenst gedrag ervaren en gemeld PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Interne agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Opvang en nazorg

De meesten worden opgevangen door de leidinggevende of collega’s Welke opvang/nazorg heeft geholpen – gemiddelde over de typen agressie Opvang en nazorg door mijn leidinggevende

Opvang en nazorg door een opvangteam of speciaal getrainde collega's

60%

Opvang en nazorg door collega's

Opvang en nazorg door een vertrouwenspersoon

40%

13%

Opvang en nazorg door een professionele zorgverlener (bv. bedrijfspsycholoog of bedrijfsarts)

Anders

V18b. Je gaf aan dat je tevreden bent over de opvang en nazorg na het melden van ongewenst gedrag van collega’s/ leidinggevenden. Welke vorm van opvang en nazorg op het werk © Ipsos 2021 60 heeft jou toen geholpen? Basis: tevreden over opvang en nazorg PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Interne agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Opvang en nazorg

Verdieping: opvang/nazorg per type ongewenst gedrag Welke opvang/nazorg heeft geholpen

Verbale agressie n=285

Opvang en nazorg door mijn leidinggevende

Opvang en nazorg door mijn opvangteam of speciaal getrainde collega’s

Bedreiging of intimidatie n=97

63%

Opvang en nazorg door collega’s

Opvang en nazorg door een vertrouwenspersoon

Pesten n=314

62%

44%

10%

53%

35%

16%

Seksuele intimidatie n=39

Discriminatie n=75

50%

13%

37%

Fysieke agressie n=26

57%

13%

42%

59%

18%

41%

49%

17%

12%

Opvang en nazorg door een professionele zorgverlener

12%

Anders

10%

20%

V18b. Je gaf aan dat je tevreden bent over de opvang en nazorg na het melden van ongewenst gedrag van collega’s/leidinggevenden. Welke vorm van opvang en nazorg op het werk © Ipsos 2021 61 heeft jou toen geholpen? Basis: tevreden over opvang en nazorg PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Interne agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Opvang en nazorg

De behoeften als het gaat om opvang en nazorg verschillen Behoefte extra opvang/nazorg – gemiddelde over alle typen agressie

Opvang en nazorg door mijn leidinggevende

22%

Opvang en nazorg door een opvangteam of speciaal getrainde collega's

12%

Opvang en nazorg door collega's

20%

Opvang en nazorg door een vertrouwenspersoon

22%

Opvang en nazorg door een professionele zorgverlener (bv. bedrijfspsycholoog of bedrijfsarts) Anders, namelijk: Geen, ik heb geen behoefte aan opvang of nazorg op mijn werk

16%

36%

V18a. Als het gaat om agressie of ongewenst gedrag van collega’s/ leidinggevenden. Aan welke vorm van opvang en nazorg op het werk heb jij dan mogelijk (extra) behoefte? © Ipsos 2021 62 Basis: agressie of ongewenst gedrag ervaren PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Interne agressie

Melding maken, opvang en nazorg

Opvang en nazorg

Verdieping: behoeften opvang/nazorg per type ongewenst gedrag Behoefte extra opvang/nazorg

Verbale agressie n=1267

Opvang en nazorg door mijn leidinggevende

Opvang en nazorg door mijn opvangteam of speciaal getrainde collega’s

Pesten n=1934

24%

10%

Bedreiging of intimidatie n=579

21%

Seksuele intimidatie n=312

Discriminatie n=629

Fysieke agressie n=116

20%

28%

20%

17%

11%

14%

16%

12%

20%

Opvang en nazorg door collega’s

22%

19%

21%

18%

17%

19%

Opvang en nazorg door een vertrouwenspersoon

19%

23%

28%

23%

22%

25%

Opvang en nazorg door een professionele zorgverlener

14%

23%

18%

16%

26%

Anders

Geen, ik heb geen behoefte aan opvang of nazorg binnen mijn organisatie

14%

36%

38%

25%

42%

39%

27%

V18a. Als het gaat om agressie of ongewenst gedrag van collega’s/ leidinggevenden. Aan welke vorm van opvang en nazorg op het werk heb jij dan mogelijk (extra) behoefte? © Ipsos 2021 63 Basis: agressie of ongewenst gedrag ervaren PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Verdieping interne agressie

Aangifte doen

De vragen in dit hoofdstuk over de ervaring met aangifte doen, zijn enkel gesteld aan zorgmedewerkers die aangifte hebben gedaan van het ervaren interne ongewenst gedrag of de agressie (n=37).

3.3

Interne agressie

Aangifte doen

Vrijwel niemand doet aangifte van intern ongewenst gedrag Aangifte gedaan per categorie agressie of ongewenst gedrag

Verbale agressie

91%

Pesten

93%

Bedreiging of intimidatie

90%

Seksuele intimidatie

88%

Discriminatie

90%

Fysieke agressie

Totaal (gemiddelde)

83%

91%

Cijfers tellen niet op tot 100% omdat overige groep ‘weet niet/wil ik niet zeggen’ heeft ingevuld

Nee

V31. Hebben jij en/of je werkgever in de afgelopen 12 maanden aangifte gedaan bij de politie van agressie of ongewenst gedrag dat jij hebt meegemaakt op het werk van collega’s of © Ipsos 2021 65 leidinggevenden? Basis: agressie of ongewenst gedrag ervaren PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Interne agressie

Aangifte doen

Indien wel aangifte wordt gedaan, is er meestal geen behoefte aan extra ondersteuning Wie heeft de aangifte gedaan

Behoefte aan (extra) ondersteuning vanuit werkgever bij het aangifte doen Weet ik niet / wil ik niet zeggen 23%

Dat heb ik zelf gedaan

15%

Dat heb ik zelf gedaan met ondersteuning van mijn werkgever

12%

Dat heeft mijn werkgever voor mij gedaan

Weet ik niet / wil ik niet zeggen

Ja, namelijk: 8%

31%

42%

V32. Wie heeft de aangifte bij de politie gedaan? Basis: aangifte gedaan V32b. Had je (extra) ondersteuning willen hebben vanuit je werkgever bij het aangifte doen? Basis: aangifte gedaan

Nee 69%

PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Interne agressie

Aangifte doen

De tevredenheid over de intake en afhandeling verschilt Tevredenheid over de intake en afhandeling van aangifte

Zeer tevreden

27%

Tevreden

14%

Niet tevreden, maar ook niet ontevreden

Ontevreden

Zeer ontevreden

Weet ik niet / wil ik niet zeggen

40%

V33. Hoe tevreden ben je over de intake en afhandeling van je aangifte bij de politie? Basis: aangifte gedaan

PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Interne agressie

Aangifte doen

Mensen vinden het ongewenste gedrag vaak niet ernstig genoeg om aangifte te doen Reden van geen aangifte doen Het was niet belangrijk of ernstig genoeg om aangifte van te doen

68%

Ik heb het idee dat er toch niets mee gedaan wordt door de politie

Uit angst voor reactie of wraak van de dader

Aangifte doen brengt (te) veel emoties met zich mee

Aangifte doen kost me (te) veel tijd

Door schuld- of schaamtegevoel

Ik heb een slechte ervaring met aangifte doen bij de politie

Mijn werkgever adviseerde om geen aangifte te doen

Ik weet niet (precies) hoe ik aangifte moet doen

De politie adviseerde om geen aangifte te doen

Anders

Voorbeelden van andere redenen die zijn genoemd: • Aangifte had mij mijn baan gekost • Bij aangifte zou er een onwerkbare situatie op mijn werk ontstaan • De optie is niet in me opgekomen • Geen begrip leidinggevende • Vertroebelt werksfeer • Het interesseert de werkgever niet

20%

V35c. Wat is de voornaamste reden dat je geen aangifte hebt gedaan? Basis: geen aangifte gedaan (n=2591)

PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Interne agressie

Aangifte doen

Slechts een kleine groep had wel aangifte willen doen, maar heeft dit niet gedaan Wilde wel aangifte doen, maar uiteindelijk niet gedaan Ja 6%

Wat helpt om wel aangifte te doen Meer inzicht in de vormen van ongewenst gedrag waar je wel of niet aangifte van kan doen

46%

Meer informatie over hoe ik anoniem aangifte kan doen

41%

Meer hulp en ondersteuning van mijn werkgever bij het doen van aangifte

Nee 94%

32%

Meer inzicht in wat er komt kijken bij het doen van aangifte

25%

Een betere intake en afhandeling van mijn aangifte door de politie

23%

Anders

Geen, ik zou nooit aangifte doen

11%

V36c. Is het wel eens voorgekomen dat je eigenlijk wel aangifte wilde doen van agressie of ongewenst gedrag van collega’s/ leidinggevenden, maar dit toch niet hebt gedaan? © Ipsos 2021 69 V37c. Zou onderstaande ondersteuning je helpen om in de toekomst wel aangifte te doen? Zo ja, welke? Basis: geen aangifte gedaan, maar wilde wel (n=161) PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Bijlage

Profiel respondenten FUNCTIEGROEPEN Verpleegkundige 19% Verzorgende 16% Sociaal-agogische functie individueel 8% Sociaal-agogische functie groepsgericht 7% Administatieve/ Secretariële functies 7% Zorghulp/ Helpende/ Hulp bij het huishouden 6% Management/ Leidinggevende functies 5% Beleids-/ Adviesfuncties 5% Andere patiënt- of cliëntgebonden functies 5% Facilitaire functies 4% Functies bij medisch ondersteunende afdelingen/ operatieve… 4% Doktersassistent/ praktijkondersteuner/ triagist 3% Paramedische functies 3% Psycholoog/ Therapeut/ behandelaar 3% Andere niet patiënt- of cliëntgebonden functies 2% Arts/ medisch specialist 2% Verpleegkunding specialist/ Physican assistant 1% Onderzoeksfuncties 0% Basisarts/ Arts in opleiding/ co-assistent 0%

I5. Tot welke functiegroep behoort je baan in zorg en welzijn? I7. Ben je het grootste deel van je tijd in loondienst of werk je als zelfstandige?

LOONDIENST OF ZELSTANDIG

98%

Werkt in loondienst

Werkt als zelfstandige

Werkt in loondienst en als zelfstandige

PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

Bijlage

Profiel respondenten Aantal werknemers binnen organisatie

1 – 9 personen

10 – 99 personen

OPLEIDING AFGEROND

Lbo, vso

Jaren werkzaam bij huidige werkgever

100 – 999 personen

28%

1000 of meer personen

52%

Weet ik niet

Nog geen jaar

Vmbo, lwoo

Mavo

18%

Havo

Vwo, gymnasium, atheneum

1-2 jaar

10%

12% 5%

Mbo

35%

Hbo

32%

5-10 jaar

13%

Universitaire of post-hbo opleiding

Langer dan 10 jaar

66%

Een in-service of functiegerichte opleiding

Niet van toepassing

Wil ik niet zeggen

3-4 jaar

I8. Hoeveel jaar ben je werkzaam bij je huidige werkgever? I9.Hoeveel mensen werken er in totaal in de organisatie waar je werkt? I11. Welke van de volgende opleidingen heb je gevolgd en afgerond? Basis: alle respondenten

16% 21% 1%

PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op de werkvloer’

DANK U

PGGM&CO en Min VWS enquête ‘Agressie & ongewenst gedrag op deWETEN werkvloer’ ZEKER

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12773054/1