RIS315523 Vitaliteitsonderzoek sportverenigingen 2020-2023

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Hilbert Bredemeijer Wethouder van Onderwijs, Jeugd en Sport

001

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

OCW/10515694 RIS315523 rm-

Aan de leden van de commissie Samenleving

Contactpersoon

Lars Smit Dienst

OCW Afdeling

Stad en Bestuur Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

23 mei 2023

lars.smit@denhaag.nl Aantal bijlagen

2

Onderwerp

Vitaliteitsonderzoek Sportverenigingen 2020 - 2022

De afgelopen twee jaar gaan voor sportverenigingen de boeken in als roerige tijden. Na corona en de daarbij behorende lockdowns, leidde ook de energiecrisis tot zorgen. Nu de perikelen rondom corona en de energiecrisis naar de achtergrond lijken te schuiven is de stad volop in beweging en kunnen we weer genieten van al het moois dat sport te bieden heeft. Die onmiskenbare waarde van sportverenigingen voor de stad willen we ook op de lange termijn waarborgen. Daarom is het belang van vitale sportverenigingen vastgelegd in pijler twee van het Haags Sportakkoord 2020-2022 en wordt sinds 2012 het vitaliteitsonderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek brengt tweejaarlijks de vitaliteit en maatschappelijke functie van sportverenigingen in beeld. De uitkomsten bieden een basis voor aanscherping van het beleid dat we komende jaren uit willen voeren. Hierbij presenteer ik u de rapportage ‘Vitaliteitsonderzoek Sportverenigingen 2020-2022’1.

Nieuwe onderzoeksopzet Het vitaliteitsonderzoek heeft als doel de vitaliteit onder sportverenigingen in de gemeente Den Haag in kaart te brengen. Aan de hand van een verenigingsmonitor wordt inzichtelijk gemaakt hoe de verenigingen functioneren, welke maatschappelijke rol ze vervullen en welke mogelijke uitdagingen er zijn voor hun toekomstbestendigheid. De gemeente gebruikt deze informatie op twee manieren: Een beeld te krijgen van de vitaliteit van het verenigingsleven als geheel, om kansen te signaleren, het sportbeleid te (her)evalueren en te versterken; De individuele deelnemende vereniging een beeld te geven hoe vitaal hun vereniging is en waar kansen liggen ter verbetering. Ditmaal is er gebruik gemaakt van een andere onderzoeksopzet dan voorgaande jaren. We voeren het onderzoek niet meer zelf uit, maar besteden het, mede zoals met uw commissie is besproken, uit aan het Mulier Instituut, een onderzoeks- en kenniscentrum rondom sport en bewegen. Op deze wijze maakt ook Den Haag gebruik van een gestandaardiseerde landelijke onderzoeksmethode, zodat de Haagse cijfers vergelijkbaar zijn met het Nederlands gemiddelde.

1

Bijlage 1 -Hoofdrapportage Vitaliteitsonderzoek sportverenigingen 2020-2022

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10515694

Het Mulier Instituut doet landelijk onderzoek onder een panel van sportverenigingen, die verspreid zijn door het hele land en verschillende takken van sport vertegenwoordigen. Op basis van die gegevens komt het landelijk gemiddelde tot stand. Het Mulier Instituut hanteert een verenigingsmonitor die afwijkt van de vorige onderzoeksopzet waardoor een vergelijking met resultaten uit de vitaliteitsonderzoeken van voorgaande jaren niet zonder meer te maken is, omdat de vitaliteitsscore anders berekend wordt. Dit onderzoek is een nulmeting. Bij volgende edities kunnen we weer de ontwikkeling in vitaliteit vaststellen.

Vitaliteit: organisatiekracht en maatschappelijke oriëntatie Om te beoordelen of verenigingen vitaal zijn, wordt gekeken naar organisatiekracht en maatschappelijke oriëntatie. Hoe beter de vereniging in staat is om haar sportaanbod voor haar huidige en potentieel nieuwe leden te organiseren, des te hoger de score voor organisatiekracht. Er zijn vijf criteria die de score bepalen: leden, kader, accommodatie, financiën en beleid. Maatschappelijke oriëntatie richt zich op de functies die de vereniging uitoefent in de samenleving, die niet direct gerelateerd aan sport zijn. Daarbij valt te denken aan het organiseren van gezelligheidsactiviteiten die ook toegankelijk zijn voor mensen van buiten de vereniging of aan het openstellen van het clubhuis voor externe partijen. Ook de samenwerking met andere organisaties, waaronder de gemeente, vormt onderdeel van de maatschappelijke oriëntatie. De score komt tot stand door twee criteria te beoordelen, namelijk de maatschappelijke activiteit en de maatschappelijke intentie. Maatschappelijke activiteit staat voor de mate waarin verenigingen actief een maatschappelijke rol vervullen en maatschappelijke intentie staat voor de houding van verenigingen ten opzichte van een actieve bredere maatschappelijke rol.

Zowel bij organisatiekracht als maatschappelijke oriëntatie wordt per criterium gewerkt met scores variërend van onvoldoende, matig, voldoende tot goed. De scores van ieder criterium bij elkaar opgeteld vormen samen de eindscore, waaruit afgeleid wordt hoe een vereniging er gemiddeld voor staat.

Hoe wordt de vitaliteit berekend? De eindscores voor organisatiekracht en maatschappelijke oriëntatie worden ingevuld in een zogenoemde vitaliteitsmatrix, waarin vier typen verenigingen onderscheiden worden: kwetsbaar, maatschappelijk, krachtig en vitaal. Kwetsbare verenigingen scoren zowel onvoldoende of matig op organisatiekracht als op maatschappelijke oriëntatie. Maatschappelijke verenigingen scoren onvoldoende of matig op organisatiekracht, maar voldoende of goed op maatschappelijke oriëntatie. Krachtig is een vereniging, die qua organisatiekracht voldoende of goed scoort, maar niet op maatschappelijke oriëntatie. Vitaal is een vereniging pas als er zowel op organisatiekracht als ook op maatschappelijke oriëntatie een voldoende of goed gescoord wordt. In onderstaande matrix worden de segmenten ten opzichte van de scores op organisatiekracht en maatschappelijke oriëntatie visueel gemaakt.

2/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10515694

In het vitaliteitsonderzoek sportverenigingen in Den Haag 2020 werden andere termen gebruikt. Een kwetsbare vereniging nu was in eerder onderzoek ‘niet vitaal, niet maatschappelijk (A)’. Een maatschappelijke vereniging was ‘niet vitaal wel maatschappelijk (A+).’ Een krachtige vereniging was ‘wel vitaal niet maatschappelijk (B)’ en een vitale vereniging was ‘wel vitaal wel maatschappelijk (B+).’ Iedere vereniging ontvangt dezelfde vragenlijst en op basis van de bovengenoemde beoordelingsindicatoren wordt dan een score berekend en een typering gegeven. Tegelijkertijd zijn veel verenigingen anders georganiseerd en kun je ze moeilijk over één kam scheren. Daarom ontvangen ze ook altijd een individuele rapportage waarin de resultaten worden uitgelegd en waar nodig genuanceerd. Het wordt zodoende helder waaraan de vereniging (eventueel) extra aandacht zou kunnen schenken om vitaal te worden of te blijven.

Deelname Het onderzoek is uitgevoerd in de vorm van een enquête. De gemeente heeft in samenwerking met het Mulier Instituut 301 sportverenigingen in de gemeente Den Haag voor dit onderzoek uitgenodigd. Deelnemers werden onder andere bevraagd over het beheer van de sportaccommodaties, sportaanbod voor verschillende doelgroepen, invulling van kaderfuncties en een positieve sportcultuur. Daarnaast zijn er ook vragen gesteld over de gevolgen van corona en de bijbehorende lockdowns voor de verenigingen. Van 138 verenigingen zijn de resultaten geanalyseerd, een netto respons van 46%. Op basis van beschikbare populatiegegevens naar het type sport (binnen/buiten) en de grootte van de vereniging vormt de responsgroep een redelijke afspiegeling van alle sportverenigingen in de gemeente Den Haag.

Onderzoeksresultaten per thema2 Het onderzoek geeft ons een bepaald beeld van de stand van het Haagse verenigingsleven. Dat beeld is als volgt in te delen: − Positieve scores; − Onderwerpen die aandacht behoeven.

2

Een overzicht van de belangrijkste cijfermatige resultaten staan in: Bijlage 3 -Infographic Vitaliteitsonderzoek

sportverenigingen 2022 De cijfers met een % teken zijn percentages. De cijfers zonder % teken zijn absolute getallen.

3/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10515694

POSITIEVE SCORES: 41% van alle Haagse verenigingen is vitaal. Dit is twee keer zoveel als het landelijk gemiddelde. De maatschappelijke oriëntatie onder Haagse verenigingen is sterker dan het landelijk gemiddelde. (49% vs. 30%). Haagse clubs doen het goed wat betreft ledenwerving en -behoud met een score ‘voldoende/goed’ van 85% ten opzichte van 71% landelijk. Er waren in de periode van medio 2020 tot medio 2022 in totaal meer leden-aanmeldingen bij sportclubs dan dat er afmeldingen waren. Ondanks de lockdowns en coronabeperkingen is er dus geen sprake van een algehele ledendaling. Er is veel aandacht voor een positieve sportcultuur (79%) AANDACHT NODIG VOOR: Kleine en binnensportverenigingen scoren vaker lager op vitaliteit (43% en 38% respectievelijk) en zijn harder getroffen door de coronapandemie. 79% van de verenigingen ervaart een probleem bij het tekort aan vrijwilligers. Bijna een derde van de Haagse clubs scoort een onvoldoende op accommodaties (31%). AANDACHT NODIG VOOR: Kleine en binnensportverenigingen scoren vaker lager op vitaliteit (43% en 38% respectievelijk) en zijn harder getroffen door de coronapandemie. 79% van de verenigingen ervaart een probleem bij het tekort aan vrijwilligers.

Algemeen Tabel: Verenigingssegmenten met Haagse en landelijke scores. Den Haag Vitale verenigingen 41% Krachtige verenigingen 24% Maatschappelijke verenigingen 9% Kwetsbare verenigingen 27%

Landelijk gemiddelde 20% 41% 10% 29%

Twee vijfde van de Haagse sportverenigingen in Den Haag is vitaal (41%). Dit is het dubbele van het landelijk gemiddelde. Vitale verenigingen zijn organisatiekrachtig en hebben een brede maatschappelijke oriëntatie. Met name grote verenigingen (66%), verenigingen met een eigen accommodatie (58%) en buitensportverenigingen (58%) zijn vitaal. Een kwart van de verenigingen scoort ondermaats op zowel organisatiekracht als maatschappelijke oriëntatie en wordt daarom als kwetsbaar ingeschaald. Landelijk ligt dit percentage bij 29%. Kleine verenigingen (43%), verenigingen zonder accommodatie (42%) en binnensportverenigingen (38%) zijn het vaakst kwetsbaar. 24% van de sportclubs wordt als ‘krachtig’ ingeschaald. De organisatie hebben ze op orde, maar er liggen nog kansen op maatschappelijk vlak. In totaal valt 65% van de Haagse clubs binnen het segment vitaal of krachtig en scoort dus voldoende of goed op organisatiekracht. 9% geldt als maatschappelijke vereniging. Zij hebben een duidelijke maatschappelijke oriëntatie, maar organisatorisch zijn ze minder sterk.

Organisatiekracht Bijna twee derde van de verenigingen scoort ‘voldoende’ tot ‘goed’. 64% is in staat om sportaanbod te organiseren voor (potentiële) leden, waarmee Den Haag vergelijkbaar scoort met de rest van

4/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10515694

Nederland (61%). 36% scoort ‘matig’ of ‘onvoldoende’ op dit vlak. Hierbij zijn het met name kleine3 verenigingen (56%) en verenigingen zonder eigen accommodatie (52%) die laag scoren. Ook binnensportverenigingen hebben moeite bij de organisatie van hun sportaanbod (49%) De organisatiekracht bestaat uit een optelsom van vijf criteria, die hieronder een voor een worden belicht. 1. Beleid Het thema ‘beleid’ richt zich op de wijze waarop verenigingen (gestructureerd) vormgeven aan hun plannen en toekomstvisie. Zes op de tien verenigingen hebben in de afgelopen vier jaar plannen op papier gezet voor het functioneren van de vereniging. Dit is meer dan het landelijk gemiddelde (46%). Deze beleidsvisies hebben met name betrekking op werving en behoud van vrijwilligers en leden (beiden 67%). ‘Sportiviteit en respect’ (60%) staat op plek 2 als onderwerp voor beleidsplannen. Dit is een opvallend verschil met de rest van Nederland, waar ‘financiën’ op de tweede plek komt. Samenwerking met andere partijen is relatief weinig terug te vinden in het beleid van Haagse verenigingen. Minder dan een kwart heeft plannen opgesteld om de samenwerking met andere verenigingen (24%), niet-sportorganisaties (24%) of het onderwijs (17%) aan te gaan. 2. Financiën Het thema ‘financiën’ richt zich op de financiële situatie van verenigingen.

86% van de Haagse sportclubs kunnen jaarlijks aan hun financiële verplichtingen voldoen. 72% ziet zichzelf als gezond. 5% ziet de financiële situatie als minder gezond en 3% ziet deze als zorgwekkend. Met name kleine verenigingen schatten de financiële situatie vaker als minder gezond of zorgwekkend in (15%). Al met al scoort 59% een voldoende of goed op financiën. Landelijk ligt dit percentage precies zo hoog. 3. Leden Het thema ‘leden’ richt zich op de vraag in hoeverre verenigingen voldoende leden hebben en of ze deze aan zich weten te binden. Van alle Hagenaars die als lid verbonden zijn aan een vereniging valt een derde in de categorie ‘onder de achttien’ en 18% is 65+’er. Den Haag scoort goed op het criterium leden. 75% voorziet geen problemen in de ontwikkeling van het ledenbestand. Landelijk is dit 62%, daarmee doet Den Haag het aanzienlijk beter. Er waren in totaal meer aanmeldingen bij sportclubs dan dat er afmeldingen waren in de periode van medio 2020 tot medio 2022. Ondanks de lockdowns en coronabeperkingen is er dus gemiddeld genomen geen sprake van een ledendaling. De helft van de verenigingen verwacht geen verandering ten opzichte van het ledenbestand. Slechts 10% verwacht een verdere daling in het ledenbestand. Landelijk verwacht 26% een daling te zien. 4.

Accommodatie 51% van de Haagse clubs scoort een goed of voldoende op het criterium accommodatie ten opzichte van 67% landelijk. Over het algemeen heerst er tevredenheid over de accommodatie. Zes op de tien verenigingen geeft aan nog jaren met de accommodatie vooruit te kunnen. 20% ziet daarentegen nog mogelijkheden om de staat van de accommodatie te verbeteren. Met name grote 4 verenigingen (20%) en buitensportverenigingen (24%) vinden dat de accommodatie geoptimaliseerd kan worden. 56% kan op elk gewenst moment over de accommodatie beschikken conform de behoefte. 14% kan dit enigszins. Eén op de drie verenigingen wil meer van de accommodatie gebruik maken als de beschikbaarheid dit zou toelaten. Dit zijn met name kleine verenigingen (39%) en binnensportverenigingen (41%).

3

Onder ‘kleine’ verenigingen vallen verenigingen met minder dan 100 leden.

4

Onder ‘grote’ verenigingen vallen verenigingen met meer dan 250 leden.

5/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10515694

Zaken als financiering, huur, onderhoud, beheer, exploitatie en privatisering van de accommodatie lopen bij 63% naar wens en zijn helder. Slechts 15% geeft aan dat dit niet altijd het geval is. 75% van de verenigingen met een eigen accommodatie is verantwoordelijk voor het meerjarenonderhoud van een of meer onderdelen van de sportaccommodatie, 69% heeft hiervoor een meerjarenonderhoudsplan opgesteld. Voor de duiding van de cijfers is het van belang te realiseren dat de score gebaseerd is op zowel gemeentelijke (zoals sporthallen en velden) als verenigingseigendommen (kantines en kleedgebouwen). Uit het onderzoek is niet geheel op te maken welke eigendommen de score het sterkst beïnvloeden. De individuele rapportages voor de verenigingen en het contact met de sportconsulent bieden de mogelijkheid om per vereniging te bekijken welke ondersteuning nodig is om de accommodatie in goede staat te behouden. 5. Kader Het thema ‘kader’ richt zich op het bestuur van verenigingen, alsmede op het beleid ten aanzien van vrijwilligers. Zeven op de tien verenigingen beschikt over voldoende vrijwilligers. Landelijk ligt dit percentage bij 85%. 43% van de Haagse clubs geeft aan over voldoende vrijwilligers te beschikken, maar ze zijn wel op zoek naar nieuwe aanwas. Zes op de tien verenigingen beschikken over voldoende trainers5 (59%), wat vergelijkbaar is met het landelijk gemiddelde (58%).

Vier op de tien verenigingen hebben vacatures openstaan voor vrijwilligers en betaalde krachten. 20% heeft vacatures open voor cruciale posities. Het vaakst worden vrijwilligers gezocht voor sponsoring en werving (52%), daarna trainer/coach (49%), andere bestuursfuncties dan voorzitter/secretaris/penningmeester (42%) en de organisatie voor wedstrijden en toernooien (42%). Bij 83% van de verenigingen zijn de bestuursfuncties voorzitter, penningmeester en secretaris ingevuld. Slechts bij een enkele vereniging staan alle functies open. 20% van de Haagse sportclubs hebben een plan opgesteld ter behoud en werving van vrijwilligers, 31% werkt hieraan. Bij 46% ligt er geen plan. Positieve Sportcultuur 79% van de Haagse sportverenigingen houdt zich bezig met één of meerdere onderwerpen rondom een positieve sportcultuur. Zo zet 56% zich in voor meer inclusie en respect op de club, 49% wil discriminatie tegengaan en 48% is bezig met het professionaliseren van het kader en pedagogisch sportklimaat. Ook voor grensoverschrijdend gedrag is aandacht. 45% is bezig met het tegengaan van emotioneel en discriminerend grensoverschrijdend gedrag en 42% met seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksuele intimidatie. Zes op de tien Haagse clubs beschikt over een centrale vertrouwenscontactpersoon (VCP).

Grote verenigingen (86%) en verenigingen met jeugdleden (71%) hebben vaker een VCP dan kleine verenigingen (39%) en verenigingen zonder jeugdleden (34%). Twee derde van de Haagse verenigingen vraagt voor haar vrijwilligers een VOG aan. 57% vraagt deze aan voor trainers. Er is een significant verschil tussen grote en kleine verenigingen en verenigingen met en zonder jeugdleden: 90% van de grote verenigingen vraagt een VOG aan voor vrijwilligers ten opzichte van 48% van de kleine verenigingen en 81% van de clubs met jeugdleden tegenover 23% van de clubs zonder jeugdleden.

5

Onder trainers vallen ook instructeurs, docenten en leraren.

6/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10515694

Iets meer dan de helft van de verenigingen geeft aan ondersteuning te willen bij het thema positieve sportcultuur (54%). Daarbij staat ‘ouderbetrokkenheid’ met stipt op nummer 1 met 25%, gevolgd door pedagogisch sportklimaat (16%) en respect en inclusie (11%) als onderwerpen waar ondersteuning voor gewenst wordt.

Maatschappelijke oriëntatie Naast organisatiekracht is maatschappelijke oriëntatie de andere pijler die vitaliteitsbepalend is. Hiervoor worden twee criteria nader onder de loep genomen: de maatschappelijke activiteit en de maatschappelijke intentie. Den Haag doet het beter dan het landelijk gemiddelde op dit vlak. 49% van de Haagse clubs scoort voldoende of hoger ten opzichte van 30% landelijk. Een vijfde scoort een onvoldoende in Den Haag, landelijk ligt dit bij bijna twee vijfde (38%). De verwachting is dat de hoeveelheid activiteiten in Den Haag zullen toenemen. 57% van de verenigingen is van plan meer activiteiten te organiseren en staat open voor een bredere maatschappelijke oriëntatie. Ook hier ligt het landelijk gemiddelde lager met 34%. Om tot een score te komen voor maatschappelijke oriëntatie worden volgende categorieën afgewogen: samenwerking, aanbod van activiteiten en maatschappelijke betrokkenheid. Iedere categorie wordt hieronder nader besproken. Samenwerking De meeste sportverenigingen (88%) in de gemeente Den Haag hebben het afgelopen jaar met een of meerdere organisaties samengewerkt. Het overgrote merendeel is tevreden met de samenwerkingen. Van de 585 samenwerkingen is slechts in zes gevallen sprake van het voornemen deze stop te zetten.

Het vaakst werd de samenwerking opgezocht met de gemeente (62%), gevolgd door andere sportverenigingen (58%) en sportbonden (56%). Vier op de tien Haagse verenigingen bieden faciliteiten en voorzieningen aan voor niet-leden en andere organisaties. Dit aanbod bestaat voornamelijk uit een multifunctionele inzet van de sportruimte van de vereniging (47%), werk-, huiswerk- of vergaderruimtes (29%) en kinderopvang (26%). Vier op de tien verenigingen wil in de toekomst hun faciliteiten en voorzieningen aan anderen aanbieden. Aanbod aan maatschappelijke activiteiten 41% van de verenigingen in Den Haag organiseert 1 à 2 keer per seizoen activiteiten (bingo, kamp, clinic), waar ook niet-leden welkom zijn. 8% doet dit gemiddeld één keer per kwartaal en 22% maar liefst 5 of meer keer. 29% organiseert nooit activiteiten waarbij niet-leden welkom zijn. Maatschappelijke betrokkenheid Een grote meerderheid van Haagse sportclubs (81%) erkent de sterk maatschappelijke functie die sportclubs uitoefenen. Toch zijn zij beperkt actief op het gebied van maatschappelijke thema’s. De uitgevoerde activiteiten richten zich het meest op (sociale) veiligheid (45%), normen en waarden (43%) en duurzaamheid en milieu (21%). Rondom het thema werkgelegenheid en arbeidsintegratie werden het minste activiteiten georganiseerd (6%).

Verder valt op dat een relatief groot aantal verenigingen aangeeft dat bepaalde thema’s niet van toepassing zijn. Zo zegt 16% dat sociale veiligheid geen thema is, terwijl dit bij iedere club aan de orde zou moeten zijn. 55% van de Haagse sportverenigingen heeft een vast sportaanbod voor een of meerdere specifieke doelgroepen. Een derde van de verenigingen heeft aanbod specifiek voor mensen van 55 jaar of ouder.

7/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10515694

Ook voor mensen met een beperking (19%), studenten (13%), de jongste jeugd (12%) en niet-Westerse Hagenaars (11%) bestaat bij meer dan een op de tien verenigingen sportaanbod.

Gevolgen corona voor Haagse verenigingen Gevolgen corona op de organisatiekracht Een deel van de ondervraagde verenigingen geeft aan dat corona nadelige gevolgen heeft gehad op het gebied van leden (38%), kader (38%) en financiën (33%). Wat financiën betreft geven drie op de tien verenigingen aan dat corona een (zeer) negatieve invloed had. Daarentegen geeft 15% aan dat corona een positief effect had op de financiële situatie. Vooral grote verenigingen en buitensportverenigingen hebben minder financiële last ondervonden. Vanuit de gemeente hebben wij verenigingen geholpen door middel van kwijtschelding van de huur voor in totaal twaalf maanden6. Dit heeft bijgedragen aan de financiële gezondheid van de verenigingen. Vier op de tien verenigingen geven aan dat covid-19 de ledenontwikkeling negatief beïnvloed heeft. Bij kleine (54%) en binnensportverenigingen (52%) was dit vaker het geval. Zij zagen eveneens hun ledenaantal dalen met 52% en 47% respectievelijk. Grote en buitensportverenigingen zagen in de afgelopen twee jaar ondanks de lockdowns een stijging in ledenaantal. 38% van de Haagse clubs geeft aan een negatief effect te hebben ondervonden op het vinden van vrijwilligers door de coronacrisis. 78% van de verenigingen denkt veerkrachtig genoeg te zijn en de klappen te kunnen opvangen.

Het onderzoek werd afgenomen van mei tot juli 2022, kort na het wegvallen van de beperkende maatregelen die door de Rijksoverheid werden opgelegd. Nu, driekwart jaar later, kunnen we zeggen dat geen enkele Haagse sportvereniging door de gevolgen van corona is omgevallen. Gevolgen corona op de maatschappelijke oriëntatie. 56% van de ondervraagden geeft aan minder maatschappelijke activiteiten te hebben kunnen organiseren door de gevolgen van corona. Het aanbod was daarbij met name gericht op eigen leden. 57% ziet corona als sterke invloed op de verminderde hoeveelheid activiteiten, waar ook niet-leden welkom zijn.

Conclusies en vervolg Hoe zorgen we ervoor dat onze mooie en belangrijke sportverenigingen over 10 en 100 jaar nog steeds bloeiend zijn? In een maatschappij die steeds individueler wordt, is het verenigingsleven zo goed voor iedereen, voor alle leeftijden, maar juist voor onze opgroeiende kinderen die, naast gezin en school ook in een sportvereniging een goed pedagogisch klimaat kunnen krijgen om op te groeien. De laatste jaren zijn voor de verenigingen pittig geweest, met de zware coronatijd met alle beperkingen van dien en daaropvolgend de energiecrisis die behoorlijk hard voelt. Als gemeente willen we de Haagse sportverenigingen optimaal ondersteunen, zodat zij vitaal blijven en hun mooie rol kunnen blijven spelen, nu en in de toekomst. De vraag is hoe wij deze ondersteuning kunnen verbeteren, zodat verenigingen zich daadwerkelijk gesteund voelen op het gebied van bijvoorbeeld ledenwerving, ouderbetrokkenheid en het vinden van voldoende vrijwilligers. Om hierop een antwoord te geven, ben ik momenteel bezig met de ontwikkeling van een 'visie en aanpak op verenigingen'. Deze is rond de zomer gereed en zal ik met u delen. 6

Van 1 oktober 2020 tot en met 30 juni 2021 en van 1 november 2021 tot en met 31 januari 2022 is de huur

kwijtgescholden.

8/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10515694

Het Vitaliteitsonderzoek ’20-’22 is een belangrijk vertrekpunt voor de aanpak. Het laat zien hoe de Haagse verenigingen er nu voorstaan, op welke thema's (extra) ondersteuning nodig is. Die informatie gebruiken we om onze ondersteuning op af te stemmen en zal dus terugkomen in de aanpak Proactieve verenigingsondersteuning blijft een speerpunt. Hierbij gaan we met verenigingen in gesprek over de door hun gewenste ondersteuning, zowel qua thematiek als de wijze waarop we de ondersteuning bieden. Ondertussen blijven we de Haagse sportverenigingen volop ondersteunen. 2023 is het Jaar van de Samenwerking. Haagse verenigingen beschikken over veel kennis en expertise en kunnen zodoende veel van elkaar leren op het gebied van accommodatie, leden, vrijwilligers en meer. Als gemeente willen we deze onderlinge kruisbestuiving stimuleren. In het kader hiervan hebben we meerdere projecten op de planning staan. Zo is er in maart het magazine Samen voor de Haagse Sport gelanceerd, waar boeiende artikelen, scherpe interviews en inspirerende voorbeelden te lezen zijn. Van en voor Haagse sportverenigingen. We zetten de verenigingen die Den Haag rijk is, goed in de spotlight en de sportclubs hebben een platform om hun ervaringen en knowhow te delen. Ook organiseren we een bijeenkomst met ‘samenwerking’ als overkoepelend thema.

Doel is verenigingen met elkaar in contact te brengen en te voorzien van nuttige informatie. Bovendien biedt het ons de kans om centraal te inventariseren waar behoeften en obstakels liggen rondom samenwerking. Uit het Vitaliteitsonderzoek blijkt dat de verenigingen op de thema's accommodatie en vrijwilligers uitdagingen hebben. Om voor sterke en duurzame sportvoorzieningen in de stad te zorgen, is daarom de Investeringssubsidie Accommodaties Sport subsidie (kort: IAS) belangrijk. We hebben deze coalitieperiode daarom ook € 4 mln extra aan het bestaande IAS budget toegevoegd. Hiermee kunnen niet alleen de belangrijkste voorzieningen verbeterd worden, ook kan de subsidie gebruikt worden voor energiebesparende maatregelen, de toegankelijkheid van het terrein en het toevoegen van maatschappelijke functies. Verenigingen worden uitgebreid ondersteund bij het hele traject van de subsidie. Ook kunnen zij kosteloos meerjarenonderhoudsplannen laten maken en een energiecoach krijgen, die hen begeleid naar mogelijke energiebesparende maatregelen aan de accommodatie. Bovendien gaat de afdeling Sportvoorzieningen dit jaar een rondgang maken langs alle verenigingen om zelf de staat van de accommodaties te controleren en zal op basis van de uitkomsten hiervan, indien nodig, gepaste maatregelen treffen.

Verder is in het onderzoek naar voren gekomen dat met name binnensportverenigingen de sportaccommodatie niet conform de behoefte kunnen gebruiken. Concreet is de beschikbaarheid van de sporthal hier aan de orde. Daarom zijn we bezig met de komst van een extra sporthal in Loosduinen. Ondanks de inspanningen die we als gemeente hebben verricht om sportverenigingen te voorzien van optimale accommodaties, laten de uitkomsten van het vitaliteitsonderzoek nog te wensen over. Om hier een passend antwoord op te vinden, gaan we aanvullend onderzoek doen onder de Haagse verenigingen. We willen inventariseren op welke manier we de sportvoorzieningen kunnen verbeteren en hoe we hierin maatwerk gaan leveren. Verenigingen ervaren het werven en behouden van vrijwilligers als groot probleem. Hierbij willen we de clubs helpen door de inzet van Sportcoördinatoren van WSDH, het beschikbaar stellen van een invulformat 'beleidsplan vrijwilligers' en het gratis gebruik van de app Taakie, de tool waarmee vrijwilligers en taken geautomatiseerd aan elkaar gekoppeld worden. Samen met de verenigingen bekijken we welke inzet nodig is en blijft.

9/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10515694

Hoewel er dus uitdagingen liggen, ben ik ook ontzettend trots op de Haagse sportclubs. Ondanks corona en de energiecrisis is het algemene beeld dat er geen sprake is van een ledendaling en is de financiële positie stabiel gebleven. Dat is eerst en vooral een prestatie van al die verenigingsbestuurders en hun leden. We hebben ten tijde van de lockdowns een regeling opgezet, waardoor de huur werd kwijtgescholden voor iedere vereniging die een gemeentelijke sportaccommodatie huurt, wat zonder twijfel heeft bijgedragen aan deze positieve ontwikkelingen. Iedere aan het onderzoek deelnemende vereniging heeft een individuele rapportage ontvangen met daarin de verenigings-specifieke resultaten. In deze rapporten hebben we per thema toegevoegd hoe we ze kunnen ondersteunen. Denk aan de IAS-subsidie en de inzet van Sportcoördinatoren van WSDH. We hebben de verenigingen uitgenodigd met hun Sportconsulent in gesprek te over de resultaten. Het is aan de verenigingen zelf om op basis van hun eigen resultaten beleid te ontwikkelen, maar wij kunnen daarbij helpen. We zetten ons ervoor in dat de sportverenigingen in de komende jaren compleet kunnen herstellen van de nasleep van de coronapandemie, maar bovenal dat alle Hagenaars met veel plezier kunnen sporten en bewegen. Samen voor de Haagse Sport! Zeker in het jaar van de samenwerking.

In 2024 vindt weer een vitaliteitsonderzoek plaats naar de stand van zaken bij de sportverenigingen. Met vriendelijke groet, de wethouder van Onderwijs, Sport en Buitenruimte Hilbert Bredemeijer

10/10