RIS315503 Bijlage 1

Nota van Beantwoording

Herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal

Datum

Status

18 april 2023

definitief

Versie

0.2 Auteur

Projectteam GG

Nota van Beantwoording Herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal

Inhoudsopgave

1 Toelichting op het inspraaktraject

3

2 Beantwoording ingediende zienswijzen

3

2.1

Zienswijze 1 - Bewoners

3

2.2

Zienswijze 2 - Bewoners

4

2.3

Zienswijze 3 - Fietsersbond

5

2.3.1

Grote Markt – Lutherse Burgwal

6

2.3.2

Spui - Kalvermarkt

7

2.3.3

Inrichting Gedempte Gracht – Gedempte Burgwal

8

2.3.4

Kruising Lutherse Burgwal – Gedempte Burgwal – Paviljoensgracht – Herderstraat

9

2.4

Zienswijze 4 – Wijkorganisatie Het Oude Centrum

10

2.4.1

Voetgangersgebied Lutherse Burgwal behouden.

10

2.4.2

Aansluiting

15

2.4.3

Klimaatadaptatie

16

2.4.4

Parkeren

17

2/17

Nota van Beantwoording Herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal

1 Toelichting op het inspraaktraject

Het College van burgemeester en wethouders van Den Haag heeft van 29 november 2022 tot en met 24 januari 2023 het Voorontwerp (VO) voor de herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal ter inzage gelegd. De inspraak is gevoerd conform de participatieverordening van de gemeente Den Haag. Dit rapport doet verslag van de inspraakprocedure, vat de ingediende zienswijzen samen en geeft de beantwoording van de zienswijzen door het college weer. In het kader van de inspraakprocedure heeft de gemeente op dinsdag 13 december 2022 van 16:00 tot 20:00 uur een fysieke inloopbijeenkomst gehouden. De bijeenkomst is goed bezocht, maar het exacte aantal bezoekers is bij ons niet bekend. Er zijn zowel bewoners, als ondernemers en vertegenwoordigers van de Fietsersbond naar de inloopbijeenkomst gekomen. Voor de inloopbijeenkomst zijn ruim 5.000 folders verspreid in, en direct rondom het Oude Centrum. Daarnaast is een grote groep belanghebbenden per e-mail uitgenodigd. Tijdens de inloopbijeenkomst is zowel fase 1, als het Voorontwerp (fase 2) gepresenteerd. Deelnemers konden vragen stellen over het ontwerp en het gehele project aan de aanwezige projectmedewerkers. Vragen die niet ter plekke konden worden beantwoord zijn genoteerd op een antwoordkaart en achteraf per e-mail alsnog beantwoord. De bijeenkomst is goed en in een prettige sfeer verlopen.

Belanghebbenden hadden de mogelijkheid om een zienswijze op het VO in te dienen tot 24 januari 2023. Hiervoor is onder meer gebruik gemaakt van het speciaal ingerichte e-mailadres: herinrichtengedemptegracht@denhaag.nl. Gedurende de inspraakperiode heeft de gemeente in totaal 4 zienswijzen via de email ontvangen. In deze nota van beantwoording zijn alle zienswijzen van de belanghebbenden en de reactie van de gemeente daarop beschreven. Alle indieners van een zienswijze krijgen deze nota van beantwoording (zoveel mogelijk per e-mail) toegestuurd, nadat deze is vastgesteld door het college.

2 Beantwoording ingediende zienswijzen

Er zijn twee zienswijzen ingediend door bewoners en twee door organisaties; de Fietsersbond en de Wijkorganisatie Het Oude Centrum. De zienswijzen zijn letterlijk overgenomen; er heeft geen redactionele correctie plaatsgevonden. De persoonsgegevens van de afzenders zijn weggelaten.

2.1

Zienswijze 1 - Bewoners

Met interesse hebben wij acht genomen van uw voorontwerp voor de Gedempte Burgwal en -Gracht. Hoewel wij een veiligere fietsroute niets anders dan kunnen aanmoedigen, maken we ons aanmerkelijk zorgen vanwege het verdwijnen van de huidige parkeerplekken. Voor buurtbewoners is

3/17

Nota van Beantwoording Herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal

het momenteel al behoorlijk zoeken naar een vrije parkeerplek en wordt het er onzes inziens met het verdwijnen van de parkeerplekken op de Gedempte Burgwal en -Gracht er niet beter op. Het komt nu al geregeld voor dat we een kwartier moeten lopen naar een vrije parkeerplek, verder buiten het centrum. Wordt er in het ontwerp voorzien in het bieden van alternatieve parkeerplaatsen voor buurtbewoners? Kunt u dit uiteenzetten en, indien dit niet het geval is, toelichten waarom dit geen onderdeel van het ontwerp is? Wij vernemen het graag van u. Reactie van het college Het college is zich bewust dat er in de Gedempte Burgwal en de Gedempte Gracht veel parkeervakken verdwijnen en dat de parkeerdruk in deze omgeving hoog is. Het is echter niet mogelijk om parkeervakken op straat te compenseren in deze dichtbebouwde omgeving. In de parkeergarages in de nabije omgeving van de Gedempte Gracht en Gedempte Burgwal is voldoende capaciteit aanwezig om aan de parkeervraag te kunnen voldoen. Bezoekers worden gestimuleerd om in deze parkeergarages te parkeren, wanneer ze besluiten met de auto het Oude Centrum te bezoeken. Zie de ontwikkelde flyer hieromtrent op de projectwebsite (www.bereikbarestad.denhaag.nl). Wanneer wenselijk kunnen ondernemers een hardcopy van deze flyer bij de gemeente aanvragen en aanbieden aan hun bezoekers.

Wanneer u als bewoner een gegarandeerde parkeerplek wenst is het mogelijk om een abonnement af te sluiten bij één van de aanbieders van parkeerplaatsen in de omgeving. De prijs daarvan is wel hoger dan die van een eerste parkeervergunning. Daar staat tegenover dat u dan een gegarandeerde (en in de meeste gevallen overdekte) parkeerplek heeft. Meer informatie over deze parkeeralternatieven vindt u ook op de website van het project (www.bereikbarestad.denhaag.nl). Daarnaast werkt de gemeente Den Haag momenteel aan een gebiedsgerichte parkeeraanpak voor het Oude Centrum, waarin wordt gewerkt aan parkeermaatregelen specifiek voor het Oude Centrum, opgesteld in samenwerking met de buurt. Het doel hiervan is om de parkeeroverlast te verminderen en de leefbaarheid te vergroten. Eén van de maatregelen in het pakket is een proef met vergunninghoudersparkeren door middel van een dagkaartregeling van €50,- in verscheidene straten in het Oude Centrum. Mensen zonder parkeervergunning mogen vanaf 1 mei 2023 alleen tegen betaling van deze dagkaart op de geselecteerde straten parkeren. Per minuut of per uur betalen is niet meer mogelijk. De gemeente wil hiermee het bezoekersparkeren in de vele omliggende parkeergarages / -terreinen stimuleren, hier is namelijk nog voldoende capaciteit beschikbaar. De proef duurt minimaal een jaar.

De buurt heeft onlangs een informerende brief over de proef ontvangen. Daarnaast worden er parkeermaatregelen gezocht in het kader van de grootte van het vergunninggebied Binnenstad en goede P+R locaties aan de randen van de stad. De resultaten van deze gebiedsgerichte parkeeraanpak worden halverwege dit jaar bekend gemaakt.

2.2

Zienswijze 2 - Bewoners

Vanavond zijn wij als bewoners van Het Oude Centrum op de inloopavond geweest van de herinrichting van de Gedempte Gracht. Mijn eerste reactie is , een mooi plan om de Het Oude Centrum eindelijk eens autoluw te maken, want dat zijn wij helemaal niet zoals wel door het bestuur doet overkomen.

4/17

Nota van Beantwoording Herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal

Een plan zoals ik deze vanavond heb kunnen inzien waar de auto en de vrachtwagen te gast is. Of dat de praktijk dit ook zal uitwijzen, hierover heb ik mijn twijfels. Waarover ik u nu bericht is dat een inhoudelijk antwoord op onze vraag of er nagedacht is over het effect van het opheffen van de parkeerplaatsen, kregen we geen inhoudelijk antwoord. Het antwoord op deze vraag hebben wij vanuit Het Oude Centrum wel, en dat is dat de parkeerdruk nog hoger zal worden dan deze nu al is. De parkeerdruk moet en zal in de toekomst juist moeten afnemen in Het Oude Centrum, dat is de visie waar wij allemaal voor staan, minder zichtbaar en voelbaar verkeer. Wij vragen u per direct met klem om breder te kijken wat betreft de parkeerdruk dan het nu al doet. Het overzicht heeft u nu niet wat dit plan zal betekenen voor de rest van Het Oude Centrum. De bezoekers van Het Oude Centrum parkeren nu eenmaal niet in de garage omdat op straat parkeren nu eenmaal praktischer en vele malen voordeliger is, althans vanuit het oogpunt van de bezoeker. Uw plan zal alleen slagen als er breder wordt gekeken, en invoeren van parkeren voor alleen vergunninghouders in Het Oude Centrum wordt toegepast. Een makkelijke maatregel met een groot positief effect voor het Het Oude Centrum.

Hierdoor zal er meer rust in de wijk komen, minder blik van bezoekers op straat en zullen de parkeergarages eindelijk eens gedwongen goed gebruikt worden waarvoor zij zijn. Wij vragen u met klem om deze voorgestelde maatregel toe te passen, en dan wel gelijktijdig met uw plan. Uw antwoord met een inhoudelijk bericht zie ik graag tegemoet. Wij zijn in Het Oude Centrum tenslotte een woonwijk en geen distributiecentrum. Reactie van het college Het onderzoeken van maatregelen als het enkel toestaan van vergunningparkeren op straat in het Oude Centrum valt buiten de projectscope van deze herinrichting. Echter, dergelijke maatregelen worden wel onderzocht en overwogen binnen de gebiedsgerichte parkeeraanpak Oude Centrum. Binnen deze parkeeraanpak wordt gewerkt aan parkeermaatregelen specifiek voor het Oude Centrum. Het doel hiervan is om de parkeeroverlast te verminderen en de leefbaarheid te vergroten. Zie in de reactie van het college op zienswijze 1 een doorkijk in een aantal van de door te voeren parkeermaatregelen. De resultaten van deze gebiedsgerichte parkeeraanpak worden halverwege jaar bekend gemaakt. Daarnaast is in de reactie van het college op zienswijze 1 ook nader ingegaan op de hoge parkeerdruk in het Oude Centrum.

2.3

Zienswijze 3 - Fietsersbond

Een plan om de situatie voor de fietsers op de route Gedempte Gracht en Gedempte Burgwal te verbeteren, in beide richtingen, kan vanzelfsprekend in principe op bijval van de Fietsersbond rekenen.

5/17

Nota van Beantwoording Herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal

We hebben op twee manieren naar het nu ter inzage liggende plan gekeken: 1. Wordt hiermee een zodanig aantrekkelijke route gecreëerd dat hiermee een bruikbaar alternatief voor de Grote Markstraat wordt geboden? 2. Los van die vraag: wat zou er aan dit ontwerp nog verbeterd kunnen of moeten worden? Kan dit als een alternatief voor de Grote Marktstraat gezien worden? Het korte antwoord is: nee, nog niet. Vanaf het begin van het proces hebben we aangegeven dat er een aantal problemen opgelost moeten worden voordat deze route een bruikbaar alternatief voor de Grote Marktstraat is: 1. Minder autoverkeer; 2. Minder vrachtverkeer, zeker als het gaat om grote voertuigen, en zeker gedurende de tijden dat de Grote Marktstraat minder aantrekkelijk is; 3. Niet of nauwelijks parkeren langs de route; 4. Geen opstoppingen voor de parkeermogelijkheden langs de route; 5. Een goede aansluiting aan beide zijden (Grote Markt – Lutherse Burgwal, en Spui – Kalvermarkt). De gemeente neemt verstandige maatregelen maar het moet nog blijken hoeveel effect ze sorteren. Elke verbetering is welkom maar we blijven erbij dat de Gedempte-route geen alternatief is voor de Grote Marktstraat zolang de Gedempte-route niet autoluw wordt gemaakt en geen goede aansluitingen heeft met de Grote Markt en het Spui.

Ten aanzien van de eerste vier punten worden op zich verstandige maatregelen genomen, maar veel hangt af van een adequate handhaving. Of de route daarmee echt voldoende autoluw en vrij van blokkerende auto’s is nog de vraag. Wat betreft het vijfde punt echter: van een dergelijke goede aansluiting aan beide zijden is volgens ons echter nog geen sprake. Met de reconstructies zoals nu voorgesteld is de route nog geen geschikt alternatief voor de Grote Markstraat. Hierna geven wij aan hoe dat wat ons betreft verbeterd kan worden. De volgorde in maatregelen die geschetst worden ondersteunen wij overigens: • Eérst een goede alternatieve fietsroute realiseren; • Vaststellen hoe het gebruik van deze route versus die door Grote Marktstraat zich ontwikkelt; • Op basis daarvan besluiten of er dwingender gestuurd moet worden.

2.3.1 Grote Markt – Lutherse Burgwal Komende vanaf de Grote Markt moet duidelijk zijn dat er een goede fietsroute via de Lutherse Burgwal loopt. Daarvoor is onder meer nodig dat in de bestrating duidelijk zichtbaar is dat de ‘fietsloper’ (zoals aangegeven in dwarsprofielen 5 en 6) duidelijk ook in richting van de Lutherse Burgwal gaat, en daar zichtbaar doorloopt. Voorkomen moet worden dat vanaf de Grote Markt alléén in de Grote Markstraat een (soort) fietsvoorziening zichtbaar is, en niet richting Lutherse Burgwal. Tegelijk kan op daarmee in de tegengestelde richting duidelijker dan tot nu toe worden gemaakt wáár fietsers richting het kruispunt met de Jan Hendrikstraat geacht worden te rijden.

6/17

Nota van Beantwoording Herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal

Zo’n fietsloper kan uitgevoerd worden in anders (roder) gekleurde klinkers, met al dan niet verzonken trottoirbanden. Het aantal voetgangers en het te verwachten aantal fietsers maakt echter dat het wenselijk kan zijn een klein hoogteverschil aan te brengen. Anders bestaat het gevaar dat hetzelfde probleem geïntroduceerd wordt dat in de Grote Marktstraat speelt. Tijdens de inloopbijeenkomst begrepen wij dat de juridische status van de weg hierbij een rol speelt (voetgangersgebied, dan wel weg met een gesloten-verklaring, bijvoorbeeld voor alle autoverkeer). Dat vinden wij vreemd. Primair moet bepaald worden hoe men wil dat de weg gebruikt wordt, en welke inrichting men daarvoor wenst te gebruiken. De juridische status moet volgend zijn; d.w.z. dat als de inrichting zoals hierboven geschetst niet past in de huidige status dan moet dus die status aangepast. Reactie van het college Op basis van de inrichtingsprincipes van de Kern Gezond is gekozen voor een sobere en rustige inrichting van de openbare ruimte. Het aanbrengen van belijning en kleurverschillen in de klinkers wordt daarom zoveel mogelijk vermeden in de binnenstad. Daarbij komt dat de voorkeursroute in dit geval verschilt naar moment van de dag. Het toepassen van belijning en geleding kan dan verwarrend werken.

Er is hier tevens wel bewust gekozen om alle weggebruikers een eigen, verkeersveilige, plek op de weg te geven; voetgangers een eigen trottoir en het overige (toegestane) verkeer delen de rijbaan. De juridische status van de Lutherse Burgwal wordt daarom aangepast van voetgangersgebied naar een erftoegangsweg. Er is hierbij gekozen voor á niveauprofiel, omdat de Lutherse Burgwal onderdeel uitmaakt van een autoluw gebied. Hierin is het gewenst dat voetgangers gemakkelijk tussen beide gevels kunnen bewegen. Om de vindbaarheid van de route komend vanaf de Grote Markt te vergroten, zonder de inrichting van de Grote Markt zelf aan te passen, is in het Voorontwerp wel bewust de verzonken band op de Lutherse Burgwal verder dan de hoek van de gevel doorgetrokken de Grote Markt op en is aan één zijde een fietsparkeervak ingekort om het zicht op de Lutherse Burgwal te vergroten. Gedurende de gewenningsperiode van de nieuwe verbeterde fietsroute wordt zowel in fase 1 als in fase 2 een informatiecampagne van 6 weken uitgerold. Tijdens deze informatiecampagne worden alle weggebruikers hier met behulp van tijdelijke uitingen op de openbare weg geattendeerd op de verbeterde fietsroute via de Gedempte Gracht en worden fietsers aangemoedigd om dagelijks na 11:30 uur van deze route gebruik te maken.

2.3.2 Spui - Kalvermarkt Ook hier geldt dat voor de fietser duidelijk moet zijn dat er een goede fietsroute is – van Kalvermarkt via Spui naar Gedempte Gracht en vice versa. En omdat er hier ook meer autoverkeer is én meer voetgangers, die elk andere routes volgen, moet ook voor hen duidelijk zijn hoe fietsers kúnnen rijden. Komend vanuit de Gedempte Gracht geven nu bestrating en de (verzonken) trottoirband langs de tram- en busbaan aan dat al het rijdend verkeer in principe rechtsaf gaat, en dat idee wordt versterkt door de paaltjes langs de tram- en busbaan. Die paaltjes worden in het voorstel wat verder uit elkaar geplaatst, maar dat is volstrekt onvoldoende. In de bestrating (type en/of kleur) moet duidelijk zijn dat er (gezien vanaf de Gedempte Gracht) fietsverkeer van links kan komen, en dat er fietsverkeer rechtdoor de tram- en busbaan kan kruisen (om daarna linksaf te gaan).

7/17

Nota van Beantwoording Herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal

Dit is een kleine, maar belangrijke, aanpassing, waarvoor het in het geheel niet nodig is dat er eerst “een integrale aanpak en een complete visie op de verkeerssituatie en -circulatie in de binnenstad” beschikbaar is, zoals B&W in de toelichting stelt (pagina 4). Mocht het in de verre toekomst in het kader van zo’n integrale aanpak komen tot verdere aanpassing dan zullen deze kleine aanpassingen dat niet blokkeren, en ook zeker niet tot merkbare méérkosten leiden. Reactie van het college Het is correct dat de inrichting aan de kop van de Gedempte Gracht aangeeft dat al het gemotoriseerde verkeer rechtsaf dient te slaan en dat dit wordt versterkt door de paaltjes langs de tram- en busbaan. De paaltjes kunnen helaas niet verder worden verminderd (of zelfs worden verwijderd), omdat het dan mogelijk wordt voor het gemotoriseerd verkeer om de tram- en busbaan en daarmee ook de voetgangerszone op te rijden. Ook de verzonken trottoirband kan hier juridisch niet opgeheven worden, omdat de overgang van een rijbaan naar trottoir van het voetgangersgebied hier herkenbaar dient vormgegeven te worden. Met deze reden kan er daarom ook niet op een overzichtelijkere / duidelijkere manier worden aangegeven dat er fietsers (en voetgangers) van links kunnen komen. Dit verkeer van links verlaat formeel gezien overigens een uitrit en dient daarmee al het overige verkeer voorrang te verlenen.

2.3.3 Inrichting Gedempte Gracht – Gedempte Burgwal Dwarsprofiel Het dwarsprofiel voorziet in een rijweg van 4,625 m, voor auto’s (w.o. vrachtverkeer) in één richting, en fietsverkeer in twee richtingen. Dat is krap, en eigenlijk te weinig. Immers, over een groot deel van met name de Gedempte Burgwal staan aan beide zijden direct langs de rijbaan geparkeerde auto’s, en terrasafscheidingen. Voor de fietser zijn die te beschouwen als een ‘gesloten wand’, zodat volgens de richtlijnen rekening moet worden gehouden met een afstand van 1 m tussen wand en het midden van de fiets. Auto’s zullen een fietser niet kunnen passeren als er tegelijk fietsers in de tegenrichting rijden. Het moet dus heel duidelijk zijn dat de auto ‘te gast’ is, en dat de straat alleen voor bestemmingsverkeer bedoeld is. Fietsparkeren Het totaal aantal fietsparkeerplekken neemt af. Dat alleen al is te betreuren. Bovendien wordt het gebied tussen de Wagenstraat en de ingang van het parkeerterreintje vrijwel exclusief voor scooters bestemd. Daarvoor lijkt ons geen enkele reden. Natuurlijk moeten er ook voor scooters plekken zijn, maar een deel van deze ruimte moet voor fietsen beschikbaar blijven. Langs de afscheiding met het parkeerterrein zouden bovendien 2-laags-rekken kunnen worden toegepast. Dan kunnen er i.p.v één scooter drie fietsen geparkeerd worden.

De huidige fietsparkeerplekken in de Achter Raamstraat zijn niet ingetekend. Die zouden wat de Fietsersbond betreft gehandhaafd moeten blijven – sterker: er lijkt daar ruimte voor uitbreiding te zijn.

8/17

Nota van Beantwoording Herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal

Om zo duidelijk mogelijk te maken waar wel fietsen geplaatst mogen worden, en daarmee ook waar niet, verdient het aanbeveling niet alleen nietjes te plaatsen, maar die ook te markeren met een wit vak (in verf of met witte stenen in de bestrating, evt. aangevuld met ingestrate tegels met fietssymbool). Reactie van het college Het nieuwe dwarsprofiel is bepaald aan de hand van een bestelbus als maatgevend voertuig, gecombineerd met een fietspaar in tegengestelde richting. Hier is bewust voor de bestelbus (en geen vrachtauto) als maatgevend voertuig gekozen, omdat vrachtwagens met ingang van 1 maart 2023 enkel tot 11:30 uur door de Gedempte Gracht en Gedempte Burgwal mogen rijden en de fietser tot 11:30 uur ook juist wordt geadviseerd via de Grote Marktstraat te fietsen. Wanneer er wordt gekozen voor een breder profiel kan het auto- en vrachtverkeer het fietsverkeer te gemakkelijk inhalen, waardoor er een verkeersonveilige situatie ontstaat. Het auto- en vrachtverkeer krijgt een secundaire positie in de straat en zal (zoveel mogelijk) achter fietsers moeten blijven rijden. Op deze manier worden ze niet verleid om de fietsers in te gaan halen. Er zal geen sprake meer zijn van geparkeerde auto's, omdat de parkeervakken in maart 2023 opgeheven zijn in de Gedempte Burgwal en Gedempte Gracht.

Wel kan er sprake zijn van een geparkeerde bestelbus of vrachtwagen op de laad- en loshavens, maar dit is verspreid over beide straten waardoor er geen sprake zal zijn van een ‘gesloten wand’. Daarnaast zullen terrassen geen terrasafscheiding toepassen, omdat het hier niet gaat om een parkeerplaatsterras (de parkeerplaatsen zijn namelijk opgeheven). Eilandterrassen, waar in dit geval sprake van is, moeten openbaar toegankelijk en doorloopbaar zijn en mogen daarom zo weinig mogelijk fysiek afgescheiden worden. Het aantal fietsnietjes verminderd in het ontwerp. Echter, het aantal fietsparkeerplekken niet per se. Bij de fietsparkeerlocaties waar grote hoeveelheden fietsen gestald kunnen worden zijn de fietsnietjes vrij ver uit elkaar geplaatst om zwerffietsen zoveel mogelijk te kunnen voorkomen. Tussen de ver uit elkaar geplaatste fietsnietjes kunnen dus wel (veel) fietsen worden gestald, maar deze kunnen niet allemaal worden vastgezet aan een nietje. Er is bewust gekozen om ter hoogte van P-Bijenkorf het fietsparkeren te verwijderen en dit volledig voor scooterparkeren in te richten, omdat het aantal gestalde scooters op deze locatie groot is en de hoeveelheid gestalde fietsen op deze locatie in de huidige situatie vaak juist beperkt is.

De fietsers krijgen op de Gedempte Burgwal, op de hoek met de Wagenstraat aan dezelfde zijde als de scooterparkeerplaats, een eigen fietsparkeervoorziening. Het is helaas niet mogelijk om te werken met 2-laags-fietsenrekken in de openbare ruimte vanwege vandalisme. Dit wordt daarom ook nergens in Den Haag toegepast. De fietsparkeerplekken in de Achter Raamstraat zijn niet ingetekend in het Voorontwerp, omdat dit geen onderdeel is van de scope van dit project. De fietsparkeerplekken zullen daarom op deze locatie niet worden verwijderd, maar ook niet worden uitgebreid. De inrichting van de Achter Raamstraat wordt namelijk niet gewijzigd.

2.3.4

Kruising Lutherse Burgwal – Gedempte Burgwal – Paviljoensgracht – Herderstraat

Deze kruising is nu vormgegeven als één groot ongedefinieerd vlak (is dus eigenlijk niet vormgegeven). Omdat er veel afslaand verkeer te verwachten is (zowel Lutherse Burgwal-Gedempte Burgwal v.v. als

9/17

Nota van Beantwoording Herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal

Paviljoensgracht-Gedempte Burgwal v.v), én rechtdoor gaan van Lutherse Burgwal naar Paviljoensgracht v.v. óók een slingerbeweging is, wordt dit een onoverzichtelijke en niet comfortabele kruising. Waarbij ook rekening met overstekende voetgangers moet worden gehouden. Het aanbrengen van een plateau op het kruisingsvlak zou in elk geval de attentie vergroten, maar misschien is een verdere vormgeving wenselijk. We denken in de verdere uitwerking van dit punt graag mee. Reactie van het college Zoals aangegeven onder het kopje ‘Toetsing & advies’ in ‘RIS313745’ zal er in het Definitieve Ontwerp (DO) een plateau worden toegepast op dit kruispunt: “Zowel VOV als ACOR stellen voor het ontwerp voor de kruising Lutherse Burgwal aan te passen door middel van een drempelplateau. Het VOV vraagt daarbij ook specifiek aandacht te besteden aan de oversteekbaarheid. Dit voorstel zal worden verwerkt in de verdere uitwerking tot definitief ontwerp.” Het plateau benadrukt de gelijkwaardigheid in de voorrang voor bestuurders. Neveneffect kan zijn dat voertuigen eerder geneigd zijn stil te staan deels op de trottoirs. Dit wordt fysiek voorkomen door het plaatsen van kerngezond palen achter de verzonken trottoirbanden van het plateau en daarmee het zicht op alle kruispunttakken behouden blijft.

Om het kruispunt optisch te versmallen worden verkeersstromen geleid middels een verschil in bestratingsverband, zie het ontwerpboek van het Voorontwerp. Mocht u hier nog nadere vragen over hebben, horen we het graag.

2.4

Zienswijze 4 – Wijkorganisatie Het Oude Centrum

Wijkorganisatie Het Oude Centrum wil middels deze zienswijze op een aantal punten ingaan op het voorgelegde VO en ingaan op een aantal beantwoorddingen uit “Bijlage 1: reactie’s op VO’s” https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/12084795/1/RIS313745_Bijlage_1

2.4.1

Voetgangersgebied Lutherse Burgwal behouden.

Pagina 4: Voetgangersgebied Lutherse Burgwal:

10/17

Nota van Beantwoording Herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal

We bestrijden de hierboven opgevoerde motivatie dat door de inrichting met bandenlijnen er voor de wet niet meer gesproken kan worden van een voetgangersgebied. Dit motiveren we door bijgevoegde beelden (screenshot bestemmingsplan en van Google Streetview) van de Hoogstraat, een voetgangersgebied en drukke winkelstraat welke ingericht is met bandenlijnen, maar volgens het bestemmingsplan Enkelbestemming Verkeer – Verblijfsgebied betreft. Volgens de wet zou er ook op deze plek geen sprake kunnen zijn van een voetgangersgebied. Wanneer de gemeente Den Haag als uitgangspunt heeft dat de Hoogstraat met bestaande inrichting een voetgangersgebied kan zijn, kan deze redenering ook voor de Lutherse Burgwal gelden met vergelijkbare inrichting en behoud van de status als voetgangersgebied. Dat is het immers ook. Voor een eventuele aanpassing van deze status is een bestemmingsplanwijziging noodzakelijk die wij zullen bestrijden.

11/17

Nota van Beantwoording Herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal

In dit screenshot van Google Streetview is nogmaals duidelijk de bebording Voetgangersgebied met de inrichting met lijnenbanden. De bewonersorganisatie ziet graag dezelfde redenering voor de Hoogstraat toegepast op de Lutherse Burgwal. De status van voetgangersgebied Lutherse Burgwal behouden, wellicht ingericht met lijnenbanden, maar de fiets en voetganger hebben dezelfde status. Ter herinnering brengen we onderstaand stuk uit het bestemmingsplan in waarin op 25 februari 2005 de Lutherse Burgwal wordt aangemerkt als voetgangersgebied. https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.0518.PB20090162450VA/vb_NL.IMRO.0518.PB200901624-50VA.pdf Hierin lezen we:

De gemeente voert op dat er “straks” meer ruimte op de stoepen van de Lutherse Burgwal zal zijn omdat ‘fietsparkeren’ op bepaalde plekken niet meer toegestaan zal zijn. We bestrijden dat dit gehandhaafd zal worden. Immers mag nu ook al niet buiten de vakken geparkeerd worden, terwijl dit na winkelsluitingstijd niet gehandhaafd wordt. Met als gevolg dat gedurende de avonduren en in de weekenden de stoepen van de Lutherse Burgwal onbegaanbaar zijn door geparkeerde fietsen en scooters van uitgaanspubliek (zie bijgevoegde impressie van een gemiddelde vrijdagavond).

12/17

Nota van Beantwoording Herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal

13/17

Nota van Beantwoording Herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal

14/17

Nota van Beantwoording Herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal

Samenvattend: de bewonersorganisatie hecht er belang aan dat het bestaande functie-inrichting als voetgangersgebied behouden blijft, de voetganger op plek 1 en fiets op plek 2. Ruim baan voor de fiets is belangrijk en juichen wij toe, maar zal ten koste moeten gaan van ruimte voor de auto en mag niet ten koste gaan van ruimte voor de voetganger, die al heel veel plek heeft moeten inleveren in Het Oude Centrum door steeds meer vercommercialisering van de buitenruimte. Reactie van het college Een voetgangersgebied is voor de wet een trottoir en kent geen geleding. Bij de herinrichting van de Lutherse Burgwal is bewust wel gekozen voor een geleding omwille van de verkeersveiligheid (scheiden van voetgangers en overig verkeer). Door de geleding in de weg kan volgens de wet niet meer gesproken worden van een voetgangersgebied en spreken we van een rijbaan met aan beide zijden trottoirs. Daarom kan het voetgangersgebied hier dus niet behouden blijven. In de Hoogstraat heeft de bandenlijn slechts een esthetische functie. Hiermee is de historische inrichting getracht terug tot uiting te brengen, waarbij de banden moesten voorkomen dat paard en wagen op straathoeken de gevel raakten. De bandenlijnen lopen dan ook parallel aan de gevel in tegenstelling tot de Lutherse Burgwal, waar de bandenlijn de demarcatie geeft naar het trottoir.

2.4.2

Aansluiting

De kruising Gedempte Gracht/Gedepte Lutherse Burgwal/Herderstraat/Paviljoensgracht heeft nu voor de helft een voetgangersgebied status. Deze kruising is onlangs nog getypeerd als een zogeheten “black spot”, een “Te onderzoeken locatie met meeste ongevallen” (Zie RIS313813, pagina 11 en bijlage 1). De wijkorganisatie herkent de onveilige situatie op deze locatie, wat al vaak aanhangig is gemaakt bij de gemeente. Ook tijdens participatiesessies kwam naar voren dat veel belanghebbenden het veiligheidsgevoel hier ver onder de maat vinden. Vooralsnog is wat ons betreft onvoldoende onderbouwd dat de situatie zoals voorgesteld in het VO deze situatie voldoende veiliger gaat maken. Ook loopt dit VO vooruit op het Avoc+ onderzoek dat nog gedaan zal moeten worden, zoals te lezen valt in RIS313813. Kan de gemeente aangeven wat een Avoc+ onderzoek inhoudt, en waarom er niet gewacht kan worden tot de resultaten van dit Avoc+ onderzoek geïmplementeerd zijn in het ontwerp. Spui De situatie Gedempte Gracht aansluiting met het Spui is zorgwekkend en doet het kader fietsveiligheid of een verbetering daarvan geen recht. In het VO lezen we helaas niet terug hoe deze gevaarlijke situatie zal worden opgelost. Met enkel verlichting in de paaltjes is dit niet opgelost. Er gaan verschillende buslijnen over deze route.

Trams, vrachtwagens (ook die laden en lossen, pal voor de ingang fietsenstalling Stadhuis) maakt deze aansluiting zeer ongelukkig. Reactie van het college AVOC is een afkorting van Aanpak Verkeersongevallen Concentratie en behelst een stappenplan om op basis van de meest voorkomende ongevaloorzaken te komen tot maatregelen, waardoor de verkeersveiligheid op specifieke locaties verbeterd wordt. Hierbij wordt rekening gehouden met de huidige vormgeving, verkeersstromen en intensiteiten en wordt een maatregelenpakket opgesteld, gericht op de specifieke oorzaken van de verkeersonveiligheid.

15/17

Nota van Beantwoording Herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal

Voor deze locatie is (nog) geen AVOC+ onderzoek gedaan, maar er is wel gekeken naar de hoeveelheid, soort en aard van de ongevallen in de afgelopen 3 jaar. Hieruit komt naar voren dat hierin er geen repeterend patroon te vinden is. Een eerste voorzichtige conclusie die getrokken kan worden is dat met name de voorrangssituatie voor veel weggebruikers onduidelijk is en daarmee als onoverzichtelijke en chaotisch wordt ervaren. Dit leidt tot een subjectief gevoel van (verkeers-)onveiligheid bij weggebruikers. Om de voorrangssituatie te verduidelijken is een kruispunt ontworpen waarbij alle vier de takken gelijkwaardig zijn aan elkaar. Hierdoor gelden de wettelijk vastgestelde voorrangsregels zoals bijvoorbeeld bestuurders voorrang dienen te verlenen aan voor hen van rechts komende bestuurders. Door de toepassing van een drempelplateau (wat wordt meegenomen binnen het Definitief ontwerp, zie ook RIS313745) wordt de gelijkwaardigheid qua voorrang op het kruispunt nog eens extra benadrukt. Neveneffect kan zijn dat voertuigen eerder geneigd zijn stil te staan deels op de trottoirs. Dit wordt fysiek voorkomen door het plaatsen van kerngezond palen achter de verzonken trottoirbanden van het plateau en daarmee het zicht op alle kruispunttakken behouden blijft. Deze aanpassingen zullen zorgen voor een veiligere en overzichtelijkere situatie op het kruispunt.

Hiervoor hoeft niet gewacht te worden op het AVOC+ onderzoek. Verdergaande aanpassing van de aansluitingen van de fietsroute is wenselijk en nodig, maar niet mogelijk zonder een integrale aanpak en een complete visie op de verkeerssituatie en -circulatie in de binnenstad (Binnenstadsplan 2030). Een dergelijke integrale aanpak past niet binnen de tijd- en geldkaders van het project herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal en wordt daarom opgepakt binnen een derde fase. Bij een integrale aanpak binnen een derde fase, dienen onder andere de mogelijkheden voor een uitbreiding van het autoluwe gebied en een samenhangend ontwerp voor de centrale historische as – de ‘Hartlijn’ - tussen de Kneuterdijk via de Hofweg en het Spui te worden onderzocht. Dit zal pas op langere termijn gebeuren en het onderzoek naar de mogelijkheden zal worden geagendeerd in het uitvoeringsprogramma van het Binnenstadsplan 2030.

2.4.3

Klimaatadaptatie

In het hele VO wordt geen aandacht besteed aan kilmaatadaptatie. Is dit conform de ambities die de stad Den Haag heeft uitgesproken? Reactie van het college De gemeente heeft beleid om de bekende knelpunten in de openbare ruimte bij een bui van 70 millimeter in één uur te verhelpen (Wegwijzer Den Haag Klimaatbestendig, RIS 308744). Dit is momenteel nog onderbelicht geweest in dit project en daarom is besloten aanvullend onderzoek te verrichten naar dit onderwerp. De huidige situatie is reeds onderzocht en er is een advies opgesteld naar de klimaatadaptieve mogelijkheden. Deze resultaten zijn opgenomen in het raadsvoorstel. Het geformuleerde advies wordt in de DO (definitief ontwerp) fase nader onderzocht en waar mogelijk geïmplementeerd.

16/17

Nota van Beantwoording Herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal

2.4.4

Parkeren

-Het opheffen van parkeerplaatsen op straat maakt de kans op het vinden van een parkeerplaats kleiner en draagt daarom bij aan vermindering van het zoekverkeer – Is er onderzoek beschikbaar die deze stelling onderbouwt? Logischerwijs zou je zeggen dat bij schaarste en vermindering van parkeerplaatsen het zoekverkeer wordt vergroot gezien het aanbod hetzelfde blijft. De parkeerdruk is al ver boven de 95%. Rondjes rijden is voor automobilisten in dit gebied een tweede natuur, men zoekt naar die plek waar net iemand vertrekt. Dat gedrag zal niet verminderen, maar enkel langer duren. Reactie van het college Het benoemde rondjesrijden om een parkeerplek te zoeken in deze omgeving zal inderdaad niet geheel voorkomen kunnen worden door dit herinrichtingsproject. Echter, het aantal fietsers in de Gedempte Gracht en Gedempte Burgwal zal naar verwachting stijgen door de verbeterde fietsroute, waardoor het autoverkeer (wat een secundaire positie krijgt in de Gedempte Gracht en Gedempte Burgwal) vaker achter de fietsers zal moeten blijven rijden, omdat ze er niet voorbij kunnen. Samen met het feit dat er in de Gedempte Burgwal en Gedempte Gracht geen parkeerplek meer te vinden zal zijn op straat voor deze rondjesrijdende auto's, neemt de aantrekkingskracht om via de Gedempte Gracht en Gedempte Burgwal te rijden naar verwachting af.

Zo zal dus naar verwachting ook het parkeerzoekverkeer in deze straten afnemen.

17/17