RIS315451 Notulen van de raad van 30 maart 2023

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 30 maart 2023 (Geopend te 13.30 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Stad in de raad C. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken D. Vaststelling van de notulen van 9 februari 2023 E. Vaststelling van de Besluitenlijst E.1 Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (RIS314846) E.2 Voorstel van het presidium tot wijziging van de Verordening rechtspositie raads- en commissieleden Den Haag 2019 (RIS314761) E.3 Voorstel van het presidium inzake benoeming voorzitter en leden werkgeverscommissie Gemeentelijke accountantsorganisatie Den Haag (RIS314986) F. Datumbepaling F.1 Initiatiefvoorstel (PvdD) Stunt niet met het klimaat (RIS314661) G. Actualiteitendebat verlenging crisisnoodopvang asielzoekers (RIS314781) H. Actualiteitendebat aangekondigde wegwerkzaamheden Vaillantlaan en Wouwermanstraat Afronding debat commissie (doorgeschoven vanuit raadsvergadering 9 maart) I.

Nadere informatie over de aanvraag om een omgevingsvergunning voor een woongebouw met stallingsgarage ter plaatse van Treublaan 2 i.h.k.v. de Algemene verklaring van geen bedenkingen (RIS313007) J. Stand van zaken Haagse aanpak stikstof en bouwen (RIS314075) K. Evaluatie Verbonden Partijen 2022 (RIS313870) L. Stand van zaken lerarentekort primair onderwijs 2022 (RIS313874) Beraadslaging over M. Voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026 (RIS313813) N. Voorstel van het college inzake Vlottrekken KJ-plein (RIS314635) O. Voorstel van het college inzake financiële bijdrage Uitbreiding Universiteit Leiden Spui 3/ Grote Marktstraat 48-50 (RIS314440) P. Gewijzigd initiatiefvoorstel (PvdD) Help huurders uit de kou (RIS313269) Q. Gewijzigd initiatiefvoorstel (HvDH) Haagse Rollatorloop (RIS312535) R. Informatieverzoek o.g.v. artikel 32 RvO op verzoek van raadslid Verdonk inzake de op 7 december 2022 verstuurde voorlopige gunningsbeslissing (RIS314841) Afronding debat commissie S. Nieuwe invulling subsidies verduurzaming woningen (RIS314544) T. Eén-meting evaluatie huisvestingsvergunning middeldure huurwoningen (RIS314392) U. Eerste reactie demonstraties 11 maart 2023 (RIS314756) V. Vertrek Literatuur- en Kinderboekenmuseum uit Den Haag W. Gebruik van dieren bij activiteiten (RIS313464) 1

X. Proces Europese aanbesteding harmonisatie doelgroepenvervoer (RIS314485) Y. Stel paal en perk aan plaagdierenoverlast met voederverbod (RIS313581) Z. Evaluatie Taalnota ‘De taal van meedoen’ (RIS314483) AA. Geen kind in Den Haag met honger naar school (RIS313306) / Nationaal schoolontbijt (RIS313682) Stemmingen (incl. gestaakte stemmen raad 9 maart) De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig zijn 44 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Barker (PvdD), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (CDA), Bom (Hart voor Den Haag), *Bos (GroenLinks), Butt (GroenLinks), De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Van Esch (D66), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), Groenewold (D66), **De Groot (CDA), Van der Helm (VVD), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Icar (DENK), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Kruis (PVV), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Van Meijeren (FVD), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), ***Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Roep (VVD), Sewtahal (PvdA), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GL), Uduba (VVD), Verdonk (Hart voor Den Haag) en Verduin (D66). Afwezig: Guernaoui (Hart voor Den Haag) * Bos enkel aanwezig bij de stemmingen ** De Groot onthoudt zich van stemming bij agendapunt J *** Partiman onthoudt zich van stemming bij agendapunt P De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Geachte leden van de raad, geachte mensen op de publieke tribune, mensen thuis die kijken of luisteren, welkom bij de vergadering van de gemeenteraad van Den Haag op de mooie donderdag van 30 maart.

Hartelijk welkom aan de aanwezigen op de publieke tribune en de kijkers thuis en een bijzonder welkom aan de zeer vele gasten van de raad. Het zijn medewerkers van de gemeente die vandaag deelnemen aan een zogeheten werksafari. U ziet er allemaal ook heel erg koloniaal uit, als ik het zo oneerbiedig mag zeggen. Op 17 maart jongstleden is voormalig wethouder en ereburger van de raad Adri Duivesteijn overleden. Op verzoek van de familie zal hij in onze raad worden herdacht tijdens de volgende raadsvergadering, op 20 april. Voorafgaand aan deze vergadering heb ik in aanwezigheid van een aantal van u een petitie in ontvangst genomen die oproept het Spuiplein op een andere manier in te richten dan in de huidige vorm. Ik wil de initiatiefnemers danken en ik overhandig de petitie nu aan de griffier. We nemen de petitie op de gebruikelijke wijze in behandeling. Mevrouw Holman, een punt van orde? Janneke Holman (PvdA). Dank, voorzitter. Natuurlijk hartelijk dank aan de initiatiefnemers voor deze petitie. Een eerbetoon voor Adri Duivesteijn is natuurlijk heel mooi. Ik heb begrepen dat deze petitie ook op de lijst van ingekomen stukken van de commissie Ruimte of van de commissie Leefomgeving komt te staan. Ik kan u bij dezen alvast aankondigen dat we daar zullen vragen om een schriftelijke reactie van het college. De voorzitter.

Ik heb begrepen dat de petitie op de lijst van ingekomen stukken van de raad komt, dus niet van een commissie. Dan kunt u dit aan de orde stellen of een reactie vragen. Graag vraag ik uw aandacht voor het volgende. Zoals we eerder hebben afgesproken, vergaderen we hier via de voorzitter. Als u met elkaar wilt spreken, doet u dat dan buiten de vergaderzaal, zodat we de insprekers en elkaar in het debat goed en geconcentreerd kunnen blijven 2

volgen. Het debat mag vanzelfsprekend stevig op de inhoud zijn, maar niet gericht op de persoon. Ook hebben we afgesproken: geen geluiden van afkeuring of instemming. Dat geldt ook voor de insprekers en anderen op de publieke tribune. Daar zal ik op toezien en dat zullen ook de plaatsvervangend voorzitters doen. Daar vraag ik echt uw aandacht voor. Bericht van verhindering is ontvangen van het raadslid Guernaoui. Het raadslid Bos is alleen aanwezig bij de stemmingen. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Het klopt dat de heer Guernaoui vanwege medische redenen afwezig is. De heer De Mos komt iets later; die is even met zijn dochter mee. De voorzitter. Dat snap ik. Dank u wel, meneer Dubbelaar. Voor deelnemers aan de ramadan zal na zonsondergang rond 20.15 uur een maaltijd klaarstaan. Rond die tijd zal de vergadering een kwartier worden geschorst. Alle stemmingen zijn aan het eind van de vergadering aan de orde. Daarna is er nog gelegenheid voor het afleggen van stemverklaringen. Met de fractievoorzitters is afgesproken om de vergadering uiterlijk om 00.00 uur af te sluiten. Dat betekent dat we rond 23.00 uur echt moeten stoppen, dan een halfuurtje voor de stemmingen schorsen en dan een halfuurtje stemmen.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: B.

Stad in de raad.

De voorzitter. Er zijn tien insprekers aangemeld, die ik nu in de gelegenheid ga stellen om in te spreken. U heeft allemaal drie minuten. Ongeveer 30 seconden voor het einde druk ik even op mijn knopje om te zeggen: wilt u afronden? Er zijn drie insprekers over het actualiteitendebat over de wegwerkzaamheden Vaillantlaan en Wouwermanstraat. Ik heb begrepen dat N. Ghazi digitaal inspreekt. Kunt u mij horen? Kan iemand contact opnemen met de inspreker? O, wat sneu. Het werkt niet. Er komt een reddende engel. Zullen we intussen doorgaan, mevrouw de griffier? Met excuses aan de inspreker; er komt ongetwijfeld nog een gelegenheid. Mevrouw Erkoc (H). Geachte voorzitter, beste raadsleden en wethouder. Ik ben Fatma Erkoc, bewoner in de Schilderswijk. Ik sta hier vandaag om mijn ongenoegen uit te spreken en mijn klacht kenbaar te maken over de verkeersmaatregelen en -werkzaamheden in de Schilderswijk. De ernst is zodanig dat ik die gewoon niet kan omschrijven. De Vaillantlaan gaat nu dicht, de Wouwermanstraat gaat nu dicht. Waar moeten de mensen dan gaan rijden, denk ik dan. Als je een afstand van vijf minuten wil afleggen, moet je daar echt een halfuur voor uittrekken. En dan moet je maar afwachten of je een straat in mag rijden of dat daar een omleiding is. Ik vind het al met al dus echt chaotisch. Ik hoop dat hier enigszins een oplossing voor gevonden kan worden.

Laatst heb ikzelf een akkefietje meegemaakt in het verkeer op de Vaillantlaan; dat was toen de Hoornbrug richting Ypenburg dicht was. Het zat zo klem dat men gewoon niet een minuut wilde wachten om voorrang te geven aan een ander of andersom. Het ging gewoon niet. Mensen stonden daar naar mijn schatting 25 minuten te wachten om onder de brug ergens bij de Megastores uit te kunnen komen. De weg naar rechts is ook al afgesloten. Ik weet dus niet waar het heen gaat en ik hoop dat hier echt een oplossing voor zal komen. De voorzitter. We proberen het nog eens bij de inspreker die digitaal inspreekt. Nee, het lukt nog niet; misschien aan het eind. De derde inspreker, M. Ben Khallouk, is niet aanwezig. Er zijn twee insprekers over de stand van zaken van de Haagse aanpak stikstof en bouwen. 3

Mevrouw Visser (J). Geachte leden van de gemeenteraad en voorzitter. Namens de Bomenstichting Den Haag heb ik op 9 maart jongstleden ingesproken in uw raad. Mijn boodschap was en is dat veel stikstofuitstoot niet is opgenomen in de brief van de wethouder. De stikstofdepositie is namelijk veel ernstiger dan de wethouder u voorhoudt. De gemeente berekent immers niet de stikstofuitstoot die bij bouw- en aanlegprojecten vrijkomt. De Raad van State heeft deze zogenaamde bouwvrijstelling van tafel geveegd. Dat het college deze berekening toch niet uitvoert, is verwerpelijk. Ook de stikstof die in poep en plas van honden in de Natura 2000-gebieden terechtkomt, is niet meegenomen. Stikstof wordt berekend met het aantal mol per hectare per jaar dat op een Natura 2000-gebied terechtkomt. De brieven van de wethouder geven helaas nauwelijks getalsmatig inzicht in de hoeveelheden. Zo is onduidelijk hoeveel de verschillende maatregelen opleveren. Alleen de maatregel om de milieuzone uit te breiden, levert concreet 1 tot 5 mol per hectare per jaar voor het Westduinpark en het Wapendal en 10 tot 28 mol per hectare per jaar voor Meijendel en Berkheide. Hoe schril steekt dit af tegen de stikstofdepositie door honden in de Bosjes van Poot? Dan hebben we het over - schrikt u niet - 6.800 mol per hectare per jaar. 6.800! Het zijn echt piekbelasters, maar dat vertelt de wethouder u niet.

De uitbreiding van de milieuzone als maatregel voor herstel valt daarbij in het niet. Dit bedenkende zouden we de wethouder via u de volgende vragen willen stellen. Hoe gaat de wethouder uitleggen dat het treffen van maatregelen in feite dweilen met de kraan open is, omdat er niets aan de honden wordt gedaan in de Bosjes van Poot en in andere Natura 2000-gebieden? Hoe gaat hij dat uitleggen aan u en alle andere betrokkenen? Wanneer gaat de wethouder echt zijn verantwoordelijkheid nemen en de Natura 2000-gebieden eindelijk verlossen van deze zeer ernstige aantastingen? De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw Visser. Dat doe ik. We roepen de wethouder dan ook op het eerlijke verhaal te vertellen, de juiste berekeningen in een brief kenbaar te maken en doortastend de toereikende maatregelen te nemen die leiden tot herstel van de Bosjes van Poot en andere Natura 2000-gebieden. Mevrouw De Jong (J). Geachte voorzitter, geachte raadsleden, geachte wethouder, dit gaat niet zozeer over stikstof, maar vooral over het gebied Uilenbos, dat in de verschillende brieven van het college wordt toegevoegd aan de natuur. Stikstof is natuurlijk ook een heel belangrijk probleem voor de natuur in het algemeen, maar daar wil ik het nu niet over hebben. In de brieven van het college over stikstof staat dat het Uilenbos wordt toegevoegd aan de natuur.

Dat is heel belangrijk en we hopen dat dit ook snel gaat gebeuren. Het ligt naast Meijendel, bij TNO aan de Oude Waalsdorperweg, en is nu nog een terrein van Defensie. In de brieven staat dat er ook andere stukjes natuur bij komen. De AVN, de Algemene Vereniging voor Natuurbescherming staat voor behoud en versterking van de natuurwaarden in Uilenbos. Hoe lager het recreatief gebruik, hoe beter voor de natuur. Dat geldt voor alle vormen van recreatie en ook sport. Beter is: natuurbeleving zo veel mogelijk vanaf de randen en wat nu afgesloten is, niet openstellen. Geen paden dwars door kwetsbare natuur. Het risico is dat je dan ook vanaf de randen niet meer van natuur kan genieten. Veel vogels en reeën zijn gevoelig voor verstoring en het Uilenbos is een heel belangrijke overwinteringsplaats voor de meervleermuis. Om de natuurfunctie duurzaam te verankeren, is het goed als dit heel bijzondere gebied wordt toegevoegd aan Natura 2000. Het is nu al Natuur Netwerk Nederland. Vergeet u ook niet dat het tijdelijke parkeerterrein van de NCIA langs de Oude Waalsdorperweg volgens het bestemmingsplan weer een groenbestemming krijgt. Laat ook daar de natuurwaarde toenemen. De AVN vindt dat het Zwarte Pad terug moet worden gegeven aan de natuur, zoals dat eerder was voorgesteld, nu de parkeergarages af zijn. Daarmee wordt het Natura 2000-gebied versterkt.

Dat staat los van de stikstofproblematiek en zou op redelijk korte termijn kunnen gebeuren, in ieder geval voor een deel. In het verslag van de commissievergadering staat dat het college niet overweegt om honden te verbieden in Natura 2000-gebieden. Honden zijn daar nu ook nog niet verboden, maar moeten in het Westduinpark en Meijendel wel aan de lijn. Want helaas, het recente onderzoek van de gemeente over het effect van honden op de natuur wijst ook uit dat natuur en honden slecht samengaan. De Koeweide in Ockenburgh is als 'Dog and talk'-gebied een inspirerend voorbeeld van een pragmatische oplossing. 4

De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw De Jong. Ik wil nog iets zeggen over handhaving en dan ga ik meteen over naar mijn laatste zin. Naast handhaving is ook het toevoegen van groengebieden van belang, zodat mensen op meer plekken de ruimte hebben om van natuur en groen te kunnen genieten, waardoor kwetsbare natuur wordt ontlast. Het is dus goed om, zoals voorgesteld, meer natuur toe te voegen. De voorzitter. Dan over het voorstel inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid. De heer Bosch (M). Voorzitter. Ik spreek tot u namens Van Alkemadelaan Veilig, een groep bezorgde wijkbewoners. Vandaag hebben we een petitie, ondertekend door meer dan 1.000 wijkbewoners en gebruikers van de Van Alkemadelaan, overhandigd aan wethouder Mulder. Wij vragen u dat de gemeente nu eindelijk haar toezegging nakomt en haar eigen beleid uitvoert. Dat betreft de inrichting van de Van Alkemadelaan als wijkontsluitingsweg met twee keer een rijstrook, zodat korte en veilige oversteekmogelijkheden ontstaan voor kwetsbare verkeersdeelnemers, zoals wandelaars en fietsers. U bespreekt vandaag het voorstel van het college inzake het Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026. De gemeente wil een veilige infrastructuur voor fietsers en voetgangers en veilige snelheden. De ambitie is uiteindelijk nul verkeersslachtoffers.

De Van Alkemadelaan heeft twee rijbanen, één richting Scheveningen en één richting het Willem Witsenplein. Iedere rijbaan heeft twee of meer rijstroken. Fysieke snelheidsbelemmeringen zijn er niet en dus wordt er (te) hard gereden door een deel van de ruim 24.000 auto's per etmaal. Dan zijn er nog de 750 vrachtwagens en 200 bussen per dag. Over een lengte van anderhalve kilometer zijn er maar vier veilige, door verkeerslichten geregelde oversteekmogelijkheden. Oftewel: de Van Alkemadelaan heeft nu het profiel van een stedelijke hoofdweg. De Van Alkemadelaan heeft echter al jaren de bestemming van een wijkontsluitingsweg. Grofweg woont 66% van de wijkbewoners aan de ene kant en 33% aan de andere kant. Er zijn aan weerszijden tien scholen en veertien sportverenigingen. Er zijn dus dagelijks veel oversteekbewegingen van fietsers en voetgangers op vele plekken. Zij komen vast te staan op een smalle middenberm, amper twee stoeptegels breed. We zien dagelijks bijna-ongelukken. Kijkt u naar de beelden op onze website www.vanalkemadelaanveilig.nl. Moeten we echt wachten op een ernstig ongeluk? Met de huidige inrichting van de Van Alkemadelaan gaat u de doelstelling van nul verkeersslachtoffers nooit ofte nimmer bereiken. In 2003 is de Randweg N14 aangelegd om doorgaand autoverkeer en sluipverkeer om de wijk heen te leiden.

In de Haagse Nota Mobiliteit van 2011 staat dat de Van Alkemadelaan wordt ingericht met één rijstrook per rijrichting. De voorzitter. Wilt u afronden? De heer Bosch. Dit is volgens uw eigen, gemeentelijk beleid de inrichting voor een wijkontsluitingsweg. Bij de Groot Hertoginnelaan, de Laan van Meerdervoort en de Valkenboslaan, ook in de nota genoemd, is dit allang gebeurd. Wij zijn al drie jaar bezig hiervoor aandacht te vragen van de gemeente. De vorige wethouder heeft een rapport laten opmaken over de veiligheid en de leefbaarheid van de Van Alkemadelaan. Ik sluit af. Wij vragen u ervoor te zorgen dat het rapport over de veiligheid en leefbaarheid van de Van Alkemadelaan zo spoedig mogelijk wordt gepubliceerd. De voorzitter. Uw tijd is op. Dank u wel. De heer De Jong (M). Ik ben Jos de Jong. Ik ben de voorzitter van de Fietsersbond in de Haagse regio. Ik vind het fijn dat ik nog enkele woorden tot u kan richten over het Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid. Ik heb natuurlijk al ingesproken in de commissie. Dat ga ik niet herhalen, want dat is een beetje saai. Ik heb drie punten. Het eerste punt: complimenten voor het uitvoeringsprogramma. Dat zit best goed in elkaar. Het is echt een programma met onderdelen, ook met financiering, ook van buiten de gemeente. Dat is best goed gedaan. Op dat punt straalt het best ambitie uit. Ik vind het ook 5

vrij stoer van de wethouder dat hij streeft naar nul verkeersdoden, want dat is wel een uitspraak. Dat gaat niet lukken; dat heb ik toen ook al ingebracht, maar het streven is wél goed. Ik heb nog twee aandachtspunten. Het eerste is het STOMP-principe. Ik weet niet of u dat kent. Dat staat voor Stappen, Trappen, Openbaar Vervoer MaaS en Privéauto, in die volgorde. Dat is een belangrijk ontwerpprincipe en dat is ook de basis van dit uitvoeringsprogramma. Ik zie dat u dat allemaal keurig heeft opgeschreven in uw beleidsdocument, de verkeersveiligheidsstrategie. Dat staat allemaal goed verwoord. Daarbij schrijft uzelf echter - ik heb dat niet verzonnen; u schrijft het - dat het toepassen van dat principe keuzes maken betekent. Als je straten inricht, zijn er keuzes nodig om de verkeersveiligheid voldoende te waarborgen. Dat gaat vaak over de plek van de fiets ten opzichte van parkeren. U schrijft dat je dan zal moeten kiezen: het is niet meer en-en; nee, het is of/of. Dat is allemaal helemaal goed, maar de praktijk is dat u het niet toepast. Mijn oproep aan de wethouder is dus: pas het nu ook echt toe, zeker in straten waar je gewoon wacht op de herinrichting, waar je werk met werk maakt. Daar moet het toch zeker goed gaan. Als u het daar niet doet, weten we natuurlijk zeker dat de verkeersveiligheid niet omhooggaat.

Ik tref u later dit jaar wel over lijn 12, want daarbij speelt dit. Mijn tweede en afrondende punt is dat wij vinden dat uw ambitie op het gebied van de 30 km/u-straten wat aan de lage kant is. Ik roep u op om 30 straten te pakken - ik kan u ze zo aanleveren en ze af te waarderen naar 30 km/u. Dat zijn er meer dan in het programma staat. Dat is goed, hoor, maar er staat wel dat u wacht op herinrichting en op werk met werk maken. Dat gaat lang duren, te lang, en de lijst met straten is ook nog heel lang. Dus probeer dat op te pakken. Het kan in Den Haag echt: afwaarderen zonder herinrichting, met kleine ingrepen en met wat verkeersmaatregelen. De voorzitter. Wilt u afronden? De heer De Jong. Ik ga zeker afronden. Een drempel kost € 10.000. Dat is dus niet het punt. Daar heeft u zelfs gewoon geld voor. Ik wil u dus uitdagen om dat te doen. De winst is enorm. In Brussel hebben ze het vorig jaar gedaan: 30 km/u in de binnenring. De helft minder slachtoffers! Kijk, dat helpt voor die nul. De voorzitter. Ik kan u mededelen dat het met de digitale inspreker niet meer gaat lukken. De tekst van de inspreker komt via de mail naar u toe. De laatste drie insprekers spreken over de eerste reactie op de demonstraties op 11 maart 2013. De heer Sprenger (U). Geachte voorzitter, geachte burgemeester, geachte raadsleden.

Ik sta hier als inwoner van Den Haag en als deelnemer aan de recente klimaatactie op de A12. Vorige week verscheen het zesde IPCC-rapport over klimaatverandering. Bij ongewijzigd beleid zullen eind deze eeuw door hittegolven jaarlijks honderden miljoenen mensen sterven. Klimaatverandering is massamoord. In Nederland geven we elk jaar € 30 mld. indirecte fossiele subsidies aan het bedrijfsleven. We subsidiëren op deze manier massavernietigingswapens. Ik zie het als mijn morele plicht om te doen wat ik kan om deze massamoord te stoppen. Daarom voerde ik op 11 maart op de A12 een vreedzame klimaatactie: stop de fossiele subsidies. Het College voor de Rechten van de Mens wees er recent op dat 'tijdelijke verkeersblokkades door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens zijn aangemerkt als een vorm van demonstreren' en benadrukte dat de overheid demonstraties moet faciliteren. De gemeente had de juridische en morele plicht mij te faciliteren. In plaats daarvan zette de gemeente waterkanonnen in tegen mij en tegen alle andere geweldloze demonstranten. Volgens Amnesty International mag een waterkanon 'alleen worden gebruikt als er een wijdverbreid geweld is dat niet anders kan worden gestopt'.

Hoe is het uitvoeren van de Zevende Symfonie van Beethoven 'wijdverbreid geweld dat niet anders kan worden gestopt'? Mensenrechtenorganisaties spreken zich doorgaans uit over misstanden in landen als Rusland en Iran. Ikzelf had nooit gedacht dat men zich zou uitspreken over Den Haag, de stad van vrede en recht. Afgelopen zaterdag deed ik weer mee met een vreedzame klimaatdemonstratie, deze keer in Eindhoven, op het vliegveld. Na de Duitse waterkanonnen op de A12 verwachtte ik Franse blusvliegtuigen op het vliegveld, maar die waren er niet. Er was geen water; er waren geen intimiderende ME'ers. Wat was er wel? Harmonie en respect, wederzijds respect. Toen we na de demonstratie mochten vertrekken, bedankten we de dienders voor de goede zorgen. Ze keken naar ons 6

en met een glimlach zeiden ze: 'Tot de volgende keer'. De lichtstad was afgelopen zaterdag de stad van vrede en veiligheid. De voorzitter. Wilt u afronden? De heer Sprenger. Ik sluit af. Op 27 mei aanstaande sta ik weer op de A12. Ik hoop dat Den Haag dan ook de stad van vrede en veiligheid is. Mevrouw Vos (U). Voorzitter. Mijn naam is Kastanje van Extinction Rebellion. Ik hoorde de burgemeester afgelopen donderdag iets opvallends zeggen in de commissie Bestuur: 'Ik wil wel dat we uit het frame stappen dat dit gezellig is, dat dit leuk is. Ik heb me blauw zitten ergeren aan het feit - en ik vind het allemaal prachtig, hè? - dat nota bene met die beperking mensen gaan staan zingen en viool gaan staan spelen. Jongens, je verpest het demonstratierecht. Doe dat op het Malieveld of doe dat op een andere manier.' Die zin was hevig ontspoord, maar het is duidelijk dat de burgemeester vraagtekens zet bij de kunst die wij maken om vreedzaam aandacht te vragen voor het feit dat de overheid veel harder aan de slag moet om klimaatontwrichting te voorkomen. Ja, er was een orkest op de A12. Ja, er werd gedanst. Ja, er waren emotionele gedichten, vlaggen, bordjes, gezang en getrommel, alles om op deze symbolische locatie onze mening op een vreedzame manier te uiten. Ook de goede en ontspannen sfeer laat zien dat we vreedzaam zijn en helpt ons met de-escalatie.

Als de burgemeester dan nog zegt dat onze kunstzinnige uitingen te gek worden, wat wil hij dan? Burgerlijke ongehoorzaamheid wordt niet veel schattiger dan dit. Ik wou dat ik dat aan hem kon laten zien en kon demonstreren, zodat hij kan zien wie hij heeft besloten kletsnat te spuiten, terwijl het bijna vroor. Maar ach, ik kan dat nu natuurlijk demonstreren. Burgemeester, bij dezen meld ik bij u een demonstratie aan die over enkele seconden hier in deze zaal begint. Maar maakt u zich vooral geen zorgen. We gaan zo meteen ook weer weg. Met liefde en trots presenteer ik u … De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw Vos. … Extinction Rebellion. (Gezang op de publieke tribune) De voorzitter. Het spijt me vreselijk, maar dit mag ook niet. U heeft net gehoord wat ik heb gezegd. Wij hebben afgesproken dat hier geen instemming of afkeuring mag plaatsvinden. Wilt u de zaal verlaten? Ik schors de vergadering. De vergadering wordt van 14.02 uur tot 14.04 uur geschorst. De voorzitter. Het woord is aan de laatste inspreker. Mevrouw Kruis (U). Hallo, ik ben Isabelle. Vorige week stond ik ook als inspreker bij de commissievergadering. Ik ben teruggekomen omdat ik het gevoel heb dat er meer te vertellen valt.

Ik heb dit gevoel voornamelijk omdat ik elke dag banger en bozer wordt: banger voor de gevolgen van klimaatverandering en wat die betekent voor mij, ons en de aarde en bozer omdat er niet geluisterd wordt en er niet genoeg aandacht is voor het falende klimaatbeleid. Ik maak mij ernstige zorgen over de toekomst, die op deze manier onleefbaar zal worden. Deze toekomst is voor de meesten niet van belang, maar deze onleefbare, uitgestorven, zieke toekomst is voor mij als 17-jarige een harde realiteit. Als het aan mij lag, zou ik alles op alles zetten om het klimaat te beschermen en de 1,5 graad opwarming te voorkomen, maar ik ben niet het probleem. Een beter klimaat begint niet bij jezelf, want een individu is niet het probleem. Het is het systeem, het zijn de grote bedrijven, zoals Shell en Tata Steel. Het zijn de tientallen miljarden aan subsidies die het echte probleem zijn. Wij als XR blokkeerden de A12 voor aandacht voor de klimaatcrisis en specifiek voor fossiele subsidies. De aandacht is bereikt, want anders zouden we het hier en in de commissievergadering niet over hebben. Maar wat mij opvalt, is dat er voornamelijk gesproken wordt over ons als demonstraten: hoe voorkomen gaat worden dat wij weer A12 blokkeren, hoe er met ons gehandeld is en gaat worden, 7

welke maatregelen voor ons oké zijn en welke over de lijn zouden gaan, welke tactiek beter of gepaster zou zijn dan mensen met opzet onderkoeld laten raken en vervolgens geen hulp geven voor de onderkoelingssymptomen, hoe het daadwerkelijke onderwerp vermeden en genegeerd kan worden. Als je een gesprek wil hebben over hoe voorkomen gaat worden dat de A12 nog een keer geblokkeerd gaat worden, moet het gesprek beginnen over hoe de subsidies stopgezet gaan worden. Dat moet nu, niet bij de volgende verkiezingen, niet aan het eind van de maand, maar nu, want de tijd dringt en het is al te laat. De 1,5 graad die op dit punt bijna niet te vermijden is, zal ernstige gevolgen hebben. Hierbij zullen volledige ecosystemen verdwijnen, honderden soorten uitsterven door dodelijke hittegolven, overstromingen en gebrek aan voedsel. Om het bij die 1,5 graad opwarming te houden, vraag ik een directe aanpak. De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw Kruis. Ik vraag dus niet alleen, maar smeek dat er nu iets gebeurt, want het kan niet langer wachten. We weten al tientallen jaren dat er consequenties zijn en als daar nu niet op ingespeeld wordt, is het te laat. Die verantwoordelijkheid wordt hier gedragen. Wees rationeel en ga nu actie ondernemen. Er vinden nu al onomkeerbare gevolgen plaats en ik vind het ongehoord dat hier de keuze wordt gemaakt voor wat extra geld in de zak.

Er moet nu begonnen worden met eerlijkheid. De voorzitter. Dank u wel. Uw tijd is om.

Aan de orde is: C.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Nr.

Raadsadres

1

Belanghebbende d.d. 20 maart 2023 inzake Aanvraag gehandicaptenparkeerkaart (10499587)

2

Voorstel voor afdoening

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving Belanghebbende d.d. 23 maart 2023 inzake In handen van het college van B en W ter Overlast overvliegende vliegtuigen Den Haag- afdoening. Kopie antwoord ter Vroondaal (10502474) kennisneming aan de commissie Leefomgeving

Nr.

Zienswijze Begrotingswijziging 2023 en Investeringsagenda IPP Haaglanden

Voorstel voor afdoening

1

IPP Haaglanden d.d. 22 februari 2023 (ZW 10486815)

Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel

Nr.

Zienswijze Madestein-Vroondaal 3e herziening, deel 2

Voorstel voor afdoening

1

VWS Pipeline Control bv d.d. 7 maart 2023 (ZW 10494458) Mr. R.B. van Heijningen Advocaat d.d. 1 maart 2023 (ZW 10495037)

Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel

2

8

Nr.

Ter kennisneming

Voorstel voor afdoening

1

Belanghebbende d.d. 6 maart 2023 inzake zorgen over blokwarmte via stadswarmte en blokstroom (10486693 behoort bij) Belanghebbende d.d. 2 maart 2023 inzake Verbouwing Binnenhof (10485278 behoort bij) Diverse afzenders d.d. 3 maart 2023 inzake Kaarten Muzee Scheveningen (10493629) Belanghebbende d.d. 14 maart 2023 inzake Helmplicht bij e-bikers (10499451) Belanghebbende d.d. 11 maart 2023 inzake Verbied gebruik grondwater voor koeling (10499461) Belanghebbende d.d. 14 maart 2023 inzake Steunbetuiging Muzee Scheveningen (10499478) Haagse Voedselraad d.d. 16 maart 2023 inzake Eerste aanzet tot een Haagse Integrale Voedselvisie (10499485) Koninklijke Centrale Vereniging Ambulante Handel d.d. 20 maart 2023 inzake Brandbrief Zero Emissie (10499498) Belanghebbende d.d. 16 maart 2023 inzake Gratis huis isoleren (10499566) Belanghebbende d.d. 23 maart 2023 inzake Verbouwing Binnenhof (10502439)

Voor kennisgeving aannemen

2

3 4 5

6

7

8

9 10

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Aan de orde is: D.

Vaststelling van de Notulen van 9 februari 2023.

De Notulen worden ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: E.

Vaststelling van de besluitenlijst.

E.1 E.2

Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (RIS314846) Voorstel van het presidium tot wijziging van de Verordening rechtspositie raads- en commissieleden Den Haag 2019 (RIS314761) Voorstel van het presidium inzake benoeming voorzitter en leden werkgeverscommissie Gemeentelijke accountantsorganisatie Den Haag (RIS314986)

E.3

Deze voorstellen worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen.

9

Aan de orde is: F. F.1.

Datumbepaling Initiatiefvoorstel (PvdD) Stunt niet met het klimaat (RIS314661).

De voorzitter. Namens het college kan ik melden dat een reactie van het college uiterlijk voor 3 juni 2023 verwacht mag worden. Dat is drie maanden na ontvangst.

Aan de orde is: G.

Actualiteitendebat verlenging crisisnoodopvang asielzoekers (RIS314781).

De voorzitter. De aanvrager heeft één termijn met drie minuten spreektijd. Interrupties zijn toegestaan. Het college beantwoordt de vragen in één termijn met drie minuten spreektijd. De aanvrager mag een of meerdere moties indienen. De beraadslaging wordt geopend. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Haagse gemeenteraad, raadsleden, als u uzelf serieus neemt, moet u dit niet accepteren. U heeft een taak als raadslid. U bent volksvertegenwoordiger. U stelt kaders voor dit college en u controleert deze kaders. Dat ons college en Hart voor Den Haag verschillend denken over het thema opvangen van asielzoekers, mag inmiddels duidelijk zijn, maar dit college van D66, het CDA, de Partij van de Arbeid, GroenLinks en de VVD, meneer Rutger, heeft besloten om asielzoekerscentra te openen in onze stad en huurt daar hotels voor. Hart voor Den Haag wil geen asielzoekers in Den Haag. Marije Mostert (D66). Ik hoor de heer Dubbelaar zeggen: 'Wij willen geen asielzoekers'. Kan de heer Dubbelaar uitleggen wat het verschil is tussen toeristen in het hotel of asielzoekers? Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Als we er een pubquiz van gaan maken, vind ik dat goed, hoor, maar ik geloof niet dat dit het moment is om uit te gaan leggen wat het verschil is tussen een asielzoeker, een statushouder en een toerist.

Sterker nog, ik heb dit college gevraagd om de juiste definities te gaan gebruiken. Wat schetste mijn verbazing: afgelopen week kwam er een stuk naar de raad, waarin het gaat over 'ontheemden uit overige gebieden'. Weer een nieuwe term! Marije Mostert (D66). Ik wil de heer Dubbelaar wel een beetje op weg helpen. De toeristen die naar zo'n hotel gaan, hebben de luxe om op vakantie te gaan. Die kunnen daar genieten van een lekker hapje en een drankje en die kunnen genieten van de mooie boulevard, want die kunnen op vakantie. De mensen die daar nu naartoe gaan, zijn gevlucht voor oorlog en geweld. Die kunnen nergens anders naartoe. Als zij niet in het hotel worden opgevangen, komen zij op straat terecht. De keus is eigenlijk heel simpel: wat het wordt het? Wordt het mensen opvangen in het hotel? Of zegt Hart voor Den Haag: nee hoor, die mensen laten we verrotten; die kunnen op straat blijven? Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Den Haag heeft geen wettelijke taak voor het opvangen van asielzoekers. Wat Hart voor Den Haag betreft laten we die verantwoordelijkheid vooral bij het COA liggen. De voorzitter. De laatste keer, mevrouw Mostert. Marije Mostert (D66). Ik hoor wat over een wettelijke taakstelling. Het doet mij pijn en verdriet dat de solidariteit wat dat betreft ver te zoeken is en dat we alleen dingen gaan doen als dat wettelijk 10

verplicht is. Ik kan eigenlijk niet anders concluderen dan dat Hart voor Den Haag geen hart heeft voor deze mensen, die gevlucht zijn voor oorlog en geweld. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik hoor geen vraag van de fractie van D66. Het mag duidelijk zijn dat Hart voor Den Haag en D66 verschillend denken over dit thema. Dat zei ik ook: het college, waar D66 onderdeel van is, heeft besloten om asielzoekerscentra te openen in onze stad en huurt daar hotels voor af. Hera Butt (GroenLinks). Wat vindt Hart voor Den Haag van ondernemersvrijheid? Vindt Hart voor Den Haag niet dat de ondernemers zelf mogen bepalen aan wie zij verhuren? Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ja. Daarom bepalen wij hier als gemeenteraad de bestemming van bepaalde gronden en gebouwen in deze stad. Dan geven wij bijvoorbeeld de bestemming 'maatschappelijk', 'religieus' of 'detailhandel'. Hera Butt (GroenLinks). Dus Hart voor Den Haag wil eigenlijk beperkingen opleggen aan ondernemers en aan hoe zij omgaan met hun eigen ondernemingen. Dan begrijp ik dat. Sebastian Kruis (PVV).

Een beetje in het verlengde van de interruptie van mevrouw Butt vraag ik me af of meneer Dubbelaar ook ideeën heeft voor het al dan niet aanpakken van die ondernemer, die daar lekker een beetje heimelijk die afspraken maakt met de gemeente en het COA, de buurt in het ongewisse laat en vervolgens lekker zijn zakken gaat vullen, terwijl hij zelf de rest van het jaar in Spanje zit. Moeten we misschien niet toch een manier bedenken om het voor ondernemers minder aantrekkelijk te maken om je met dit soort activiteiten bezig te houden? Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Hart voor Den Haag is een partij met hart voor ondernemers. Ik word niet direct enthousiast over het aanpakken van ondernemers in onze stad. We moeten het probleem gewoon benoemen. Het probleem zit dáár: dat is de coalitie van D66, het CDA, de Partij van de Arbeid, GroenLinks en de VVD, die kiest voor het openen van asielzoekerscentra in onze stad. De voorzitter. U bent al geweest, mevrouw Mostert. O, een punt van orde. Marije Mostert (D66). Ik hoorde de heer Dubbelaar zeggen: 'Laten we het hebben over de juiste termen'. Dan wil ik opgemerkt hebben dat dit niet een asielzoekerscentrum is, maar dat hier sprake is van crisisnoodopvang. Als we de termen dus goed moeten gebruiken, hoop ik dat de heer Dubbelaar dat ook wil gaan doen in zijn betoog. De voorzitter. Nee, dat is geen punt van orde.

Maar goed, het is gebeurd. Gaat uw gang, meneer Dubbelaar. U mag gewoon uw betoog voortzetten. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Dit college van D66, het CDA, de Partij van de Arbeid, GroenLinks en de VVD heeft besloten om asielzoekerscentra te openen in onze stad en huurt daar hotels voor af. Hart voor Den Haag wil geen asielzoekers in Den Haag. Wat hier nu gebeurt, is bestuurlijk kannibalisme, hoor ik de heer Martini denken. Waar is het raadsvoorstel om asielzoekers te huisvesten in Den Haag? Valt er nog iets te amenderen? Waar is de wettelijke taakstelling voor asielzoekers? Er is geen juridisch kader. En op welk moment heeft de gemeenteraad hier precies mee ingestemd? Dat dit past in uw politieke straatje, wil nog niet zeggen dat het klopt, collega's. Vanaf zaterdag hebben wij een azc in de Keizerstraat op Scheveningen. Bewoners hebben daar niet voor gekozen, de gemeenteraad heeft daar niet voor gekozen, bewoners hebben hier geen inspraak in gehad, de gemeenteraad heeft hier geen inspraak in gehad. Fatima Faïd (HSP). Was het maar zo'n feest dat we een asielzoekerscentrum hadden geopend, want volgens mij ligt daar ook nog een taakstelling die we moeten doen. Ik vind het jammer dat meneer Dubbelaar het steeds heeft over 'de coalitie', want de Haagse Stadspartij steunt dit van harte. Het is dus jammer dat we niet genoemd worden. 11

Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Had ik mevrouw Faïd niet in mijn inbreng staan? Ik weet dat mevrouw Faïd voorstander is. Ja, mijn tijd loopt; sorry, mevrouw Faïd, maar u kunt straks voor of tegen mijn motie stemmen. Waarom gaan onze wethouders de bewoners niet zelf uitleggen dat zij dit zo graag willen? De GroenLinks-wethouder was verhinderd. Waarom gaat de wethouder Scheveningen, de heer Mulder, daar dan niet naartoe of de eerste locoburgemeester van Den Haag, de heer Van Asten, of die andere meneer van GroenLinks, de heer Kapteijns? Hij wil het toch zo graag? Mevrouw Halsema stond gister uit te leggen dat ze een sekspaleis wil in Amsterdam-Zuid en een paar jaar terug stond de heer Wijsmuller bij SoZa tussen de bewoners uit te leggen dat hij statushouders in dat pand wilde. Onze Haagse bestuurders sturen een ambtenaar naar Scheveningen. Ik vind het een schande en ik vind het laf. Hart voor Den Haag wil geen asielzoekers in Den Haag. Daarom twee moties, ten eerste de motie Geen asielzoekers in de Keizerstraat, met als dictum: verzoekt het college te stoppen met het opvangen van asielzoekers, richting Rijk aan te geven dat het absorptievermogen is bereikt en de opvanglocatie te schrappen. Deze motie is mede ingediend door de heer Kruis.

Ten tweede de motie Asielzoekers in D66-wijken, met als dictum: verzoekt het college te stoppen met het opvangen van asielzoekers, een voorstel aan de raad te sturen, met als uitgangspunt 'als er dan toch asielzoekers gehuisvest moeten worden, dat alleen te doen in wijken waar de kiezer in ruime meerderheid voor asielzoekers heeft gestemd'. Ook deze motie is mede ingediend door de heer Kruis. De voorzitter. Door de heer Dubbelaar, daartoe gesteund door de heer Kruis, worden de volgende moties (G.1 HvDH en G.2 HvDH) ingediend:

Motie G.1 HvDH Asielzoekers in D66-wijken De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 maart 2023, ter bespreking van de raadsmededeling ‘Verlenging crisisnoodopvang asielzoekers’ (RIS 314781). Constaterende dat, • er op verschillende plekken in Den Haag asielzoekers gehuisvest zijn. • het college heeft besloten dat er (tot en met 31 december 2023) 60 asielzoekers zullen worden opgevangen in het voormalige Jorplace Beach hostel in de Keizerstraat op Scheveningen. Overwegende dat, • in het coalitieakkoord 2022 - 2026 niks is afgesproken over asielopvang; • er geen juridische kader is waarmee de gemeente Den Haag gedwongen kan worden om asielzoekers op te vangen. Van mening dat, • als er dan toch asielzoekers gehuisvest moeten worden dat alleen te doen in wijken waar de kiezer in ruime meerderheid voor asielzoekers heeft gestemd. Verzoekt het college, • te stoppen met het opvangen van asielzoekers in Den Haag. • een voorstel aan de raad te sturen, met als uitgangspunt ‘als er dan toch asielzoekers gehuisvest moeten worden dat alleen te doen in wijken waar de kiezer in ruime meerderheid voor asielzoekers heeft gestemd’, En gaat over tot de orde van de dag.

12

Motie G.2 HvDH Geen asielzoekers in Keizerstraat De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 maart 2023, ter bespreking van de raadsmededeling ‘Verlenging crisisnoodopvang asielzoekers’ (RIS 314781). Constaterende dat, • het college heeft besloten dat er (tot en met 31 december 2023) 60 asielzoekers zullen worden opgevangen in het voormalige Jorplace Beach hostel in de Keizerstraat op Scheveningen. Overwegende dat, • in het coalitieakkoord 2022 - 2026 niks is afgesproken over asielopvang; • er geen juridische kader is waarmee de gemeente Den Haag gedwongen kan worden om asielzoekers op te vangen. Van mening dat, • de gemeente Den Haag te maken heeft met grootstedelijke problematiek en bevolkingsgroei; • het absorptievermogen is bereikt en ons voorzieningenniveau nu al ernstig onder druk staat, getuige ook de druk op de leefbaarheid, de bereikbaarheid, onze sociale voorzieningen, onze economie en onze woningvoorraad. Verzoekt het college, • te stoppen met het opvangen van asielzoekers; • richting Rijk aan te geven dat het absorptievermogen van onze stad bereikt is; • de opvanglocatie in de Keizerstraat te schrappen, En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Meneer Kruis, de wethouder is nog niet eens begonnen. O, een punt van orde. Sebastian Kruis (PVV). Dit is een gemeenteraadsvergadering.

Waar is mevrouw Vavier? Die gaat over asielopvang. Dus waar is ze? De voorzitter. Dat weet ik niet, maar ze is in het buitenland. Ze is in de Verenigde Staten, op een dienstreis in de Verenigde Staten. Sebastian Kruis (PVV). Het is toch hilarisch dat een wethouder met een portefeuille die helemaal niets te maken heeft met waar ze hier in de stad mee van doen heeft, vervolgens het vliegtuig pakt naar de Verenigde Staten … De voorzitter. Nee, kom op! Hou op! Dit is onzin! Dit is gewoon netjes gemeld, zoals daar regels voor zijn. Wethouder Vavier is daar aan het werk. Sebastian Kruis (PVV). Het zal allemaal netjes gemeld zijn, maar het is vreselijk hypocriet. De voorzitter. Mevrouw Vavier is aan het werk en wethouder Balster zal namens het college antwoorden. Wethouder Balster (PvdA). Voorzitter. Dat kan redelijk kort. De heer Dubbelaar heeft mij behoudens de moties gevraagd wat het kader is waarbinnen dit plaatsvindt. U weet dat met betrekking tot de crisisnoodopvang de verschillende regio's, ook de regio rond Den Haag, een opgave van het Rijk 13

hebben om ervoor te zorgen dat de mensen in Ter Apel niet buiten hoeven te slapen, om het maar zo simpel te zeggen. Den Haag draagt daaraan bij. In de regio is de volledige opgave nog niet uitgevoerd, maar u bent eerder geïnformeerd over de plekken waar crisisnoodopvang plaatsvindt. Tot voor kort was het Teleporthotel een van de plaatsen. Omdat dat niet verlengd kon worden, is er nu gekozen voor het Jorplace-hotel in Scheveningen. U kent daarvoor ook de procedure, zoals die gebruikelijk is. Het college neemt een besluit over de locaties. Vervolgens vindt er een lichte vorm van participatie plaats, waarbij we bewoners informeren dat het college dit besluit heeft genomen. Er wordt met bewoners in gesprek gegaan. Bewoners worden per brief geïnformeerd en er wordt met bewoners in gesprek gegaan over hoe dat op een zo goed mogelijke manier kan plaatsvinden. Dat heeft in Scheveningen ook plaatsgevonden. Ik kom bij beide moties van de heren Dubbelaar en Kruis. U vraagt om te stoppen met het opvangen van asielzoekers. Daar kan ik beide moties mee samenvatten en ook mee ontraden, want het college is en blijft voornemens om voor de crisisnoodopvang in onze stad een plek te vinden totdat er een betere en permanente oplossing van het Rijk is om voldoende azc-capaciteit beschikbaar te hebben om mensen te huisvesten.

Daarmee voorkomen we - dat is een heel belangrijk doel - dat mensen op straat terechtkomen. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Dank aan de wethouder voor zijn woorden, ook over de participatie. Daar wil ik graag een vraag over stellen, want mijn fractie heeft eerder aandacht gevraagd voor goede participatie en betrokkenheid van omwonenden. Dat was naar aanleiding van de ook al niet geweldige ervaringen rond de Zandvoortselaan. Toen heeft wethouder Vavier ook beloofd om daar goed op te letten en beter naar te kijken. Ik vraag me af of de wethouder kan reflecteren op hoe deze avond volgens hem is gegaan en wat dan weer meegenomen wordt richting een volgende keer. Wethouder Balster (PvdA). Het is de vraag of de participatie niet goed gegaan is als er veel ontevredenheid wordt geuit op een avond. We hebben de procedures gevolgd die we gebruikelijk volgen. Dat hebben we in dit geval ook gedaan. Bewoners in de directe omgeving zijn allemaal geïnformeerd met een bewonersbrief, direct nadat het college hierover een besluit heeft genomen. Wij zijn daaropvolgend met bewoners in gesprek gegaan op de bewonersbijeenkomst. Nadat de groep die misschien de verwachting had dat dit besluit nog omkeerbaar was, om het maar zo te zeggen, na veel boosheid en ophef was vertrokken, heeft een constructief gesprek plaatsgevonden met de bewoners die bleven.

Dat heeft bijvoorbeeld tot resultante gehad dat elf vrijwilligers zich hebben aangemeld om dit in goede banen te leiden en hier ook assistentie in aan te bieden. Uiteraard nemen wij elke ervaring in dit soort ingewikkelde processen - want dat zijn en blijven ze - mee om daarvan te leren. Ook deze nemen wij dus weer mee als wij hier straks op terugkijken. Mocht er in de komende weken aanleiding zijn om alsnog een informatieronde of bewonersbijeenkomst te doen omdat het onverhoopt niet blijkt te gaan zoals het zou moeten gaan - maar het gaat op heel veel plekken hartstikke goed - dan doen we dat uiteraard. De voorzitter. Uw tijd is bijna op, maar ik denk dat u wel antwoord mag geven op vragen. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik hoor de wethouder iets zeggen over dat het niet goed ging. Dat waren niet de woorden die ik gebruikte; ik heb er geen duiding aan gegeven. Ik vroeg om een reflectie. Ik moet zeggen dat ik me kan voorstellen dat de avond goed is verlopen nadat de mensen die het er niet mee eens waren, weg waren gegaan. Maar er is ook iets gebeurd in het gedeelte daarvóór, waarbij ambtenaren volgens mij ook in een hele moeilijke situatie hebben gestaan. Ik zou het college dus willen oproepen om echt goed te gaan kijken of er de volgende keer bij zo'n gevoelige kwestie geen bestuurlijke betrokkenheid hoort te zijn bij zo'n bewonersavond. Wethouder Balster (PvdA).

Ik vind dit een heel goed punt om in de evaluatie mee te nemen. Overigens is het goed om te zeggen dat we het bij dit soort besluiten over het algemeen zo organiseren en dat het over het algemeen ook hartstikke goed gaat. We zullen dus ook goed moeten kijken waarom het op deze avond spannend en af en toe ook intimiderend is geworden. Ik denk dat we dat allemaal niet willen. We willen een rustig gesprek met bewoners die zorgen hebben, die vragen hebben, die

14

oplossingen willen zien voor de vragen die ze hebben. Dat is belangrijk en uit elke situatie kunnen we ongetwijfeld weer lessen trekken. Dat doen we nu uiteraard ook. De voorzitter. De laatste keer, mevrouw Van Basten Batenburg. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Dan zou ik de wethouder of eigenlijk het college - want ik denk dat het wethouder Vavier zal zijn - tot slot willen vragen om ons te informeren over de uitkomst van die reflectie en de lessen die dan worden meegenomen. Wethouder Balster (PvdA). Ja, er is al eerder met elkaar gewisseld dat we in breder verband kijken hoe de participatie bij controversiële voorzieningen loopt. We zullen deze ervaring daar zeker ook bij betrekken. Sebastian Kruis (PVV). Weet u wat intimiderend is? Dat een college zonder enige vorm van inspraak 60 van die asielprofiteurs naast je gaat huisvesten. Dát is intimiderend. Dat deze wethouder blijkbaar een soort verslag heeft gezien of gelezen van de avond … Hij was er niet eens bij. Er was niemand van het college bij. Ambtenaren werden daar gewoon in de kou gezet, terwijl de wethouders die hiervoor verantwoordelijk zijn, eigenlijk de klappen op hadden moeten vangen; niet letterlijk natuurlijk, maar wel op de avond zelf.

Het kan toch niet zo zijn dat de ambtenaren daar het collegebeleid moeten verantwoorden? En hoe weet de wethouder dat de mensen die het er niet mee eens waren, halverwege de avond weggingen? Dat was helemaal niet zo. Ik ben er tot het einde van de avond gebleven. Het overgrote merendeel van de zaal was tegen het eind van de avond ook nog gewoon tegen. Dus hoe komt de wethouder erbij dat de mensen die het er niet mee eens waren, op een gegeven moment weggingen? Wethouder Balster (PvdA). U zegt heel veel verschillende dingen. Laat ik toch echt even afstand nemen van termen als 'asielprofiteurs'. Dit zijn mensen die gevlucht zijn voor oorlog en geweld en die anders op straat zouden belanden. Wij zorgen er als stad van recht en vrede voor dat deze mensen een plek krijgen, wetende dat het Rijk een hele grote opgave heeft om meer azc-capaciteit voor oorlogsvluchtelingen te organiseren, want dat is heel erg nodig. U vraagt hoe we dit organiseren en of daar bestuurlijke vertegenwoordiging bij zou moeten zijn of dat het ambtelijk gebeurt. Ik heb u net in antwoord op de vraag van mevrouw Van Basten Batenburg aangegeven dat de geëigende procedure is dat het normaal gesproken gewoon met een stadsdeeldirecteur en ambtelijk gaat en dat dat ook heel zorgvuldig en prettig gaat. Dit is een spannende avond geworden.

Wij zullen uiteraard kijken, ook naar aanleiding van deze avond, of dit een volgende keer in zo'n situatie een andere aanpak vraagt. Daar leren wij uiteraard van, maar zo is het gegaan, conform onze normale procedures. Sebastian Kruis (PVV). Dit zijn mensen die ongeveer een polonaise door allemaal veilige landen heen trekken om hier de staatsruif leeg te gaan vreten. Dan ben je een asielprofiteur, wat meneer Balster daar ook van vindt. Dat is het eerste wat is gemarkeerd. Het andere punt is: waarom dan niet in wijken waar het aantal stemmen op links het hoogst is, zodat mensen die het allemaal zo graag willen, ook maximaal kunnen profiteren van die asielwaanzin die we binnen hebben gehaald? Bijvoorbeeld in het Zeeheldenkwartier, waar mensen massaal GroenLinks en D66 hebben gestemd, of misschien de wijk van meneer Balster zelf, maar niet in wijken waar mensen over het algemeen juist rechts stemmen, zoals Scheveningen, waar mijn partij bijvoorbeeld erg goed scoorde. Waarom worden die mensen getrakteerd op datgene wat ze niet willen en niet de mensen die het allemaal zo graag willen? Wethouder Balster (PvdA).

Of dit zo is, waag ik te betwijfelen, maar u weet dat wij hier ook gewoon doen wat een meerderheid van uw raad van ons vraagt, namelijk dat wij overal in de stad plekken vinden waar kwetsbare groepen gehuisvest kunnen worden, waar statushouders gehuisvest kunnen worden en waar vluchtelingen gehuisvest kunnen worden, zodat wij kunnen voldoen aan de morele opgave die wij hierbij voelen. De voorzitter. Meneer Kruis, de laatste keer.

15

Sebastian Kruis (PVV). Ik heb hier als raadslid nooit over gestemd, hoor. Ik heb hier nooit iets over gezien of voor of tegen iets gestemd. Maar ik vind het heel erg raar dat de wijken die het graag willen, nu worden ontzien, want die wijken zou je het eigenlijk gunnen; misschien een paar asielzoekers bij mevrouw Mostert in de straat. Ja, die zou dat heerlijk vinden, maar die krijgt ze helaas niet, want ze worden op Scheveningen gehuisvest. Dat is dus een hele rare gang van zaken. De voorzitter. Kort en bondig! Sebastian Kruis (PVV). Tot slot zou ik de inwoners van Scheveningen heel veel sterkte willen wensen. Ik vind deze manier van werken echt te gek voor woorden. Ook de stadsdeelwethouder moet zich trouwens kapot schamen. Die woont nota bene op Scheveningen, lekker veilig weggestopt in het Belgisch Park, maar even mensen te woord staan, ho maar. De voorzitter. Dit is een interruptie, meneer Kruis. Dank u wel. Meneer Balster, wilt u nog reageren? Wethouder Balster (PvdA). Ik geloof dat mij geen vragen gesteld zijn. We zullen zo de uitkomst van de stemmingen zien, maar beide moties worden met klem ontraden. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Aan het eind van de vergadering zal de raad over de twee moties besluiten.

Aan de orde is: H. Actualiteitendebat aangekondigde wegwerkzaamheden Vaillantlaan en Wouwermanstraat. De voorzitter. Weer drie minuten spreektijd en de aanvrager krijgt als eerste het woord. De beraadslaging wordt geopend. Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter. Het is geen geheim dat de Schilderswijk een enorm verkeersprobleem heeft omdat de Vaillantlaan de enige in- en uitgang is voor de wijk. Als er problemen zijn op de Vaillantlaan, zijn er problemen om de hele wijk in of uit te kunnen. In november was er al een grote verkeerschaos toen de Put werd afgesloten wegens ad-hocwegwerkzaamheden. Een andere keer viel het mee; dan zijn we zo eerlijk om dat toe te geven. Maar wat er nu met de geplande werkzaamheden gaat komen, is gigagroot: een wekenlange afsluiting van de Vaillantlaan. Veel bewoners zijn geschrokken door wat er gaat komen. Ik geef ze geen ongelijk. Natuurlijk begrijpen wij dat de wegwerkzaamheden nodig zijn. Waar het ons in dit actualiteitendebat om gaat, is het beperken van de chaos, het kanaliseren van de onrust onder bewoners en het bereikbaar houden van de Schilderswijk. Veel mensen hebben de brief trouwens nog niet ontvangen en zijn door anderen gewaarschuwd. Dat is ook niet echt fijn; geen sterk staaltje participatie, zou ik zeggen. De aangekondigde omleiding is ook geen kleine: 7 kilometer in een enkele richting.

Dit betekent wijk in en wijk uit een omleiding van 14 kilometer, waarmee je makkelijk een uur verder bent. En dit zijn al drukke wegen. Dit gaat gewoon problemen opleveren. Wij kunnen ons dan ook niet voorstellen waarom er niet gekeken is naar een betere omleidingsroute. Mijn vraag aan de wethouder is waarom er is gekozen voor deze kilometerslange omleiding en waarom er niet is gekeken naar betere alternatieven. En begrijpt de wethouder wel wat het betekent als de Vaillantlaan wekenlang dichtgaat voor de bewoners van de Schilderswijk? Naar werk gaan of naar school gaan wordt gewoon huilen. DENK wil de wethouder ten eerste vragen om de werkzaamheden uit te stellen richting de zomervakantie, zodat de chaos iets wordt beperkt, en om vervolgens de andere werkzaamheden die in het AD-artikel worden genoemd, ook op te schuiven. Is de wethouder het met DENK eens dat dit de chaos kan beperken en is hij hiertoe bereid? Want er zijn gewoon geen alternatieven voor de 16

Vaillantlaan. Al jaren roepen wij om hier iets aan te doen. Wat we krijgen, is gewoon vasthouden aan de pollers voor de mensen in de Stationsbuurt en blind zijn voor alle gevolgen voor de Schilderswijker. Ik ga hier geen nieuwe discussie aan over het nut van de pollers, maar ik probeer het terug te brengen naar het menselijke aspect. Iedereen weet dat de chaos beperkt kan worden als de pollers omlaaggaan, omdat je dan meer en betere omleidingsroutes hebt. Mijn vraag aan het college en de raad is of de haat tegen de pollers echt groter is dan de liefde voor de Schilderswijkers. Is die haat nou zo groot dat wij het menselijk leed waar de Schilderswijkers straks wekenlang mee te maken zullen hebben, niet kunnen verminderen? Ik heb ook gezegd dat het weer heel slecht is gesteld met de participatie. Ook nu weer worden Schilderswijkers geconfronteerd met voldongen feiten en besluiten. Kom op, collega's, ik vraag me echt af of jullie wel spreken met mensen uit de Schilderswijk. De discussie over het permanent omlaag- of omhooghalen van de pollers kunnen we later een keer voeren, maar nu er geen alternatieven zijn voor de omleidingsroutes, wil ik jullie met klem vragen: kijk naar het menselijk leed dat gaat komen. Kijk naar het menselijk leed en help ons om die pollers tijdelijk omlaag te krijgen, want wij kunnen de chaos beperken.

Als wij blijven volhouden en wegkijken omdat dit te politiek is, zou ik even los van de politiek zeggen: kijk naar het menselijk leed dat er gaat komen. De voorzitter. De drie minuten zijn voorbij. Adeel Mahmood (DENK). Drie minuten gaan best wel snel voorbij. Ik ga naar de drie moties die ik wil indienen. De voorzitter. Dat mag. Adeel Mahmood (DENK). Alle drie de moties zijn medeondertekend door collega Meinesz van Hart voor Den Haag. De eerste motie is de motie Voorkom chaos en verzet de werkzaamheden naar de zomer, met als dictum: verzoekt het college de zorgen, wensen en behoeftes van de bewoners van de Schilderswijk serieus te nemen en te respecteren, de geplande werkzaamheden aan de Vaillantlaan en de Wouwermanstraat te verzetten naar de zomer (juli en augustus 2023) en de andere werkzaamheden in de regio hierop af te stemmen. Het doel van de motie Beperk de chaos; omlaag met de pollers op de Hoefkade en de Parallelweg is om betere en alternatieve omleidingsroutes te regelen.

Het dictum luidt: verzoekt het college gedurende de werkzaamheden aan de Vaillantlaan en de Wouwermanstraat de pollers op de Hoefkade en de Parallelweg omlaag te doen, de Hoefkade en de Parallelweg te gebruiken als extra ingang en uitgang van de Schilderswijk, waarbij beide wegen tijdelijk gebruikt worden als bijvoorbeeld eenrichtingsweg en de verkeersveiligheid en leefbaarheid te waarborgen door verkeersbegeleiders gedurende de periode van de werkzaamheden in te zetten bij de pollers. De laatste motie is de motie Participatie en inspraak; ook voor de Schilderswijkers. Het dictum luidt: verzoekt het college bewoners niet achteraf te informeren, maar vooraf te betrekken bij grootschalige projecten met een grote impact, zoals de wegwerkzaamheden, geen informatieavonden te organiseren net voordat werkzaamheden zullen starten, maar echte inspraakavonden ruim van tevoren te organiseren, te zorgen voor participatie en voldoende inspraakmogelijkheden ruim voordat er besluiten worden genomen en ervoor te zorgen dat bewoners tijdig kunnen meedenken en meebeslissen, ook over het planningtechnische aspect. De voorzitter. Door de heer Mahmood worden de volgende moties (H.1 DENK, H.2 DENK en H.3 DENK) ingediend:

Motie H.1 DENK Beperk chaos: Omlaag met de Pollers op de Hoefkade en Parallelweg De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 30 maart 2023, ter bespreking van het actualiteitendebat m.b.t. aangekondigde wegwerkzaamheden aan de Vaillantlaan en Wouwermanstraat;

17

Constaterende, dat: • de gemeente werkzaamheden aan de Vaillantlaan en de Wouwermanstraat heeft gepland voor de periode 17 april tot en met 27 mei en de gemeente o.a. de rioleringen en het asfalt wil vervangen; • hierdoor de Schilderswijk bijna onbereikbaar zal zijn met een grote verkeerschaos tot gevolg; • de voorgestelde omleidingsroutes vanuit de gemeente in een enkele richting ongeveer 7km aan omrijden betekent; • dit een grote impact zal hebben op het dagelijkse leven van veel bewoners in de Schilderswijk; • Schilderswijkers hierdoor bijna een uur aan extra reistijd per dag kwijt zijn om de wijk in en uit te kunnen, terwijl dit verminderd kan worden door gebruik te maken van betere alternatieven. Overwegende, dat: • het onverstandig is dat de belangrijkste toegangsweg van de Schilderwijk ( Vaillantlaan S100) gedurende zo een lange periode grotendeels wordt afgesloten; • het beter zou zijn geweest als de aangekondigde werkzaamheden in een minder drukker periode, zoals de zomervakantie gepland zouden worden; • er ook terechte zorgen zijn onder de bewoners over o.a.