RIS315402 VvE-aanpak BZK-proeftuin aardgasvrij Bouwlust

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Arjen Kapteijns Wethouder van Duurzaamheid, Energietransitie en Klimaatadaptatie

040

Ons kenmerk

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Aan de voorzitter van de commissie Ruimte en de commissie Leefomgeving

DSO/10494392 RIS315402 Contactpersoon

Gert-Jan van der Panne Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Energietransitie Telefoonnummer

14070 E-mailadres

Datum

9 mei 2023 Onderwerp

VvE-aanpak BZK-proeftuin aardgasvrij Bouwlust

Geachte voorzitter, Met deze brief geeft het college invulling aan de toezegging uw commissie op 16 november 2022 te informeren over de voortgang van de VvE-aanpak in de BZK-proeftuin aardgasvrije wijken Bouwlust. In de brief gaat het college nader in op de ontwikkelingen in de proeftuin, een terugblik op de ondersteuning aan de VvE’s en op het vervolg. 1. Ontwikkelingen In Den Haag Zuidwest worden in de proeftuin Bouwlust 850 woningen aardgasvrij gemaakt en aangesloten op het bestaande warmtenet dat wordt gevoed door de geothermiecentrale aan de Leyweg. Aspecten van de aanpak in Bouwlust die door het nationaal programma aardgasvrije wijken als interessant en complex zijn benadrukt zijn de koppeling aan geothermie, de aanwezigheid van VvE’s in gemengd eigenaarschap en de start die het aansluiten van de woningen kan betekenen voor het aardgasvrij maken van de gehele wijk. In samenwerking met onder meer Hof Wonen (voorheen Vestia), Staedion en Haag Wonen wordt gewerkt aan de opgave om de woningen transitieklaar te maken en aan te sluiten op de duurzame warmtebron. Gemeente Den Haag heeft in 2018 een bijdrage gekregen vanuit het programma aardgasvrije wijken van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) om dit uiterlijk 2028 te realiseren.

Daarmee was Den Haag één van de eerste 27 wijken waar ervaringen worden opgedaan met de transitie naar aardgasvrij wonen1. Het project is enerzijds gericht op het aansluiten van de woningen op het warmtenet en anderzijds bedoeld om te leren en om ervaring op te doen met de aanpakken. Wat komen we tegen en wat leren we hiervan? Deze ervaringen en lessen kan het college inzetten om andere complexen te verduurzamen en aan te sluiten op schone energie. De aanpak in Bouwlust heeft een lange aanloop- en ontwikkeltermijn, wat past bij het innovatieve karakter van de samenwerking en de aanpak. Over de voortgang is de raad geïnformeerd via het Stedelijk Energieplan (RIS306869) en de programmarekeningen en voortgangsbrieven duurzaamheid. 1

https://aardgasvrijewijken.nl/

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10494392

Vanuit de aanpak worden momenteel 264 woningen van Hof Wonen in de Oorden gerenoveerd en aangesloten op het warmtenet (zie ook de kaart in de bijlage de brief). De verwachting is dat deze woningen na de zomer volledig aardgasvrij zijn opgeleverd. Daarnaast is door Staedion het eerste appartementencomplex aan de Meppelweg met 56 woningen transitieklaar gemaakt: de woningen zijn geïsoleerd, warmte-installaties zijn aangepast en de keukens zijn overgegaan naar koken op schone energie. Dit appartementencomplex, volledig in eigendom van Staedion, is de eerste van zes gebouwen aan de Meppelweg en Wezelrade en dient als voorbeeld voor de andere vijf bijna identieke appartementencomplexen. In die andere vijf gebouwen heeft Staedion appartementen en is een deel van de appartementen in eigendom van eigenaar-bewoners. Daarom worden de appartementencomplexen beheerd door een VvE (Vereniging van Eigenaren), in dit geval aangeduid als een gemengd complex (waar zowel particulier eigenaarschap als corporatiebezit aanwezig is in één woongebouw). In die vijf VvE complexen zitten in totaal 280 woningen. Daarnaast worden nog 250 woningen door Hof Wonen en Haag Wonen vanuit deze aanpak geïsoleerd en aangesloten op duurzame warmte. De aanpak loopt uiterlijk tot en met 2028, waarmee het college nu ongeveer halverwege de termijn van het programma zit. 2.

Terugblik VvE-aanpak In de aanpak worden vijf gemengde VvE’s aan de Meppelweg en Wezelrade door de gemeente ondersteund met het verduurzamen van het complex en het aansluiten op een duurzame bron. De VvE’s hebben vanuit de gemeente een Energie Maatwerk Advies (EMA) aangeboden gekregen. Ze zijn vervolgens geïnformeerd over de verschillende maatregelen die de VvE kan nemen, de subsidies die van toepassing zijn, de financieringsmogelijkheden en wat het verduurzamen betekent voor de maandbijdrage aan de VvE. De gemeente heeft hierbij extra ondersteuning geboden in de vorm van informatieavonden en aanwezigheid bij VvE vergaderingen. Ook hebben medewerkers vanuit het mobiele informatiepunt van Hou van je Huis aan de Meppelweg en Wezelrade gesprekken gevoerd met bewoners over wat er speelt in de buurt, over koken op schone energie en over tips rondom energiebesparing en duurzaamheid. Het is daarna aan de VvE om te besluiten welke maatregelen zij willen uitvoeren. Deze VvE complexen in de aanpak worden ook na afronding van het advies (financieel) ondersteund bij het aanvragen van offertes en het doorrekenen van de uiteindelijke kosten. De verwachting is dat zijn de komende jaar een besluit zullen nemen. Dat dergelijke begeleiding cruciaal is, is een belangrijke les die de gemeente uit deze VvE-aanpak geleerd heeft. Ook in de VvE-aanpak in de wijk Mariahoeve komt dit naar boven.

De extra begeleiding voor deze VvE’s bleek noodzakelijk aangezien de VvE-beheerders in het algemeen nog weinig kennis en ervaring hebben met verduurzamen en het daarnaast niet standaard in het beheerscontract is opgenomen. Daarnaast is uit de ondersteuning geleerd dat het informatie- en besluitvormingstraject een complex en lang traject is, om uiteindelijk tot het besluit van verduurzaming te komen. Ook leert de gemeente van deze aanpak en kijkt het naar manieren om de bestaande advisering en ondersteuning te verbeteren.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10494392

Deze lessen komen ook in het nationaal programma aardgasvrije wijken naar voren vanuit andere steden. Andere lessen die vanuit het programma gedeeld worden betreffen Een energietransitiewijkaanpak bijdraagt aan het realiseren van de opschaling in de wijken, de waarde van een stap-voorstap aanpak boven in-één-keer-aardgasvrij, de noodzaak tot afstemming van de investeringsagenda’s van betrokken partijen en de expertise die nodig is over de business case van bijvoorbeeld warmtenetten. 3. Hoe verder met de VvE aanpak De genoemde VvE’s hebben een eigen dynamiek en de gemeente probeert met haar VvE-expertise daar zo goed mogelijk een constructieve rol in te spelen. Dit houdt in dat in 2023 de VvE’s in Bouwlust naar verwachting een goed geïnformeerde beslissing kunnen nemen over isolatie en verduurzaming. Daarbij kunnen de VvE’s blijven rekenen op de betrokkenheid van de gemeente en de beschikbaarheid van de nationale subsidies. Mede vanwege deze lessen en ervaringen voert het college lobby bij het Rijk rondom verbetering van besluitvorming bij VvE’s en kijkt het college met interesse naar ontwikkelingen zoals aangekondigd in de recente kamerbrief ‘Versnelling verduurzaming gebouwen in beheer van Verenigingen van Eigenaars (VvE’s)’2. Belangrijke redenen van het college om mee te doen aan dit rijksprogramma was om te leren van deze aanpak en van de aanpak van andere gemeenten.

Dat wordt gedeeld in het Kennis- en Leerprogramma waar het college aan deelneemt. Kennis en ervaringen tussen deelnemers worden uitgewisseld en verder uitgebreid. Op verschillende niveaus worden vanuit de gemeente ervaringen gedeeld met het ministerie, wat ook de gelegenheid biedt om ontwikkelingen in bijvoorbeeld wetgeving te bespreken. Het college zet zich in om het lerend effect maximaal over te nemen in haar aanbod en dienstverlening. Met vriendelijke groet, de wethouder van Duurzaamheid, Energietransitie en Klimaatadaptatie Arjen Kapteijns

2

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2022/12/23/kamerbrief-over-versnelling-verduurzaming-gebouwen-in-beheer-van-

verenigingen-van-eigenaars-vves

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10494392

Bijlage: kaart VvE-aanpak aardgasvrij Bouwlust

4/4