RIS315370 Afdoening motie Van leerplicht naar leerrecht

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

OCW/10703671 RIS315370 Contactpersoon

I. Benmoussa Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer

Datum

14070

2 april 2024

E-mailadres

ibtissam.benmoussa@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie: ‘Van leerplicht naar leerrecht’

Uw raad heeft tijdens de bespreking van het voortgangsbericht aanpak voortijdig schooluitval en thuiszitters (RIS314545) op20 april 2023 de door het raadslid mevrouw Verduin ingediende motie ‘Van leerplicht naar leerrecht’ (RIS315370) aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie. De motie luidt als volgt: Overwegende dat: − de gemeente toezichthouder is van leerrecht; − landelijk een initiatiefvoorstel in de maak is, met als doel om het leerrecht te verankeren in de nationale wet- en regelgeving; − Holland Rijnland een voorbeeld is van hoe de leerplichtambtenaar anders ingezet wordt als leerrechtconsulent om regie te voeren en maatwerk aan de voorkant te kunnen leveren.

Van mening dat: − onderwijs een recht is van alle kinderen in de stad Den Haag en dat er naast leerplicht ook een leerrecht hoort te gelden; − scholen nu te weinig ruimte hebben voor het bieden van maatwerk aan de groep thuiszittende kinderen, waarbij de behoeften van het kind centraal staan; − ouders vaak gedwongen worden tot het ziekmelden van kinderen of het aanvragen van een vrijstelling van de leerplicht; − de verantwoordelijkheden van de school, de leerplichtambtenaar en het samenwerkingsverband nog niet goed op elkaar aansluiten; − de huidige rol van leerplichtambtenaar in Den Haag wellicht al een andere dimensie/uitbreiding kan meekrijgen om dat leerrecht voor ieder kind vanuit de gemeente meer te sturen/aan te jagen; − Den Haag een voorstrekkersrol kan spelen in de omslag naar de nieuwe wet Leerrecht. Verzoekt het college: − in navolging van bijvoorbeeld Holland Rijnland te kijken naar de mogelijkheden van een andere inzet van de leerplichtambtenaar en onderwijspartners; − om bij de verkenning naar inclusief onderwijs nadrukkelijk het leerrecht mee te nemen; − de raad over mogelijkheden en voortgang in Q3 (tussentijds) te informeren.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10703671

Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie: Het college vindt het van groot belang dat zo min mogelijk kinderen thuiszitten. In het collegeakkoord is dan ook opgenomen dat we werken vanuit de geest van het leerrecht van het kind. Dit betekent dat we het recht op onderwijs waarborgen en dat Haagse kinderen en jongeren, ongeacht hun beperking of bijzondere zorg- of ondersteuningsbehoefte, gebruik kunnen maken van passend aanbod van onderwijs en/of zorg en voorkomen wordt dat zij thuis komen te zitten. Leerrecht en inclusief onderwijs De verkenning naar inclusief onderwijs (RIS318251) laat zien dat we in het beginstadium van het proces naar inclusief onderwijs zitten. Uw verzoek om het leerrecht hierin uitdrukkelijk mee te nemen, komt in een later stadium aan de orde. Dit gebeurt zodra het concretiseren van de ambitie voor inclusief onderwijs in 2035, een verruiming van de mogelijkheden voor samenwerking tussen regulier en speciaal onderwijs (vooruitlopend op een wijziging van de wet- en regelgeving), en mogelijk een herzien wetsvoorstel leerrecht door het ministerie is gerealiseerd. Waarborgen recht op onderwijs De term leerrecht wordt meestal gebruikt in situaties waarin ouders wel willen dat hun kind naar school gaat, maar er geen passende plek beschikbaar is.

Hoewel de term ‘recht’ wordt gebruikt, gaat het hier om de zorgplicht van scholen om alle leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben een passende onderwijsplek te bieden. Voorop staat dat elk kind recht heeft op onderwijs. Dit recht wordt middels goed samenspel tussen de verschillende betrokkenen gewaarborgd: • De gemeente houdt toezicht op de uitvoering van de Leerplichtwet. Dit betreft de verplichting van ouders om te zorgen dat hun kind naar school gaat (voor jongeren vanaf 12 jaar is dit ook hun eigen verantwoordelijkheid). • Reguliere en gespecialiseerde scholen werken samen in samenwerkingsverbanden passend onderwijs om aan alle leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben een passende onderwijsplek te bieden. • De Inspectie van het Onderwijs houdt hier toezicht op door in hun onderzoeken bij de samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs na te gaan of er een dekkend netwerk van ondersteuningsvoorzieningen is. Methodische Aanpak Schoolverzuim Net als regio Holland-Rijnland werkt de gemeente Den Haag volgens de Methodische Aanpak Schoolverzuim om schoolverzuim en thuiszitten tegen te gaan. In deze aanpak staat niet de handhaving van de leerplicht centraal, maar het onderzoeken wat de achterliggende oorzaken zijn van ongeoorloofd schoolverzuim en daar samen met leerling, ouders, school en de andere samenwerkingspartners oplossingen voor vinden.

De gemeente Den Haag werkt vanuit hetzelfde uitgangspunt van het recht op onderwijs en voert in principe dezelfde aanpak uit op basis van de Methodische Aanpak Schoolverzuim. Holland-Rijnland gaat een stap verder door ook een actieve rol op te pakken bij geoorloofd schoolverzuim (met name ziekte), bijvoorbeeld door ouders en scholen te adviseren en aan te sluiten bij overleggen, ook als er geen sprake is van ongeoorloofd schoolverzuim. In Den Haag hebben wij hier een andere visie op, namelijk dat de taken daar moeten liggen waar de kennis en expertise is. De taken, verantwoordelijkheden, kennis en expertise bij geoorloofd verzuim zijn belegd bij de scholen, samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs en de zorgpartners.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10703671

Andere inzet leerplichtambtenaar en onderwijspartners De ambitie van de gemeente den Haag is dat geen enkel kind langer dan drie maanden thuis zit zonder passend aanbod van onderwijs en/of zorg. Ondanks de geleverde inspanningen, zijn er nog steeds thuiszitters. Zo speelde enige tijd geleden een ingewikkelde casus die veel aandacht heeft gekregen in de lokale en landelijke politiek. Hierbij zijn door ouders en gemeenteraadsleden zorgen geuit over de duur van het thuiszitten, het systeem en de procedures. Samen met de ketenpartners werkt de gemeente Den Haag momenteel aan het verbeteren van de thuiszittersaanpak. Onderzoeks- en adviesbureau Oberon voert in opdracht van het college onafhankelijk onderzoek uit naar de thuiszittersaanpak. Het doel is de huidige aanpak, daar waar nodig, aan te scherpen en het aantal thuiszitters en complexe casussen verder terug te dringen. Er wordt in kaart gebracht wat er goed gaat en wat beter kan in de thuiszittersaanpak (primair onderwijs en voortgezet onderwijs). De verzamelde informatie wordt anoniem verwerkt in een rapportage die in april 2024 beschikbaar komt. Het college zal de raad over de opbrengsten informeren.

In het routeboek verzuim en thuiszitters hebben de ketenpartners met elkaar afgesproken wie welke rol heeft in het signaleren en aanpakken van (langdurig) schoolverzuim, met als doel de onderlinge afstemming en samenwerking in de stad te optimaliseren. Ook wordt onder andere de zorgplicht verduidelijkt en is vastgelegd wie welke rol oppakt in complexe situaties, bijvoorbeeld als er een verschil van inzicht is over wat een passende plek is voor een kind. In het routeboek komen leerplicht en leerrecht/zorgplicht samen, omdat het enerzijds gaat om de verantwoordelijkheid van het onderwijs om een passende onderwijsplek te bieden en anderzijds de verantwoordelijkheid van ouders om te zorgen dat hun kind van een passende plek gebruik maakt. Oberon zal naar verwachting aanbevelingen doen over de verbetering van het routeboek. Vooruitlopend hierop werken de gemeente en de ketenpartners al aan een verbeterslag, met name om te verduidelijken wat van iedere partner kan worden verwacht in verschillende situaties. Daarbij is ook de bekendheid met het routeboek bij alle partners een aandachtspunt waaraan wordt gewerkt. Als uit het onderzoek blijkt dat een andere inzet van de leerplichtambtenaar of (onderwijs)partners wenselijk is, zullen we met deze partners nagaan hoe we hier invulling aan kunnen geven.

Concluderend Goed samenspel tussen de verschillende ketenpartners is cruciaal om te voorkomen dat kinderen en jongeren thuis komen te zitten. Het college zet daarom in op het onderzoek naar de thuiszittersaanpak en op het versterken van de samenwerking tussen de ketenpartners, zodat de aanwezige kennis en expertise optimaal benut kunnen worden om het recht op onderwijs te waarborgen. Een aanscherping van de taak- en rolverdeling en een andere inzet van de leerplichtambtenaar behoort daarbij tot de mogelijkheden. Het leerrecht meenemen bij de verkenning naar inclusief onderwijs volgt in een later stadium. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3