RIS315253 Bijlage Derde voortgangsrapportage Haagse inburgering

Haagse Inburgering Derde voortgangsrapportage

April 2023

Inhoudsopgave Afkortingen ...................................................................................................................................... 3 1. Introductie ........................................................................................................................................... 4 2. Achtergrond ................................................................................................................................. 5 2.1.1. Doelgroepen ........................................................................................................................ 5 2.1.2. Wettelijke onderdelen ......................................................................................................... 6 3. Voortgang Haags inburgeringsstelsel .......................................................................................... 9 3.1. Warm welkom .......................................................................................................................... 9 3.1.1 Warme overdracht ................................................................................................................. 9 3.1.3 Brede intake ...........................................................................................................................

9 3.1.4 Brugklas ................................................................................................................................ 10 3.1.5 Introductiebijeenkomsten .................................................................................................... 10 3.1.6 Leerbaarheidstoets ............................................................................................................. 10 3.1.7 PIP ....................................................................................................................................... 10 3.2. Taal en onderwijs .................................................................................................................... 11 3.3.1 Statushouders: MAP, taal in de praktijk en duale trajecten ................................................ 12 3.3.2 Gezinsmigranten: MAP ......................................................................................................... 13 3.3. Kennis Nederlandse Maatschappij ......................................................................................... 13 3.4 Financiële zelfredzaamheid ..................................................................................................... 13 3.5 Zelfredzaamheid en begeleiding .............................................................................................

14 3.5.1 Casemanager inburgering: regievoerder van het inburgeringstraject ................................. 14 3.5.2 Maatschappelijke begeleiding .............................................................................................. 14 3.5.3 Kinderopvang........................................................................................................................ 14 3.5.4 Mentale gezondheid............................................................................................................. 15 3.5.5 Jongeren ............................................................................................................................... 15 3.6

Inburgering ondertussengroep (Wi2013).......................................................................... 15

4 Organisatie Haagse Inburgering ......................................................................................................... 16 4.1. Samenwerking met de stad .................................................................................................... 16 4.2. Monitoring en evaluatie: lerend en adaptief stelsel .............................................................. 16 4.3 Financiën.................................................................................................................................. 17 4.3.1. Financieel meerjarenbeeld voor de nieuwe wet Inburgering en begeleiding inburgeraars Wi2013 .......................................................................................................................................... 17 Slotwoord .............................................................................................................................................. 18 Bijlages................................................................................................................................................... 19 Bijlage 1 ......................................................................................................................................... 19

Wij zijn SamenHaags 2

Afkortingen AZC COA DHW ISK KNM MAP PIP POP PVT UAF Wi2013 Wi2021

Asielzoekerscentrum Centraal Orgaan opvang asielzoekers Den Haag Werkt Internationale schakelklas Kennis van de Nederlandse Maatschappij Module Arbeidsmarkt en Participatie Plan Inburgering en Participatie Persoonlijk Ontwikkel Plan Participatieverklaringstraject Stichting voor vluchtelingen studenten Wet inburgering 2013 Wet inburgering 2021

Wij zijn SamenHaags 3

1. Introductie In de voortgangsrapportage (RIS31260) van juni 2022 hebben we u meegenomen in de implementatie en doorontwikkeling van de Haagse Inburgering. We hebben u meegenomen in de kansen die de nieuwe wet biedt en de ruimte die we als Den Haag hebben gepakt om zoveel mogelijk extra ondersteuning te bieden. Het eerste jaar onder de nieuwe wet is inmiddels voorbij en daarmee is het tijd om hierop terug te kijken en het verloop van het afgelopen jaar te evalueren. Met onder andere de toestroom van vluchtelingen uit Oekraïne, de lange wachttijden bij de IND en de transitiefase die is ontstaan van Wi2013 naar Wi2021 is er veel gebeurd in het afgelopen jaar. Dit heeft tot pieken in toestroom van vluchtelingen geleid en tot een verhoogde druk op de gemeente maar ook op de verschillende ketenpartners. Zoals ook in de voortgangsrapportage van juni 2022 is genoemd, hebben deze ontwikkelingen direct impact op de uitvoering van onze Haagse inburgering en zij kunnen daarom niet los worden gezien van de voortgang van de inburgeringsopgave. In de eerste helft van 2022 bestond de instroom van asielstatushouders met name nog uit inburgeraars onder de oude Wet inburgering (Wi2013). Pas in de tweede helft van 2022 kwam de instroom van statushouders onder de nieuwe wet op gang.

Dit kwam mede door de kennisgevingsproblematiek van DUO, waardoor er meerdere maanden vertraging is ontstaan in de start van het stelsel. De dienstverlening onder de nieuwe wet begint met het Warm welkom. Dit neemt de eerste periode van het inburgeringstraject in beslag. De vertraagde start betekent dat op dit moment met name veel ervaring is opgedaan in het warm welkom en de begeleiding op de leefgebieden. In de andere onderdelen zoals de leerroutes en de trajecten richting werk zijn eind 2022 de eerste inburgeraars ingestroomd. Hierdoor is met deze onderdelen minder ervaring opgedaan en wordt in deze rapportage voornamelijk nog op het proces van deze onderdelen wordt ingegaan. Leeswijzer In hoofdstuk 2 worden de achtergrond, uitgangspunten, doelgroepen en (wettelijke) onderdelen van de Haagse inburgering beschreven. Hoofdstuk 3 gaat over de inhoudelijke evaluatie van het Haagse inburgeringsstelsel en geeft per onderdeel een update van de implementatie en hoe die het eerste jaar is verlopen. In hoofdstuk 4 wordt verder ingegaan op de organisatie van de Haagse dienstverlening, samenwerking met de stad en inburgeraars, communicatie, monitoring, en financiën van de Haagse inburgering. Deze rapportage sluit af met een slotwoord waarin gereflecteerd wordt op de voortgang van het afgelopen en vooruit wordt geblikt op het vervolg van de Haagse inburgeringsopgave.

Wij zijn SamenHaags 4

2. Achtergrond Dit hoofdstuk is enkel ter achtergrond en komt grotendeels overeen met de informatie uit de voortgangsrapportage van juni 2022. De informatie is toegevoegd voor de leesbaarheid omdat het nieuwe inburgeringsstelsel recentelijk is ingevoerd en deze achtergrondinformatie daarmee nog niet bij iedereen volledig bekend is. De Haagse inburgering is de afgelopen tijd ingericht met het doel dat alle inburgeringsplichtige nieuwkomers volwaardig meedoen in de Haagse samenleving. Om dit te realiseren leren Haagse inburgeraars de Nederlandse taal op het voor hen hoogst haalbare niveau binnen de gestelde wettelijke termijn, participeren zij zo snel mogelijk en duurzaam naar vermogen, hebben zij voldoende kennis van de Nederlandse maatschappij om volwaardig mee te kunnen doen en werken zij toe naar een zo hoog mogelijke mate van zelfredzaamheid. Om dit doel te behalen hanteert de gemeente een vijftal uitgangspunten: Doorlopende lijn: de gemeente creëert een doorlopende lijn van opvang/inschrijving bij de gemeente tot het inburgeringsexamen of waar nodig vervolgtraject. Integrale trajecten die leiden tot duurzame participatie en uitstroom: omdat inburgering en participatie hand in hand gaan, krijgen inburgeraars integrale trajecten aangeboden die bestaan uit inburgering en participatie/werk, om duurzame participatie te realiseren.

Inburgering op maat: daarnaast wordt een passende route samengesteld die aansluit op de capaciteiten, de ambitie en het vermogen van de inburgeraar en worden bijstandsgerechtigde statushouders financieel ontzorgd en financieel getraind, zodat zij financieel (zelf)redzaam worden en door het Nederlandse systeem leren navigeren. Eigenaarschap: de betrokkenheid en het eigenaarschap van de inburgeraar wordt gestimuleerd door ze actief te betrekken bij de totstandkoming van hun inburgeringstraject. Samenwerking met de stad: omdat inburgering een opgave is waarbij meer nodig is dan alleen de inzet van de gemeente en de inburgeraars, wordt er zo veel mogelijk gebruik gemaakt van al bestaande initiatieven in Den Haag en samengewerkt met partners in de stad.

2.1.1. Doelgroepen De inburgeringsplicht geldt voor iedere nieuwkomer van 16 jaar tot de AOW-leeftijd die zich duurzaam in Nederland vestigt en een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd heeft. De groep inburgeraars is onder te verdelen in verschillende doelgroepen. De wet onderscheidt de volgende doelgroepen: Tabel 1: doelgroepen inburgering Doelgroepen

Toelichting

Statushouder

Een asielzoeker die een verblijfsstatus heeft gekregen voor bepaalde tijd. Op het moment van het verkrijgen van deze status wordt hij of zij inburgeringsplichtig en wordt er door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) een koppeling gemaakt met een gemeente. Ook start op dit moment de voorinburgering.

Nareiziger

Een nareiziger is een nareizend gezinslid van de statushouder. Nareizigers verblijven over het algemeen minder lang in een asielzoekerscentrum (azc), omdat het gezinslid al gehuisvest is in een gemeente. Een nareiziger ontvangt ook een asielstatus voor bepaalde tijd.

Gezinsmigrant

Een gezinsmigrant heeft geen asielstatus, maar een status regulier verblijf. De meeste gezinsmigranten zijn partners van mensen die hier al gevestigd zijn. Er gelden andere regels voor gezinsmigranten, bijvoorbeeld het moeten afleggen van een basisexamen inburgering in het buitenland en een inkomenseis voor de partner in Nederland.

Wij zijn SamenHaags 5

Overige migranten

Geestelijk bedienaren, zoals imams, rabbijnen en kloosterlingen, en vreemdelingen met een niet-tijdelijk humanitaire verblijfsstatus.

De grote verscheidenheid binnen de groep inburgeraars heeft ook zijn (wettelijke en financiële) doorvertaling gekregen in het nieuwe stelsel. De wetgever heeft een onderscheid gemaakt tussen twee doelgroepen, namelijk de statushouders en nareizigers (samen aangeduid als ‘statushouders’) en gezins- en overige migranten (hierna aangeduid als ‘gezinsmigranten). Voor elk van de doelgroepen geldt wettelijk een andere verantwoordelijkheid en aanbodplicht vanuit de gemeente. Dit vertaalt zich door in de middelen die het Rijk voor deze doelgroepen beschikbaar stelt. Hieronder wordt toegelicht uit welke (wettelijke) onderdelen de Haagse inburgering bestaat en hoe het aanbod van die onderdelen wettelijk anders is voor statushouders en gezinsmigranten. 2.1.2. Wettelijke onderdelen De wettelijke onderdelen zijn onderverdeeld in het ‘Warm welkom’, het opstellen van een ‘passend en persoonlijk inburgeringsplan’ en het ‘inburgeringstraject’. Het Warm welkom start bij koppeling met de gemeente (in het geval van statushouders) en bij inschrijving bij de gemeente (in het geval van gezinsmigranten). Daarna wordt een passend en persoonlijk inburgeringsplan opgesteld. Dit onderdeel eindigt voor beide groepen bij de ondertekening van het Plan Inburgering en Participatie (PIP).

De fase ‘Passend en persoonlijk inburgeringsplan’ (zoals hieronder weergegeven) is officieel onderdeel van het Warm welkom (te zien aan hetzelfde kleurgebruik in de schematische weergave). Deze fase bestaat echter uit veel verschillende onderdelen en wordt, voor de leesbaarheid en overzichtelijkheid van dit stuk, apart behandeld in het vervolg van deze rapportage. Op de dag van ondertekening van het PIP start de wettelijke inburgeringstermijn van 3 jaar en start het inburgeringstraject. Concreet bestaat de Haagse inburgering uit onderstaande onderdelen. Deze zijn in volgorde weergegeven, maar sommige onderdelen vinden tegelijk plaats, zoals Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM) en het Participatieverklaringstraject (PVT) die geïntegreerd zijn in de leerroutes:

Koppeling met gemeente & warme overdracht

WARM WELKOM

Regeldag

Overdracht tussen de casemanager van het asielzoekerscentrum, de gemeentelijke casemanager inburgering en de statushouder door middel van een digitaal driegesprek.

Tijdens de regeldag wordt de uitkering aangevraagd basisvoorzieningen zoals huisvesting, school en huisarts geregeld.

en

Financieel ontzorgen

Het beheren van de vaste lasten (huur, water, gas/elektra en zorgverzekering) van de bijstandsgerechtigde statushouder gedurende minimaal de eerste 6 maanden na vestiging in Den Haag. Op deze manier kan de statushouder zich optimaal focussen op de inburgering en het werken aan de financiële (zelf)redzaamheid.

Maatschappelijke begeleiding

Begeleiding van de statushouder gericht op het vergroten van de kennis over hoe de Nederlandse samenleving praktisch is georganiseerd, het versterken van de participatie en zelfredzaamheid op verschillende leefgebieden, het leren kennen van de directe (leef)omgeving en het bieden van een warm welkom in Den Haag.

Wij zijn SamenHaags 6

PASSEND EN PERSOONLIJK INBURGERINGSPLAN INBURGERINGSTRAJECT

Brede intakegesprek

Intakegesprek tussen de inburgeringsplichtige en de casemanager inburgering waarbij verschillende leefgebieden in kaart worden gebracht en waarbij rekening wordt gehouden met iemands ervaring in het land van herkomst, de uitkomst van de landelijke bepaalde leerbaarheidstoets en capaciteiten. Er wordt een profiel opgesteld met een advies over de kansen en eventuele beperkingen tot een betaalde baan. Naar aanleiding van dit gesprek worden eventuele benodigde voorzieningen opgestart en wordt ingeschat op welk niveau iemand kan inburgeren.

Brugklas

Lessen voor statushouders waarbij zij alvast starten met het leren van de Nederlandse taal, uitleg krijgen over de verschillende onderdelen van inburgering, kennismaken met de begeleiders en andere inburgeraars, de stad beter leren kennen en een introductie krijgen op de Module Arbeidsmarkt en Participatie.

Introductiebijeenkomsten

Bijeenkomsten waarin gezinsmigranten worden geïnformeerd over hun rechten en plichten, onderdelen van hun inburgeringstraject en waar ze kennis kunnen maken met mede-inburgeraars en de stad.

Leerbaarheidstoets

Toets waarmee inzicht wordt gegeven in het niveau van de Nederlandse taal dat een inburgeraar kan bereiken gedurende de inburgeringstermijn, en geeft enkel antwoord op de vraag: “is het niveau van de Nederlandse taal dat nodig is voor de B1-route haalbaar binnen de inburgeringstermijn van 3 jaar?”

Plan Inburgering en Participatie

Wettelijk voorgeschreven persoonlijk plan in de vorm van een beschikking waarin, op basis van de inzichten opgedaan tijdens de brede intake, brugklas/ introductiebijeenkomst, en de uitkomst van de leerbaarheidstoets, wordt vastgesteld welke leerroute de inburgeraar gaat volgen en aanvullende afspraken over het inburgeringstraject.

Persoonlijk Ontwikkel Plan

Persoonlijk plan waarin de persoonlijke doelen en ambities van de inburgeraar zijn omschreven.

Leerroute

Vanuit de Wi2021 zijn er drie wettelijke leerroutes: de B1-route, de Z-route en de Onderwijsroute. Binnen de gemeente Den Haag voegen we een vierde route toe: de B1entreeroute. Alle leerroutes zijn integraal, wat betekent dat ze zowel uit een taalcomponent als een participatiecomponent bestaan, die gericht is op participatie en/of werk of onderwijs.

Kennis van de Nederlandse Maatschappij

Afgekort KNM, is een module die geïntegreerd is in de leerroutes en waarin de inburgeraar lessen krijgt over werk en inkomen, omgangsvormen, waarden en normen, wonen, gezondheid, geschiedenis, instanties, de rechtstaat, onderwijs en opvoeding.

Participatieverklaringstraject

Afgekort PVT, is een module die geïntegreerd is in de leerroutes en die bestaat uit een inleiding in de Nederlandse kernwaarden, een praktijkbezoek en de ondertekening van de participatieverklaring.

Module Arbeidsmarkt en Participatie

Module waarin de inburgeraar kennis maakt met de Nederlandse arbeidsmarkt, een realistisch beeld van zijn arbeidsperspectief vergaart, zijn eigen eigenschappen leert kennen, beroepscompetenties verwerft en alvast praktijkervaring en een netwerk opbouwt.

Wij zijn SamenHaags 7

In bijlage 1 is het stappenplan voor statushouders en gezinsmigranten schematisch weergegeven. In tabel 1 is het aanbod voor statushouders en gezinsmigranten schematisch weergegeven. In onderstaande tabel is weergegeven hoe de verantwoordelijkheid en aanbodplicht vanuit de gemeente verschilt ten aanzien van de groep statushouders en gezinsmigranten. Ook is aan de rechterkant aangegeven of het aanbod betreft dat wij in Den Haag extra hebben toegevoegd om de doelstellingen te realiseren. Dit extra aanbod zorgt voor een verhoging van de kwaliteit van het inburgeringstraject en zal in het verdere traject versnelling opleveren doordat inburgeraars in een vroeg stadium worden begeleid en worden voorzien van de nodige informatie. Tabel 2: differentiatie aanbod inburgeraars Basis aanbod

Statushouders

Gezinsmigranten

(Extra) Haags aanbod

Warme overdracht met het COA

X

X

Regeldag

X

X

Financieel ontzorgen en financiële training*

X

X

Maatschappelijke begeleiding

X

Leerbaarheidstoets

X

X

Brede intakegesprek(ken)

X

X

Brugklas

X

Introductiebijeenkomst

X X

Plan Inburgering en Participatie

X

X

Persoonlijk Ontwikkel Plan

X

X

Alfabetisering (voor zover opgenomen in het PIP)

X

Een van de 4 leerroutes, incl. KNM**

X

MAP

X

X

PVT

X

X

Voortgangsgesprekken***

X

X

X X X

X

*Geldt alleen voor statushouders met een bijstandsuitkering. Financiële trainingen worden in Den Haag extra aangeboden naast de wettelijke verplichte financiële ontzorging. ** De B1-entreeroute wordt in Den Haag extra aangeboden naast de Onderwijs-, B1- en Z-route. ***In Den Haag bieden we extra voortgangsgesprekken gedurende het inburgeringstraject.

Wij zijn SamenHaags 8

3. Voortgang Haags inburgeringsstelsel Hoofdstuk 3 biedt de inhoudelijke voortgang van het eerste jaar inburgering, langs de lijnen van de doelstellingen van het Haags inburgeringsstelsel, namelijk Warm welkom (hoofdstuk 3.1), Taal en onderwijs (hoofdstuk3.2), Participatie en werk (hoofdstuk 3.3), Kennis Nederlandse maatschappij (hoofdstuk 3.4), Financiële redzaamheid (hoofdstuk 3.5) en Zelfredzaamheid en begeleiding (hoofdstuk 3.6). In 2022 is een hoger aantal inburgeraars ingestroomd dan geraamd. Oorspronkelijk werd een instroom verwacht van ongeveer 430 asielstatushouders en 550 gezins- en overige migranten onder de Wi2021. Uiteindelijk zijn er echter 575 asielstatushouders (+33,7%) en 624 gezins- en overige migranten (+13,5%) ingestroomd onder de Wi2021. De opvangcrisis heeft een belangrijke rol gespeeld in deze verhoogde instroom: om de crisis het hoofd te bieden en de uitstroom van statushouders uit AZC's te bevorderen heeft het Rijk gemeenten verzocht om in de tweede helft van 2022 versneld statushouders te huisvesten. Daarnaast is de instroom van inburgeraars ook beïnvloed door technische problemen bij DUO (zie ook RIS311677 en RIS311785). Begin januari bleek dat DUO, door een technisch probleem in het online portaal, inburgeringsplichtigen onder de Wi2013 ten onrechte had bericht dat zij onder de Wi2021 vielen.

Om dit probleem te kunnen corrigeren is de instroom van gezinsmigranten landelijk twee maanden stilgelegd en de instroom van asielstatushouders drie maanden. Dit had tot gevolg dat de afdeling Inburgering het jaar begon met een flinke achterstand.

3.1. Warm welkom 3.1.1 Warme overdracht De warme overdracht is voor de doelgroep asielstatushouders de start van de Haagse dienstverlening en de start van de regierol van de gemeente. De casemanager Inburgering neemt tijdens het verblijf op het AZC contact op met de COA casemanager van de desbetreffende asielstatushouder om alvast de Haagse werkwijze uit te leggen en een overdrachtsgesprek tussen de asielstatushouder, de casemanager inburgering en de COA casemanager te houden. Het doel van het gesprek is enerzijds een beeld te krijgen van de asielstatushouder en anderzijds de asielstatushouders voor te bereiden op het Warm Welkom. De overgang naar de gemeente laten we op deze manier zo soepel mogelijk verlopen. Tussen de koppeling aan de gemeente en het huisvesten van de statushouder zit een overbruggingsperiode. Om een doorlopende leerlijn in te zetten kan de statushouder op het AZC starten aan de voorinburgering van het COA. Deze voorinburgering is de verantwoordelijkheid van het COA. Door de asielcrisis en het op- en afschalen van verschillende AZC-locaties van het COA is er niet altijd tijd en ruimte voor het COA om de voorinburgering goed vorm te geven. Het is locatie-afhankelijk of de asielstatushouder voorinburgering aangeboden heeft gekregen. Dit knelpunt is bekend bij COA en wordt landelijk besproken.

3.1.3 Brede intake De PIP-termijn begint voor alle inburgeraars met het Brede intakegesprek. In principe vindt dit gesprek plaats in de eerste 3 weken na vestiging maar in het eerste jaar was dit niet haalbaar. Hier werken we in 2023 naar toe. Voor de asielstatushouder is dit gesprek een verdieping op het overdrachtsgesprek. Voor de gezinsmigrant is dit een eerste contact met de gemeente. De input uit deze brede intakegesprekken moet een duidelijk beeld geven van de huidige situatie en de kansen op en eventuele belemmeringen bij het vinden van een betaalde baan. Hierbij wordt zicht gehouden op de benodigde ondersteuning van de inburgeraar. Daarnaast krijgt de inburgeraar tijdens het brede intakegesprek uitleg over het inburgeringstraject. Uit input van inburgeraars is gebleken dat het brede intakegesprek en het contact met de casemanagers door inburgeraars als zeer prettig wordt ervaren. Na afronding van het brede intakegesprek volgen alle statushouders de brugklas en volgen gezinsmigranten de introductiebijeenkomsten.

Wij zijn SamenHaags 9

3.1.4 Brugklas De brugklas start na het brede intakegesprek en duurt 4 weken. De brugklas bestaat uit taallessen, een introductie op het gehele inburgeringsstelstel, kennismaking met Den Haag en elkaar en een introductie op de Module Arbeidsmarkt en Participatie (Intro MAP). De brugklas is aanbesteed en wordt, de eerste drie weken, uitgevoerd door Sagènn. De Intro MAP wordt inhoudelijk aangeboden door de gemeente en vindt plaats in de vierde week van de brugklas. 230 statushouders hebben in 2022 de Intro MAP gevolgd of waren hiervoor aangemeld. Den Haag Werkt is de uitvoerder van de Intro MAP.

3.1.5 Introductiebijeenkomsten Voor gezinsmigranten organiseren we twee introductiebijeenkomsten in hun PIP-termijn. Het eerste dagdeel wordt verzorgd door de Bibliotheek Den Haag. In deze bijeenkomst staat informatievoorziening over het inburgeringtraject, kennisname van het (taal)aanbod in de stad en een kennismaking met mede-inburgeraars centraal. Het tweede dagdeel wordt verzorgd door NCB Opleidingen en Schroeder van der Kolk. Tijdens deze bijeenkomst maakt de gezinsmigrant kennis met de MAP en het PVT. Vanaf april 2022 is deze dienstverlening van start gegaan. Meer dan 250 gezinsmigranten hebben inmiddels bijeenkomsten gevolgd. Na een pilotperiode van een aantal maanden is de dienstverlening op een aantal punten verbeterd. De inhoud van de bijeenkomsten is aangepast, de samenwerking met de Bibliotheek is met werkafspraken verstevigd en er zijn extra bijeenkomsten georganiseerd om de instroom van gezinsmigranten te verwerken. Om deze bijeenkomsten nog beter aan te laten sluiten op de behoefte van de gezinsmigrant wordt er vanaf 2023 gestart met avonddienstverlening. Met de avonddienstverlening kan ook de werkende gezinsmigrant kennismaken met (taal)aanbod in de stad en kennismaken met de onderdelen van hun inburgeringstraject.

3.1.6 Leerbaarheidstoets De leerbaarheidstoets is een verplicht onderdeel van de brede intake. De leerbaarheidstoets geeft antwoord op de vraag: Is de inburgeraar in staat om binnen drie jaar de B1-route, met de mogelijkheid om op onderdelen af te schalen naar A2, te halen? In het najaar van 2021 is er meer duidelijkheid ontstaan over de gemeentelijke verantwoordelijkheid en de rol van DUO. DUO draagt zorg voor een afnameplatform, verwerking van testresultaten en het doorgeven van de uitslag aan de gemeenten. De gemeenten hebben de taak om de afname van de leerbaarheidstoets te begeleiden. De verwachte cijfers voor het aantal inburgeraars waarvan uit de test zou blijken dat B1 niet haalbaar is, was volgens het Rijk in eerste instantie ingeschat op 15% (asielstatushouders) en 3% (gezinsmigranten). Op 1 september 2022 bleek dit landelijk echter 39% te zijn. Dit (onverwacht) hoge percentage hebben we als G4 aangekaart bij SZW, VNG en Divosa. Dit heeft geresulteerd in een aantal technische verbeteringen, meer ruimte om onderbouwd af te wijken van de uitslag en het naar voren halen van het geplande landelijke evaluatieonderzoek (initieel na drie jaar).

3.1.7 PIP De uitkomst van de brede intake, de brugklas/introductiebijeenkomsten en de leerbaarheidstoets komen samen in een persoonlijk plan. Onderdeel van dit persoonlijke plan is een juridische beschikking, het persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP). In het PIP worden in afstemming met de inburgeraar afspraken gemaakt over de onderdelen van de Wet inburgering en (relevante) onderdelen van de Participatiewet. Het PIP vormt de basis voor de monitoring en de handhaving en bevat alle afspraken over de inspanningen en eindresultaten van de inburgering en participatie. Met dit proces worden de verplichtingen voor zowel gemeente als inburgeraar vastgelegd en wordt de inburgeraar duidelijk geïnformeerd over het inburgeringstraject en zijn/haar rechten en plichten. De wet schrijft voor dat het PIP uiterlijk 10 weken na de inschrijving van de klant in de BRP vastgesteld moet worden, deze periode wordt ook wel de 'PIP-termijn' genoemd. Voor veel gemeenten, inclusief de gemeente Den Haag, is het in 2022 vaak niet mogelijk gebleken om deze termijn te halen. De oorzaak hiervan lag onder

Wij zijn SamenHaags 10

andere in de landelijke vertraging die ontstaan is door technische problemen bij DUO (hierdoor konden gezinsmigranten pas in maart instromen, en statushouders in april) en de versnelde huisvesting van statushouders die vanaf de zomer plaatsvond op verzoek van het ministerie. In 2022 werd er richting gemeenten nog niet gehandhaafd op het niet behalen van de PIP-termijn.

3.2. Taal en onderwijs Onderstaande grafieken laten de instroom per leerroute zien:

Statushouders

Gezinsmigranten

B1-route (58)

B1-route (241)

Z-route (6)

Z-route (27)

Onderwijsroute mbo (3)

Onderwijsroute mbo (0)

Onderwijsroute hbo/wo (7)

Onderwijsroute hbo/wo (0)

B1-Entreeroute (2)

B1-Entreeroute (1)

In de tweede helft van 2022 zijn de eerste Haagse inburgeraars (WI2021) gestart met de B1- en de Z-route bij Sagènn. Met name in de B1-route is er inmiddels een aantal klassen van start gegaan. Er is in 2022 veel aandacht gegaan naar het in staat stellen van de casemanagers inburgering om de passende leerroute voor de inburgeraar te bepalen. Halverwege 2022 zijn de contracten met de onderwijsinstellingen getekend voor de onderwijsroutes mbo, hbo en wo en de B1-entreeroute. Met ROC Mondriaan en met een samenwerkingsverband van de Haagse Hogeschool, Hogeschool Leiden en de Universiteit Leiden zijn contracten afgesloten. De Onderwijsroute van ROC Mondriaan leidt toe naar vervolgonderwijs op MBO-niveau, die van het samenwerkingsverband bereidt voor op vervolgonderwijs op HBO/WO-niveau. Landelijk is er nog veel onzeker over de financiële structurele borging van de Onderwijsroute. De gemeente Den Haag is een van de weinige gemeenten die de onderwijsroute heeft weten in te richten. Een structurele oplossing is er nog niet. Hierover blijven we in gesprek met het ministerie SZW. Voor gezinsmigranten is de onderwijsroute niet of nauwelijks toegankelijk omdat de kosten van de route zelf betaald moeten worden en deze aanzienlijk hoger liggen dan de kosten van de andere routes en de hoogte van de DUO-lening. Wel zijn er veel gezinsmigranten gestart met B1- en Z-routes.

De verantwoordelijkheid voor het inkopen van inburgeringsonderwijs voor deze routes ligt bij de gezinsmigranten zelf. De gemeente heeft afspraken gemaakt met convenantpartners over het aanbod van de B1-route. Inmiddels zijn er ook gesprekken geweest met convenantpartners over een passend aanbod voor gezinsmigranten in de Z-route. Daarnaast zijn we in gesprek met de convenantpartners om de dualiteit van participatie en taal ook in de routes van gezinsmigranten terug te laten komen.

Wij zijn SamenHaags 11

3.3 Participatie en werk Het inburgeringsstelsel is erop gericht dat inburgeraars zo snel mogelijk en duurzaam participeren naar vermogen, bij voorkeur door betaald werk.

3.3.1 Statushouders: MAP, taal in de praktijk en duale trajecten In Den Haag zetten we in op duale trajecten gericht op inburgering én participatie vanaf de start. Zo is er in Den Haag voor gekozen de Module Arbeidsmarkt Participatie (MAP) in twee delen op te splitsen, een deel in de brugklas en een deel na Taal in de praktijk. Taal in de praktijk duurt ongeveer 6 maanden in de B1 route. Op deze manier kan de inburgeraar al vanaf het begin kennis maken met de Nederlandse arbeidsmarkt. Het eerste deel MAP is bedoeld om de interesses en competenties van de inburgeraar in kaart te brengen. Sinds de zomer van 2022 draait het eerste deel van de MAP. De inhoud van deze module wordt begin 2023 doorontwikkeld op basis van de eerste resultaten en ervaringen. De uitkomsten van het eerste deel van de MAP worden opgenomen in het PIP. Deze vormen de basis van de leerroute. Tijdens de leerroute volgen alle inburgeraars in de B1-route en Z-route een duaal traject, bestaande uit Taal in de klas en Taal in de Praktijk. Het doel van Taal in de praktijk is tweeledig, het spreken van taal in de praktijk en tegelijk ervaring opdoen op de Nederlandse arbeidsmarkt. Het is een voorbereiding op het traject van bemiddeling naar werk.

Taal in de praktijk bestaat uit deelname aan een programma van workshops en themalessen gericht op zelfredzaamheid in de Nederlandse maatschappij en het volgen van een taalstage georganiseerd bij een bedrijf of organisatie. Taal in de praktijk wordt aansluitend op de brugklas ingezet op basis van het PIP. In november 2022 zijn de eerste deelnemers in de B1-route gestart met Taal in de praktijk. Begin 2023 worden de eerste taalstages ingezet. Dit gebeurt in samenwerking tussen Sagènn en de gemeente, zodat reguliere re-integratiedienstverlening kan worden ingezet. Tijdens het tweede deel van de MAP wordt met behulp van verschillende instrumenten samen met de inburgeraar bekeken welk duaal traject (in het kader van de Participatiewet) het meest passend is. Daarnaast komen de verschillende thema's gericht op arbeidsmarktparticipatie, zoals deze vereist zijn vanuit de wet, aan bod. De inburgeraar krijgt mede door de MAP een nog beter beeld van de Nederlandse arbeidsmarkt en zijn of haar mogelijkheden. In november en december heeft de pilot MAP plaatsgevonden. Deelnemers waren inburgeraars onder de Wi2013. In januari en februari wordt deze pilot geëvalueerd zodat deze kan worden doorontwikkeld. Na afronding van het tweede deel van de MAP vervolgen inburgeraars hun duale trajecten richting werk, of, indien werk niet haalbaar is, participatie.

Voor inburgeraars in de B1-route is dit ongeveer 6 maanden na de start van hun inburgering. De eerste 6 maanden zijn met de inzet van de MAP en Taal in de praktijk dus gericht op het kennismaken met de Nederlandse arbeidsmarkt en het opdoen van praktijkervaring. Dit betekent dat in de eerste helft van 2023 de eerste inburgeraars hieraan deelnemen.

Het proces ziet er samenvattend dus uit zoals hierboven weergegeven. Vanaf het begin wordt er gekeken naar de mogelijkheden tot uitstroom richting werk. Na de PIP wordt ongeveer 6 maanden besteed aan Taal in de praktijk. De MAP neemt vervolgens 2 weken in beslag en de rest van de inburgeringstermijn bestaat uit duale trajecten. Het proces is gericht op duurzame uitstroom naar werk waarbij de competenties, ambities en het werkverleden van de statushouder in kaart worden gebracht en de statushouder kennismaakt met de kanssectoren van de Nederlandse arbeidsmarkt d.m.v. taalstages en leerwerktrajecten. Uitstroom naar werk is

Wij zijn SamenHaags 12

vanuit alle processtappen mogelijk. De ervaring leert echter dat de eerste fase, het leren van de taal en het organiseren van alle randvoorwaarden om volwaardig mee te kunnen doen, veel energie en aandacht kost bij de inburgering.

3.3.2 Gezinsmigranten: MAP In 2022 is de MAP voor gezinsmigranten inhoudelijk vormgegeven. De groep gezinsmigranten is een zeer diverse doelgroep. Om voor iedereen een passende MAP te verzorgen, zijn er drie typen MAP’s voor gezinsmigranten ontwikkeld. Een MAP voor werkende gezinsmigranten, een reguliere MAP voor gezinsmigranten zonder (passende) baan en een MAP gericht op participatie/zorg. Daarnaast is er afgesproken dat uitkeringsgerechtigde gezinsmigranten gebruik zullen maken van de MAP voor asielstatushouders, zodat er ook voor hen een brug richting de voorzieningen van Den Haag Werkt ontstaat. In 2023 wordt deze dienstverlening uitgevoerd en doorontwikkeld.

3.3. Kennis Nederlandse Maatschappij Met inburgering beogen we dat Haagse inburgeraars voldoende kennis hebben van de Nederlandse maatschappij om volwaardig mee te kunnen doen. Onderdelen uit het stelsel die hier een directe bijdrage aan leveren zijn Kennis Nederlandse Maatschappij (KNM) en het Participatieverklaringstraject (PVT). Kennismaken met de Nederlandse cultuur en systemen speelt uiteraard ook een grote rol in de leerroutes en met name in de trajecten richting werk. In Den Haag hebben we ervoor gekozen de inburgeringstrajecten integraal vorm te geven. Dat betekent onder andere dat voor asielstatushouders de onderdelen Kennis Nederlandse Maatschappij (KNM) en het Participatieverklaringstraject (PVT) integraal onderdeel zijn van de leerroutes. Het PVT wordt afgerond met de ondertekening van de Participatieverklaring. KNM wordt, behalve in de Z-route, afgerond met een examen. In de Z-route wordt KNM afgerond door middel van een eindgesprek.

3.4 Financiële zelfredzaamheid Rust over de financiën is een belangrijke voorwaarde voor succesvolle inburgering en participatie. Om deze reden is in het nieuwe inburgeringsstelsel het financieel ontzorgen van statushouders als wettelijke taak opgenomen. Tijdens een periode van (ongeveer) zes maanden neemt de gemeente de betalingen over van de huur, gas, elektra, water en zorgverzekering. Deze worden ingehouden op de uitkering en de toeslagen. Daarnaast zorgt de maatschappelijke begeleider (zie 3.5.2) voor individuele administratieve en financiële begeleiding van de statushouder en nemen statushouders deel aan de groepstraining ‘Geld, hoe werkt dat in Nederland?’. Dit om de financiële (zelf)redzaamheid van de statushouder te stimuleren en de overstap van het financieel ontzorgen naar eigen financieel beheer goed te laten verlopen. In april 2022 heeft de Nationale ombudsman de resultaten van het onderzoek naar financiële knelpunten bij statushouders rond het sociaal minimum gepubliceerd.1 De uitdagingen die door de Nationale ombudsman in het onderzoek ‘Een status met weinig armslag’ zijn benoemd, worden herkend.2 Ook in Den Haag is het proces kwetsbaar gebleken.

Door de hoge inflatie en de sterk gestegen energiekosten is het complex gebleken om in het kader van financieel ontzorgen de rekeningen te betalen en tegelijkertijd voldoende leefgeld beschikbaar te stellen zodat de asielstatushouder kan rondkomen en geen financiële stress ervaart. Als gemeente bekijken we hoe we deze situatie kunnen verbeteren. Daarnaast heeft de versnelde instroom van statushouders in de tweede helft van het jaar verdere druk gelegd op de capaciteit van betrokken afdelingen en externe partners, die in korte tijd hun capaciteit sterk moesten uitbreiden. Dit heeft in het najaar van 2022 geleid tot het inrichten van een speciale Taskforce Ontzorgen waarin de casemanagers, budgetbegeleiders en maatschappelijk begeleiders alle dossiers van statushouders nauwkeurig doorlopen om betalingsachterstanden of problemen te voorkomen. De

1 Een status met weinig armslag (nationaleombudsman.nl) 2 2022/082 Een status met weinig armslag | Nationale ombudsman

Wij zijn SamenHaags 13

kwetsbaarheden in het proces zijn ook besproken met het ministerie, in de hoop dat de wetgeving over dit proces wordt verbeterd.

3.5 Zelfredzaamheid en begeleiding De laatste doelstelling van het Haags inburgeringsstelsel is gericht op zelfredzaamheid en begeleiding. Haagse inburgeraars worden zo goed mogelijk begeleid gedurende hun inburgeringstraject. Belemmerende factoren worden waar mogelijk weggenomen, naleving wordt bevorderd en we werken toe naar een zo hoog mogelijke mate van zelfredzaamheid op de verschillende leefgebieden.

3.5.1 Casemanager inburgering: regievoerder van het inburgeringstraject De casemanager inburgering heeft een regierol en is verantwoordelijk voor de integrale aanpak op persoonsniveau en richt zich zowel op de doelmatigheid als de rechtmatigheid van de Inburgerings- en Participatiewet. De casemanager inburgering vervult een belangrijke rol in de bewaking van de voortgang van de inburgeraar. De casemanager voert regelmatig voortgangsgesprekken en bereidt zich voor met behulp van rapportages en signalen vanuit ketenpartners. Casemanagers doorlopen een inwerkprogramma om hen in staat te stellen de regierol te vervullen. Naast kennis over de wetten, is dit gericht op culturele sensitiviteit, kennis over mentale gezondheid, persoonlijke instelling en effectieve gespreksvoering. In 2023 krijgen de casemanagers inburgering, door middel van de begeleidingsmethodiek Methodische Kandidaat Ontwikkeling en het daarbij behorende Persoonlijk Ontwikkelplan voor de kandidaat, verdere instrumenten aangereikt voor het optimaal begeleiden van inburgeraars in hun ontwikkeling. Deze methodiek wordt al succesvol toegepast binnen andere domeinen van de gemeente.

3.5.2 Maatschappelijke begeleiding Maatschappelijke begeleiding van de inburgeraar is gericht op het vergroten van de kennis over hoe de Nederlandse samenleving praktisch is georganiseerd, het versterken van de participatie en zelfredzaamheid op de verschillende leefgebieden, het leren kennen van de directe omgeving en het bieden van een warm welkom in Den Haag. De maatschappelijke begeleiding bestaat uit drie fases: huisvesting en PIP-termijn, individuele begeleiding op maat en informatievoorziening door middel van een spreekuur. De dienstverlening maatschappelijke begeleiding is na een aanbesteding gegund aan VluchtelingenWerk en wordt grotendeels uitgevoerd door vrijwilligers. Dit bleek een grote uitdaging in 2022. Door de krapte op de arbeidsmarkt zijn er weinig vrijwilligers beschikbaar. Bovendien leidde de oorlog in Oekraïne en de hiermee gepaarde opvang van Oekraïense vluchtelingen tot een aanzienlijke groei in het aantal cliënten dat door de vrijwilligers van VluchtelingenWerk begeleid wordt. VluchtelingenWerk en de gemeente Den Haag hebben in 2022 gezamenlijk verschillende interventies gedaan om de dienstverlening te laten doorlopen. Zo is er ingezet op de werving van vrijwilligers, heeft VluchtelingenWerk betaalde consulenten ingezet en hebben wij processen verbeterd zodat uitbreiding van de benodigde capaciteit niet nodig is.

3.5.3 Kinderopvang Een belangrijke randvoorwaarde van inburgering is dat de ouders de rust en ruimte hebben zich te richten op hun eigen inburgeringstraject. Dit is pas mogelijk wanneer hun kinderen een plek hebben op school of kinderopvang. De tekorten in de kinderopvang leiden momenteel helaas soms tot wachttijden. Daarnaast ervaren veel inburgeraar het aanvraagproces voor de kinderopvangtoeslag als complex, wat financiële risico's met zich meebrengt. Daarom wordt een kinderopvangmakelaar (KOM) ingezet binnen het Haagse inburgeringsstelsel. Deze KOM ondersteunt de inburgeraar bij het regelen van, en aanmelden voor, kinderopvang en het aanvragen van de bijbehorende toeslagen. Doordat de KOM gespecialiseerd is in het regelen van kinderopvang en een netwerk heeft in de stad, kan deze een doorslaggevende rol spelen in het tijdig verkrijgen van een opvangplek.

Wij zijn SamenHaags 14

3.5.4 Mentale gezondheid Traumatische ervaringen, stress en een slechte mentale gezondheid kunnen de inburgering en de sociaaleconomische integratie beïnvloeden. Een goede mentale gezondheid is dan ook een belangrijke randvoorwaarden voor succesvol inburgeren. Zo kan iedere Haagse inburgeraar het voor hen hoogst haalbare niveau behalen en zich ontwikkelen op de verschillende leefgebieden. De dienstverlening van Den Haag op het gebied van mentale gezondheid is gericht op (vroeg)signalering mentale gezondheid, doorverwijzing en waar nodig preventief aanbod. In 2022 heeft voor asielstatushouders onder de nieuwe wet een pilot plaatsgevonden op het gebied van vroegsignalering mentale gezondheid. Doel van de pilot is om in een vroegtijdig stadium eventuele problemen op het gebied van mentale gezondheid te identificeren. Tijdens de Brugklas konden asielstatushouders op vrijwillige basis enkele vragen beantwoorden in een app. Dit geeft de werkadviseur meer informatie voor het gesprek over mentale gezondheid met de asielstatushouders. Ook hadden inburgeraars die dat nodig hadden toegang tot een gesprek met een psycholoog van de gemeente Den Haag, die waar nodig kon ondersteunen bij toegang tot gespecialiseerde zorg.

In 2023 wordt op basis van de evaluatie van de pilot besloten of, en zo ja in welke vorm deze dienstverlening structureel wordt ingebed in de werkwijze van de gemeente Den Haag. Daarnaast zet de gemeente Den Haag in op preventieve aanpakken. In samenwerking met VGZ zal in 2023 preventief aanbod worden ingezet met als doel dat mentale gezondheidsklachten zich niet, of in mindere mate, ontwikkelen. Hierdoor kan de inburgeraar zich beter richten op het inburgeringstraject en het participeren in de Haagse samenleving. Definitieve afspraken met aanbieders van interventies zullen in 2023 worden gemaakt, waarna dit aanbod beschikbaar zal worden gesteld voor inburgeraars die daar gebruik van willen maken.

3.5.5 Jongeren In 2022 is een project gestart dat zich richt op jongere inburgeraars. Dit project is met name gericht op de warme overdracht tussen ISK scholen en inburgering en heeft als doel dat jongeren zich in een doorlopende leerlijn kunnen ontwikkelen en niet tussentijds uit beeld raken. Dit geldt onder andere voor de voormalig AMV’s die na hun 18de alsnog inburgeringsplichtig worden.

3.6 Inburgering ondertussengroep (Wi2013) De dienstverlening voor de groep inburgeraars onder de Wi2013 is en blijft een belangrijk aandachtspunt in het Haagse inburgeringsbeleid. Deze groep is zelf verantwoordelijk voor hun inburgeringstraject. De gemeente biedt hierbij wel ondersteuning. Op dit moment worden in Den Haag ruim 900 inburgeraars onder de Wi2013 ondersteund. In Den Haag worden deze inburgeraars actief ondersteund met middelen die we vanuit het Rijk ontvangen. Zij ontvangen begeleiding op zowel inburgering als participatie (waarbij de koppeling is gemaakt met trajecten van Den Haag Werkt en de afdeling Participatie). Daarnaast profiteert deze groep van het Haags convenant inburgering & taal door vanaf de start goed advies te krijgen over het kwalitatieve taalaanbod in de stad en wordt er extra taalaanbod geboden aan de groep wiens lening bijna is uitgeput en/of bijna door hun inburgeringstermijn heen is (Einde Lening nog Inburgeringsplichtig, hierna: ELIP). In het eerste kwartaal van 2023 wordt de meerjarenaanpak ELIP gepresenteerd die ervoor zorgt dat deze doelgroep ook de komende jaren nog ondersteund kan worden. Op basis van het convenant met Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF krijgen asielstatushouders financiële steun en begeleiding om een studie te volgen op MBO3-, MBO4-, HBO- of WOniveau.

Daarnaast heeft het ministerie vorig jaar in overleg met DUO en de VNG een verbeterplan opgesteld ten aanzien van deze groep om: • • •

Hardheden uit de regelgeving Wi2013 weg te nemen en meer maatwerk bieden; Meer begeleiding aan inburgeraars onder de Wi2013 te bieden; De uitfasering van de Wi2013 te monitoren zodat tijdig kan worden geacteerd op eventuele knelpunten.

Wij zijn SamenHaags 15

4 Organisatie Haagse Inburgering 4.1. Samenwerking met de stad Een belangrijk uitgangspunt van het Haags inburgeringsstelsel is de samenwerking met de stad. Met de inwerkingtreding van de Wi2021 is de regierol bij gemeenten komen te liggen. Dit biedt kansen om op lokaal niveau een kwalitatief stelsel op te bouwen waarin de partijen in de stad een belangrijke schakel vormen. 2022 trapten we af met een stadsbijeenkomst waarbij de ruim 130 aanwezigen van verschillende bedrijven en organisaties in de stad met elkaar in gesprek gingen over inburgering. In 2022 heeft ook de pilot wijkgericht inburgeren plaatsgevonden. Het idee hierachter is dat meedoen aan de Haagse samenleving begint in de eigen wijk. Door met ons inburgeringsstelsel naar de stadsdelen en wijken toe te bewegen, voelen en zien Haagse inburgeraars de betrokkenheid van de gemeente bij hun inburgeringstrajecten. In de focusgebieden Bouwlust/Vrederust, Schilderswijk en Ypenburg zijn locaties in beeld gebracht en in Bouwlust/Vrederust is in juli en augustus gestart met het werken op locatie. In 2023 zal het wijkgericht werken verder worden uitgerold, waarbij ook de facilitaire randvoorwaarden van het werken in de wijk zullen worden opgepakt.

4.2. Monitoring en evaluatie: lerend en adaptief stelsel In de eerste en tweede voortgangsrapportage hebben we uitgebreid stil gestaan bij de monitoring en evaluatie op rijksniveau. De wetgever heeft zich bij de vormgeving van de Wi2021 voorgenomen om het leerproces van de uitvoering permanent te maken. De Wi2021 moet een adaptief en lerend stelsel worden waarmee continu reflecteren en verbeteren mogelijk is ondanks, maar ook juist door, de complexiteit van het stelsel. De afgelopen periode hebben we daarom hard gewerkt aan de vormgeving en verdere ontwikkeling van het Haagse lerend en adaptief inburgeringsstelsel. Het Haagse lerend en adaptieve stelsel houdt in dat we voortdurend op kwantitatieve en kwalitatieve wijze monitoren en evalueren of de dienstverlening bijdraagt aan de beoogde doelstellingen. Waar nodig passen we de dienstverlening aan. Dit doen we samen met alle ketenpartners en de inburgeraars. Een mooi voorbeeld hiervan is de Pilot PIP. Met deze pilot is op basis van de input van inburgeraars en professionals in het stelsel geëvalueerd of de dienstverlening binnen de PIP-termijn bijdraagt aan de doelstellingen. In aanloop naar deze raadsrapportage hebben daarnaast bijeenkomsten en gesprekken plaatsgevonden met ketenpartners en inburgeraars om ook hun feedback mee te nemen.

Met inburgeraars zijn onder andere gesprekken gevoerd over hoe zij de PIP-termijn hebben ervaren. Op basis van deze feedback is onder andere de avonddienstverlening voor gezinsmigranten opgezet. De resultaten van de bijeenkomsten en gesprekken met inburgeraars en ketenpartners vormen de basis voor de verdere doorontwikkeling van de dienstverlening. Ketenbijeenkomst inburgering Op 23 januari 2023 vond de eerste Ketenbijeenkomst Inburgering plaats. Dit was een bijeenkomst met onder andere contractpartners zoals Sagènn, Vluchtelingenwerk Nederland, NCB Opleidingen en Schroeder van der Kolk, convenantpartners zoals taalscholen die meedoen aan het convenant inburgering & taal en interne ketenpartners die een rol spelen bij financiële ontzorging en begeleiding naar werk. Tijdens deze bijeenkomst is door de ketenpartners gedeeld waar de zij trots op waren in 2022, wat de uitdagingen waren in 2022 en wat er nodig in 2023 is om de doelstellingen van het Haags inburgeringsstelsel te bereiken. Over de keten in het algemeen gaven ketenpartners aan dat een goede samenwerking en informatiedeling nodig blijft in 2023. Prognoses over de aantallen inburgeraars per route was een behoefte die meerdere keren ter sprake kwam.

Op het gebied van warm welkom en individuele begeleiding werd onder andere opgemerkt dat het goed regelen van “werkelijk” ontzorgen nodig is in 2023 en dat er goede nazorg nodig is na de afronding van het financieel ontzorgen en maatschappelijke begeleiding. Voor het taalonderwijs is onder andere opgemerkt dat

Wij zijn SamenHaags 16

er behoefte is aan duidelijkheid rondom vrijstellende opleidingen en opleidingen die het verlengen van inburgeringstermijn mogelijk maken. Op het gebied van participatie en werk is bijvoorbeeld opgemerkt dat meertalige plekken gerealiseerd worden en dat aan inburgeraars inzichtelijk wordt gemaakt wat de gemeente voor hen kan betekenen qua werk.

4.3 Financiën In het Inburgeringsstelstel ontvangt de gemeente structurele middelen voor de uitvoering van de nieuwe wet en zijn er incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de begeleiding van de ondertussengroep onder de oude wet. De budgetten kunnen grofweg in drie delen worden opgeknipt, te weten: • Uitvoeringsmiddelen voor de nieuwe wet. Deze zijn structureel en worden toegekend via het gemeentefonds. • Inburgeringsvoorzieningen nieuwe wet. Structureel budget dat via een specifieke uitkering in het jaar voorafgaand aan de besteding wordt beschikt en in het jaar na besteding definitief wordt vastgesteld op basis van de werkelijke instroom. • Middelen voor de ondertussengroep en aanvullende Einde Lening Inburgeringsplichtig (ELIP) middelen. Deze zijn incidenteel beschikbaar gesteld t/m het jaar 2026.

4.3.1. Financieel meerjarenbeeld voor de nieuwe wet Inburgering en begeleiding inburgeraars Wi2013 In het nieuwe stelsel ontvangt de gemeente structurele middelen voor de uitvoering van de nieuwe wet. Deze middelen zijn vooral bedoeld voor personele inzet. Dit bedrag wordt ieder jaar tijdens de mei- en decembercirculaire herijkt op basis van het aantal inwoners per gemeente en de verhouding van het aantal inwoners met een niet-westerse migratieachtergrond. Als gevolg van het uitstel van de wet heeft er een herfasering plaatsgevonden van de beschikbaar gestelde middelen vanuit het Rijk. Tabel 1 geeft de voorlopig vastgestelde middelen per onderdeel. Het budget voor 2022 is geheel gebruikt. Tabel 4: Middelen inburgering voor uitvoering, voorzieningen Wi2021 en ondersteuning Wi2013 Middelen Rijk

2022

2023

2024

2025

2026

Uitvoeringsmiddelen

€ 2.246.390

€ 3.496.677

€ 2.906.970

€ 2.878.783

€ 2.786.702

Compensatie uitstel

€ 515.968

€ 197.702

€ 95.668

€ 74.189

€ 38.317

Middelen leerbaarheidstoets

€ 227.883

PM

PM

PM

PM

IV/ICT-implementatie

€ 113.980

-

-

-

-

€ 3.579.634

€ 5.268.618

€ 5.690.865

€ 5.690.865

€ 5.690.865

Ondertussengroep

€ 221.313

€ 140.727

€ 88.362

€ 45.028

€ 21.981

ELIP-middelen

€ 112.352

PM

PM

PM

PM

€ 7.017.520

€ 9.103.724

€ 8.781.865

€ 8.688.865

€ 8.537.865

Inburgeringsvoorzieningen (SPUK)

Totaal

Wij zijn SamenHaags 17

Slotwoord Het afgelopen jaar is hard gewerkt aan het doel van de Haagse inburgering: volwaardig meedoen aan de Haagse samenleving. Niet alleen vanuit de gemeente, maar door alle betrokkenen. Ondanks verschillende opstartproblemen is de uitvoering nu volop in gang en zijn vorig jaar de eerste inburgeraars onder de Wi2021 gestart met hun inburgeringsproces. De mensen die onder de oude wet vallen worden daarnaast ook zo goed mogelijk ondersteund door de gemeente. 2022 stond in het teken van uitvinden en innoveren. 2023 staat in het teken van het verder ontwikkelen en verbeteren van de Haagse inburgering. Verschillende pilots zijn vorig jaar afgerond, waarbij de input van de inburgeraars telkens van grote waarde was. De evaluatie van deze pilots moet leiden tot het verder brengen van de Haagse inburgering. Er wordt daarnaast hard gewerkt aan het wegnemen van de knelpunten die nu worden ervaren op gebieden als financieel ontzorgen en de PIP-termijn. Hierover blijven we in gesprek met partners zoals de VNG, de G4 en andere samenwerkingsverbanden. We zullen ons ook dit jaar weer samen met onze ketenpartners volledig inzetten om inburgeraars zo goed mogelijk te ondersteunen en begeleiden om zo volwaardig mee te kunnen doen aan de Haagse samenleving.

Wij zijn SamenHaags 18

Bijlages Bijlage 1

Wij zijn SamenHaags 19

Wij zijn SamenHaags 20