RIS315246 Vervolgstap doorontwikkeling jeugd en gezinshulp - gunningsleidraad

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk OCW/10505244 RIS3151246 Contactpersoon Kees Ritsema van Eck Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer 14070 E-mailadres kees.ritsemavaneck@denhaag.nl

Aan: de Gemeenteraad

Datum 26 april 2023

Bijlage

Onderwerp Vervolgstap doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp: gunningsleidraad

2

Korte voorgeschiedenis Op 9 juni 2021 (RIS309034) en 25 november 2021 (RIS309877) zijn we ingegaan op de knelpunten in het huidige jeugdstelsel en hebben we de contouren van het Haags toekomstperspectief jeugd- en gezinshulp voor het eerst geschetst. Daarbij hebben we ook een aantal uitgangspunten benoemd dat de komende jaren richtinggevend is voor de doorontwikkeling van de jeugd- en gezinshulp in Den Haag. Uw raad heeft zich toen positief uitgesproken over deze contouren en heeft om een nadere uitwerking gevraagd. Op 1 juni 2022 (RIS312349) hebben we deze uitwerking aan u voorgelegd. Uw raad heeft dit voorstel in de raadsvergadering van 30 juni 2022 geamendeerd vastgesteld. Tevens is besloten dat het college de gemeenteraad bij iedere fase van de doorontwikkeling betrekt. Op 27 oktober 2022 (RIS313467) hebben wij u vervolgens meegenomen in de vervolgstap van de doorontwikkeling jeugden gezinshulp, waarbij de selectieleidraad is aangeboden. Op uw verzoek hebben technische werkbesprekingen plaatsgevonden over de doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp, op 29 november 2022 en op 14 maart 2023. Uw raad heeft deze uitwerking, aanpak en voorstel voor gefaseerde invoering intensief besproken, onder andere in de raadsvergadering van 21 december 2022, en aan het college diverse aandachtspunten meegegeven in de vorm van 11 moties.

Mede op basis van deze aandachtspunten hebben we een aanbestedingsprocedure doorlopen. Inhoud van de opdracht De inhoudelijke basis van de opdracht is beschreven in het collegebesluit ‘doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp’ van 27 oktober 2022 en de bijbehorende selectieleidraad (RIS313467). Het gaat om de volgende uitgangspunten: Gezinsgericht: we geven met aanbieders invulling aan gezinsgerichte hulp met gemeentelijke gezinsregie als er in een gezin sprake is van problematiek binnen het bredere sociaal domein. Gebiedsgericht: we werken daarbij met gebiedsgerichte samenwerkingsverbanden van een beperkt aantal aanbieders. Gericht op de sociale omgeving: we nemen (een deel van) de sociale en pedagogische basis, basiszorg en lokale specialistische zorg op in de gebiedsgerichte opdrachten. Toegankelijk: het bepalen van de toegang tot de jeugdhulp, de triage en op- en afschaling tussen de sociale en pedagogische basis, basiszorg en lokale specialistische zorg wordt daarmee bij de gebiedsgerichte samenwerkingsverbanden belegd. Populatiebekostiging: we werken met één budget per gebied, met minder administratieve lasten.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10505244

Vervolgstap in de doorontwikkeling van de jeugd- en gezinshulp Op basis van de op 27 oktober 2022 vastgestelde selectieleidraad (RIS313467) hebben we twee samenwerkingsverbanden van aanbieders geselecteerd (RIS314353) waarmee we in de periode januari-maart 2023, samen met betrokken partners, een intensieve dialoog hebben gevoerd. Met deze raadsmededeling informeert het college u over een volgende stap in de doorontwikkeling van de jeugd- en gezinshulp. Die volgende stap betreft de gunningsleidraad die op 18 april jl. door het college is vastgesteld, waarmee de gunning aan één of twee samenwerkingsverbanden (1) van jeugdhulp aanbieders voor Den Haag die op 1 januari 2024 van start gaan, mogelijk wordt gemaakt. De gunningsleidraad is opgenomen als bijlage 1. Gunning vindt naar verwachting plaats op 30 juni 2023. Hervormingsagenda Jeugd De doorontwikkeling van de jeugd- en gezinshulp sluit naadloos aan op de concept Hervormingsagenda Jeugd en de brief die op 13 mei 2022 door staatssecretaris Van Ooijen en minister Weerwind naar de kamer is gestuurd (2) over de visie op het jeugdzorgstelsel en de noodzakelijke hervormingen. Proces In de periode van 16 januari tot 14 maart 2023 vond de dialoogfase plaats.

Gedurende de dialoogfase hebben de gemeente, geselecteerde samenwerkingsverbanden en samenwerkingspartners gezamenlijk invulling gegeven aan het verder concretiseren van de opdracht. De vastgestelde selectieleidraad (RIS313467) vormde het vertrekpunt. In de dialoogfase is een groot aantal gesprekken gevoerd met de geselecteerde samenwerkingsverbanden aan de hand van inhoudelijke hoofdthema’s. Zowel de tafelgesprekken als de individuele gesprekken met de samenwerkingsverbanden heeft de gemeente als zeer prettig en constructief ervaren. De twee samenwerkingsverbanden geven dit ook aan de gemeente terug. Ook de betrokken samenwerkingspartners die hebben deelgenomen aan de dialoogfase, hebben dit onderstreept. Deze gesprekken hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan het verder vormgeven van de opdracht en het ontwikkelen van partnerschap. Vertegenwoordiging van een aantal belangrijke samenwerkingspartners heeft ook aan de dialooggesprekken deelgenomen, namelijk: huisartsen, kinderartsen, onderwijs, Gecertificeerde Instellingen (GI’s), de H10 gemeenten (via het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden), de cliëntvertegenwoordigers JONG doet mee! en de Regionale Oudersraad. Voor de start van de dialooggesprekken is vanuit de partners zoals het onderwijs en de H10 gemeenten schriftelijk input geleverd.

Daarnaast is er een bijeenkomst geweest met circa 30 professionals, zowel van de samenwerkingsverbanden, de samenwerkingspartners als van de gemeente (Uitvoeringsorganisatie JMO). De deelname van deze partners en professionals heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de inhoud van de gunningsleidraad. Uitkomsten dialoogfase in relatie tot de ingediende moties Uw raad heeft tijdens de behandeling van het voorstel van het college inzake vaststelling Doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp: selectieleidraad (RIS313467) op 21 december 2022, 11 moties aangenomen. Deze aandachtspunten hebben concreet een plek gekregen in de aanbestedingsprocedure.

1 Er wordt in deze tekst gesproken over samenwerkingsverbanden (meervoud). Het is nog onbekend wat de uitkomst van

de gunning zal zijn. Bedoeld wordt ‘één samenwerkingsverband of twee samenwerkingsverbanden’ voor de vier gebieden/percelen. 2 (overheid.nl).

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10505244

Uw oproep om bijvoorbeeld professionals te betrekken bij de dialoogfase en deskundigheid (waaronder het onderwijs) in te zetten, is gehonoreerd. Ook het gebruik van de ‘Big 5’ wordt nadrukkelijk een onderdeel van de werkwijze van de samenwerkingsverbanden als het gaat om de overgang naar jongvolwassenheid. Het borgen van cultuursensitieve jeugdhulp is expliciet als contractuele eis opgenomen. Andere thema’s, waaronder wachtlijsten, de escalatieladder, de WNT norm, ‘geen bezuinigingsoperatie’ en het terugdringen van administratieve lasten hebben een concrete plek gekregen in de aanbestedingsdocumenten. De afdoeningen van de moties worden separaat aan uw raad toegestuurd. Omdat winstmaximalisatie ongepast is binnen het collectief bekostigde systeem van jeugdhulp, is daarover een passage opgenomen in de overeenkomst. Daarmee erkennen de inschrijvende samenwerkingsverbanden dat het maken van financieel rendement niet ten koste mag gaan van kwalitatief goede Jeugdhulp. Sturen en monitoren Gemeente en samenwerkingsverbanden gaan een acht jaar durende samenwerking aan. Partnerschap is daarbij cruciaal. De sturing op de kwaliteit, toegankelijkheid en effectiviteit van zorg is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeente en het samenwerkingsverband.

Op 14 maart 2023 heeft een tweede technische werksessie plaatsgevonden met de raadscommissie over de kernindicatoren, namelijk: bereik en samenstelling jeugdhulp; tijdige beschikbaarheid van ondersteuning; klanttevredenheid; effectiviteit van de geboden ondersteuning. Voor deze indicatoren wordt gebruik gemaakt van een combinatie van kwantitatieve data, kwalitatieve data en casuïstiek. Er is afgesproken om in november 2023 een vervolgsessie te organiseren met de raadscommissie, waarbij wordt stil gestaan bij de nulmeting. Administratieve lastenvermindering voor professionals In de dialoog is met professionals van gemeente, samenwerkingsverbanden en stakeholders gesproken over de mogelijkheden om de administratieve lasten te verminderen, zodat het leidende principe 'ruimte voor de professional’ ook echt wordt gerealiseerd. Het stoppen met tijdschrijven voor de medewerkers in de jeugdteams wordt door professionals gezien als belangrijke stap om dit te realiseren. Ook het werken met één familiegroepsplan voor het hele gezin en waar het gezin zelf eigenaar van is, draagt bij aan administratieve lastenvermindering. Een versimpelde vorm van het berichtenverkeer, om de inzet en duur van trajecten te kunnen monitoren, draagt eveneens bij aan administratieve lastenvermindering. Er hoeft immers niet meer op productcode verantwoord te worden.

Tot slot werken we met een beperkte set van kernindicatoren voor sturing en monitoring om de administratieve lasten zo laag mogelijk te houden. Uitkomsten dialoogfase in relatie tot de omvang en wijziging van de opdracht In de selectieleidraad is in het hoofdstuk ‘scope van de opdracht’ toegelicht dat er op basis van de dialoogfase wijzigingen in de scope kunnen worden aangebracht door de beschreven opties al dan niet toe te voegen aan de opdracht. Opties in de selectieleidraad die binnen de opdracht zijn geplaatst. In overleg met het onderwijs en de samenwerkingsverbanden is besloten om de opties onderwijsjeugdhulparrangementen en Schoolmaatschappelijk werk vanaf 1 augustus 2025 toe te voegen aan de opdracht. Dit gebeurt in nauwe afstemming met de betrokken schoolbesturen.

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10505244

In overleg met de huisartsen en samenwerkingsverbanden is besloten om de optie Jeugdhulpexpertise in de huisartsenpraktijk, gelet op de positieve ervaringen met de pilot PO Jeugd, direct vanaf 2024 toe te voegen aan de opdracht. Opties in de selectieleidraad die buiten de opdracht zijn geplaatst Naar aanleiding van de dialooggesprekken is besloten dat de stedelijke expertteams (gemeente) en jongvolwassenen (16-27 jaar) geen onderdeel worden van deze opdracht. Daarnaast zijn de ambulante forensische jeugdhulp en onderdelen van de hoog-specialistische GGZ buiten de opdracht geplaatst. Wijziging opdracht als gevolg van de dialoog Naar aanleiding van het te verwachten wetsvoorstel (Wet verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen) en de ontwikkelingen rond de toekomstige AMvB Zorgvormen is er met de samenwerkingsverbanden gesproken over onderdelen van de specialistische jeugdhulp die op basis van schaarse expertise of schaalgrootte beter buiten deze opdracht kunnen blijven. Een wijziging ten opzichte van de selectieleidraad is dat de ambulant forensische jeugdhulp buiten de opdracht is geplaatst. Ook onderdelen van de hoog-specialistische GGZ zijn, op basis van de dialoog, buiten de opdracht geplaatst (zie de gunningsleidraad voor de specifieke onderdelen).

Een wijziging ten opzichte van de selectieleidraad is dat de Kinderdagcentra (KDC) in 2024 nog geen onderdeel uitmaken van de opdracht. In 2025 wordt op basis van nader onderzoek- de doelgroep jonge kinderen met ontwikkelingsachterstand binnen de KDC's, waarvoor andere mogelijkheden zijn (bijv. passende kinderopvang), toegevoegd aan de opdracht. Het borgen van de zorgcontinuïteit: preventie, jeugdteams en specialistische jeugdhulp Het borgen van de zorgcontinuïteit bij de overgang naar het nieuwe stelsel is een belangrijk gespreksonderwerp geweest met de samenwerkingsverbanden en samenwerkingspartners gedurende de dialoogfase. Het uitgangspunt is dat de jeugdigen/gezinnen zo min mogelijk hinder ondervinden van de overgang naar het nieuwe stelsel. Voor jeugdigen/gezinnen die gebruik maken van activiteiten uit de subsidieregeling preventie, geldt dat deze activiteiten in (conform de looptijd van de subsidie) in 2023 worden afgerond. De subsidie wordt onderdeel van het budget van de samenwerkingsverbanden, evenals de bijbehorende activiteiten, waardoor de zorgcontinuïteit wordt geborgd. Als het gaat om de continuïteit van de zorg vanuit de jeugdteams, is het uitgangspunt dat de medewerkers die nu in dienst zijn van de gemeente, zoveel als mogelijk in hetzelfde team werkzaam blijven.

Daardoor is de overgang van de oude naar de nieuwe situatie minder impactvol voor gezinnen en professionals. Jeugdigen/gezinnen die jeugdhulp krijgen van jeugdhulpaanbieders die vanaf 2024 niet meer gecontracteerd worden en waarvan de trajecten nog niet zijn afgerond in 2023, krijgen de mogelijkheid om tot 1 juli 2024 hun trajecten af te ronden. De trajecten die niet afgerond kunnen worden voor 1 juli 2024 in verband met de hulp- of ondersteuningsvraag van de jeugdige/het gezin, worden tijdig en warm overgedragen aan de samenwerkingsverbanden. Het opstellen van een implementatieplan met daarin aandacht voor de zorgcontinuïteit van jeugdigen en gezinnen is één van de gunningscriteria van de aanbesteding.

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10505244

Financieel kader We ontwikkelen de bekostiging van de samenwerkingsverbanden geleidelijk naar een objectief gebiedsbudget. Vanaf 2024 is er een gebiedsbudget dat is gebaseerd op historische kosten. Ondertussen wordt een model voor objectieve budgetten ontwikkeld, dat is gebaseerd op een jeugdvoorspelmodel. Vanaf 2026 vindt in meerdere jaren een geleidelijke overgang van historische naar objectieve gebiedsbudgetten. Deze overgang kan enkele jaren duren om een geleidelijke en beheerste overgang te bewerkstelligen. Vanwege de verdere vertraging van de Hervormingsagenda kunnen we de samenwerkingsverbanden op dit moment alleen zekerheid geven over het budget 2024. De huidige indicatie van het totale gebiedsbudget voor de vier percelen voor 2024 in prijspeil 2022 is een basisbedrag van € 100 mln. + € 3 mln. implementatiebudget + € 2 mln. innovatie-/transformatiebudget (totaal circa € 105 mln.). Met de aan de dialoogfase deelnemende samenwerkingsverbanden is besproken dat structureel binnen de begroting gebleven moet worden en het Haagse aandeel van de Hervormingsagenda gerealiseerd moet worden. De impact van de Hervormingsagenda is nog onduidelijk. Besparingen zijn ingeboekt vanaf 2022, terwijl de Hervormingsagenda nog niet is vastgesteld.

De gemeente is wettelijk verplicht om zorgaanbieders een reëel budget te vergoeden, terwijl nog niet duidelijk is of het Rijk ook een reëel budget vergoedt conform de Commissie van Wijzen. In de tabel hieronder staat de huidige besparingsreeks van de Hervormingsagenda (HA) en de inschatting van welk deel daarvan in de lokale aanbesteding (HTP) valt (het overige deel van de besparing moet op het hoog-specialistische, regionale deel behaald worden). Dit betekent een structurele besparingsopgave in de huidige aanbesteding van vooralsnog circa 17%. Onderstaande besparingsreeks van de Hervormingsagenda is al in de begroting van Jeugd verwerkt.

Besparing HA Waarvan in scope HTP

2022 -8 -3

2023 -12 -5

2024 -18 -7

2025 -18 -13

2026 -31 -18

2027 -32 -18

2028 -32 -18

2029 -32 -18

We verwachten dat deze besparingsreeks getemporiseerd en verlaagd wordt als er straks een akkoord over de Hervormingsagenda is. In de eerste jaren zijn nog geen grote besparingen te verwachten. Eerst moet geïnvesteerd worden (zowel door aanbieders als de gemeente) in de sociale basis en preventie om een kostenombuiging te realiseren; de kosten gaan voor de baat uit. Personele consequenties Taken van de gemeentelijke organisatie JMO met betrekking tot de jeugd- en gezinshulp worden, door het beleggen van de opdracht bij de gebiedsgerichte samenwerkingsverbanden, uitbesteed aan de gecontracteerde samenwerkingsverbanden. Door de uitbesteding en dus de overgang van de taken naar de samenwerkingsverbanden betreft het hier een overgang van onderneming (OVO). Het gevolg van overgang van onderneming is dat de werknemers die werkzaam zijn bij (het onderdeel van) de onderneming die wordt overgedragen, van rechtswege overgaan naar de nieuwe werkgever, de voor de dialoogfase geselecteerde samenwerkingsverbanden. Dit betekent dat alle medewerkers van de gemeentelijke uitvoeringsorganisatie JMO die op het gebied van jeugdhulp werken - en daarmee onder deze economische eenheid vallen - overgaan naar de samenwerkingsverbanden, met uitzondering van de backoffice en de twee stedelijke expertteams. De gemeente heeft dit laten toetsen door een extern juridisch bureau.

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10505244

Wij realiseren ons goed dat dit een grote impact heeft op de betrokken medewerkers. Daarom doorlopen we dit traject zorgvuldig. Medewerkersbijeenkomsten hebben plaatsgevonden in juni 2022 en oktober 2022. In de periode februari-maart 2023 waren er inloopspreekuren door P&O. Op 21 maart 2023 heeft opnieuw een medewerkersbijeenkomst plaatsgevonden. Daar hebben het management, P&O en de directie de medewerkers geïnformeerd en vragen beantwoord. De ondernemingsraad OCW was bij deze bijeenkomst aanwezig. De vakbonden zijn tevens geïnformeerd over dit traject. Communicatie De afgelopen maanden is over de doorontwikkeling van de Haagse jeugd- en gezinshulp intensief gecommuniceerd met de betrokken partners in de stad (zie: paragraaf dialoogfase). Dit zal de komende periode worden voortgezet. Begin juli, als de gegunde partij of partijen bekend zijn, zal een bijeenkomst worden georganiseerd voor alle betrokken zorgorganisaties en professionals om met hen te spreken over de implementatiefase. In de periode daarna wordt intensief met organisaties, (ouders/verzorgers van) cliënten en inwoners gecommuniceerd over de aankomende verandering in de Haagse jeugdhulp. Implementatie De implementatiefase is cruciaal voor het slagen van de opdracht van de samenwerkingsverbanden. In het implementatieteam zullen gemeente én de samenwerkingsverbanden deelnemen.

Daarbij staat de doorlopende personele bezetting en zorgcontinuïteit voor de kinderen en gezinnen centraal, zoals hierboven beschreven. Zo kunnen aanbieders die geen onderdeel uitmaken van de gecontracteerde samenwerkingsverbanden de zorg tot 1 juli 2024 laten doorlopen. De implementatie is in de dialoogfase een belangrijk onderwerp van gesprek geweest. Het aanbieden van een implementatieplan is onderdeel van de uitvraag voor de gunning. Binnen de gemeentelijke organisatie wordt de implementatie op dit moment al voorbereid. Overigens vraagt de implementatie niet alleen een nieuwe manier van werken van de aanbieders. Ook vraagt dit anders werken van de gemeentelijke organisatie, bijvoorbeeld voor gezinsgericht werken, over de verschillende diensten heen. Dit zal bij de implementatie de volle aandacht hebben en betreft ook voor de gemeente een meerjarig ontwikkeltraject. Betrokkenheid samenwerkingspartners: participatie en betrokkenheid jongeren en ouders bij het vervolg Gedurende de dialoogfase is er betrokkenheid geweest vanuit JONG doet Mee! en de Regionale Oudersraad. Zowel in de overgangsfase naar de nieuwe situatie, waarbij het borgen van zorgcontinuïteit essentieel is, als in de doorontwikkeling van de jeugd- en gezinshulp (waarbij een leeren verbetercyclus wordt ingericht) is het van belang dat de stem van jongeren en ouders structureel geborgd wordt.

Zij zullen daarom bij de vervolgfasen van de doorontwikkeling van de jeugd- en gezinshulp betrokken blijven. Behalve de betrokkenheid van jongeren en ouders, blijven ook de samenwerkingspartners, zoals het onderwijs, de Gecertificeerde Instellingen, (huis)artsen en de H10 gemeenten, betrokken. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

6/6