RIS315210 Beantwoording SV Straf leegstand af

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

4 juli 2023

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden de heren Mekers en Thepass en mevrouw Faïd, luidend: ‘Straf leegstand af’

DSO/10533411 RIS315210

De raadsleden de heren Mekers en Thepass en mevrouw Faïd hebben op 6 april 2023 een brief met daarin vijf vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Recentelijk berichtte de gemeente Utrecht dat ze haar leegstandsverordening wil aanpassen om leegstand van woningen verder tegen te gaan in deze overspannen woningmarkt.1 In Utrecht staan 1500 woningen leeg, tijdens een wooncrisis. Middelen die er genoemd worden zijn een meldplicht, boetes en voordracht van een nieuwe huurder. Eerder heeft het Haagse college kenbaar gemaakt geen heil te zien in een leegstandsverordening (RIS292080, RIS177236 en RIS310538) of aangegeven hier niet genoeg budget of capaciteit voor te hebben (RIS311835). Echter, te constateren valt dat de huidige aanpak niet voldoende effectief blijkt en bovendien is er in het coalitieakkoord 2022-2026 en de Programmabegroting 2023-2026 ingezet op de uitbreiding van de capaciteit van de Haagse Pandbrigade (RIS313189 en RIS313463). 1.

Kan het college aangeven hoeveel woningen er in Den Haag op dit moment leegstaan?

De administratieve leegstand wordt jaarlijks gemonitord en gepubliceerd in Den Haag in cijfers. Administratieve leegstand houdt in dat op het adres van een woning geen bewoner is geregistreerd, er geen sprake is van intramurale bewoning, er geen geprivilegieerde woont en de woning niet in gebruik is als tweede woning met een eigenaar in het buitenland. Per 1 januari 2022 stonden 15.006 woningen administratief leeg. Dat is inclusief de woningen die korter dan een jaar leeg staan, ofwel frictieleegstand. Het gaat dan bijvoorbeeld om woningen die verbouwd worden of in de verkoop staan. Langer dan een jaar stonden 8280 woningen administratief leeg. 6412 woningen stonden langer dan twee jaar administratief leeg (bron: Den Haag in cijfers). Dit aantal wijkt af van de feitelijke leegstand, waarvoor verschillende oorzaken zijn. In de praktijk staan er minder woningen daadwerkelijk leeg. Een nadere toelichting hierop vindt u in de brief ‘Leegstand van woningen’ (RIS308563). De cijfers administratieve leegstand zijn vooral bruikbaar om een tendens te zien over een aantal jaren. In 2022 stonden er minder woningen leeg dan in 2021. In 2022 stonden er 15.006 woningen administratief leeg. In 2021 waren er dat 16.705. In de periode 2015-2022 zien we een daling van 7,2 procent naar 5,6 procent administratief leegstaande woningen.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10533411

2.

Hoeveel woningen hiervan staan er langer dan 6 maanden of zelfs langer dan een jaar leeg?

Het is niet mogelijk om de leegstandcijfers vanaf 6 maanden te geven. De gemeente maakt gebruik van bestanden die betrekking hebben op de situatie op 1 januari van een jaar. Hoe de situatie halverwege het jaar is, kunnen we daarom niet achterhalen. De gemeente kan wel jaarcijfers geven. Van de 15.006 woningen (zie antwoord op vraag 1) die administratief leegstonden per januari 2022 stonden er 8.280 langer dan een jaar administratief leeg. 3.

Kan het college aangeven of en hoe er in onze gemeente handhavend wordt opgetreden tegen leegstand van woningen?

Er wordt niet handhavend opgetreden tegen leegstand. Leegstand is in Den Haag geen overtreding (zie ook antwoord op vraag 4). Wel blijkt uit het toezicht en de handhaving van de Haagse Pandbrigade dat veel woningen die administratief leeg staan (in de Basisregistratie Personen) feitelijk in gebruik zijn. Al dan niet in vorm van een onrechtmatig gebruik zoals onvergunde kamerbewoning of logiesgebruik. Tegen die overtredingen wordt opgetreden. 4.

Is het college het met D66, GroenLinks en de Haagse Stadspartij eens dat het invoeren van een leegstandsverordening met meldplicht, sancties en het aandragen van huurders door de gemeente ook in Den Haag kan helpen bij het terugdringen van leegstand?

Het college is van mening dat er effectievere manieren zijn om leegstand terug te dringen. Zie ook: Vervolgvragen n.a.v. afdoening motie leegstand en verpaupering ReVa (RIS311835) en Afdoening motie ‘Leegstand en verpaupering ReVa (D66.3)’ (RIS310538). 5.

Is het college bereid zo’n leegstandsverordening naar Utrechts voorbeeld in Den Haag voor te stellen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke termijn

Op dit moment ziet het college niet direct het voordeel van het invoeren van een leegstandsverordening. De leegstandsverordening wordt gezien als een relatief zwaar middel, dat veel capaciteit vraagt voor de controle en handhaving. Gemeenten kunnen een leegstandverordening niet voor ‘achter de hand’ invoeren. Als een gemeenteregels stelt, dan zal zij die ook moeten uitvoeren. Bijvoorbeeld bij een handhavingsverzoek. Dat legt potentieel een groot beslag op de beschikbare (handhavings-)capaciteit. Zo moet het volgende georganiseerd worden bij het instellen van een leegstandsverordening: Meldingsloket voor leegstand Inrichten en beheren leegstandregister Controle op leegstand in de gebieden waarop de leegstandverordening van toepassing is Gesprekken voeren met eigenaren Onderzoeken gebruiksmogelijkheden Eventuele voordracht van huurders/gebruikers Om voordrachten te kunnen doen is het nodig om potentiële vragers in beeld te hebben: in vraagregister. Beschikkingen, sancties, procedures beroep en bezwaar Inrichten front office en back office: vragen van burgers, bedrijven moeten beantwoord worden. Zonder een leegstandsverordening zijn elementen hiervan uit te voeren, maar dan zijn er geen zware administratieve lasten voor de gemeente en eigenaren of een beslag op handhavingscapaciteit.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10533411

In de dagelijkse praktijk boekt de gemeente met de zachte hand - namelijk gesprekken voeren met eigenaren van leegstaand vastgoed en proactief potentiële gebruikers aandragen als zich een kans voordoet - sneller en effectiever resultaat. Onder meer omdat zo’n gesprek al meteen bij (aankomende) leegstand kan worden gevoerd. Deze werkwijze wordt momenteel actief in de pilot met de wooncoach in de Weimarstraat en omgeving toegepast. In kwartaal drie 2023 vindt een evaluatie plaats, waarna

de gemeenteraad geïnformeerd wordt over de resultaten. Daarnaast zijn in de afgelopen jaren op deze wijze veel leegstaande kantoorpanden omgezet naar woningen en hebben we in leegstaande panden en op braakliggende terreinen flexibele woonruimte gecreëerd, zoals voor de huisvesting van Oekraïners en voor uitstromers van zorginstellingen. Zie ook de brief ‘leegstand van woningen’(RIS308563) voor nadere toelichting op de aanpak. Daarnaast werkt het college aan een Haagse aanpak leegstand en tijdelijke invulling, waar andere instrumenten worden gepresenteerd, die de leegstand in Den Haag (zo effectief mogelijk) kunnen terugdringen en eigenaren kunnen stimuleren om hun locatie, wanneer deze leegstaat, tijdelijk in te vullen. Het college is voornemens om in september 2023 de aanpak leegstand te agenderen in de raad. Als voorloper daarop zijn we in Zuidwest van start gegaan met het project Tussentijd Zuidwest, waarin we samen met vier woningcorporaties en de Alliantie Zuidwest beschikbare ruimte benutten voor initiatieven met een meerwaarde voor het gebied. Wanneer de instrumenten uit de aanpak leegstand onvoldoende in staat blijken te zijn om de leegstand in Den Haag terug te dringen, kan het college het instellen van een leegstandsverordening (her)overwegen. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen