RIS315204 6e stand van zaken energiecrisis

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

001

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

BSD/10500117 RIS315204 Contactpersoon

Richard Post Dienst

Bestuursdienst Afdeling

Bestuursadvies, Strategie en Public Affairs Telefoonnummer Datum

14070

12 april 2023

E-mailadres

richard.post@denhaag.nl Onderwerp

6e stand van zaken energiecrisis

Inleiding In deze 6e raadsmededeling informeert het college u over de actuele stand van zaken met betrekking tot de energiecrisis. Net als bij de vorige raadsmededeling staan we stil bij de ontwikkelingen rondom de energieprijzen en -aanbod. Daarnaast geven wij u een actualisatie van de in de vorige raadsmededelingen aangekondigde in gang gezette acties en gaan we in op vragen en toezeggingen van de Raadscommissie Samenleving van 2 februari jl. Ontwikkeling energiecrisis Ontwikkeling gasprijs per m3 (okt 21-mrt 23) De dalende trend op de groothandelsmarkt heeft zich in februari en maart verder doorgezet. Door de milde winter en aanpassingen in gedrag is de vraag naar gas relatief laag gebleven. Dit zien we terug in de gasprijs; deze daalde recent tot het laagste prijspeil sinds augustus 2021.

Laatst bijgewerkt op: 20-03-20231

1

Energievergelijk.nl, https://www.energievergelijk.nl/energieprijzen/gasprijs

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10500117

Door het verminderde gasverbruik zijn de voorraden in Nederland en de rest van Europa nog steeds op het goede niveau. De huidige vulgraad is met 58,6% hoger dan verwacht voor deze periode.2 Met het oog op de komende maanden – wanneer de gasvoorraad weer zal moeten worden aangevuld – is dit positief nieuws. Voor consumenten is het sinds kort weer mogelijk om een vast energiecontract af te sluiten voor een langere periode (6 tot 12 maanden). Door de hoge- en sterk schommelende gasprijs op de groothandelsmarkt boden de energiemaatschappijen deze optie de afgelopen maanden niet aan. Nu kunnen consumenten weer meer voor zekerheid kiezen en – afhankelijk van de duur van het contract – de energietarieven voor de komende winter vastleggen. Impact Den Haag In januari is een tweede flitspeiling onder het Haagse Stadspanel uitgevoerd. Dit keer hebben 800 inwoners aan het onderzoek deelgenomen. In vergelijking met de uitkomsten van de flitspeiling in september 2022 zien we dat de groep panelleden die zich veel zorgen maakt over de gevolgen van de energiecrisis kleiner is geworden (40% versus 62%). Het merendeel van de zorgen gaat net als bij de eerdere meting over de financiën en de betaalbaarheid van energie.

Maatregelen die inwoners nemen zijn nog steeds vooral gericht op het terugdringen van het energieverbruik zoals het lager zetten van de thermostaat, minder douchen en het dragen van warme kleding. Het percentage panelleden dat binnen een jaar problemen verwacht te krijgen met het betalen van de vaste lasten is gedaald (14% versus 24%). Updates n.a.v. vorige raadsmededeling Energietoeslag Voor 2023 is een energietoeslag van € 1.300 beschikbaar waarbij rechthebbenden in december 2022 al een vooruitbetaling hebben gekregen van € 500. Wanneer de overige € 800 kan worden uitbetaald is afhankelijk van het rijk. De wetgeving voor de energietoeslag 2023 is tot op heden nog niet vastgesteld. Pas daarna kunnen wij aan de slag met de uitbetaling van de resterende € 800. In antwoorden op Kamervragen over het spoedig uitkeren van de energietoeslag 2023 gaf de minister aan ‘te streven naar het zo spoedig mogelijk in werking treden van de wet’.3 De verwachte invoering van de wet is juni 2023. Voor 2024 verkent het kabinet de mogelijkheid om een energietoeslag in te richten via het toeslagensysteem. Dit kan als een nieuw in te richten toeslag of als aansluiting op de huur- of zorgtoeslag.4 Dit laatste is de inzet van de gemeente, namelijk een regeling die direct door het rijk wordt uitgevoerd.

Of de regeling alleen zal afhangen van het inkomen, of ook wordt gekoppeld aan het energielabel van een woning of het energieverbruik van het huishouden, is vooralsnog niet bepaald. Vroegsignalering Het aantal meldingen van betalingsachterstanden was in januari ca. 3.200 en in februari ca. 3.100. Als gekeken wordt naar de maanden ervoor (oktober–december 2022), dan lijkt de dalende trend in het aantal meldingen zich voort te zetten.

2

Rijksoverheid, Update zekerheid levering gas - 17 maart 2023.

3

Ministerie van SZW, Beantwoording Kamervragen over het spoedig uitkeren van de energietoeslag 2023, 15 februari 2023.

4

Ministerie van Financiën, Kamerbrief verkenning instrumenten voor gerichte compensatie huishoudens kwetsbaar voor hoge

energieprijzen na 2023, 22 februari 2023.

2/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10500117

Naast alle genoemde lokale- en rijksmaatregelen die getroffen zijn in de voorgaande maanden, kan de daling van het aantal meldingen van de afgelopen 2 maanden ook samenhangen met het landelijk Tijdelijk Noodfonds. Dit is door de grote energieleveranciers, het rijk en een aantal maatschappelijke organisaties in het leven geroepen en biedt inwoners ondersteuning bij een hoge energierekening. Het betreft een aanvulling op de al bestaande voorzieningen zoals de energietoeslag, het prijsplafond en is een voorliggende voorziening voor de individuele bijzondere bijstand. Vanaf 7 februari jl. kan hier onder bepaalde voorwaarden een beroep op worden gedaan. Er gelden criteria voor het inkomen, samenstelling van het huishouden en de hoogte van de energierekening. Vervolgens wordt het deel van de maandelijkse energierekening dat meer is dan 10 tot 13 procent van het (gezamenlijk) bruto-inkomen van het huishouden in de periode van oktober 2022 tot en met maart 2023 vanuit het Noodfonds betaalt. Vrijwilligers, servicepunten en de Helpdesk Geldzaken begeleiden mensen die ondersteuning nodig hebben bij de aanvraag. Wij hebben vernomen dat op dit moment landelijk ca. 15.000-20.000 mensen via dit Noodfonds financiële ondersteuning hebben gekregen.

Mochten inwoners ondanks de bestaande voorzieningen en het Noodfonds nog problemen hebben met de energierekening, dan kan een aanvraag worden ingediend bij Sociale Fondsen Den Haag (SFDH). De eenmalige financiële hulp vanuit SFDH is bedoeld voor diegene die in acute financiële nood verkeert en die geen beroep (meer) kan doen op andere hulp of voorliggende voorzieningen. Energie bespaaracties, hulp bij geldzaken en bewonersbijeenkomsten De afgelopen maanden hebben we samen met de stad voor bewoners door de gehele stad bijeenkomsten georganiseerd die hen helpt om gas te besparen en hulp biedt bij geldzaken. Er zijn rond de 65 bijeenkomsten geweest met meer dan 2.000 deelnemers. Vanaf januari hebben we ons specifiek op Laak, Transvaal, Schilderswijk en Escamp gericht om bewoners daar extra te ondersteunen. Door de dalende gasprijs en het aflopen van het stookseizoen stoppen we per 1 april met de bewonersbijeenkomsten in deze vorm. We zullen in de herfst opnieuw starten met een nieuwe ronde. Om zoveel mogelijk corporatiehuurders met energiearmoede te helpen, breiden we samen met de corporaties het bespaarteam uit. Het bespaarteam brengt bij corporatiehuurders energiebesparende materialen aan, zoals kozijnfolie, waterbesparende douchekoppen, tochtstrips, ledlampen etc.

We zullen eerst met een aantal pilots een nieuwe werkwijze uitproberen, om vervolgens de beste werkwijze in de aankomende winter grootschalig in te voeren. In een separate commissiebrief (RIS314854) hebben wij u geïnformeerd over de verschillende energiebesparende diensten die wij aanbieden voor huurders en woningeigenaren en in welke wijken hier gebruik van is gemaakt. Er is gekeken naar diensten waar inwoners relatief makkelijk gebruik van kunnen maken en die weinig kosten, namelijk de direct bespaaractie, goedkoper je huis verwarmen, energiescans en de SlimWonen App. In de commissie Samenleving van 2 februari jl. is toegezegd terug te komen op een mogelijke toename van schimmelvorming in woningen. Vanuit de corporaties komen signalen dat het aantal corporatiehuurders dat zorgen heeft rond schimmel toeneemt. Bij de corporaties zijn aanpakken opgezet om in te gaan op de zorgen van huurders. Bij de vocht- en schimmelexpert en de GGD is daarentegen geen toename te zien. De evaluatie van de vocht- en schimmelexpert is toegevoegd als bijlage 2 bij de commissiebrief over de schouw (RIS314780).

3/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10500117

Energiecampagne Ook is in dezelfde commissie toegezegd terug te komen op de wijze waarop communicatiemateriaal rondom energiebesparing wordt getoetst. Communicatiemateriaal ten aanzien van de energiecrisis wordt opgesteld in afstemming met diverse partijen, zoals stadsdelen, uitvoerders die in contact staan met bewoners en welzijnspartijen. Ook toetst het Stadspanel de communicatie uitingen. Via het eerdergenoemde Stadspanelonderzoek verkregen we inzicht in de waardering van de campagne. Aan de hand van de resultaten van het Stadspanel hebben we gefocust op het concretiseren van energiebesparende maatregelen, met het zwaartepunt op het verlagen van de energierekening van mensen, en op het ontwikkelen van extra beelden met meer diversiteit. Zo adverteerde onder andere Omroep West over energie besparen met radiatorfolie en ledlampen. Dit zorgde voor veel bezoeken aan de gemeentelijke website in die specifieke weken. MKB Op 21 maart stelde het rijk de TEK-regeling5 open. Na diverse aanpassingen lijkt deze nu goed toegankelijk te zijn voor het (Haagse) MKB. Via onze gemeentelijke communicatiekanalen attendeerde wij de ondernemers hierop. Zo kunnen bedrijven tijdig voorbereidingen treffen om hun subsidieaanvraag in te dienen. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) streeft ernaar binnen 8 weken een besluit te nemen.

Na een positieve beslissing wordt meteen een voorschot van 50% verstrekt van de voorlopig berekende subsidie. Sinds januari 2023 kunnen ondernemers ook bij de gemeente subsidie aanvragen voor de isolatie van bedrijfspanden (RIS314018). Er zijn tot op heden 5 aanvragen bij ons binnen gekomen. In de komende periode wordt de communicatie-inzet verder uitgerold via de gemeentelijke informatiekanalen, het Ondernemersportaal, de Bedrijfscontactfunctionarissen en via de partners in de stad (brancheorganisaties, BIZ-zen, bedrijventerreinen en KHN). Overige maatregelen rondom verduurzaming van het MKB lopen door. In de eerste twee maanden van 2023 zijn er 11 energiescans afgenomen. Met de leverancier die deze scans aan ondernemers aanbiedt zijn hernieuwde afspraken gemaakt, waardoor de verwachting is dat het gebruik de komende maanden weer gaat toenemen. Haagse horecaondernemers kunnen gebruik maken van de inkoopkorting die we aanbieden als zij overstappen op energiezuinige warmtekussens. Er zijn 15 horecaondernemers die definitief warmtekussens hebben aangeschaft, waarvan 12 ook de maximale inkoopkorting van € 2.500 hebben gebruikt. Met 11 horecaondernemers is de leverancier nog in gesprek. Er zijn geen signalen binnengekomen bij de gemeente dat er veel bedrijven in grote problemen komen als gevolg van de energiecrisis en inflatie.

Sinds oktober neemt landelijk het aantal faillissementen fors toe. In Den Haag is sprake van een beperkte stijging; echter zijn de cijfers nog steeds historisch laag. Economen verwachten voor 2023 wel een stijging naar de niveaus van voor corona vanwege het stoppen van de coronasteunpakketten van de overheid. Landelijke regelingen ter ondersteuning van maatschappelijke organisaties In eerdere Raadsmededelingen hebben we de verschillende door het rijk aangekondigde steunmaatregelen voor maatschappelijke instellingen genoemd. De uitwerking van deze regelingen is op dit moment nog grotendeels onduidelijk. Hieronder volgt een korte actualisatie.

5

Tegemoetkoming Energiekosten energie-intensief mkb (TEK).

4/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10500117

OCW-bekostigde instellingen Vanaf voorjaar 2023 is jaarlijks ongeveer € 400 miljoen beschikbaar voor instellingen in cultuur, wetenschap, media en onderwijs die worden bekostigd door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). In het voorjaar van 2023 stelt het ministerie van OCW vast hoe hoog de compensatie is. Hoe het geld precies verdeeld gaat worden, wordt momenteel nog onderzocht. Instellingen krijgen het grootste deel via de jaarlijkse ophoging voor gestegen lonen en prijzen en hoeven hier dus niets voor te doen. Noodvoorziening voor amateursportverenigingen Het kabinet werkt momenteel nog een rekening uit voor amateursportverenigingen die geen gebruik kunnen maken van de TEK-regeling maar wel in de problemen komen door de hoge energieprijzen. Het kabinet heeft hier € 6 miljoen voor vrijgemaakt. De noodvoorziening voor amateursportverenigingen is waarschijnlijk vanaf het tweede kwartaal van 2023 beschikbaar. Zwembaden Het kabinet stelde € 207 miljoen beschikbaar om de openbare zwembaden te ondersteunen. Over het jaar 2022 kan 70% van de meerkosten worden gecompenseerd. Over het eerste kwartaal van 2023 is dat 60% van de meerkosten, dit percentage loopt per kwartaal met 10%-punt af tot 30% van de meerkosten in het vierde kwartaal van 2023.

De verdere voorwaarden, zoals de berekening van meerkosten en de best passende aanvraagperiode(n), worden nog verder uitgewerkt in samenwerking met de exploitanten en gemeenten. 300 miljoen voor compensatie hoge kosten gemeenten In de najaarsnota meldde het rijk dat gemeenten vanaf 2023 structureel extra middelen ter compensatie van de hoge inflatie kunnen verwachten. Bij deze prijsbijstelling gaat het jaarlijks in totaal om zo’n € 300 miljoen voor de periode 2023-2025 en voor 2026 en 2027 loopt dat bedrag naar verwachting op tot ca. € 400 miljoen. In de Voorjaarsnota 2023 zal de precieze extra prijsbijstelling over 2022 worden vastgesteld. Maatschappelijke organisaties Onderwijsorganisaties Vooralsnog hebben we geen signalen ontvangen dat schoolbesturen door energiekosten in de financiële problemen komen. We schatten in dat met de beoogde extra prijscorrectie op middelen voor personele en materiële instandhouding vanuit het rijk de financiële impact voor schoolbesturen voor de korte termijn redelijk beperkt blijft. Sportorganisaties Hoewel veel sportverenigingen last hebben van gestegen energieprijzen, lukt het de meeste verenigingen om de gestegen lasten in de eigen begroting (met gebruik van de rijksregelingen) en/of gewijzigde bedrijfsvoering (minder energieverbruik) op te vangen. Dit toont wederom de veerkracht van de Haagse sportverenigingen.

Een handvol sportverenigingen heeft wel aangegeven dat gemeentelijke ondersteuning op korte termijn nodig is. Voor deze clubs komen de rijksregelingen te laat. Met deze verenigingen zijn we in gesprek. Ze kunnen gebruik maken van uitstel van betaling van de gemeentelijke huur. Dat geeft de meeste verenigingen genoeg lucht om de openstelling van de rijksregelingen te overbruggen. Mocht dit niet volstaan, dan bekijken we per vereniging wat aanvullend nodig is. We willen voorkomen dat sportverenigingen door de energiecrisis omvallen.

5/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10500117

Daarnaast blijven we fors inzetten op het verder verduurzamen van verenigingsaccommodaties. Dat doen we o.a. met IAS-subsidie (60% subsidie voor het treffen van energiebesparende maatregelen, aan te vullen met 30% BOSA-subsidie van het rijk), gratis energiescans en begeleiding in het gehele proces van verduurzamen. Cultuurorganisaties De uitwerking van de energiecrisis varieert sterk van organisatie tot organisatie, vanwege verschillende contractvormen en de mate waarin energie benodigd is voor de activiteiten van de organisatie. De meeste organisaties kunnen financiële tegenvallers vooralsnog binnen de eigen begroting oplossen. Een aantal culturele organisaties verkeert echter in de problemen. Het gaat bij deze organisaties vaak om een combinatie van factoren, waarbij energie één van de componenten is. Met deze organisaties werken wij maatwerkoplossingen uit. De duurzaamheidskring voor de culturele sector wordt momenteel, vanwege belangstelling uit de sector, weer nieuw leven ingeblazen. In de Haagse duurzaamheidskringen worden kennis, praktijkvoorbeelden en tips gedeeld over energiebesparing en verduurzaming van hun bedrijfsvoering. Sociale basis Op dit moment hebben we nog in beperkte mate zicht op de impact van inflatie en stijgende energielasten op maatschappelijke organisaties en het welzijnsveld.

Er komen wel al enkele signalen binnen dat maatschappelijke organisaties in de problemen dreigen te geraken of al zijn. Eén organisatie heeft nu financiële problemen. We zijn in gesprek met deze partij over mogelijke oplossingen. Voor twee organisaties geldt dat zij zich in een risicovolle situatie bevinden. Met hen zijn we in gesprek over oplossingen voor de lange termijn en mogelijkheden tot verduurzaming. Ook constateren we dat de budgetten voor subsidieaanvragen als gevolg van de hogere energielasten en inflatie in het algemeen hoger zijn dan voorheen. Met de maatschappelijke organisaties en welzijnsveld wordt de komende tijd geïnventariseerd wat de impact is en welke effecten dit heeft voor de activiteiten die worden ontplooid. Zodra de effecten (meer) duidelijk zijn worden deze meegenomen in de impactanalyse, met als uitgangspunt negatieve impact op programma’s en activiteiten van deze organisaties zoveel mogelijk te voorkomen. Wmo en maatschappelijke opvang Wij houden via Contract- en Relatiemanagement (CRM) een vinger aan de pols. Ook monitoren wij de gevolgen van de energiecrisis bij de 85 MWA-aanbieders. Wanneer uit de gesprekken blijkt dat op aanbiedersniveau sprake is van een verslechtering van de financiële positie waardoor een acute noodsituatie dreigt, dan zoeken wij samen met de aanbieder naar een oplossing. Dit is altijd maatwerk.

We hebben op dit moment geen crisissignalen ontvangen. De belangrijkste ervaringen en indrukken worden vastgelegd zodat steeds op ieder moment inzichtelijk is wat bij wie speelt. Er wordt actief gecommuniceerd over de energiecrisis via informatiebrieven, de klankbordgroep Wonen en het directeurenoverleg BW/MO. De bestaande duurzaamheidskring zorg krijgt een nieuwe impuls om de verduurzaming in de zorgsector te stimuleren. Religieuze instellingen Zoals aangekondigd in de vorige raadsmededeling (RIS314459), wordt de duurzaamheidskring Religieuze Instellingen nieuw leven ingeblazen na een aantal jaren afwezigheid. Op 25 april vindt een eerste verkennende bijeenkomst plaats in het Nutshuis. Alle religieuze instellingen worden hiervoor uitgenodigd.

6/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10500117

Gemeentelijke organisatie Den Haag als werkgever Het aantal loonbeslagen en het beroep op financiële hulp door medewerkers wordt nog steeds maandelijks gemonitord. In het aantal loonbeslagen is geen significante wijziging of toename te zien. Het aantal medewerkers dat zich gemeld heeft voor hulp bij de financiën is wel toegenomen. Op dit moment hebben 25 medewerkers zich gemeld voor financiële hulpverlening, als gevolg van de energiecrisis. Dit vraagt de komende periode extra inzet vanuit Bedrijfsmaatschappelijk Werk. Energiebesparing gemeentelijke panden Er is intensief ingezet op het verlagen van de temperatuur in de gemeentelijke panden naar 19 graden. Ook wordt sinds 1 maart de verlichting in gemeentelijke panden structureel uitgezet. Per locatie zijn de kloktijden, de tijden waarop het licht aan en uit gaat, aangepast aan de hand van een inventarisatie van de gebruikstijden. Zo houden we rekening met verschillende werktijden per gebouw. Ook is er een nieuw energiemanagementsysteem in gebruik genomen, waarmee de komende periode gewerkt wordt aan het monitoren van het gemeentelijk gasverbruik. Energiebesparing openbare verlichting De openbare verlichting in de stad is de grootste energieverbruiker van de gemeentelijke organisatie en er zijn goede mogelijkheden om hierop te besparen.

Daarom was reeds een versnelling van het verduurzamen van de openbare verlichting aangekondigd. In 2022 zijn circa 4.800 armaturen uitgerust met duurzame ledverlichting. Dit is bijna een verdubbeling ten opzichte van andere jaren. Hiermee is in totaal circa 34% van de openbare verlichting voorzien van energiezuinige ledverlichting. In het kader van de energiecrisis zijn aanvullende maatregelen genomen: het terug dimmen van ruim 4000 lichtpunten tussen 23.00 en 06.00 uur, het tijdelijk beperken van op afstand aanstuurbare sfeerverlichting tot het tijdsslot 16:00-23:00 en het stapsgewijs dimmen van de openbare verlichting in de Victory Boogie Woogietunnel. Ook is in 2022 als aanvullende verduurzamingsmaatregel gestart met het versneld vervangen van conventionele lichtbronnen door led-lichtbronnen. Ondanks deze extra besparingsmaatregelen zorgen stijgende elektriciteitskosten voor een verdrievoudiging van de energiekosten voor openbare verlichting in 2023. Hierdoor ontstaat een financieel knelpunt van €3,0 mln. Financiële impactanalyse energie en stijgende inflatie In het jaar 2022 kregen veel inwoners van Den Haag te maken met stijgende prijzen voor energie en levensonderhoud. Er is sprake van een historisch hoge inflatie van meer dan tien procent, die voor een groot deel is toe te schrijven aan de sterk gestegen energieprijzen (gas en stroom).

We zien dat deze situatie onzekerheid oplevert omdat mensen, maatschappelijke instellingen en bedrijven zich zorgen maken of de prijzen blijven stijgen en of ze hun energie- of andere rekeningen nog kunnen betalen. Ook de gemeente zelf wordt geconfronteerd met stijgende prijzen voor energie, inkoop van goederen en diensten en investeringsuitgaven. Het college herkent en erkent deze zorgen. Energie is een basisbehoefte en moet voor iedereen beschikbaar en betaalbaar zijn. En blijven. Samen met het Rijk willen we compensatie voor de stijgende energieprijzen en kosten voor het levensonderhoud vormgeven. Idealiter wordt deze compensatie zo specifiek mogelijk ingezet, zodat het enkel terecht komt bij diegenen die daadwerkelijk de compensatie nodig hebben. Dit is echter mede vanwege de grote verschillen in de gevolgen voor specifieke organisaties en huishoudens niet eenvoudig. We zien bijvoorbeeld dat de impact van de energie/inflatiecrisis verschilt per inkomenscategorie, de mate waarin een huis/gebouw is geïsoleerd of in welke sector een instelling of bedrijf actief is. Ook rijksmaatregelen, loonstijgingen of de looptijd van afgesloten contracten hebben invloed op de mate waarin men geraakt worden.

7/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10500117

Veel gevolgen van de stijgende prijzen zijn bovendien nog niet zichtbaar omdat gevolgen pas gedurende het jaar concreet worden. Ook is nog niet zeker of deze gevolgen eenmalig of structureel zullen zijn. Dit alles maakt dat het zeer moeilijk is om in deze fase al algemene uitspraken te doen of conclusies te trekken. We zien ook dat door de rijksmaatregelen, de inspanningen van de gemeente en de weerbaarbaarheid van de samenleving, veel kan worden opgevangen. Om de gevolgen goed in kaart te brengen, is het dan ook niet alleen nodig om in kaart te brengen waar de knelpunten precies zitten en welke daarvan door rijksmaatregelen worden ondervangen, maar is het eveneens noodzakelijk te weten welke compensatie de gemeente zelf van het Rijk ontvangt. Diverse rijksmaatregelen worden op dit moment nog nader uitgewerkt. Het Rijk informeert gemeenten hierover bij de voorjaarsnota. De exacte vertaling van de voorjaarnota wordt in de meicirculaire bekend. Dan is duidelijk hoeveel extra compensatie de gemeente zelf ontvangt. Op basis van de huidige inzichten zijn aanvullende maatregelen nodig voor het opvangen van de effecten van de energie- en inflatiecrisis. Echter, uit de gesprekken met onder meer de maatschappelijke instellingen komt het college tot de conclusie dat het verantwoord is om besluitvorming daarover bij de verdere begrotingsvoorbereiding te betrekken.

Vanwege de vele onzekerheden vindt het college het op dit moment verstandiger om de uitkomsten van de verschillende rijksmaatregelen af te wachten en besluitvorming over het energie- en inflatiefonds in de integrale afwegingen bij de begrotingsvoorbereiding te betrekken. Buffer stijging energieprijzen en excessieve inflatie Het kan natuurlijk voorkomen dat onverhoopt een nood optreedt waarover terstond besloten dient te worden. Naast de tegemoetkomingen vanuit het Rijk heeft ook de gemeente Den Haag daarom aanvullende middelen ter beschikking gesteld om de effecten van duurdere energie en excessieve inflatie te dempen. De gemeenteraad heeft bij de Uitvoeringsnota 2022 een buffer van € 25 miljoen ingesteld om de impact van de snel stijgende energieprijzen en overige excessieve inflatie incidenteel te verzachten. Deze reserve kent het karakter van een noodfonds: bedoeld voor hulpvragen met een grote urgentie en intensiteit, en als last resort voor als de extra kosten die niet uit de eigen begroting of extra financiële ondersteuning vanuit derden (met name het Rijk) kunnen worden opgevangen. De inzet van de buffer is gebonden aan spelregels: • Het noodfonds kan enkel worden ingezet bij onontkoombare maatregelen of aantoonbare tekorten die het gevolg zijn van stijgende energieprijzen dan wel daaraan gerelateerde inflatie; • Het noodfonds kent een tijdelijk karakter.

Bijdragen zijn enkel voor effecten in 2023; • Het noodfonds is bedoeld voor (eenmalige) hulpvragen met een grote urgentie en intensiteit; • Het betreffende nadeel is daadwerkelijk opgetreden (of gaat daadwerkelijk optreden); • Er kan alleen aanspraak worden gedaan op het fonds als rijksvergoedingen of andere dekking (zoals indexering) niet beschikbaar komt; • Het noodfonds dient als last resort als de extra kosten niet (geheel) uit het eigen beleidsprogramma kunnen worden opgevangen. Het college doet als onderdeel van de (actualisatie van) de begroting een voorstel aan de gemeenteraad voor de inzet van de buffer. Als zich een acute nood voordoet en deze nood voldoet aan de genoemde criteria dan kan het college tussentijds een besluit nemen. Het uitgangspunt daarbij is dat de noden in die gevallen eerst binnen de programma’s worden opgelost. Als blijkt dat dit niet mogelijk is, kan een beroep op de buffer worden gedaan. Met deze werkwijze voorkomt de gemeenten dat noden tussen de wal en het schip terechtkomen en mogelijk waardevolle voorzieningen voor de stad verloren gaan. Deze spelregels zijn vergelijkbaar met de werkwijze rondom de coronabuffer en hebben daar hun waarde bewezen.

8/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10500117

Vervolgstappen Met de voorjaarsnota informeert het college de gemeenteraad over de extra rijksmiddelen voor het opvangen van de prijsstijgingen. In de verdere begrotingsvoorbereiding worden de noden verder in beeld gebracht evenals de middelen die beschikbaar zijn voor het oplossen daarvan. De uitkomst van de afweging legt het college als onderdeel van de (actualisatie van) de begroting aan de gemeenteraad voor. Tot slot Deze 6e raadsmededeling zal voorlopig de laatste in de reeks periodieke updates over de energiecrisis zijn. Met het begin van de lente breekt een andere fase aan. Een fase waarin de focus verschuift van een crisisaanpak naar de lange(re) termijn en de voorbereidingen die we kunnen treffen voor de winter van 2023/2024. Want hoewel de warmere maanden iedereen in onze stad hopelijk wat meer ademruimte geeft, staat ons nog altijd genoeg te doen. Veel bewoners, bedrijven en instellingen in Den Haag hebben het op dit moment nog steeds moeilijk door de hoge kosten voor energie. Daarnaast zijn er voldoende signalen dat de onzekerheid rondom energie(prijzen) niet snel voorbij zal gaan. Daarom zullen we gezamenlijk de komende maanden goed moeten benutten om onszelf voor te bereiden op een volgende winter. Om dit in goede banen te leiden, is er een integrale ambtelijke werkgroep opgericht die de taken van de crisisorganisatie overneemt.

In de werkgroep nemen vertegenwoordigers van de verschillende diensten deel, die gezamenlijk de scenario’s en plannen uitwerken. U wordt voor de zomer geïnformeerd over de vervolgstappen. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

9/9