RIS315146 Bijlage 2 Participatieverslagen Ontwikkelstrategie Mercuriuskwartier (1)

PARTICIPATIEVERSLAG 1 ONTWIKKELSTRATEGIE BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

versie: 12 april 2022

d.d. 23 februari 2022

INLEIDING Voor u ligt het verslag van de eerste participatiebijeenkomst voor de ontwikkelstrategie Begraafplaats- en Spoorboogzone in de Binckhorst die is gehouden op dinsdagavond 23 februari 2022 in de Caballerofabriek. Op de avond namen circa 50 belanghebbenden (ondernemers, eigenaren en ontwikkelaars) deel. Vanuit de organisatie zijn Ricardo Buitinga (host en presentatie), gemeente Den Haag en SITE-UD vertegenwoordigd. De gemeente Den Haag heeft SITE-UD ingeschakeld om dit jaar een ontwikkelstrategie voor de Begraafplaats- en Spoorboogzone op te

Binckhorstlaan

stellen. SITE-UD heeft in samenwerking met de gemeente hiervoor een Mercuriusweg

participatietraject ingericht. Voor het doorrekenen van de financiële haalbaarheid is Fakton Consultancy aangehaakt.

Wegastraat

Supernovaweg

Tijdens deze eerste bijeenkomst presenteerden we de ambities van de gemeente voor dit gebied, waarom we een ontwikkelstrategie maken en

Zonweg

het proces dat we hierbij volgen. Daarnaast was het doel van deze eerste bijeenkomst vooral gericht op het ophalen van wensen, zorgen, ideeën en Noorderkroonstraat

verhalen. In dit verslag vindt u onze bevindingen. De gemeente Den Haag en SITE-UD kijken terug op een vruchtbare en inspirerende avond. Aan de hand van deze bevindingen gaan wij aan de slag met de inbreng die de basis vormen voor verschillende

Het is geweldig dat zoveel mensen en organisaties zich met de Binckhorst verbonden voelen en zich ervoor willen inzetten.

ontwikkelmodellen. We kijken er naar uit om u in de volgende bijeenkomst in mei mee te nemen in onze voortgang van de ontwikkelstrategie. In deze bijeenkomst leggen we de verschillende ontwikkelmodellen voor om vervolgens naar een voorkeursvariant toe te werken.

Binckhorst werkt! Gemeente Den Haag

2

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

SITE-UD

Fakton Consultancy

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

3

HET PROJECTGEBIED

Primair projectgebied bedrijven (gearceerd)

St. Barbara Begraafplaats

Kop Groene Long van Laak

4

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

5

Stap 1: Analyse en organisatie 1. Hoe zit het gebied in elkaar? • Eigendom, bedrijven, ruimtelijke kenmerken 2. Wat loopt er in het gebied? • Kaders, ambities en projecten 3. Wat speelt er bij de belanghebbenden? (Participatie 1) • Onderwerp van gesprek deze avond

DE ONTWIKKELSTRATEGIE De Binckhorst is momenteel een gebied met een aantrekkelijk werkmilieu, maar zal de komende jaren ook gaan veranderen. Werken en ondernemen spelen een grote rol als onderdeel van één van de vier de pijlers: Binckhorst als economische factor van betekenis voor de stad. Tegelijkertijd is de Binckhorst ook aangewezen als verdichtingslocatie voor Den Haag en daarmee een potentiële toplocatie voor een gemengd stedelijk woon-, werk- en leefgebied voor nieuwe inwoners en behoud van bedrijvigheid. De Begraafplaats en Spoorboogzone is het rauwe, authentieke randje van de Binckhorst waar voornamelijk gewerkt wordt, iets wat de gemeente in de nabije toekomst wil versterken. Daarom wil de gemeente Den Haag voor het gebied Begraafplaats- en Spoorboogzone een ontwikkelstrategie

Stap 2: Opstellen ontwikkelmodellen 1. Ontwikkelen c.a. 4 ontwikkelmodellen 2. Beoordeling en optimalisatie • Mede vanuit input van vanavond 3. Reflecteren op ontwikkelmodellen (Participatie 2) 4. Ontwikkelen voorkeursmodellen 5. Reflecteren op voorkeursmodellen (Participatie 3)

maken. Deze ontwikkelstrategie is een vervolg op Made In Den Haag en heeft als doel het maken van een concreet actieplan om midden- en kleinbedrijven (MKB) en maakindustrie in het gebied te behouden en te versterken. Met de ontwikkelstrategie krijgen we antwoord op diverse vragen: Wat betekent primaat werken voor het vestigingsklimaat? Hoe kan het gebied ontwikkeld worden? Wat is financieel, ruimtelijk en technisch noodzakelijk en/of mogelijk? Deze vragen kan de gemeente niet alleen beantwoorden. Samenwerking is complex, maar cruciaal. En dat zal vanzelfsprekend niet van zelf gaan: een gezamenlijke strategie en bijbehorende keuzes zijn nodig. De ontwikkelstrategie wordt alleen een succes als we deze samen met de mensen en bedrijven in het gebied opstellen.

Stap 3: Strategische keuzes 1. Keuzes maken betreffende: • • • • • •

Programma: Omvang en karakter Fysiek: Openbare ruimte, spelregels voor vastgoed Investeringsagenda Mogelijkheden voor bekostiging Globale fasering Handelingsperspectief bedrijven

2. Bestuurlijke besluitvorming 3. Delen ontwikkelstrategie als koers (Participatie 4)

De belangrijkste aanleiding voor het opstellen van een ontwikkelstategie is dat ontwikkelingen in de afgelopen periode hebben laten zien, dat het bereiken van de programmatische en ruimtelijke kwalitatieve ambities van de gemeente tezamen met ambities en wensen van ondernemers en eigenaren onmogelijk is zonder sterkere sturing en daarvoor relevante instrumenten. Er is een sterke behoefte vanuit beleid, ondernemers en eigenaren aan regie in het ontwikkelproces. Ook is het duidelijk geworden dat specifieke kansen, ambities en knelpunten van de verschillende deelgebieden naar specifieke benaderingen vragen. Dat moet natuurlijk wel zonder de Binckhorst als geheel, de algehele ambities, overkoepelende structuren en kwaliteiten uit het oog te verliezen.

6

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

7

DE BIJEENKOMST (23 FEBRUARI 2022) Na een plenair welkom van programmadirecteur Hettie Verheijen werd uitgelegd wat het doel van deze avond is. In de introductie werd de organisatiestructuur besproken en zijn de betrokken leden van het projectteam vanuit SITE-UD en de gemeente Den Haag aan de aanwezigen voorgesteld. Er volgde een presentatie van SITE-UD waarin zij het traject en het proces van de ontwikkelstrategie (het hoe, wat en waarom) en de ambities die de gemeente heeft beschreven. Het plenaire deel werd afgesloten met een greep uit de dilemma’s die aan de orde zijn in de Begraafplaats- en

“In hoeverre is bedrijfsruimte te stapelen?”

Spoorboogzone. Daarna werd het tijd om aan tafel te gaan! De avond werd voortgezet aan verschillende deeltafels waar het de opdracht was om wensen, zorgen, ideeën en verhalen op te halen in een tweetal gespreksrondes. De verschillende tafels werden geleid door de gespreksleiders vanuit het projectteam, terwijl deelnemers van een tafel tussentijds werden gewisseld. Per ronde werden per tafel de belangrijkste punten plenair teruggekoppeld aan de andere aanwezigen, waarbij er ruimte was voor verdiepende discussies en vragen. In de eerste gespreksronde kwamen de volgende vragen aan bod: 1. Wat vindt u belangrijk voor de toekomst van de Begraafplaats-en

“In hoeverre zijn bedrijvigheid en wonen te mengen?”

Spoorboogzone? 2. Waar zitten uw zorgen? In de tweede gespreksronde kwamen de volgende vragen aan bod: 1. Wat vindt u van de belangen van anderen aan uw tafel? 2. Zit er gedeeld belang in? Is samenwerking hierbij wenselijk? 3. Wat moet sowieso terugkomen in de te ontwikkelen modellen? De avond werd afgesloten door Saskia Bruines (wethouder Economie) die gedurende de avond aanwezig was en met verschillende belanghebbenden heeft gesproken over hun wensen en zorgen. Op de volgende pagina´s vindt u een overzicht van de inbreng die aan de verschillende gesprekstafels is opgehaald. De gemeente,

“Hoe ga je om met de openbare ruimte?”

SITE-UD en Fakton gebruiken deze inbreng als input in de uitwerking van de verschillende ontwikkelmodellen voor het gebied. Tijdens de tweede participatiebijeenkomst in mei komen wij terug met deze ontwikkelmodellen.

8

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

9

“Wat vindt u belangrijk voor de toekomst van de B&S zone” 1. We willen graag duidelijkheid vanuit een betrouwbare gemeente zodat we weten waar we aan toe zijn en wat ons perspectief is. • • •

Definiëren wat voor soort bedrijvigheid en op welk niveau de gemeente dit voor ogen heeft Duidelijkheid geven over wonen (nabij werken) Gemeente als betrouwbare partner

2. We staan open om collectiviteit te verkennen in het gebied • • • •

Openbare industriële werkplaats Gedeelde bedrijfsvoorzieningen zoals kantoor/administratieve werkplekken, logistiek, opslag en/of receptie Gedeelde mobiliteitsvoorzieningen zoals een mobiliteitshub, parkeerplaatsen en/of dubbel gebruik Faciliteren van een “Planpuzzel” en/of een platform

3. We zien clusteren en zonering als kans • • •

Concentratie van overlast Duurzaamheid Kleine makers, leerbedrijven, creatief stapelen

4. We willen graag het stapelen van functies onderzoeken

“Leg de puzzel vanuit

bestaand ondernemerschap en ambities van zittende ondernemers!

“ Laat de ondernemers samenwerken

10

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

“ De gemeente houdt zich niet aan de afspraken

“ Loslaten zorgt niet per definitie voor goed stuk stad

• • •

Onderzoek doen naar interessante nieuwe typologieën Bereikbaarheid op begane grond Welwillendheid om iets op te offeren en/of collectief te doen

5. We behouden graag het karakter en de eigenschappen van de Binckhorst • • •

Openbare ruimte Beeldbepalende bedrijven Bereikbaarheid

6. We hebben enige sturing van de gemeente nodig om te ontwikkelen • • • • •

Wonen als middel Binckhorst te duur voor grotere units, cross financiering nodig? Geregisseerde menging Opknippen deelgebieden: Spoorboogzone bedrijven, Begraafplaatszone mix Integraal richten op het gebied in plaats van op losse projecten en kavels

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

11

“Waar zitten uw zorgen?”

1. Hoe krijgen wij duidelijkheid, zekerheid en transparantie? • •

Begrijpbare en transparante keuzes in samenspraak Heldere communicatie

2. Blijft er genoeg betaalbare bedrijfsruimte? • •

Aflopende (huur)contracten Aandacht voor type handelsbedrijven (400-600 m2 - 2500 m2)

3. Kunnen wij een gelijkwaardige behandeling verwachten? • •

Geconstateerd wordt dat de gemeente een aantal keer eigen belangen heeft bediend (politie, HTM) Transparantie: gelijke kansen/info/toegang tot het proces

4. Hoe wordt er aandacht besteed aan parkeren & bereikbaarheid • •

Logistiek: Auto, busjes, parkeren en ontsluiting zijn een randvoorwaarde Hoe wordt er om gegaan met ontsluiting over mijn grond?

5. Hoe zien we het realisme van de gemeente terug waarin onze vraag en de behoeften begrepen worden? • • •

“ Ruimtebehoevende bedrijven worden weggejaagd

“ Een hogere huur is het einde van mijn bedrijf

Blijf realistisch en snap wat de vraag is Is er een markt voor gestapelde bedrijvigheid? Rekening houden met zittende bedrijven (type, m2s, hoogtes, € à uitvraag?)

6. Hoe wordt vroege en/of onnodige sloop voorkomen?

“ Ik wil investeren,

maar ik kan zo niet

“ Klopt de programma

ambitie met de economische realiteit? 12

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

13

Gedeelde belangen

1. Duidelijkheid • •

Kunnen wij blijven ondernemen? Hoe landt de nieuwe hoogwaardig openbaar vervoer verbinding (HOV)

2. Blijven ondernemen • • •

Er moet gedacht worden vanuit bestaande bedrijven denken Kenmerkende diversiteit behouden Fonds voor onrendabele functies vanuit overheid is misschien nodig

3. Parkeren/busjes/laden en lossen 4. Circulaire bedrijfshub • •

Standverzorgend Invulling geven aan collectieve behoeften

5. Afhankelijkheid Den Haag van de bedrijven op de Binckhorst

Tegenstrijdige belangen

“Kunnen wij blijven ondernemen?

“ Wat is er nodig vanuit ondernemerschap geredeneerd?

14

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

1. Betaalbaarheid

“ Tegenstrijdige belangen zijn op te lossen

•

Businesscase rondkrijgen vs. Betaalbare ruimte

2. Hinder • •

Geluid Openbare ruimte, (verkeers)veiligheid en wonen

3. Werken vs wonen

“ Misschien is een fonds voor onrendabele functies nodig vanuit overheid

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

15

Colofon Dit document is opgesteld door: Gemeente Den Haag in samenwerking met: SITE-UD Fakton Consultancy Heeft u vragen of individuele kwesties? contact: binckhorst@denhaag.nl

PARTICIPATIEVERSLAG 2 ONTWIKKELSTRATEGIE BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

versie: 14 oktober 2022

d.d. 28 september 2022

“ Laat de ondernemers samenwerken

“Leg de puzzel vanuit

“Ik wil investeren,

maar ik kan zo niet

bestaand ondernemerschap en ambities van zittende ondernemers!

Terugblik eerste avond • Duidelijkheid en perspectief vanuit de gemeente • Enige sturing vanuit de gemeente nodig om te ontwikkelen • Karakter en eigenschappen Binckhorst behouden • Mogelijk kansen rondom collectiviteit, zonering en stapeling

“Tegenstrijdige belangen

“Loslaten zorgt niet per

zijn op te lossen

definitie voor goed stuk stad

“ Kunnen wij blijven ondernemen? 2

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

INLEIDING Aanleiding Voor u ligt het verslag van de tweede participatiebijeenkomst voor de ontwikkelstrategie Begraafplaats- en Spoorboogzone in de Binckhorst die is gehouden op woensdagavond 28 september 2022 in Apollo 14. De gemeente Den Haag heeft SITE-UD ingeschakeld om dit jaar een ontwikkelstrategie voor de Begraafplaats- en Spoorboogzone op te helpen stellen. SITE-UD heeft in samenwerking met de gemeente hiervoor een participatietraject ingericht. Voor het doorrekenen van de financiële haalbaarheid is Fakton Consultancy aangehaakt. Naast de ontwikkelstrategie wordt er ook gewerkt aan een Interactieve gebiedskaart Binckhorst, dit is de nieuwe naam voor de Matchmakingtool. Deze brengt ruimte vraag en aanbod bij elkaar. Terugblik Tijdens de eerste bijeenkomst op 23 februari presenteerden we de ambities van de gemeente voor dit gebied, waarom we een ontwikkelstrategie maken en het proces dat we hierbij volgen. Daarnaast was het doel van deze eerste bijeenkomst vooral gericht op het ophalen van wensen, zorgen, ideeën en verhalen. De bevindingen hiervan zijn terug te lezen in het verslag van deze avond, mocht u dit verslag nog niet hebben dan kunt u deze opvragen via binckhorst@denhaag.nl. Tweede participatie-avond Op de tweede bijeenkomst is gepresenteerd wat voor economisch profiel de gemeente voor ogen heeft.

Aan de aanwezigen is gevraagd of zij zich in dit economisch profiel kunnen vinden en wat voor randvoorwaarden er zijn om als bedrijf in dit gebied goed te functioneren. Het andere gedeelte van de avond stond in het teken van ruimtelijke vraagstukken. Aan de hand van stellingen is er gediscussieerd over onderwerpen zoals ruimtegebruik, inzet gemeentelijke gronden en voorzieningen. Met de input van de avond wordt een laatste slag gemaakt richting het eindproduct. Het eindproduct zal in de volgende bijeenkomst, naar verwachting in februari 2023, in concept gepresenteerd worden. We kijken er naar uit om u bij de volgende bijeenkomst (weer) te mogen verwelkomen! Heeft u in de tussentijd nog vragen, ideeën of zorgen? Stuur uw mail naar: binckhorst@denhaag.nl Voor specifieke vragen en informatie over het HOV-MIRT: info@binckhorstbereikbaar.nl en www.binckhorstbereikbaar.nl

Gemeente Den Haag

SITE-UD

Fakton Consultancy BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

3

DE BIJEENKOMST (28 SEPTEMBER 2022) Opkomst Op de avond namen circa 20 belanghebbenden (ondernemers, eigenaren en ontwikkelaars) deel. De avond werd begeleid door Jurienne Hollaar (moderator), vanuit de organisatie zijn gemeente Den Haag en SITE-UD vertegenwoordigd. Toelichting op proces De avond werd wederom afgetrapt door programmadirecteur Hettie Verheijen met een introductie over het doel van dit traject en een toelichting op de organisatiestructuur van de Binckhorst. Door SITE-UD werd vervolgens toegelicht dat er een samenhang is tussen het HOV-traject, Doorontwikkeling Omgevingsplan en de Ontwikkelstrategie Begraafplaats- & Spoorboogzone. Zo heeft het HOV-tracé gevolgen voor de ontsluiting van het gebied. Met de doorontwikkeling van het omgevingsplan is een link omdat dit leidt tot nieuwe keuzes, er wordt daarom onderscheid gemaakt tussen wat we kunnen doen binnen het bestaand omgevingsplan en wat belangrijk is om vast te leggen in de doorontwikkeling van het omgevingsplan. Economisch profiel en ruimtelijke studies Het eerste onderwerp van de avond was het beoogd economisch profiel.

Na een plenaire presentatie hierover is er in groepjes gediscussieerd aan de hand van twee stellingen: • “Dit is een kansrijk economisch profiel” • “Wat zijn de belangrijke randvoorwaarden?” (Groepsgesprek over o.a.: Omvang & type bedrijfsunits, logistieke mogelijkheden, potentie voor stapeling) In het tweede gedeelte van de avond is door SITE-UD een toelichting gegeven op de uitkomsten van de ruimtelijke studie die de afgelopen maanden is uitgevoerd. Dit ging over de potentie voor verdichting, financiële haalbaarheid en de verschillende uitgangspunten per deelgebied. Stellingen en discussie-onderwerpen Om de gesprekken aan tafel te voeden en de discussie aan te wakkeren zijn er 3 stellingen gepresenteerd: • “Toevoegen en behoud van goede bedrijfsruimte betekent dat niet overal binnen het gebied gewoond kan worden.” • “Gezamenlijke parkeeroplossingen (hubs) zijn het waard als dit meer bedrijfsruimte in het gebied oplevert.” • “De gemeente moet haar eigen grond aan de Castor-en Polluxstraat inzetten voor: Parkeerhub t.b.v. het gebied, circulaire bedrijfsruimte/ broedplaatsen of basisschool.” Tot slot werd per tafel door de tafelvoorzitters een samenvatting gegeven van de uitkomsten van de gesprekken. Na de intensieve maar waardevolle sessie werd er nagepraat onder het genot van een borrel en een hapje.

Op de volgende pagina´s vindt u een overzicht van de inbreng die aan de verschillende gesprekstafels is opgehaald. De gemeente, SITE-UD en Fakton gebruiken deze inbreng als input om te komen tot het eindproduct. BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

5

Harde keuzes en nieuwe kaders nodig • Ambities van Primaat Werken en toevoeging van bedrijfsruimte worden niet gerealiseerd binnen de huidige kaders. • Om de doelen rondom bedrijvigheid waar te maken zijn harde keuzes nodig. • Aanpassingen nodig binnen de “Doorontwikkeling Binckhorst”

Binckhorstlaan Mercuriusweg

Wegastraat Zonweg

Noorderkroonstraat

Supernovaweg

DE ONTWIKKELSTRATEGIE Omgevingsplan De Binckhorst is momenteel een gebied met een aantrekkelijk werkmilieu, maar zal de komende jaren ook gaan veranderen. Werken en ondernemen spelen een grote rol als onderdeel van één van de vier de pijlers: Binckhorst als economische factor van betekenis voor de stad. Tegelijkertijd is de Binckhorst ook aangewezen als verdichtingslocatie voor Den Haag en daarmee een potentiële toplocatie voor een gemengd stedelijk woon-, werken leefgebied voor nieuwe inwoners en behoud van bedrijvigheid. Primaat werken en de B&S-zone De Begraafplaats en Spoorboogzone (B&S-zone) is het rauwe, authentieke randje van de Binckhorst waar voornamelijk gewerkt wordt. In het Omgevingsplan staat het gebied aangemerkt als Primaat Werken. De werkfunctie iets wat de gemeente in de nabije toekomst wil versterken. Daarom wil de gemeente Den Haag voor het gebied Begraafplaats- en Spoorboogzone een ontwikkelstrategie maken. Deze ontwikkelstrategie is een vervolg op Made In Den Haag en heeft als doel het maken van een concreet actieplan om midden- en kleinbedrijven (MKB) en maakindustrie in het gebied te behouden en te versterken.

Ontwikkelstrategie Met de ontwikkelstrategie krijgen we antwoord op diverse vragen: Wat betekent primaat werken voor het vestigingsklimaat? Hoe kan het gebied ontwikkeld worden? Wat is financieel, ruimtelijk en technisch noodzakelijk en/of mogelijk? Deze vragen kan de gemeente niet alleen beantwoorden. Samenwerking is complex, maar cruciaal. En dat zal vanzelfsprekend niet van zelf gaan: een gezamenlijke strategie en bijbehorende keuzes zijn nodig. De ontwikkelstrategie wordt alleen een succes als we deze samen met de mensen en bedrijven in het gebied opstellen. De belangrijkste aanleiding voor het opstellen van een ontwikkelstategie is dat ontwikkelingen in de afgelopen periode hebben laten zien, dat het bereiken van de programmatische en ruimtelijke kwalitatieve ambities van de gemeente tezamen met ambities en wensen van ondernemers en eigenaren onmogelijk is zonder sterkere sturing en daarvoor relevante instrumenten. Er is een sterke behoefte vanuit beleid, ondernemers en eigenaren aan regie in het ontwikkelproces. Ook is het duidelijk geworden dat specifieke kansen, ambities en knelpunten van de verschillende deelgebieden naar specifieke benaderingen vragen. Dat moet natuurlijk wel zonder de Binckhorst als geheel, de algehele ambities, overkoepelende structuren en kwaliteiten uit het oog te verliezen.

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

7

8

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

PROCES ONTWIKKELSTRATEGIE In de Ontwikkelstrategie wordt er onderscheid gemaakt tussen wat nu kan binnen de huidige regels (spoor 1), en wat later moet wanneer er nieuwe gebiedskaders voor ontwikkelmogelijkheden worden opgesteld (spoor 2). Spoor 2 wordt ook wel de Doorontwikkeling genoemd, dat is een Binckhorstbrede opgave. Maar vanuit de Ontwikkelstrategie wordt er input geformuleerd voor de Doorontwikkeling (spoor 2).

Processchema van verschillende gemeentelijke plantrajecten die van invloed zijn op de B&S-zone: Ontwikkelstrategie, HOV-MIRT, Doorontwikkeling Omgevingsplan.

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

9

Welke stappen zijn er onderzocht? Ruimtelijke studie • • • • • •

Er zijn verschillende ruimtelijke studies verricht om te onderzoeken op welke manier dit gebied kan ontwikkelen. Hierbij is gekeken naar: Kansen, opgaven en dilemma’s (in beeld gebracht vanuit theoretische toekomstige ontwikkelmodellen). Ruimte: hoe ziet het gebied eruit? Programma: hoeveel m2 is er nu in het gebied aanwezig, watvoor type bedrijven zijn er nu gevestigd? En in een toekomstig scenario: welke mix van functies moet er nagestreefd worden? Openbare ruimte: wat is er nodig aan ontsluitingen, groen, logistiek? Welke straatbreedtes passen bij deze opgaven? Ontwikkelstrategie: wie ontwikkelt wat? Wat doet de markt en waar stuurt de gemeente op? Welke grondpolitiek wordt er bedreven?

Voorlopige uitkomsten en conclusies • •

• • •

10

In de B&S-zone is er een potentie om max. 65.000 m2 bedrijfsruimte toe te voegen bovenop het bestaande aanbod (op basis theoretische ontwikkelmodellen). Veel bestaand vastgoed blijft hierbij behouden, maar deels is er ook sloop-nieuwbouw nodig. Om openbare ruimte structuren aan te leggen en veilig te maken, en om het gebied goed bereikbaar te houden. Dit vraagt om ontwikkeling van gemeentelijke én private gronden. Belangrijke kwestie hierin, zijn grondeigenaren (gelijktijdig of later) bereid om mee te investeren? Het waarmaken van de werkambities is niet mogelijk binnen de huidige financiële kaders: Er zit een tekort op de ontwikkeling van de B&Szone en bepaalde deelgebieden in het bijzonder. Binnen de Doorontwikkeling Omgevingsplan (spoor 2) zullen nieuwe kaders opgesteld moeten worden ten aanzien van werken, functiemix en wijze van gebiedsontwikkeling.

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

Te onderscheiden deelgebieden

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

11

Gebied boven de Mercuriusweg Conclusies voor dit deelgebied:

HOV-tracé • • • •

Conflict met particulier eigendom en bebouwing Nieuwe gebiedsontsluiting nodig door de komst van HOV aan de Binckhorstlaan. Nieuwe ontsluiting combineren met ruimte voor klimaatopgaven en energietransitie. Grootste potentie voor verdichting met bedrijfsruimte.

Er liggen hier kansen voor grotere bedrijfsruimten (max 3000 m2) Kansen voor meer verkeersaantrekkende bedrijven vanwege aantakking Supernovaweg (b.v. stadsdistributie of handelsbedrijven) •

12

Financiën: zijn voorstellen financieel haalbaar?

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

Gebied rondom Castor en Polluxstraat Conclusies voor dit deelgebied:

• Gemeente kan hier handelen vanuit eigendom • Kansen voor kleine- en middelgrote bedrijfsruimte Kansen voor voorzieningen die de Binckhorst/B&S-Zone faciliteren

Gebied rondom Orion- en Zuiderkroonstraat Conclusies voor dit deelgebied:

Beperkte potentie voor verdichting met bedrijfsruimte (Grootschalige) herontwikkeling lijkt hier onwaarschijnlijk Aanpak openbare ruimte nodig in de komende jaren Verschillende lopende ontwikkelingen: • • • •

300 sociale huurwoningen aan de Pegasusstraat Reservering voor woon-werkgebouw op locatie Repro - Van de Kamp Eenheidsbureau politie Woningbouw schuurt met de huidige functionaliteit van de Wegastraat

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

13

produceren

• • •

Maken voor de stad en stedeling Haagse producten voor de Haagse markt Het reparatiepunt van de stad

Typering: • High- en low-tech productie • Toegepaste dienstverlening Randvoorwaarden: • Passend in verdichtingsambitie, stapeling met bedrijfsruimte. • Beperkte schaal (max. 3000 m2) • Arbeidsintensief • Productie: eind van productieketen (nadruk op eindproducten i.p.v. halffabrikaten)

werkplek

• •

Arbeidskansen voor praktisch opgeleiden (ook voor stages) Focus op toegepaste dienstverlening, productie en reparatie

uitleveren Typering: • Stadslogistiek: faciliteren ecosysteem Den Haag • Handel: primair bedienen lokale B2B markt, secundair: Bedienen B2C markt • Hub voor de last mile • Schoon/ slim bevoorraden in de stad • Lusten van bezorgen zonder de lasten Randvoorwaarden: • Passend binnen verdichtingsambitie: • Stapeling in bedrijfsruimte mogelijk • Beperkte schaal (max 3000 m2)

14

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

GEPRESENTEERD ECONOMISCH PROFIEL

De Motor van Den Haag De B&S-Zone houdt Den Haag draaiende. Dit is de perfecte biotoop voor Haagse ondernemers die nauw verbonden zijn aan de stad en de Binckhorst. Met een centrale locatie, goede bereikbaarheid en betaalbare ruimte kent het gebied een grote aantrekkingskracht. De primaire focus ligt op B2B, producten en diensten voor andere ondernemers in de Binckhorst en Den Haag. Maar ook de gewoner klussende stedeling kom je hier soms tegen. De B&S-zone ondersteunt het reilen en zeilen van de stad en vormt de werkplek voor menig Hagenaar/Hagenees. Het gebied ligt in de luwte van de BH-Laan. Sommige bedrijven hebben een showroom aan de BH-Laan waarmee het gebied een gezicht krijgt. Rondom de Wegastraat kent het gebied meer gezellig- en knusheid met eigen uitstraling door de historische hallen.

Vanuit het economisch profiel werken we aan de toekomst. Het economisch profiel heeft géén directe implicaties voor de bedrijfsvoering van zittende bedrijven

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

15

“Laat bedrijven zelf

ontwikkelen zonder tussenpartijen

“ Zet gemeentegrond in

voor ontwikkeling van bedrijven

“Zorg voor betaalbare gebouwen en huren

“Logistieke bedrijven

zitten nu aan smalle straten, dat is onlogisch 16

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

“Is dit een kansrijk profiel?” Belagrijkste input:

• • • • • • • • • • • • •

Hoge bouweisen zorgen voor hoge kosten/ huren. Ook op Binckhorst gebiedsniveau bekijken Naast B2B ook aandacht voor de B2C component Waar is beleven (uit Made in Den Haag)? Profiel per soort ruimte nodig Grondprijs - snel te hoog met perspectief op woningbouw Bedrijven zelf laten investeren, ontwikkelaar er tussenuit Twijfels bij businesscase gestapelde bedrijvigheid Zorgen over distributie icm smalle straten Haagse bedrijven (liefst voor lokale markt, maar mogen wel internationaal leveren) Pas op dat je vanuit het profiel geen passende ondernemingen uitsluit. Bink36 en CabFab zijn slechte voorbeelden, niet betaalbaar voor de ondernemers hier. (Met wonen) gestapelde nieuwbouw zorgt voor hogere huurprijzen dan veel ondernemers kunnen dragen

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

17

“ Denk ook aan reuring op straat, zo zijn bedrijven zichtbaar

“ Ik wil in de lunch veilig kunnen wandelen

“ Werknemers vragen ook om voorzieningen als park en sport

18

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

“Wat zijn de belangrijkste randvoorwaarden?” • • • •

• • • • •

Betaalbaarheid Zichtbaarheid (vooral voor B2C) Logistiek voor uitleveren Voorzieningen voor werknemers: o Leuke werkomgeving, met groen/ begweeruimte o Bereikbaarheid, ook fiets en lopend o Lunch mogelijkheden medewerkers + wandelopties Stapelen kan mits goed toegankelijk. Stapelen combineren met parkeren Vloeroppervlak vs verdiepingshoogte. Tot 3000m2 is top, maar zorg voor het hele spectrum van 0-3000 Mensen hebben daglicht nodig

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

19

“ Overlastgevende

bedrijven gaan ook niet samen met kantoren

“ Cluster/ zoneer op drukte en rust

“ Werk met de kwaliteiten van de deelgebieden

20

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

“Toevoegen en behoud van goede bedrijfsruimte betekent dat niet overal binnen het gebied gewoond kan worden”

• •

• • • • • •

• •

Sturen op woningbouw, niet willekeurig (dus logische plekken). Uitsluiten van wonen, zorgt voor betaalbaardere grondprijs, dus meer kans op betaalbare bedrijfsruimte en mogelijkheid voor bedrijven om zelf te ontwikkelen. Gaat het om contouren of om fysieke beperkingen? Differentieer tussen deelgebieden. Clusteren van bedrijfscategoriën. Primaat werken hoeft niet overal uitsluitend te zijn. Mix uitsluiten betekent minder reuring, reuring is juist creativiteit. Mix niet wenselijk: o Al zou het planjuridisch wel toegestaan zijn, In praktijk botst wonen en werken o Kantoor en bedrijfsruimte botst ook Pandsgewijs, geen last van elkaar, wel samenwerken. Overlast onstaat vooral door te intensief te mixen Opbrengsten van wonen gebruiken voor werken o Wonen boven bedrijvigheid maakt de grond duurder

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

21

“ Ruimtebehoevende bedrijven worden weggejaagd

“ Een hogere huur is het einde van mijn bedrijf

“ Ik wil investeren,

maar ik kan zo niet

“ Klopt de programma

ambitie met de economische realiteit? 22

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

”Gezamenlijke parkeeroplossingen (hubs) zijn het waard als dit meer bedrijfsruimte in het gebied oplevert” •

• • • • • •

HUB is gewenst, mits goed georganiseerd o Wanneer zijn de pieken o Verwijsstyeem o Beheer o Afstand o Sociale veiligheid HUBS zijn nooit alleen de oplossing Laden en lossen anders oplossen HUB combineren met logistiek en deelmobiliteit Parkeernorm van 0,3 is voorlopig veel te laag Combineren met kort parkeren op straat Waterstof en Elektrische auto’s wellicht apart houden ivm veiligheid.

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

23

“

“Unieke kans om betaalbare

Hubs zijn prima, maar maak het gebouw multifunctioneel

bedrijven te realiseren zonder tussenkomst van commerciële partijen.

“ Zorg voor ‘maker-space

-achtige ’plekken waar we mensen kunnen opleiden 24

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

”De gemeente moet haar eigen grond aan de Castoren Polluxstraat inzetten voor: ?” Aangereikte suggesties: circulair bedrijfsgebouw/ broedplaats, collectieve parkeervoorziening of een school/ onderwijslocatie. • • • • • • • • • •

Wisselgeld voor HOV-gerelateerde onteigening Moet aanvulling zijn voor profiel B&S zone Basisschool niet hier, maar in woongebied Circulair is niet gedefinieerd, wanneer ben je dat, ondergrens? Bedrijven zelf laten ontwikkelen zonder ontwikkelaar en ‘marges’ Minder commerciele insteek bij ontwikkeling = betaalbaarder Samenhang met tram+halte? Geen P&R voor de stad, behalve in het weekend Voorzieningen voor B&S zone Praktijkschool/makersspace. o Opleiden in ruil voor huurverlaging o Scholing wat bijdraagt aan de bedrijvigheid in het gebied

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

25

Colofon Dit document is opgesteld door: Gemeente Den Haag in samenwerking met: SITE-UD Fakton Consultancy Heeft u vragen of individuele kwesties? contact: binckhorst@denhaag.nl

PARTICIPATIEVERSLAG 3 ONTWIKKELSTRATEGIE BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

versie: 17 maart 2023

d.d. 7 maart 2023

Binckhorstlaan Mercuriusweg

Wegastraat

Supernovaweg

Zonweg

Zuiderkroonstraat

Gemeente Den Haag

2

PARTICIPATIEVERSLAG 7 MAART 2023

SITE-UD

Fakton Consultancy

INLEIDING Aanleiding Dit document betreft het verslag van de derde participatiebijeenkomst voor de ontwikkelstrategie ten behoeve van het Begraafplaats- en Spoorboogzone (B&S-zone) in de Binckhorst die is gehouden op dinsdagavond 7 maart 2023 in de Caballerofabriek. De gemeente Den Haag heeft SITE-UD ingeschakeld om een ontwikkelstrategie voor het B&S-zone op te stellen. SITE-UD heeft in samenwerking met de gemeente hiervoor een participatietraject ingericht. Voor het doorrekenen van de financiële haalbaarheid is Fakton Consultancy aangehaakt. Terugblik Tijdens de eerste bijeenkomst op 23 februari 2022 presenteerden we de ambities van de gemeente voor dit gebied, waarom we een ontwikkelstrategie maken en het proces dat we hierbij volgen. Daarnaast was het doel van deze eerste bijeenkomst vooral gericht op het ophalen van wensen, zorgen, ideeën en verhalen. Bij de tweede bijeenkomst is het economisch profiel voor het gebied gepresenteerd. Aan tafel werd besproken of de aanwezigen zich hierin konden vinden. Daarnaast zijn er ruimtelijke vraagstukken besproken aan de hand van stellingen over de inzet van gemeentelijke gronden, voorzieningen en ruimtegebruik. De bevindingen hiervan zijn terug te lezen in de verslagen van de eerste en tweede bijeenkomst.

Derde participatiebijeenkomst Het doel van de derde participatiebijeenkomst was het informeren van eigenaren en ondernemers over de hoofdlijnen van de opgestelde ontwikkelstrategie. Dit was tevens de laatste participatiebijeenkomst van dit project. In het vervolg zal de gemeente bij nadere uitwerking op deelgebiedniveau samenwerking en afstemming zoeken met betrokkenen. De gemeente kijkt positief terug op het participatietraject waar belangrijke input van de gebruikers in het gebied is opgehaald. Mocht u nog vragen hebben dan kunt u een mail sturen naar: binckhorst@denhaag.nl Voor specifieke vragen en informatie over het HOV-MIRT: info@binckhorstbereikbaar.nl en www.binckhorstbereikbaar.nl

ONTWIKKELSTRATEGIE BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

3

1. KOP BINCKHORSTLAANSUPERNOVAWEG

3. ORION- EN WEGASTRAAT 2. CASTOR- EN POLLUXKWARTIER R

4. NOORDER- EN ZUIDERKROONSTRAAT

5. GROENE LONG

Begraafplaats- en Spoorboogzone

In de ontwikkelstrategie wordt onderscheid gemaakt tussen het huidige omgevingsplan en het nieuwe omgevingsplan (doorontwikkeling). De inhoud van de ontwikkelstrategie wordt juridisch-planologisch vastgelegd in het nieuwe omgevingsplan. Tot die tijd zijn de uitgangspunten richtinggevend.

4

PARTICIPATIEVERSLAG 7 MAART 2023

DE ONTWIKKELSTRATEGIE Omgevingsplan De Binckhorst is momenteel een gebied met een aantrekkelijk werkmilieu, maar zal de komende jaren ook gaan veranderen. Werken en ondernemen spelen een grote rol als onderdeel van één van de vier de pijlers: Binckhorst als economische factor van betekenis voor de stad. Tegelijkertijd is de Binckhorst ook aangewezen als verdichtingslocatie voor Den Haag en daarmee een potentiële toplocatie voor een gemengd stedelijk woon-, werk- en leefgebied voor nieuwe inwoners en behoud van bedrijvigheid. Primaat werken en de B&S-zone De Begraafplaats en Spoorboogzone (B&S-zone) is het rauwe, authentieke randje van de Binckhorst waar voornamelijk gewerkt wordt. In het Omgevingsplan staat het gebied aangemerkt als Primaat Werken. De gemeente wil de werkfunctie versterken en stelt daarom een ontwikkelstrategie voor het gebied op. Deze ontwikkelstrategie is een vervolg op Made In Den Haag en heeft als doel het maken van een concreet actieplan om midden- en kleinbedrijven (MKB) en maakindustrie in het gebied te behouden en te versterken. Ontwikkelstrategie Met de ontwikkelstrategie krijgen we antwoord op diverse vragen: Wat betekent primaat werken voor het vestigingsklimaat? Hoe kan het gebied ontwikkeld worden? Wat is financieel, ruimtelijk en technisch noodzakelijk en/of mogelijk? Deze vragen kan de gemeente niet alleen beantwoorden.

Samenwerking is complex, maar cruciaal. En dat zal vanzelfsprekend niet van zelf gaan: een gezamenlijke strategie en bijbehorende keuzes zijn nodig. De ontwikkelstrategie wordt alleen een succes als we deze samen met de mensen en bedrijven in het gebied opstellen. De belangrijkste aanleiding voor het opstellen van een ontwikkelstategie is dat ontwikkelingen in de afgelopen periode hebben laten zien, dat het bereiken van de programmatische en ruimtelijke kwalitatieve ambities van de gemeente tezamen met ambities en wensen van ondernemers en eigenaren onmogelijk is zonder sterkere sturing en daarvoor relevante instrumenten. Er is een sterke behoefte vanuit beleid, ondernemers en eigenaren aan regie in het ontwikkelproces. Ook is het duidelijk geworden dat specifieke kansen, ambities en knelpunten van de verschillende deelgebieden naar specifieke benaderingen vragen. Dat moet natuurlijk wel zonder de Binckhorst als geheel, de algehele ambities, overkoepelende structuren en kwaliteiten uit het oog te verliezen.

ONTWIKKELSTRATEGIE BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

5

6

PARTICIPATIEVERSLAG 7 MAART 2023

DE BIJEENKOMST (7 MAART 2023) Opkomst Op de avond namen circa 25 belanghebbenden (ondernemers, eigenaren en ontwikkelaars) deel. De avond werd begeleid door een moderator en de gemeente Den Haag en SITE-UD waren aanwezig als organisatie en voor de inhoudelijke begeleiding van de avond. Keuzes in de ontwikkelstrategie Het plenaire gedeelte werd gepresenteerd door SITE-UD en gemeente Den Haag. Er is toegelicht wat de belangrijkste keuzes zijn en wat er gedaan is met de opgehaalde informatie van de eerste en tweede bijeenkomst. Op de eerste bijeenkomst waren dit de volgende punten: •

Duidelijkheid en perspectief vanuit de gemeente

•

Sturing vanuit de gemeente nodig om te ontwikkelen

•

Karakter en eigenschappen Binckhorst behouden

•

Kansen rondom collectiviteit, zonering en stapeling

•

Behoud voldoende betaalbare bedrijfsruimte

•

Gelijkwaardige behandeling t.o.v. andere belangen

•

Parkeren en autobereikbaarheid

Tijdens de tweede bijeenkomst werd het gesprek gevoerd over 4 thema’s en kwam in het kort het volgende naar voren: 1. Economisch profiel: Betaalbaarheid, zichtbaarheid, logistiek, voorzieningen voor werknemers, stapelen kan mits goed georganiseerd; 2. Wonen: Meer sturing nodig, houd grondprijs laag, mix breng levendigheid, maar kan schuren met bedrijvigheid, zet in op goede zonering Binckhorst; 3. Parkeren: Hubs bieden kansen, combineren met logistiek en diensten. Zorgen over hoe dit te organiseren. Ook kort parkeren op straat nodig; 4. Eigen grond gemeente: Inzetten voor economie, voor bedrijven, praktijkschool, makersspace.

ONTWIKKELSTRATEGIE BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

7

8

PARTICIPATIEVERSLAG 7 MAART 2023

Vervolgens heeft SITE-UD toegelicht wat de belangrijkste keuzes zijn die gemaakt worden in de ontwikkelstrategie: 1. Werken in de B&S-zone: verdichting is nodig De B&S-zone is dé plek voor werken binnen de Binckhorst, we streven naar minimaal 65.000 m² extra. 2. Stimuleren van economisch ecosysteem van de stad We kiezen voor een stadsverzorgend MKB profiel voor de B&S-zone. 3. Werken in de B&S-zone: wonen elders in de BH We sluiten wonen in de B&S-zone in de toekomst uit en concentreren dit elders in de Binckhorst (Dit is in het huidige omgevingsplan niet juridisch vast te leggen, bij een doorontwikkeling van het omgevingsplan legt de gemeente dit vast). 4. Een nieuwe B&S verdient betere openbare ruimte We knappen daarom de openbare ruimte gefaseerd op met aandacht voor sociale veiligheid. 5. De gemeente maakt werk van bedrijfsruimte We zetten eigen grond in voor realisatie bedrijfsruimte, ook al is dit onrendabel. Na het plenaire deel zijn de aanwezigen in groepen langs de tafels gegaan om geïnformeerd te worden en vragen te stellen over de terugkomende thema’s in de ontwikkelstrategie: 1. Openbare ruimte, 2. Economisch profiel & spelregels en 3. strategie. Aan de vierde tafel werd de HOV-verbinding besproken.

ONTWIKKELSTRATEGIE BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

9

“Leg de betekenis en status

“

van het raamwerk goed uit

Er zijn zorgen over de inpasbaarheid van het beoogde straatprofiel in de Wegastraat

“

Wees zorgvuldiger in het tekenen van mogelijke openbare ruimte op private kavels

“ Gaat zo veel groen in de

straatprofielen goed met bedrijvigheid?

10

PARTICIPATIEVERSLAG 7 MAART 2023

“Neem parkeeroplossingen

goed mee in het raamwerk

Tafel 1: Openbare ruimte De gemeente heeft aan tafel 1 uitgelegd dat zij in wil spelen op de ontwikkeling van het HOV door perspectief te bieden op de toekomstige bedrijfsvoering en ontsluiting in het gebied. Aan de hand van het ruimtelijk raamwerk is de openbare ruimte uitgewerkt. Het raamwerk bestaat uit twee componenten: •

de korte termijn (ca. eerste 0-5 jr.), waarin de meest urgente straten worden aangepakt (openbare ruimte Pegasusstraat, Wegastraat en Siriusstraat).

•

de lange termijn (vanaf ca. 5-10 jr.) wat de ambitie op schetsniveau laat zien. Door de komst van de HOV-verbinding zullen mogelijk nieuwe ontsluitingen voor kavels gerealiseerd moeten worden. Dit geldt met name voor de kop BinckhorstlaanSupernovaweg.

Naast de ontsluiting is er ook toegelicht hoe een fijnmazig netwerk voor voetgangers en fietsers er uit kan zien. Tot slot is er aandacht besteed voor groen en leefbaarheid in het gebied. Aan tafel zijn onder andere de volgende aandachtspunten meegegeven: •

Leg de betekenis en status van de kaarten (o.a. ontwikkelvelden) goed uit. Als mijn bedrijf daar zit, wat mag er dan en wat moet er dan?

•

Wees zorgvuldiger in het tekenen van mogelijke openbare ruimte op private kavels;

•

Er zijn zorgen over de inpasbaarheid van het beoogde straatprofiel in de Wegastraat, omdat bedrijven zich aan beide zijden bevinden;

•

Er bevindt zich heel veel groen in de straatprofielen. Men vraagt zich af of dit goed samen gaat met de bedrijvigheid.

•

Neem nadrukkelijk parkeeroplossingen op in het verhaal en zorg voor voldoende bezoekersparkeerplaatsen.

ONTWIKKELSTRATEGIE BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

11

“ Voor wie is de nieuwe bedrijfsruimte?

“Er zijn zorgen over individuele

kwesties omtrent de aanleg HOV

“Goed dat woningbouw wordt uitgesloten

“Er zijn zorgen over ruimte

voor logistieke bewegingen

“Goed dat er in het gebied extra

bedrijvigheid wordt toegevoegd

minimale ontwikkeling 12

PARTICIPATIEVERSLAG 7 MAART 2023

maximale ontwikkeling

Tafel 2: Economisch profiel en spelregels Aan deze tafel is toegelicht hoe met de spelregelkaart gestuurd wordt op het gewenst economisch profiel. Het economisch profiel is een visie en betekent niet dat bedrijven weg moeten, het moet vooral sturing geven voor als er plekken vrijkomen. Afhankelijk van of ontwikkelingen van de grond komen is er een minimale en maximale ontwikkeling van het gebied. In een minimale ontwikkeling wordt er gebouwd met 2-3 lagen, bij een maximale ontwikkeling zijn dit 4-5 lagen. Er wordt in beide gevallen gestuurd op een hogere bouwhoogte langs de Binckhorstlaan. De levendigheid en sociale veiligheid in het gebied was een zorg die geuit werd bij de eerdere bijeenkomsten. Daarom kan er op de hoeken van een straat/gebouw bijzonder programma worden toegevoegd. Denk hierbij bijvoorbeeld aan kleinschalige horeca en detailhandel. Aan tafel werd het gesprek gevoerd en waren de reacties als volgt: •

Voor wie is de nieuwe bedrijfsruimte die hier straks gerealiseerd wordt? Waar klop je aan als je hier terecht wil? En wanneer is deze dan beschikbaar? De gemeente faciliteert dit met de interactieve kaart: https://www.bedrijfsruimte-binckhorst.nl/ ;

•

Goed dat woningbouw wordt uitgesloten;

•

De realisatie van de noordelijke driehoek is grotendeels afhankelijk van de keuzes die gemaakt worden in de ontwikkeling van de HOV-verbinding. Er werden zorgen over individuele kwesties geuit waarbij de HOV-verbinding deels over privaat terrein loopt;

•

Sociale veiligheid is heel belangrijk. Goed dat er op de hoekpunten wat gebeurt. Let wel op wat je waar kan maken. Alleen garagedeuren zijn geen gewenst beeld. Sta ook cultuur toe additioneel op de bedrijvigheidsambities (b.v. op een extra laag) dat draagt bij aan een leefbaar gebied en de relevantie voor de rest van de Binckhorst. Let er wel op dat cultuur toevoegen niet ten koste gaat van bedrijfsruimte;

•

Goed dat hier bedrijvigheid wordt toegevoegd! Je hebt echter als gemeente maar grip op een klein deel van deze toevoeging. Wees duidelijk in die boodschap;

•

Door stapelen van bedrijfsruimte lever je veel vrijheid in;

•

Er zijn zorgen over de ruimte voor logistieke bewegingen in een bedrijfsverzamelgebouw;

•

De ontwikkelstrategie is bedoeld voor zekerheid voor ondernemers in het gebied. Maar wat deze strategie niet doet is het antwoord bieden op een aantal urgente vraagstukken en maatwerk voor ondernemers die individueel in de knel zitten. Ondernemers komen op korte termijn vooral in de knel door een gebrek aan schuifruimte in de stad.

ONTWIKKELSTRATEGIE BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

13

“Er zijn zorgen bij de vorm van

samenwerking tussen gemeente en markt

“ Houdt rekening met zittende bedrijven op gemeentelijke grond

“ Er zijn individuele zorgen van bedrijven die eventueel moeten verhuizen

“

Pak regie door te zeggen wat de gemeente wil

14

PARTICIPATIEVERSLAG 7 MAART 2023

“

Er zijn zorgen over ruimte voor logistieke bewegingen

Tafel 3: Strategie Aan deze tafel werd besproken wat de strategie per deelgebied is. Het gebied wordt hiervoor opgedeeld in 3 strategieën: 1. Stapsgewijze ontwikkeling, 2. Actieve rol gemeente en 3. Samenwerking gemeente en markt. 1. Stapsgewijze ontwikkeling Er is in dit gebied beperkte potentie voor extra verdichting door de vele bestaande ontwikkelingen en monumentale hallen. Wel is er ruimte voor vernieuwing van inpandige functies als bedrijfsruimte vrijkomt. De gemeente moedigt ontwikkeling en investering in bedrijfsvastgoed aan. In de bestaande plannen wordt al wel veel extra bedrijfsruimte toegevoegd. 2. Actieve rol gemeente In het gebied van de Pollux- en Castorstraat wil de gemeente haar gronden inzetten om betaalbare bedrijfsruimte te ontwikkelingen. Er is in dit gebied ruimte voor verdichting. 3. Samenwerking gemeente en markt In de noordelijke hoek is er veel ruimte voor verdichting. Dit vraagt echter wel om samenwerking op de lange termijn omdat de grond hier niet van de gemeente is. De ontwikkeling van dit gebied is daarnaast sterk afhankelijk van de keuzes die gemaakt worden in de ontwikkeling van de HOV-verbinding. De reacties en vragen waren als volgt: •

Er zijn echt stappen gezet en de ontwikkelstrategie geeft al veel meer duidelijkheid;

•

Er zijn zorgen bij de vorm van samenwerken tussen gemeente en markt. De gemeente is zich bewust dat dit nadere uitwerking vereist, maar vooralsnog is dat nu nog een te vroeg stadium;

•

Er werd opgeroepen om bij inzet van gemeentelijke gronden rekening te houden met de bedrijven die momenteel gebruik maken van de gronden en daarnaast andere ondernemers uit de Binckhorst;

•

Pak als gemeente de regie door te zeggen wat de gemeente wil;

•

Er zijn individuele zorgen van bedrijven die eventueel moeten schuiven vanuit andere delen van de stad zoals de Lekstraat en Laakhavens.

ONTWIKKELSTRATEGIE BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

15

“Men is overwegend positief over de aanleg van de HOV over de Binckhorst

“ Er zijn veel vragen over de uitwerking van het voorkeursalternatief

“

Er zijn zorgen over de bedrijfsvoering, zoals bereikbaarheid

“

Beter openbaar vervoer is in de Binckhorst wel wenselijk

16

PARTICIPATIEVERSLAG 7 MAART 2023

“

Er is de wens om snel duidelijkheid te krijgen over gevolgen en mogelijkheden

Tafel 4: HOV-verbinding Aan deze tafel is het project MIRT-Verkenning Bereikbaarheid CID-Binckhorst over de aanleg van een nieuwe HOV-verbinding over de Binckhorst besproken. Dit project heeft veel raakvlakken met de Ontwikkelstrategie B&S zone. Het voorlopig Voorkeursalternatief dat in de zomer van 2022 ter inzage heeft gelegen is toegelicht. Dit is een tram op maaiveld langs de Lekstraat, Binckhorstlaan, via de Maanweg naar Station Voorburg en via de Geestbrugweg richting Rijswijk. In mei/juni zal het definitieve Voorkeursalternatief in de gemeenteraden van Den Haag, Rijswijk en Leidschendam-Voorburg worden besproken. Voorafgaand zal ook de reactie op de ingediende zienswijzen worden gepubliceerd. De reacties en vragen waren als volgt: •

Deelnemers zijn overwegend positief over de aanleg van HOV over de Binckhorst;

•

Er zijn veel vragen over verdere uitwerking van het Voorkeursalternatief. In de volgende fase wordt het ontwerp verder uitgewerkt, hierbij zullen belanghebbenden worden betrokken;

•

Er zijn individuele zorgen van bedrijven over de gevolgen voor hun bedrijf, zoals bereikbaarheid van het perceel;

•

Er zijn zorgen over het kunnen continueren van de bedrijven als het tracé wordt aangelegd. Ten eerste door de fysieke impact van het tracé dat over (delen) van bedrijven gaat, ten tweede doordat de rechtstreekse toegang van bedrijven vanuit de Binckhorstlaan verdwijnt;

•

Over het algemeen is de overtuiging wel dat beter OV in de Binckhorst wenselijk is;

•

Bedrijven willen graag snel duidelijkheid over de gevolgen van de tramlijn op hun bedrijfsvoering en met de gemeente in gesprek om de mogelijkheden te bespreken.

ONTWIKKELSTRATEGIE BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

17

Colofon Dit document is opgesteld door: Gemeente Den Haag in samenwerking met: SITE-UD Fakton Consultancy Heeft u vragen of individuele kwesties? contact: binckhorst@denhaag.nl