RIS314963 Derde voortgangsrapportage arbeidsmigranten 2022

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

DSO/10446292 RIS314963 Contactpersoon

Monique van den Berg Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Wonen Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

28 maart 2023

monique.vandenberg@denhaag.nl

Onderwerp

Derde voortgangsrapportage arbeidsmigranten 2022

Inleiding Dit is de derde voortgangsrapportage arbeidsmigranten waarin verslag wordt gedaan van de activiteiten gericht op EU-arbeidsmigranten. In de tweede voortgangsrapportage arbeidsmigranten (RIS311440) is beschreven dat door middel van coördinatie en samenwerking binnen de gemeente een start gemaakt met een meer sluitende aanpak in Den Haag. De gemeente kan dit niet alleen. De situatie van arbeidsmigranten vergt een breed scala aan maatregelen die moeten worden gerealiseerd samen met het Rijk, provincie, werkgevers en uitzenders, belangenorganisaties en andere betrokken partijen. Met name het Rijk is aan zet om de aanbevelingen1 van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten (hierna aanjaagteam), te verankeren in beleid en regelgeving. Een dergelijke complexe en integrale aanpak met zoveel verschillende partijen en belangen is een hele opgave. Daarom is in het Haagse coalitieakkoord opgenomen, dat er een programma ‘Arbeidsmigratie in goede banen’ komt. Recentelijk is een start gemaakt met het opstellen van het programma. De planning is om u voor het zomerreces 2023 hierover nader te informeren. Verbetering registratie Het belang om de registratie van arbeidsmigranten te verbeteren is onverminderd groot. Op 29 juni 2021 is het amendement Rajlowski c.s. door de Tweede Kamer aangenomen.

Op 24 oktober 2022 waren de systemen en voorzieningen door het ministerie van BZK aangepast en zijn de 19 RNIloketten, waaronder Den Haag, gestart met het registreren van het eerste tijdelijk verblijfadres in Nederland, telefoonnummer en e-mailadres van niet-ingezetenen (RNI). De registratie van deze gegevens is een eerste stap maar daarmee zijn we er nog niet. Want alleen bij eerste inschrijving en op vrijwillige basis wordt het tijdelijk verblijfsadres geregistreerd. Arbeidsmigranten verhuizen over het algemeen veelvuldig en op dit moment is er nog geen regeling of systeem om het actuele verblijfsadres bij te houden. Vanuit de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens wordt daarom aan een aantal vervolgstappen gewerkt. Vanuit handhavingsperspectief gezien is een registratieplicht, al dan niet in de BRP, het meest wenselijk. Om adequaat toezicht uit te kunnen oefenen hebben we adresgegevens nodig waar arbeidsmigranten verblijven. In een overleg tussen de gemeente en BZK is geopperd dat een optie is om de werkgever te verplichten om over een (actueel) verblijfsadres te beschikken van elk personeelslid dat voor het bedrijf werkt, ook al is het maar één dag. 1

“Geen tweederangsburgers, aanbevelingen om misstanden bij arbeidsmigranten in Nederland tegen te gaan” d.d. 30 oktober 2020,

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10446292

Daarmee ontstaat er geen centrale administratie, maar kunnen we vanuit toezichtaspect wel te allen tijde bij deze informatie komen als we daar om vragen/informatie vorderen. Wellicht is de informatie in dit scenario die bij de werkgever beschikbaar is, te delen met een landelijke voorziening (bijvoorbeeld het RNI). Verder denken we aan: Verplichte melding EU-burgers bij werkzaamheden in Nederland zoals Posted Worker Directive voor buitenlandse bedrijven nu Niet vrijwillige registratie van tijdelijke verblijfsadres in RNI Afgifte BSN per post na inschrijving RNI op Nederlands adres Registratie werkgevers als contactpersoon EU-arbeidsmigranten. In ultieme vorm door registratie op adres van werkgever als briefadres met termijn waarop eigen adres moet zijn gevonden (na 4 maanden voor overgang niet-ingezetenen naar ingezetenen). Vanuit Den Haag blijven wij ons inzetten op verbetering van de registratie. Onafhankelijk onderzoek EU-wetgeving De gemeenten Rotterdam, Westland en Den Haag zijn van mening dat de Europese wetgeving meer ruimte biedt voor registratie van arbeidsmigranten in de Basisregistratie Personen (BRP) en dat het ministerie van BZK te voorzichtig is.

In 2022 is het door de Staatssecretaris van BZK toegezegde onafhankelijk onderzoek afgerond naar de vraag of het EU-recht mogelijkheden biedt voor verplichte registratie in de BRP van personen die kortdurend (korter dan vier maanden) in Nederland verblijven. Het antwoord op deze vraag luidt dat registratie niet verplicht kan worden gesteld. Op 26 september 2022 heeft de staatssecretaris de Tweede Kamer geïnformeerd. Inmiddels is BZK een vervolgonderzoek gestart of het EU-recht mogelijkheden kent voor een verplichte aanwezigheidsmelding bij binnenkomst met zo mogelijk opgave van een verblijfsadres. Bij dit onderzoek is ook de gemeente Den Haag betrokken. Project registratie Medio juli 2021 is gestart met het project waarbij arbeidsmigranten die aangetroffen werden bij huisbezoeken en het voornemen hebben of al langer dan vier maanden in Nederland verblijven, worden aangespoord om zich in te schrijven in de BRP. En om, met schriftelijke toestemming van de arbeidsmigrant, deze al tijdens het huisbezoek ambtshalve in te schrijven. Bij evaluatie bleek deze aanpak niet effectief en is deze gestopt. Doordat de Haagse pandbrigade (HPB) panden bezoekt waar sprake is van overbewoning, geen woonfunctie of een gevaarlijke situatie, kunnen de aangetroffen personen niet op dat adres worden ingeschreven.

De HPB geeft bij controles informatiefolders aan arbeidsmigranten over inschrijving in de BRP. Verder wordt ingezet op gerichte informatievoorziening aan en contact met arbeidsmigranten via de informatiepunten. Voorlichting en verbinding Het Aanjaagteam heeft geconcludeerd dat arbeidsmigranten kwetsbaar zijn omdat ze de taal niet spreken, geen sociaal vangnet hebben en hun rechten niet weten. Ook in het rapport “Samenleven in verscheidenheid” (december 2020) wijst de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) er op dat verschillende groepen migranten al dan niet tijdelijk in ons land verblijven en dat gemeenten hier structureel hun informatievoorziening op dienen aan te passen. Maar ook dat het voor de sociale samenhang in het land, en dus ook in de stad Den Haag, van groot belang is dat deze verschillende groepen migranten gefaciliteerd worden om deel te nemen aan de Nederlandse samenleving. Op basis van het raadsvoorstel “Nieuw in Den Haag, een goede start voor Haagse nieuwkomers” (RIS307531, 11 februari 2021) is gestart met een tweesporenbeleid: meertalige communicatie (digitaal en folders) voor de ontvangst van nieuwkomers en een aanpak om naar de arbeidsmigrant zelf toe te gaan met fysieke spreekuren en het opzetten van een ontmoeting- en informatiepunt.

2/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10446292

Meertalige communicatie De gemeente informeert internationale nieuwkomers via The Hague International Centre. Hun expertise wordt nu ingezet ter versterking van de registratieloketten voor niet-ingezetenen en ingezetenen. De plaatsen waar een nieuwkomer zich kan registeren worden geconcentreerd op Spui en Segbroek. Samen werken we aan een betere doorverbinding van EU-arbeidsmigranten naar LOKAAL en zelforganisaties door informatie bij aankomst via website, flyers en mogelijk een app. Sinds de zomer van 2022 is deze website van het International Centre uitgebreid en toegankelijk gemaakt voor alle nieuwkomers, waaronder arbeidsmigranten. De informatie is in meerdere talen beschikbaar en via Google Translate zijn alle talen beschikbaar. Dit blijkt goed te werken. De verwachting is dat in Q1 2023 ook de vernieuwde website denhaag.nl gereedkomt met een translate button. Een meertalige app zou arbeidsmigranten laagdrempelig standaardinformatie geven over registratie, werken, zorg, wonen en taal. Meerdere gemeenten overwegen inzet van de app, wat de onderlinge samenwerking en bekendheid onder arbeidsmigranten vergroot. De app wordt direct gekoppeld aan de landelijke Work in NL-website. Omdat er jaarlijks 25.000 nieuwkomers naar Den Haag komen wordt de inzet van een app verkent als alternatief voor geprinte welkomstboeken van kennismigranten/expat en studenten.

Flyers en posters met QR-codes zouden de arbeidsmigrant op de informatie attenderen, zonder dat er veel ontwikkel- en drukkosten zijn. Nader onderzoek leert dat arbeidsmigranten in kwetsbare positie geen geprint materiaal naar huis meenemen. Vast en mobiel informatiepunt Op 1 november 2022 is LOKAAL geopend. Dit is een vast informatiepunt aan de Kempstraat in Transvaal. Op deze locatie werken verschillende organisaties samen aan informatievoorziening aan de bewoners van de wijk, arbeidsmigranten en ondernemers in de wijk. Onder andere Stichting Barka, Den Haag Werkt en Helpdesk Geldzaken kunnen arbeidsmigranten ter plaatse informeren en ondersteuning bieden. Veldwerkers helpen EU-arbeidsmigranten in de wijk en informeren hen over LOKAAL. Naast dit vaste informatiepunt is op 26 januari 2023 gestart met mobiele informatiepunten in Segbroek, Rustenburg-Oostbroek, Escamp, Laak Centraal en Spoorwijk. Met een busje wordt op vaste tijdstippen naar locaties in de wijk gegaan waar veel arbeidsmigranten verblijven of komen. De voorlichters spreken naast de Nederlandse en Engelse taal nog 8 verschillende Oost Europese talen en spreken arbeidsmigranten proactief aan. Het doel is om voorlichting te geven over het Nederlandse zorgstelsel, onderwijssysteem, wonen en werken in Nederland en hun rechten en plichten.

De voorlichters verwijzen indien van toepassing door naar passende hulp en ondersteuning. Er wordt nauw samengewerkt met partijen in de wijk zoals Centrum Jeugd en Gezin (CJG), het Vadercentrum en verschillende zelforganisaties om het netwerk rondom de arbeidsmigranten zo goed mogelijk samen te laten werken. Er is een facebook pagina waarop te lezen is waar het mobiel informatiepunt zich bevindt. Sinds de start van het mobiele informatiepunt zijn t/m 12 maart 1162 mensen op straat gesproken. Er wordt een registratie bijgehouden met betrekking tot onderwerp vraag, ondernomen actie en in welke taal informatie is verstrekt. In mei 2023 vindt een uitgebreide evaluatie plaats in samenwerking met LOKAAL. Daarnaast worden in wijken met veel EU-arbeidsmigranten ook meertalige spreekuren van Wijkz op Servicepunten XL gehouden. In 2022 heeft Wijkz ( IDHEM ) 1670 bewoners met een advies of informatievraag ondersteund. Hiernaast heeft IDHEM 98 individuele casussen opgepakt. Dit houdt in dat er langere trajecten met psychosociale problematiek zijn uitgevoerd. Veelal ging dit over multiproblematiek, of zaken met meervoudige vragen.

3/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10446292

Aan FairWork en SHOP wordt subsidie verleend specifiek om EU-arbeidsmigranten te helpen bij zaken omtrent arbeidsomstandigheden en hulp na arbeidsuitbuiting. Stichting Barka ontvangt middelen voor de begeleiding van daklozen. Ook ondersteunt de gemeente verschillende zelforganisaties van arbeidsmigranten. Polka en andere buurtorganisaties helpen EUarbeidsmigranten bij het opbouwen van hun sociale netwerk en geven ook voorlichting over rechten. Sociaal vangnet, welzijn en zorg en onderwijs In de vorige voortgangsrapportage is de brede gemeentelijke inzet vanuit de beleidsvelden welzijn, maatschappelijke opvang en zorg geschetst om in een vroeg stadium zicht te krijgen op de doelgroep en een opeenstapeling van problemen te voorkomen. In 2022 is de GGD Haaglanden (GGD) actief benaderd rond inzet op zorg voor arbeidsmigranten. Zij hebben bijgedragen aan de nieuwe gemeentelijke welkomstbrochure voor EU-arbeidsmigranten waarin nu ook informatie is opgenomen over alles wat met gezondheid te maken heeft (Nederlands gezondheidssysteem, zorgverzekering, GGZ). Ook bij LOKAAL en de mobiele informatiepunten komt informatiemateriaal over gezondheid, met een focus op de behoeften van arbeidsmigranten. Gestart wordt met het trainen van medewerkers van o.a. Barka zodat zij beter geïnformeerd zijn over het Nederlandse zorgsysteem, zorgverzekering, etc.

Ook kijkt de GGD waar de behoeften liggen bij de partner organisaties die in LOKAAL deelnemen en welke vragen er zoal bij hen binnenkomen over publieke gezondheid, veilig en gezond wonen etc. Tenslotte onderhoudt de GGD regulier contact met zelforganisaties als Idhem, Polka en Barka. Landelijk plan van aanpak Kwetsbare dakloze EU-burgers Voor de kwetsbare groep werken Den Haag, Rotterdam en Utrecht en de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) al meerdere jaren samen. Deze samenwerking betreft de ondersteuning van kwetsbare EUarbeidsmigranten door Barka, met als doel terugkeer naar werk of herkomstland. Op 13 september 2022 is het landelijk plan van aanpak Kwetsbare dakloze EU-burgers aan de Kamer toegezonden. Het plan van aanpak is opgesteld in samenwerking tussen de betrokken ministeries, G4 en de VNG. Met het plan van aanpak Kwetsbare dakloze EU-burgers wordt ingezet op drie hoofdthema’s: het voorkomen van dakloosheid, teruggeleiden naar werk en, als dat niet mogelijk is, terugkeer naar het herkomstland. Het voorziet ook in de mogelijkheid van tijdelijke opvang als instrument voor terugkeer naar werk of herkomstland. Daarmee willen we bereiken dat dakloze EUburgers een perspectief krijgen dat ze nu niet hebben, het menselijk leed vermindert en ook de overlast op straat vermindert.

In 2022 is door het Rijk extra dekking voor 2023 toegezegd aan Den Haag en andere vijf pilotgemeenten, de omvang komt met mei-circulaire ter beschikking. Vooruitlopend daarop is met huidige gemeentelijke middelen uitbreiding ingezet. Met Barka is afgesproken de dienstverlening in Q4 2022 uit te breiden met extra menskracht op straat en inzet van het landelijke mobiele team, zodat ondersteuning in meerdere Oost-Europese talen kan worden ingezet. Daarnaast is Barka voorzien van een vaste spreekplek (in LOKAAL) aan de Kempstraat zodat zij de mensen in een “warme” omgeving kunnen ontvangen. Bovendien is door de samenwerking met Brijder Verslavingszorg en het mobiele GGZ-team Parnassia extra expertise en behandeling voor complexe mensen op straat beter beschikbaar gekomen. In 2023 gaan we deze aanpak verder vormgeven en monitoren. Huisvesting van EU-arbeidsmigranten Wet goed verhuurderschap De parlementaire behandeling van de komende Wet goed verhuurderschap is aanstaande. Deze wet vloeit voort uit de intensieve lobby van de gemeente Den Haag in samenwerking met de G5. Deze wet biedt aanknopingspunten om misstanden op het gebied van huisvesting van arbeidsmigranten beter aan te kunnen pakken en heeft tot doel goed verhuurderschap te stimuleren.

4/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10446292

Het voorstel richt zich op de verhuur van reguliere woonruimte, maar ook specifiek op de verhuur aan arbeidsmigranten. De interventiemogelijkheden vanuit de wet met betrekking tot huisvesting van arbeidsmigranten richt zich vooral op de grote short stay locaties. Voor Den Haag heeft dit dus een kleinere meerwaarde, omdat wij nauwelijks short stay locaties hebben. Gemeenten krijgen de bevoegdheid om een verhuurdervergunning te introduceren. Voor wat betreft de huisvesting van arbeidsmigranten in de particuliere woningvoorraad zijn/ontstaan er mogelijkheden genoeg om effectief te handhaven. Dit op basis van de Huisvestingswet, de Wet goed verhuurderschap en de wetsvoorstellen op het gebied van het afdwingbaar maken van het WWS in de goedkope en middel dure woningvoorraad. Wij hebben het voornemen om de wet zo snel mogelijk toe te passen zodra deze van kracht wordt mits de capaciteit dat toelaat. Regionale woonzorgvisie Op 11 mei 2022 is het programma ‘Een thuis voor iedereen’, als onderdeel van de Nationale Woon- en Bouwagenda, aan de Tweede Kamer gestuurd. Dit programma is gericht op het creëren van huisvesting voor kwetsbare groepen woningzoekenden. Het programma benoemt ook EU-arbeidsmigranten als aandachtsgroep voor het opstellen van een regionale woonzorgvisie. Haaglanden is een van de koploperregio’s van het land.

De gemeente Den Haag werkt hierin samen met partijen in de regio aan een brede woonzorgvisie voor alle aandachtsgroepen. Dit proces bevindt zich nog in de verkennende fase, waarbij eerst vastgesteld dient te worden wie onder de doelgroep van arbeidsmigrant wordt geschaard, wat er in de regionale woonzorgvisie voor deze doelgroep dient te worden geregeld en wat dat uiteindelijk betekent voor een eerlijke regionale verdeling van de huisvestingsopgave voor arbeidsmigranten. Vanaf 2023 moeten alle gemeenten en regio’s hiermee aan de slag. Handhaving De Haagse Pandbrigade handhaaft bij misstanden van onvergunde kamerbewoning, overbewoning en logiesgebruik van woningen. Dit toezicht is niet specifiek gericht op arbeidsmigranten, maar het is wel een groep die in de praktijk vaak wordt tegengekomen bij overtredingen en slechte woonsituaties. In 2021 is de Haagse Pandbrigade versterkt met extra mensen en ook de komende jaren wordt de Haagse Pandbrigade aanmerkelijk verder versterkt, de komende vier jaar oplopend naar €2mln per jaar structureel, zie het coalitieakkoord 2022-2026 (RIS313186 pagina 23). Omgerekend is dit een versterking van 16fte, waarbij aangetekend dat de extra middelen niet alleen aan fte’s maar ook aan het “slimmer” maken van handhaving besteed zullen worden, zoals opleidingen, tooling, etc.

Dit zorgt er alles bij elkaar voor dat de Haagse Pandbrigade in kwetsbare gebieden en op onderwerpen als de gezamenlijke aanpak van malafide uitzendbureaus effectiever en zichtbaarder aan de slag kan. Inzet op en rond het Kaapseplein De afgelopen twee jaar heeft de Haagse Pandbrigade intensief ingezet op en rond het Kaapseplein. Dit naar aanleiding van veel overlast op straat en signalen van onvergunde kamerbewoning. Deze aanpak heeft geleid tot de opsporing van overtredingen, waarbij het vaak ging om slechte huisvesting van arbeidsmigranten. Bij het schrijven van deze rapportage was 2022 nog niet afgerond, maar over die resultaten wordt u nader geïnformeerd in het jaarverslag VTH 2021 en 2022. Hierbij enkele cijfers met betrekking tot de inzet op en rond het Kaapseplein in 2021: -

205 controles; 65 overtredingen aangetroffen en beëindigd; In 85% was bij die overtredingen sprake van onvergunde onzelfstandige bewoning En er zijn 25 boetes opgelegd.

5/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10446292

Vrijwel alle onzelfstandige bewoning had betrekking op huisvesting van arbeidsmigranten. Tekenend is de gemiddelde kale huurprijs voor een woning rond het Kaapseplein die in de afgelopen periode €1.305,- per maand blijkt te zijn. Veel van de arbeidsmigranten zijn aangewezen op (vaak betaalde) hulp bij alle contact met instanties. Men staat veelal niet ingeschreven op het adres, maar alleen in de Registratie Niet-Ingezetenen (RNI) om een BSN te krijgen. De arbeidsmigranten zijn onbekend met het fenomeen huurpunten en huurbescherming. Er wordt vrijwel uitsluitend gebruik gemaakt van tijdelijke contracten, waardoor een gang naar de Huurcommissie ertoe leidt dat het contract niet verlengd wordt. In voorkomende gevallen werd geconstateerd dat uitzendbureaus echt een actieve rol spelen in het misbruik maken van omstandigheden. Nog vaker nemen de uitzendbureaus geen actieve maatregelen om hun medewerkers te beschermen en goed te huisvesten. Gezien het succes is in het coalitieakkoord afgesproken om de intensievere aanpak op- en rond het Kaapseplein voort te zetten in 2023. Wel zal de aanpak van de Haagse Pandbrigade verschillen nu er extra bevoegdheden zijn (opkoopbescherming) en er aan komen (Wet goed verhuurderschap). Ook deze wettelijke mogelijkheden zullen benut worden.

Inzet Laak De komende jaren zal de Haagse Pandbrigade intensief aanwezig zijn in Laak en met name in het gebied dat Laak Centraal genoemd wordt. Deze zomer heeft de Pandbrigade een eerste verkennende slag geslagen. Enerzijds in reactie op een brandbrief van mei 2022 van inwoners van de wijk en anderzijds om te verkennen welke problematiek zich specifiek achter de voordeur speelt in dit gebied en de omvang ervan. De volgende resultaten werden geboekt bij deze actie in de zomer: Er zijn 149 extra woningcontroles uitgevoerd; In 40 woningen (33%) werd er inderdaad onvergunde onzelfstandige bewoning (lees illegale kamerverhuur) aangetroffen. Het gemiddelde aantal bewoners per woning is 6; Tijdens de controleperiode waren er 16 woningen in gebruik gegeven aan huishoudens zonder huisvestingsvergunning, terwijl deze wel vereist was. De eigenaren en/of verhuurders worden hiervoor beboet. 4 bewoonde schuurtjes. Verder zijn er 12 constateringen van bouwen zonder vergunning en 3 gevallen van illegale bouw. Dit terwijl de controles, gezien de brandbrief van de inwoners, waren gericht op het gebruik van de woningen. Slechte huisvesting van kortdurend verblijvende arbeidsmigranten is een wezenlijk onderdeel van de aangetroffen problematiek in Laak. Met name de huisvesting in schuurtjes is een pijnlijk in het oog springende misstand.

Het geeft iets weer over de stuitende onverschilligheid van de mensen, die deze huisvesting realiseren en ook van de partijen, die hen te werk te stellen en eraan verdienen. Samenwerking met NLA, HEIT, politie, en Haagse Pandbrigade In een samenwerking tussen de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA), het Haags Economisch Interventie Team (HEIT), de politie en de Haagse Pandbrigade (HPB) is een aantal uitzendbureaus gezamenlijk gecontroleerd (zie ook Tweede Voortgangsrapportage arbeidsmigranten 2021, RIS311440). Dergelijke (signaal gestuurde) controles zullen in 2023 worden voortgezet. Hierbij worden meldingen met betrekking tot de woonsituatie en arbeidsomstandigheden gecontroleerd. De samenwerking is gericht op vermoedelijke malafide uitzendbureaus die in Den Haag mensen huisvesten en in Den Haag of in de regio mensen laten werken. Een uitzendbureau wordt dan vanuit verschillende disciplines gecontroleerd om overtredingen of strafbare feiten aan te pakken. Bij de keuze welk uitzendbureau onderwerp is van een controle zijn signalen en de ernst van deze signalen leidend.

6/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10446292

Regulering Uitzendbureaus Sinds het uitkomen van het rapport van het Aanjaagteam in 2020 hebben wij bij het Rijk aangedrongen op een stevige inzet op de verantwoordelijkheid van werkgevers en uitzendbureaus voor arbeidsmigranten en spoedig werk te maken van regulering van de uitzendbranche. Tot 1998 waren uitzendbureaus verplicht een vergunning aan te vragen. Op dat moment waren er zo'n 4.000 uitzendbureaus in Nederland. Nadat die verplichting verviel, liep dat aantal snel op. Momenteel zijn dat er zo'n 15.000. Door het ontbreken van regelgeving zijn uitzendbureaus makkelijk en zonder vergunning op te richten en er is nauwelijks toezicht door onafhankelijke instanties. En dat leidt tot veel misstanden op het gebied van werk, zorg en huisvesting van arbeidsmigranten. Op 5 juli 2022 heeft de minister de Tweede Kamer geïnformeerd over de invoering van een publiekprivaat certificeringsstelsel. De kern van het certificeringsstelsel is dat alle uitleners verplicht een certificaat moeten hebben en dat inleners arbeidskrachten uitsluitend mogen inlenen van gecertificeerde uitleners. Om in aanmerking te komen voor een certificaat moet een uitzendbureau laten zien dat het zich aan de regels houdt o.a.

betaling van het juiste loon, het juist doen van belastingaangifte, een verklaring omtrent het gedrag (VOG) hebben, een waarborgsom van € 100.000 betalen en alleen gecertificeerde huisvesting aanbieden. Als een uitzendbureau zijn certificaat verliest, mag het niet meer op de markt opereren. Vervolgens is het wetsvoorstel in internetconsultatie gebracht. De planning is dat het wetsvoorstel eind maart 2023 aan de Tweede Kamer wordt aangeboden en invoering wordt op zijn vroegst in 2025 voorzien. Wij vinden dat het wetsvoorstel geen handelingsperspectief voor gemeenten biedt. Gemist wordt een koppeling met registratie. Ook een verantwoordelijkheid voor voldoende en legale huisvesting voor arbeidsmigranten ontbreekt. En we hebben weinig vertrouwen in zelfregulering en administratieve controles door private partijen gezien de vele misstanden die wij in de handhavingspraktijk tegen komen. De uitzending van 23 oktober 2022 “Wie stopt de uitbuiting van arbeidsmigranten?” van Pointer illustreert wat er zoal misgaat. De gemeente Den Haag zet stevig in op controle en handhaving op huisvesting en haar andere wettelijke taken en werkt nauw samen met het HEIT, de Politie en de Nederlandse arbeidsinspectie op de aanpak van malafide uitzendbureaus.

Maar zonder goede regulering van arbeid en huisvesting komt er geen verbetering voor de arbeidsmigrant en blijft de druk op de leefbaarheid in de kwetsbare wijken onverminderd hoog. Wij blijven bij het Rijk aandacht vragen voor steviger regulering van de uitzendbranche en meer middelen voor de gemeente om malafide uitzenders te kunnen aanpakken. Mensenhandel en arbeidsuitbuiting Arbeidsmigranten zijn kwetsbaar voor arbeidsuitbuiting, een vorm van mensenhandel. Voor de aanpak van misstanden in de vorm van arbeidsuitbuiting verwijzen wij naar de voortgangsbrief van het Actieprogramma Mensenhandel (RIS311443) waarin de voortgang van de gemeentelijke aanpak van mensenhandel is beschreven. (Arbeids)migranten vormen een van de kwetsbare groepen die in dit actieprogramma onderscheiden worden. Bewustwording is noodzakelijk om arbeidsuitbuiting te voorkomen, vroeg te signaleren en effectief te bestrijden om daarmee slachtoffers te beschermen. In de week van de Europese dag tegen mensenhandel (18 oktober) is voor de tweede keer de Haagse Week tegen Mensenhandel georganiseerd (van maandag 17 t/m vrijdag 21 oktober 2022) voor professionals, (potentiële) slachtoffers van mensenhandel en burgers. In 2022 was er extra aandacht voor arbeidsuitbuiting. Op 18 oktober 2022 heeft de gemeente Den Haag een conferentie georganiseerd voor professionals rond dit onderwerp.

Op 20 oktober hebben de GGD en CoMensha tevens een onlinebijeenkomst georganiseerd over arbeidsuitbuiting. SHOP heeft in deze week ook een VR-bril gelanceerd waarbij kan worden ervaren wat arbeidsuitbuiting is en Fairwork heeft verschillende bijeenkomsten georganiseerd met als thema ‘ken je rechten’ voor arbeidsmigranten.

7/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10446292

Het terugdringen van ondermijnende criminaliteit, waaronder mensenhandel in vorm van arbeidsuitbuiting, is een van de prioriteiten van het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 van de gemeente (RIS313807). In de aanpak van arbeidsuitbuiting wordt verbinding gelegd met het toekomstige gemeentebrede programma ‘Arbeidsmigratie in goede banen’, bijvoorbeeld over de rol van malafide uitzendbureaus. Tot besluit Met deze voortgangsrapportage hebben wij u geïnformeerd over de activiteiten en voortgang rond verbetering van de positie van EU-arbeidsmigranten. We zetten stevig in op handhaving binnen onze mogelijkheden. Ook hebben we stappen gemaakt in de informatievoorziening. En er wordt gewerkt aan een programma waarmee we een integrale duurzame aanpak gaan realiseren voor de EUarbeidsmigrant in Den Haag. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

8/8