RIS314875 Raadsmededeling herdenkingsmonument slavernijverleden met wijzigingen

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

OCW/10485405 RIS314875 Contactpersoon

Natasja Schaap Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

21 maart 2023

natasja.schaap@denhaag.nl

Onderwerp

Reactie op het advies met betrekking tot het monument herdenking slavernijverleden

In heel Nederland wordt ondertussen het slavernijverleden erkend als het meest onmenselijke en gruwelijke onderdeel van het koloniale systeem. Dit is ook terug te zien in de aanpak van het Rijk bij de excuses en de middelen die beschikbaar worden gesteld om doorwerking van de slavernij tegen te gaan. De gemeente gaf Stroom Den Haag in oktober 2021 de opdracht om één of twee slavernijmonumenten te realiseren, betrekking hebbend op het Trans-Atlantische slavernijverleden en het slavernijverleden in Azië, ten tijde van het VOC-bestuur. De opdracht is mede gebaseerd op het advies van de commissie herdenking slavernijverleden d.d. december 2020 onder leiding van oud-wethouder Baldewsingh en de daarna genomen bestuurlijke besluiten, waaronder het initiatiefvoorstel van uw raad (RIS305697). Op 30 januari 2023 overhandigde de commissie, ingesteld per september 2022 door beeldende kunstinstelling Stroom Den Haag, hun advies over het monument slavernijverleden aan wethouder Vavier. Het advies gaat over het aantal monumenten, de locatie, de inhoudelijke criteria voor het monument en het profiel van de kunstenaar. In de bijlage treft u het advies aan. Het college heeft op 21 maart 2023 een besluit over het advies genomen (RIS314874).

De commissie van Stroom adviseert de Gemeente Den Haag opdracht te geven om één monument te realiseren op het Lange Voorhout voor de gehele koloniale erfenis en het slavernijverleden. De commissie ziet dat als een krachtig antwoord op de verdeel en heers politiek van het koloniale systeem. Voor de kunstenaar ziet zij de taak weggelegd om tot een vooralsnog ondenkbare verbindende oplossing te komen. Ondanks dat de commissie het begrijpelijk vindt dat voor sommige gemeenschappen één monument verwerpelijk en onwenselijk is, gelooft de commissie dat de stemmen van alle groepen die in de voormalige koloniale gebieden – onder meer Indonesië, Suriname, de zes Nederlands-Caribische eilanden, maar ook landen als Zuid-Afrika, Brazilië of Sri Lanka – hebben gestreden voor vrijheid, een plek kunnen krijgen binnen één monument. Het college neemt delen van het advies over, met name de locatie en laat deze onderzoeken op de mogelijkheden, maar gaat niet voorbij aan een onmisbare stap in een proces dat tot gezamenlijke bewustwording moet leiden, namelijk: de erkenning en daarmee bewustwording van het Trans-Atlantische slavernijverleden ten tijde van het koloniale Nederlandse bestuur.

Daarmee doet het college recht aan de decennialange maatschappelijke roep om erkenning voor dit verleden, de wetenschappelijke onderzoeken die deze roep ondersteunden en het beleid dat in de rest van Nederland en de regering gevoerd wordt op dit

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10485405

gebied. Het college gaat ervan uit dat de opdracht voor een herdenkingsmonument Trans-Atlantisch slavernijverleden bijdraagt aan de erkenning van de doorwerking van dit verleden op de nazaten van de slavernij in de huidige maatschappij en overzeese delen van het Nederlands koninkrijk; dat het een plek wordt waar mensen naar toe willen gaan die zich getroost voelen door deze erkenning en daarmee in staat zijn om zich te verbinden met Den Haag als stad van Vrede en Recht. De realisering van het monument wordt binnen het herdenkingsjaar slavernijverleden mogelijk geacht. De maatschappelijke en wetenschappelijke ontwikkelingen die spelen met betrekking tot de erkenning en de bewustwording van de slavernij in Azië tijdens de VOC-periode vragen erom, om bij het realiseren van een monument voor het Trans-Atlantische slavernijverleden een brug te slaan naar dit verleden en met de betrokken gemeenschappen de dialoog aan te gaan over de erkenning en bewustwording die deze geschiedenis vraagt. De binnenkort in te stellen adviescommissie koloniaal en slavernijverleden zal ongetwijfeld een bijdrage leveren aan deze dialoog en de erkenning van het slavernijverleden in de Oost op de agenda zetten.

Wat betreft de aanbevelingen die de commissie van Stroom doet: die horen bij de ontwikkelingen die ook in andere steden in Nederland plaats vinden en worden opgepakt door de betrokken beleidsmakers binnen de gemeente. We inventariseren de komende periode welke aanbevelingen al opgepakt zijn, en of en hoe de overige aanbevelingen opgepakt kunnen worden maar doen geen toezeggingen op voorhand. De adviescommissie koloniaal en slavernijverleden die binnenkort ten behoeve van het gemeentelijk beleid wordt ingesteld zal uiteraard worden gevraagd zich over deze aanbevelingen te buigen.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

2/2