RIS314847 Bijlage 1 Rapportage kwalitatief onderzoek en participatieproces

Participatietraject Pier 2022-2023 en uitkomsten kwalitatief onderzoek belanghebbenden naar toekomstmogelijkheden Pier

Datum: 8 februari 2023 Auteurs: Paul Weststrate & Rozemarijn de Kwaasteniet In opdracht van: PIER B.V.

1

Participatieproces Pier 2022-2023 Aanleiding: vernieuwing Pier noodzakelijk De Pier is een landmark dat op geen enkele vakantiefoto van Scheveningen-bezoekers ontbreekt. Scheveningers, Hagenaars en ook bezoekers van veel verder weg genieten sinds de eerste pier al meer dan 100 jaar van pierewaaien en van het unieke zicht op de zee en op de kust. Maar het icoon van weleer heeft aan glans verloren. De exploitatie van de Pier is onvoldoende rendabel en in de huidige vorm niet vol te houden. Uit onderzoek is gebleken dat bepaalde bouwkundige onderdelen van de 60 jaar oude Pier erg slecht zijn. Dat leidt binnen afzienbare tijd tot zeer hoge renovatiekosten. De eigenaar – PIER B.V. - is bereid forse aanvullende investeringen te doen met een grondige herontwikkeling van de Pier. Draagvlak en planverrijking vanuit de samenleving vindt de eigenaar van de Pier van groot belang. Daarom is een uitgebreid participatieproces opgezet, om gezamenlijk te werken aan hernieuwde icoonvorming. Begin 2022 kwam dit proces in een versnelling, naar aanleiding van uitspraken van de Haagse gemeenteraad. Met de inspanningen van de afgelopen maanden is voldaan aan de motie1 van Partij voor de Dieren die op 21 april 2022 is aangenomen in de Haagse gemeenteraad en door het college van burgemeester en wethouders is overgenomen.

In de afdoening van de motie schrijft het stadsbestuur onder meer: “De gemeente is - naar aanleiding van de uitkomsten van de onderzoeken naar de bouwtechnische staat van de Pier - en in samenwerking met de eigenaar (opstalhouder) van de Pier gestart met de voorbereidingen voor een uitgebreid participatietraject. Doel van dit traject is om de waarden, belangen en ideeën over de Pier bij de Scheveningse en Haagse inwoners en ondernemers, bezoekers en andere belanghebbenden op te halen en hierover in gesprek te gaan. De opbrengst van het participatietraject is een overzicht van wat de genoemde betrokkenen belangrijk vinden voor de (toekomstige) Pier.” Deze rapportage geeft inzicht in de uitkomsten van dit participatietraject. Unieke kans voor Scheveningen en Den Haag Het gaat in dit proces niet om het oplappen van een verouderd bouwwerk, maar om een éénmalige kans voor het creëren van een veelzijdiger en duurzaam programma op een sterk verbeterde Pier. Zodat meer uiteenlopende bezoekers dan nu een bijzondere reden hebben om naar de Pier te komen en te verblijven. Dat zorgt voor het behoud van de Pier én draagt bij aan versterking van de economie van Scheveningen en de stad Den Haag.

Participatieproces: alle belangengroeperingen kunnen meedenken De eigenaar heeft de Pier eind 2014 gekocht en heeft in de periode daarna workshops gehouden in uiteenlopende kennisgebieden en verschillende verkennende onderzoeken gedaan, om meer gevoel te krijgen voor wat wel en niet mogelijk is voor de vernieuwde Pier. Naast onderzoek naar de bouwtechnische staat gaat het dan bijvoorbeeld om marktonderzoek, brancheringsmogelijkheden, mobiliteits-oplossingen, effecten op kustmorfologie en kansen voor duurzaamheid. Hierover is overleg gevoerd met de gemeente. In de jaren 2018 – 2020 heeft het Haagse adviesbureau Awareness (sinds 1992 gespecialiseerd in participatie) aanvullend interviews afgenomen bij belangrijke vertegenwoordigers van uiteenlopende belangengroeperingen in Scheveningen en Den Haag, voor gedachtenvorming over de mogelijke toekomst van de Pier.

1

RIS-nummer 312143 “De Pier is van de stad”

2

In de zomer van 2022 is het in de motie beoogde uitgebreide participatieproces door Awareness uitgevoerd. Doel van dit traject is om de waarden, belangen en ideeën over de Pier bij de Scheveningse en Haagse inwoners en ondernemers, bezoekers en andere belanghebbenden op te halen en hierover in gesprek te gaan. De opbrengst van het participatietraject is een overzicht van wat de genoemde betrokkenen belangrijk vinden voor de (toekomstige) Pier. Dit participatieproces bevat de volgende elementen: - Passanten op de Pier zijn in het hoogseizoen bevraagd door het gerenommeerde onderzoeksbureau Motivaction2, met een enquête over de toekomst van de Pier - In augustus zijn extra ‘straatinterviews’ gehouden en heeft Motivaction een a-selecte steekproef uit het bevolkingsregister van 20.000 inwoners van Den Haag (inclusief Scheveningen) een gerichte uitnodiging gestuurd, voor deelname aan dezelfde uitgebreide enquête3. - Deze enquête is aanvullend ook toegankelijk gemaakt voor wie dan ook, via een QR-code in onder meer advertenties in print-media en via sociale media in Den Haag4.

- In het laatste kwartaal van 2022 zijn individuele ‘sleutelpersonen’ (vertegenwoordigers van uiteenlopende belangengroeperingen) geïnterviewd door Awareness: o AVN (Algemene vereniging voor natuurbescherming) o BNS (Bewoners Noordelijk Scheveningen) o SBS (Stichting Buitengewoon Scheveningen) o Duurzaam Den Haag o Hotelkoepel o The Hague & Partners o VBS (boulevard-ondernemers) o Nationaal Park Hollandse Duinen o VVS (strand-exploitanten) -

Tevens zijn aansluitend door Awareness enkele groepsgesprekken gevoerd met belangengroepen. Daardoor konden meer vertegenwoordigers van die groepen (kustondernemers en kustbewoners) de resultaten van de interviews en van de representatieve enquête bespreken en verdiepen. Groepsgesprekken zijn gevoerd met: o Bewoners van flats met direct zicht op de Pier (vertegenwoordigers van Noorderduin, Oranjeflats, Palaceflats, Rederserf/Princelandt) o Boulevard-ondernemers, inclusief Hommerson o Strandexploitanten

-

betrokken ambtenaren van diverse gemeentelijke afdelingen zijn tussentijds in een digitale lunchsessie geïnformeerd5 over de stand van zaken, eerste uitkomsten van de enquête en de gesprekken.

2

Voor een gedetailleerd overzicht van de uitkomsten van de representatieve enquête verwijzen we naar de rapportage van onderzoeksbureau Motivaction. 3 De uitkomsten van dit onderzoek van Motivaction onder 20.000 Hagenaars (de a-selecte steekproef uit de Haagse bevolking) zijn robuust, representatief en wetenschappelijk verantwoord. Daarmee is dit onderzoek de belangrijkste drager van resultaten uit de uitvoering van de genoemde motie. Alle andere hier genoemde onderzoeken zijn aanvullend zeer waardevol. 4 Om de representativiteit van het kwantitatieve onderzoek door Motivaction onder de a-selecte steekproef te borgen, zijn de uitkomsten van alle andere meningspeilingen (overige enquête-oogst, interviews en groepsgesprekken) apart gehouden en apart beoordeeld. 5 Deze bijeenkomst was dus alleen bedoeld om de ambtenaren te informeren, niet om reacties te krijgen.

3

Wat vinden de Haagse inwoners belangrijk voor de Pier Uit alle interactie met de buitenwereld – in het bijzonder de door Motivaction uitgevoerde representatieve steekproef - ontstaat een beeld van wat de motie wenste, namelijk “…wat de Haagse inwoners belangrijk vinden bij een mogelijk aangepaste Pier.” Met zicht op welke identiteit en betekenis de huidige Pier en omgeving hebben voor Scheveningers, Hagenaars en ook voor bezoekers van verder weg. Al deze identiteitskenmerken bieden aanknopingspunten voor het bedenken en ontwikkelen van nieuwe functies en vormen van de Pier, waarbij verwijzingen naar (historische) identiteiten zichtbaar blijven. Omdat we weten dat de associaties met belangrijke waarden van ‘het oude’, bijdragen aan de acceptatie van ‘het nieuwe’. Voor een gedetailleerd overzicht van de uitkomsten van de representatieve enquête verwijzen we naar de rapportage van onderzoeksbureau Motivaction. Dat is een kwantitatief onderzoek.

Meer informatie over de oogst uit de participatie Dit rapport dat u nu leest, geeft aanvullend de uitkomsten van alle overige hier beschreven participatieinspanningen, die zijn te beschouwen als een kwalitatief onderzoek. Dat is dus niet per definitie representatief, maar geeft uiteraard wel een beeld van het algemene gevoel onder uiteenlopende belanghebbenden, en is zeker een geweldig vangnet gebleken voor allerhande ideeën over de vernieuwde Pier. Hieronder vindt u allereerst een steekwoordenoverzicht, dat dient als inhoudelijke samenvatting van alle input uit de diverse interviews en groepsgesprekken. Vervolgens voegen we een tabel toe met de verzamelde thema’s en ideeën voor de nieuwe Pier en een indicatie van de steun daarvoor.

4

Uitkomsten kwalitatief onderzoek belanghebbenden naar toekomstmogelijkheden Pier Steekwoordenoverzicht als inhoudelijke samenvatting van alle input uit de participatie geïnterviewde

goed aan huidige Pier Pier trekt veel mensen Pier moet blijven

Vereniging Van Strandondernemers (VVS) (interview)

Strandondernemers (bijeenkomst)

Surfschool draagt bij aan positieve imago Zipline en reuzenrad dragen bij aan beelden van Scheveningen

slecht aan huidige Pier

ideeën voor toekomst vernieuwde Pier

Niet genoeg kwaliteit op het moment, moet aanvullend aanbod zijn op wat er is Ziet wonen niet zitten: aan- en afvoer, auto's én besteden niks Angst voor verkeersoverlast, moet aangepakt worden

Dependance Haags Kunstmuseum - ook om Den Haag en Scheveningen beter aan elkaar te koppelen Watertaxi Pier-Haven, met ook mogelijkheid overstappen op grachten Den Haag

Charmeoffensief nodig voor de Pier

Evenementen zoals gaming wedstrijden, met pendel

1 ster Michelin restaurant, oftewel chique eten

De Pier is belangrijk voor henzelf en Den Haag en Scheveningen

Niet meer tafels en stoelen ( van vergelijkbare horeca).

Distributiehub voor ondernemers, om vervolgens met elektrisch vervoer verder te gaan Publiekstrekker waarmee je ook Rijk en Provincie aanspreekt Duurzaamheid verbinden met economie Energiecoöperatie opzetten Pier moet toegankelijk blijven zoals nu - grotendeels openbaar met een aantal delen niet openbaar.

De Pier mag langer worden.

Bezwaren tegen permanente woningen op de Pier

Bij een grotere Pier maakt het uit wat hiermee wordt bedoeld en wat het extra aanbod wordt.

Geen dezelfde horeca op de Pier

Een hotel op de Pier zien de ondernemers zitten Geen bezwaren tegen vakantiewoningen, invulling maakt wel uit

Meer aanbod voor kinderen en gezinnen (kleine) concertzaal Gamingwedstrijden hosten Bijzondere architectuur, zoals in de Setas de Sevilla Zakelijke overleggen en congressen Evenementen om jaarrond aantrekkelijk te zijn Duurzaamheid is belangrijk thema: Wek energie op wanneer mensen over de Pier lopen, getijdenenergie, zeewier

5

geïnterviewde

goed aan huidige Pier Pier is een iconische plek

slecht aan huidige Pier

ideeën voor toekomst vernieuwde Pier

Pier heeft (deels) publieke functie dus mensen gaan niet meteen veel geld neerleggen (voor musea)

Zoek synergie op met Museon, TU Delft, TNO mbt een duurzame systemen expo / showcase. Uitleggen van innovaties, klimaatadaptatie, zeespiegelstijging. Kleine windmolens met educatieve functie

Duurzaam Den Haag (interview)

Bij renovatie komen hoge eisen aan energiesystemen, vooral als je een innovatieve/duurzame/educatieve uitstraling hebt/wil Duurzaamheid kan meer invulling krijgen bij 'Kust Gezond' Onder nieuwe eigenaar is sfeer Pier verbeterd

AVN (interview)

Scheveningen o.a. doorbreekt ecologische structuur tussen Denemarken en Frankrijk

Houden zich enkel bezig met natuurbehoud en hebben geen standpunt over wonen, hotel etc.

Stepping stones creëren om de opbrekingen te overbruggen, bijv. middels biotopen Benader de Pier als een rotswand waar je broedplekjes voor vogels kunt creëren Een natuur-inclusieve Pier zou een wereldprimeur zijn Maak een zeehondenvlonder, net als in Zeebrugge Vogeltrekkijkplek

De Pier is een Haags icoon

Hotelkoepel (interview)

Behoefte aan meer hotelkamers op de Pier dan nu, maar met goede aanlooproute Ziet in recreatiewoningen kansen, er is behoefte aan

Bereikbaarheid van Scheveningen is de grootste uitdaging voor de aantrekkelijkheid

Inzetten op wellness aanbod, vanuit gezondheid

Op het moment troosteloos

Aanbod 365 dagen per jaar hebben, zomer én winter

Efteling-effect: Moet nu helemaal de Pier over om ergens (bv het hotel) te komen Eenheidsworst in aanbod, er moet ingezet worden op kwaliteit

Kijk naar de badplaats van de toekomst, met ruimte voor duurzaamheid. Je moet wat met duurzaamheid.

6

geïnterviewde

goed aan huidige Pier De Pier is icoon, beeldmerk van Den Haag en Scheveningen

Vereniging Boulevard Ondernemers (interview)

Pier is van economisch belang, moet hoe dan ook blijven Geen bezwaren tegen hotel op de Pier, zeker niet aan uiteinde Geen bezwaren tegen wonen op de Pier, zolang bereikbaarheid geregeld is

slecht aan huidige Pier Erg slechte bereikbaarheid door zowel OV als infrastructuur Vernieuwing van Pier duurt lang, men ziet op tegen bouwoverlast. Jammer dat renovatie Midden Blvd niet gelijk met Pier kan Liever geen of nauwelijks horeca op de Pier, tenzij het aanvullend is op aanbod

ideeën voor toekomst vernieuwde Pier Of 1) de huidige Pier maar vernieuwd, of 2) houten wandelpier zoals Wilhelmina-pier op oude plek Moet in alle gevallen een publiekstrekker en icoon blijven Graag meer kwalitatief leisure aanbod, zoals de zipline Zeehondenvlonder is leuk Tijdens renovatie zo veel mogelijk prefab gebruiken en via zee aanvoeren en zorgen dat boulevard en strandondernemers door kunnen werken

Pier is belangrijk voor de boulevardondernemers, Den Haag en Scheveningen Hotel op de Pier zien de ondernemers zitten Heeft ander aanbod dan op de Boulevard Boulevard ondernemers (bijeenkomst)

Merendeel ziet vakantiewoningen niet zitten; minderheid ziet wel mogelijkheden, mits niet te omvangrijk Permanente bewoning kan niet op draagvlak rekenen Entree van Pier ligt midden op de boulevard en vormt blokkade

Pier moet toegankelijk blijven zoals nu - grotendeels openbaar met een aantal delen niet openbaar. Goede bereikbaarheid, specifiek (gratis) parkeergelegenheid is een voorwaarde voor het trekken van bezoekers Dagjespubliek trekken met trekpleisters zoals Legoland en Sealife Een hotel met skybar heeft de potentie om een iconische attractie te worden Duurzaamheid: een duurzaam hotel, congressen in teken van duurzaamheid, living lab Aanlegplek voor cruiseschepen Link leggen met zee en water: een soort Neeltje Jans of pleziervaart faciliteren In het laagseizoen inzetten op de zakelijke markt Toch maar weer een houten wandelpier van maken? Combinatie maken met de binnenstad van Den Haag en Scheveningen voor vergroten aantrekkingskracht van gebied Meer aandacht voor surfers

7

geïnterviewde

Bewoners Noordelijk Scheveningen (BNS)

goed aan huidige Pier

ideeën voor toekomst vernieuwde Pier

De Pier moet blijven.

Huidige aanbod is 'meer van hetzelfde' / 'eenheidsworst'

Voor bewoners moet het gebied bereikbaar blijven. Wat er ontwikkeld wordt mag niet ten koste gaan van bereikbaarheid van de woningen Leefbaarheid en veiligheid mogen niet verder verslechteren.

Pier is een icoon, symbool voor hele badplaats, en een beeldmerk.

De Pier mag niet verder de hoogte in, afgezien van enkele pieken met beperkte basis. Achterliggende gedachte: zichtlijnen moeten behouden blijven.

Het aanbod moet meerwaarde bieden voor het gebied, oftewel een ander aanbod dan nu

De Pier mag blijven op de huidige locatie.

Er moet voldoende ruimte blijven voor wandelen en genieten van zon, storm, zicht op zee en op de kust

Merendeel van bewoners vindt de Pier belangrijk. Niemand vindt Pier onbelangrijk

Pier moet toegankelijk blijven zoals nu - grotendeels openbaar met een aantal delen niet openbaar. Maar is lastig om er écht iets over te zeggen zonder meer info over functies en bestemmingen. Recreatiewoningen kunnen niet op brede steun Ondanks dat de meerderheid tegen vakantiewoningen is, wordt wel opgemerkt rekenen van de bewoners; vrees voor misbruik en dat deze booming zijn en enorm in trek zijn, wat waarde kan toevoegen aan de elitair imago zijn van invloed op het oordeel boulevard Permanente bewoning kan niet op brede steun een kleine meerderheid van de bewoners is vóór een hotel op de Pier; de rekenen grootte en het marktsegment zijn van invloed op het oordeel

Er is steun voor een nieuwe Pier op de huidige plek.

Bewoners met zicht op de Pier (bijeenkomst)

slecht aan huidige Pier

De Pier voor de Schelp leggen kan ook op steun rekenen Ongeveer de helft van de bewoner kijkt positiever naar de Pier de afgelopen 5 jaar. De Pier mag langer worden.

De Pier mag niet hoger worden, vindt grote meerderheid

Ingang van de Pier is een obstakel Noord-Boulevard heeft geen zonsondergang meer Uiterlijk van de Pier

Natuurontwikkeling door Pier is belangrijk Museum/educatie - bijvoorbeeld over de hedendaagse visserij Sterrenwacht Sealife (en Legoland) op de Pier. Door kinderen te trekken, trek je automatisch ook de ouders. Meer avondaanbod Meer aanbod voor kinderen Cultureel aanbod, bijvoorbeeld een vlakke- vloertheater voor cabaret e.d. Watersport Wellness Een mooi restaurant

8

geïnterviewde

goed aan huidige Pier Geen directe mening over ontwerp Pier, sturen voornamelijk op randvoorwaarden voor natuur

Scheveningen is een obstakel tussen de verschillende natuurparken Stikstof uitstoot van/op de Pier heeft een negatieve invloed op het park Openbare toegankelijkheid is belangrijk uitgangspunt

Nationaal Park Hollandse Duinen (interview)

ideeën voor toekomst vernieuwde Pier Ontwikkelingen op Pier bijdragen aan een veerkrachtig natuurnetwerk als natuur-inclusieve Pier Voorbeeld van Kinderdijk: kijk naar de ontwikkeling als gebiedsopgave Mensen informeren over het nationale park en natuur in omgeving op de Pier. Bijv. door 3D virtual reality, vliegen als een vogel net als bij Nieuwe Waterlinie Boot met gids in de trant van de Groene Bus

Pier is heel belangrijk voor Den Haag en Scheveningen. Nationaal heeft Scheveningen betere naam dan Den Haag Internat’l beeld dat je iets actiefs kan doen op de Pier (zipline etc.) Is icoon. Uiterlijk belangrijkste. The Hague & Partners (interview)

slecht aan huidige Pier

Zichtlijnen naar de zee moeten zo veel mogelijk behouden worden. Huidige plek prima. Bij uitbreiding moet het niet kleiner worden, er waren voorheen meer eilanden.

Geen noodzaak om de Pier op te gaan, er is geen échte trekker. Bereikbaarheid van Pier moet enorm verbeterd worden. OV-schaalsprong

Positief over zeehondenvlonder. Samenwerking met hbo's, wetenschap, Naturalis, Omniversum etc. voor bewustwording/educatie over klimaat, zeespiegelstijging; ook sterrenkijken Aansluiten bij een keurmerk als Quality Coast en laten inspireren hoe bij te dragen aan groen en duurzaam toerisme Circulaire uitgangspunten Brancheren: niet meer van hetzelfde aanbieden. Zorg voor aantrekkingskracht op verschillende doelgroepen. Kom in de (event)agenda's. Met evenementen creëer je aanleiding om naar te Pier te gaan. Gebruik DNA van Den Haag als popstad: een multifunctionele zaal voor zowel optredens als congressen Hele dag reuring op de Pier creëren: ruimtes inrichten voor bedrijven, in bv. culturele sector. Zeehondenvlonder is leuk als bestemming aan het einde van de Pier. Zoek samenwerking op met Sealife/Legoland om de Pier aantrekkelijker te maken voor gezinnen met kinderen. De 'night out' in Scheveningen moet meer body krijgen Natuureducatie is vaker geprobeerd, zoek beter een niche bijv. een samenwerking met Muzee die veel items hebben uit de Scheveningse natuur. Toegankelijkheid Pier: mensen met méér geld moeten niet méér kunnen doen. Maar als iets niet het openbare deel van de Pier belemmert is het geen probleem, bv. hotel aan het einde.

9

geïnterviewde

goed aan huidige Pier De Pier is het beeldmerk van Scheveningen. Er moet een Pier zijn, in welke vorm dan ook. Zeewaarts bouwen is een mogelijkheid: door de afstand lijken bouwsels minder groot

Stichting Buitengewoon Scheveningen (interview)

slecht aan huidige Pier Huidige Pier voegt op het moment niets extra's toe, buiten het reuzenrad, zipline en bungy jump. Hotel niet voor de hand liggend, er zijn al veel hotels die ook vaak leeg zijn. Tenzij enorm bijzonder. Winkels op de Pier zijn afhankelijk van weer Bereikbaarheid is een probleem, dus van gemeente afhankelijk voor de investering in infrastructuur, wegen en ontsluiting Tegen woningen op de Pier: die bewoners gaan zich ergeren en dat zal leiden tot bezwaarschriften e.d.

ideeën voor toekomst vernieuwde Pier Denk slim na hoe je allerlei soorten mensen aantrekt, maar zonder op bestaande ondernemingen te kannibaliseren Bekijk de ontwikkeling van de Pier in de context van het gehele stadsdeel, boulevard, Palace promenade. Creëer plek voor groot concert, mist nu in 3e stad van Nederland. Wel dicht i.v.m. overlast. Daar kunnen ook congressen gehouden worden. Wat je ook bouwt: het moet het uitzicht niet verpesten en gevoelstechnisch moet het niet groter zijn Of een simpele, houten pier als uitkijkpunt etc. Of een beeldmerk en publiekstrekker - maar dat moet je dan heel groot doen. Groen kansrijker op aanrijdroutes en in omgeving dan op Pier. Zeehondenvlonder is leuk Sealife verhuizen naar de Pier: directere relatie met water, zee, vissen Buiten het piekseizoen mensen trekken, zorgen voor diversiteit in aanbod voor een aanvullend publiek Een deel van de Pier moet openbaar toegankelijk blijven. Maar: maak een pad om de niet-publiektoegankelijke stukken, zodat mensen alsnog aan de buitenkant hun rondje kunnen maken.

10

Overzicht belangrijkste thema’s en ideeën voor de vernieuwde Pier uit de oogst van de participatie Geopperde ideeën

VVS

VVS achterban

VBS

VBS achterban

SBS

Bewoners Duurzaam met zicht Den Haag op Pier

AVN

Hotel koepel

Nationaal Park The Hague Hollandse & Partners Duinen

BNS

Totaal positief

9 7 6 5 5 5 4 4 3 3 3 3 3 3 2 2 2 1 1 1 1 1

Duurzaamheid (breed) Educatie/musea samenwerking Link met zee en water maken Zeehondenvlonder Hotel Concert/theater zaal Publiekstrekker Sealife op de Pier /samenwerking Evenementen Meer aanbod voor kinderen en gezinnen Congressen/ zakelijke markt Combinatie DH en Scheveningen Natuurinclusieve Pier Of houten pier of vernieuwde publiekstrekker Wellness Chic restaurant Recreatiewoningen Watertaxi Kwalitatieve leisure Aanleg voor cruiseschepen Distributiehub Permanente woningen

= steun

= tegen

= neutraal/ niet besproken/ geen mening

11

Enkele conclusies uit de gevoerde participatie (kwalitatief onderzoek) Op hoofdlijnen kunnen we uit alle reacties en inbreng6 onder meer de volgende conclusies trekken: - De Pier is een icoon, het beeldmerk van Scheveningen en Den Haag als stad aan zee, en moet blijven - Een kwaliteitsslag is zeer gewenst. Daarbij gaat het om de staat van onderhoud en de wens dat de vernieuwde Pier zorgt voor een kwalitatieve toevoeging aan wat de boulevard en het strand voor bezoekers nu te bieden hebben. Dus alsjeblieft niet meer van hetzelfde - Velen vinden dat de Pier zelf duurzamer zou kunnen worden en dat de Pier in het beste geval ook kan bijdragen aan duurzaamheid voor de omgeving - Toevoegen van educatieve functies, van cultuur, en ruimte voor evenementen krijgen veel steun - Er worden kansen gezien voor de zakelijke markt (bijvoorbeeld congressen in combinatie met hotel) - Een uitbreiding van de Pier moet het uitzicht vanaf de boulevard zo min mogelijk belemmeren.

- Bereikbaarheid moet zo goed geregeld worden, dat er niet nog meer overlast voor de omgeving ontstaat bij toename van bezoekersstromen - Voor een hotel op de Pier is steun bij een aantal groepen belanghebbenden; voor vakantiewoningen op de Pier is minder draagvlak; voor permanent wonen op de Pier is vrijwel geen steun De uitkomsten van de participatie – tenminste de hier genoemde breed gedragen opvattingen - zijn onderwerpen waarmee de eigenaar van de Pier aan de slag kan gaan. Voor verdere verdieping en aanvullend onderzoek over mogelijkheden, uitvoeringsvarianten en draagvlak. Om de plannen voor de Pier verder te concretiseren.

Hoe nu verder In het eerste kwartaal van 2023 organiseert de PIER B.V. een grote bijeenkomst op de Pier. Voor de eerder geïnterviewde stakeholders en hun achterbannen presenteert de eigenaar van de Pier de analyse van alle oogst tot dan toe, en voeren we een geleide groepsdiscussie ter verificatie en verrijking van de uitkomsten. We praten in dit heterogene gezelschap ook over een aantal thema’s die de ontwikkelaar passend acht voor het toekomstperspectief van de Pier. De dan afgeronde eerste participatiefase betekent niet het einde van de inbreng van belanghebbenden. Integendeel: we zetten niet een punt, we zetten een komma! Mede op basis van de oogst uit deze eerste omvangrijke participatie zal de PIER B.V. ideeën en scenario’s toetsen op haalbaarheid. En diezelfde oogst helpt ook de gemeente om ambtelijk en bestuurlijk te formuleren en vast te stellen wat de plankaders en randvoorwaarden vanuit de gemeente zijn voor deze ontwikkeling. Dat vindt zijn neerslag in een formeel planuitwerkingskader (PUK). De verwachting is dat eind 2023 het concept planuitwerkingskader voor de herontwikkeling van de Pier gereed is. Dat geeft meer houvast en richting voor de ontwikkelaar om een wat verder uitgewerkt plan op te stellen. Ook aan het 6

Zie voor meer informatie de voorafgaande tabellen van de steekwoorden-samenvatting en de verzamelde ideeën

12

planuitwerkingskader is een participatieproces gekoppeld, onder verantwoordelijkheid van de gemeente. Alle belanghebbenden kunnen dan opnieuw hun inbreng geven, als reacties op een concreter voornemen. De verwachting is dat medio 2024 het kader voor de Pier kan worden vastgesteld door het college.

Informatie over de volgende participatieronde Om iedereen te informeren over de mogelijkheden tot participatie, over de uitkomsten tot nog toe, en over het vervolgproces, zorgt de PIER B.V. naast communicatie met de al betrokken partijen ook voor informatie voor het algemeen publiek in Den Haag en Scheveningen. Daarvoor wordt onder meer een nieuwsbrief uitgebracht waarop belangstellenden kunnen intekenen, en is informatie te vinden op sociale media en op de website www.pier.nl. Zodat belangstellenden èn belanghebbenden op de hoogte blijven van wetenswaardigheden en nieuws en ook tijdig weten wanneer zij verder kunnen meedenken en meepraten over de toekomst van de Pier. Want de Pier is er voor iedereen.

13