RIS314740 Bijlage 1 Bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 geamendeerd gewijzigd vastgesteld

Bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 Vastgesteld

Vastgesteld, d.d. 30 november 2023

Kop Assumburgweg 2023

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

Inhoudsopgave

Samenvatting

3

2

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

Samenvatting Met haar uitspraak van 1 juni 2022 heeft de Raad van State het bestemmingsplan Kop Assumburgweg vernietigd voor zover het betreft de gronden met de bestemmingen 'Gemengd' en 'Wonen'. Gelet op deze uitspraak is het nodig om voor de bestemmingen Gemengd en Wonen een nieuw bestemmingsplan op te stellen. Met voorliggend bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 wordt het gehele plangebied van het bestemmingsplan Kop Assumburgweg opnieuw in procedure gebracht. Dit biedt de mogelijkheid om de vernietigde delen te herstellen en waar nodig het bestemmingsplan te actualiseren. Waarom is het bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 nodig? Om de herontwikkeling van een voormalige brandweerkazerne aan de Assumburgweg en van een daaraan grenzend woonblok uit de jaren 1960 in Moerwijk-Oost, op steenworpafstand van station Moerwijk, mogelijk te maken, dient er een bestemmingswijziging plaats te vinden. In het bestemmingsplan "Kop Assumburgweg 2023" is deze herontwikkeling zodanig ingepast en opgenomen dat de herontwikkeling planologisch wordt vastgelegd, wanneer de gemeenteraad het bestemmingsplan "Kop Assumburgweg 2023" vaststelt.

Moerwijk-Oost is een gebied binnen de naoorlogse wijk Den Haag Zuidwest waar de effecten van het stilvallen van de herstructurering, de nieuwe Woningwet en de toegenomen druk op de goedkope woningvoorraad het meest voelbaar en zichtbaar zijn en waar de concentratie van bewoners met armoede- en achterstandsproblematiek steeds groter wordt. De herontwikkeling van Moerwijk-Oost kent een lange voorgeschiedenis. Zo is in 2009 in het kader van de Structuurvisie Den Haag 2020 het Masterplan Knoop Moerwijk (RIS 168337) opgesteld, waarin verdichting rond openbaar vervoersknopen centraal staat. De locatie Assumburgweg is daarin een verdichtingslocatie met een hoogstedelijk en gemengd milieu voor bewonersgroepen voor wie mobiliteit en nabijheid van het centrum belangrijk is. Op basis van beoogde herstructureringsplannen is in 2009 de voormalige brandweerkazerne anticiperend aangekocht door de gemeente, met als doel de locatie tot ontwikkeling te brengen in samenhang met de herstructurering van het aangrenzende Vestia-bezit. In verband met de economische crisis hebben de herstructureringsplannen lang stilgelegen.

3

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

Figuur 0.1 Sfeerbeeld bouwplan In 2017 is de locatie van de brandweerkazerne in samenhang met de herstructurering van het aangrenzende Vestia-bezit bestuurlijk opgevoerd als locatie waar versneld een nieuw programma voor sociale huurwoningen gerealiseerd kan worden. Voor de locatie heeft een particuliere initiatiefnemer samen met Vestia een integraal plan voor nieuwbouw van woningen, bedrijfsruimte, inclusief bergingen en parkeren opgesteld. Deze herontwikkeling beoogt een gebouw bestaande uit twee woontorens van respectievelijk 75 en 110 meter aan de parallelweg van de Erasmusweg, woonbebouwing aan de Rechterenstraat en een plint onder de woontorens voor diverse voorzieningen. Het programma voor deze nieuwbouw ziet er als volgt uit: woningbouw van maximaal 548 woningen, bestaande uit 142 sociale huurwoningen en circa 400 middel dure/vrije sector huurwoningen. voorzieningen van maximaal 4.500 m² bruto vloeroppervlakte aan bedrijvigheid, commerciële ruimte, waaronder horeca, kantoren en welzijn en zorg. Om deze ontwikkeling (zie ook figuur 0.1) ten uitvoer te brengen is een planologisch kader nodig, waardoor het noodzakelijk is om het bestemmingsplan "Kop Assumburgweg 2023" vast te stellen.

4

Bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 Vastgesteld

Vastgesteld, d.d. 30 november 2023

Kop Assumburgweg 2023

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

Inhoudsopgave Toelichting

Toelichting

5

Hoofdstuk1 Inleiding 1.1 Aanleiding voor het bestemmingsplan 1.2 Doel van het bestemmingsplan 1.3 Begrenzing van het plangebied 1.4 Geldende planologische regelingen 1.5 Leeswijzer

7 7 7 7 8 10

Hoofdstuk2 Beschrijving van de bestaande situatie 2.1 Ontstaansgeschiedenis 2.2 Cultureel erfgoed 2.3 Ruimtelijke structuur 2.4 Functionele structuur

11 11 13 17 21

Hoofdstuk3 Beleidskaders 3.1 Ruimtelijk beleid 3.2 Cultureel erfgoed 3.3 Groen 3.4 Water 3.5 Verkeer en infrastructuur plangebied 3.6 Wonen 3.7 Economie 3.8 Onderwijs, Welzijn en Maatschappelijke Zorg 3.9 Sport- en speelvoorzieningen 3.10 Duurzaamheids- en milieubeleid

23 23 30 32 38 43 48 51 54 55 56

Hoofdstuk4 Omgevingsaspecten 4.1 Milieueffectrapportage 4.2 Bedrijven en milieuzonering 4.3 Externe veiligheid 4.4 Verkeer en parkeren 4.5 Geluid 4.6 Luchtkwaliteit 4.7 Natuurbescherming 4.8 Bodem 4.9 Archeologie 4.10 Windhinder en bezonning

61 61 63 65 70 73 76 78 86 88 88

Hoofdstuk5 Planbeschrijving 5.1 Beschrijving van het plan 5.2 Openbare ruimte 5.3 Plinten 5.4 Water 5.5 Verkeer en parkeren 5.6 Duurzaamheid 5.7 Keuze en verantwoording van bestemmingen 5.8 Toelichting op de regels

93 93 94 96 99 103 104 107 112

Hoofdstuk6

117

Economische uitvoerbaarheid

Hoofdstuk7 Overleg en inspraak 7.1 Artikel 3.1.1 Bro-overleg

119 119

2

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

Bijlagen bij toelichting Bijlage 1

Puntensysteem natuurinclusief bouwen

Bijlage 2

Beschikking vormvrije mer 190919

Bijlage 3

oplegnotitie MER Mees 222023

Bijlage 4

Externe veiligheid 24032020

Bijlage 5

Advies VRH 17042020

Bijlage 6

Akoestischonderzoek 090223

Bijlage 7

Parkeerbehoefte 250123

Bijlage 8

Verkeersonderzoek 070323

Bijlage 9

Soortgericht onderzoek 27082018

Bijlage 10

Actualisatie ecologisch onderzoek februari 2022

Bijlage 11

Aanvullende notitie kwaliteit ecologie openbare ruimte

Bijlage 12

Stikstofonderzoek 190623

Bijlage 13

AERIUS bijlage gebruiksfase 190623

Bijlage 14

AERIUS bijlage bouwfase jr 1 190623

Bijlage 15

AERIUS bijlage bouwfase jr 2 190623

Bijlage 16

AERIUS bijlage bouwfase jr 3 190623

Bijlage 17

Bodemonderzoek

Bijlage 18

Archeologisch rapport 1736

Bijlage 19

Archeologe rapport 0921

Bijlage 20

Windhinderonderzoek

Bijlage 21

Bezonningsonderzoek

Bijlage 22

Watersleutel

Bijlage 23

Kaartje verhard oppervlak

Bijlage 24

Trillingshinderonderzoek

3

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

4

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

Toelichting

5

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

6

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding voor het bestemmingsplan

De aanleiding voor het bestemmingsplan "Kop Assumburgweg 2023" is de uitspraak van de Raad van State op 1 juni 2022, waardoor de bestemmingen Gemengd en Wonen zijn vernietigd. De aanleiding voor het oorspronkelijke bestemmingsplan Kop Assumburgweg ligt in de herontwikkeling van een voormalige brandweerkazerne aan de Assumburgweg en van een daaraan grenzend woonblok uit de jaren 1960 in Moerwijk-Oost, op steenworpafstand van station Moerwijk. De herontwikkeling beoogt de bouw van 548 woningen bestaande uit 142 sociale huurwoningen en 406 middel dure/vrije sector huurwoningen. Maximaal 4.500 m² bruto vloeroppervlakte aan bedrijvigheid en/of commerciële ruimte, zoals horeca, zorg, welzijn en kantoren (naast algemene ruimten en bergingen ten behoeve van de woonfunctie) worden daarin tevens opgenomen. Om de herontwikkeling planologisch mogelijk te maken is het bestemmingsplan "Kop Assumburgweg 2023" noodzakelijk.

1.2

Doel van het bestemmingsplan

Het doel van het bestemmingsplan "Kop Assumburgweg 2023"is het bieden van een juridisch-planologisch kader om de herontwikkeling van 548 woningen en maximaal 4.500 m² bruto vloeroppervlakte aan bedrijvigheid of commerciële ruimte, zoals horeca, bedrijvigheid en zorg mogelijk te maken op het terrein van de voormalige brandweerkazerne en het aangrenzende woonblok aan de Assumburgweg in Moerwijk Oost.

1.3

Begrenzing van het plangebied

Het 'plangebied' "Kop Assumburgweg 2023" ligt in Moerwijk-Oost in het stadsdeel Escamp van gemeente Den Haag, direct naast station Moerwijk. Het plangebied is circa 1,1 hectare groot (inclusief openbare ruimte circa 1,8 hectare) en wordt begrensd door de (ventweg van de) Erasmusweg, de ecologische zone langs de Assumburgweg en Rechterenstraat. In figuren 1.1 en 1.2 is het plangebied weergegeven:

Figuur 1.1: luchtfoto ligging plangebied 'Kop Assumburgweg 2023' in Moerwijk-Oost

7

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

Figuur 1.2: luchtfoto plangebied "Kop Assumburgweg 2023"

1.4

Geldende planologische regelingen

1.4.1

Vigerend bestemmingsplan

Het plangebied van het bestemmingsplan "Kop Assumburgweg 2023" vervangt plandelen gelegen in de volgende bestemmingsplannen: bestemmingsplan Moerwijk Kop Assumburgweg

vastgesteld 27 november 2014 16 december 2020

8

onherroepelijk 20 februari 2015 1 juni 2022 (gedeeltelijk)

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

Figuur 1.3: Uitsnede bestemmingsplan Moerwijk (2014)

9

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

Figuur 1.4: Verbeelding bestemmingsplan Kop Assumburgweg (2020)

1.5

Leeswijzer

In hoofdstuk 1 is de aanleiding voor het opstellen van bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 aangegeven. Ook zijn de doelen die met het bestemmingsplan worden beoogd omschreven. In hoofdstuk 2 wordt de bestaande situatie beschreven. In hoofdstukken 3 de beleidskaders die van toepassing zijn op deze herontwikkeling en in hoofdstuk 4 de omgevingsaspecten. Bij de keuze van bestemmingen in hoofdstuk 5 Planbeschrijving, is aangeven welke bestemmingen en bestemmingsregelingen uit deze beleidsuitspraken zijn afgeleid voor de te ontwikkelen situatie. In dit hoofdstuk staat tevens de planbeschrijving. Op de economische uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan wordt in hoofdstuk 6 ingegaan. In hoofdstuk 7 wordt verslag gedaan van het overleg en de inspraak.

10

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

Hoofdstuk 2

Beschrijving van de bestaande situatie

2.1

Ontstaansgeschiedenis

2.1.1

De Haag Zuidwest en Moerwijk

Moerwijk is onderdeel van het stadsdeel Escamp dat het naoorlogse Den Haag Zuidwest en de Vinexwijk 'Wateringse Veld' omvat. Den Haag Zuidwest is het grootste, naoorlogse uitbreidingsgebied van Nederland met circa 30.000 woningen voor (toendertijd) 100.000 inwoners. In Zuidwest werd het stedenbouwkundige gedachtengoed van de 'wijkgedachte' in de praktijk gebracht: herkenbare woonwijken met een heldere hiërarchie in buurt-, wijk- en stadsdeelvoorzieningen. In elke buurt werd ruimte gemaakt voor dagelijkse voorzieningen zoals basisscholen, bescheiden winkel- en bedrijvenconcentraties, zoals in Moerwijk-Oost het Heeswijkplein. Elke wijk kreeg een concentratie van wijkvoorzieningen, in Moerwijk de Betje Wolffstraat. Als stadsdeelcentrum voor geheel Zuidwest functioneerde de winkelvoorzieningen aan de Leyweg. Het woningaanbod in deze wijken is weinig gedifferentieerd, het merendeel van de woningen bestaat uit portiek-etagewoningen in 3 of 4 lagen op een onderbouw, zonder lift. Den Haag Zuidwest is opgezet als een stadswijk met 'licht, lucht en ruimte' voor de middenklasse. De nieuwe wijken moesten voldoen aan nieuwe inzichten op het gebied van stedenbouw en volkshuisvesting. De opzet van de woonwijken werd ruimer, opener en groener in vergelijking met vooroorlogse stadsuitbreidingen. Ook de kwaliteit van de woningen ging met grote sprongen vooruit.

De woningen werden breder en minder diep, zodat in meer vertrekken daglicht kon toetreden. Moerwijk-Oost, waarin het bestemmingsplangebied gelegen is, is nog opgebouwd volgens de verkavelingsprincipes van het gesloten bouwblok. De woningbouwblokken vormen daarin de lange zijde van de bouwblokken. De korte zijden werden eenvoudig weggelaten of met bijzondere bebouwing, bergingen of korte blokken min of meer afgeschermd waarbij de hoeken niet langer bebouwd werden. De woningblokken zijn nog samengesteld uit de typische Haagse portiekwoningen die vanaf de straat toegankelijk zijn. Straten omzomen de bouwblokken. Bescheiden parkjes of pleinen vormen de open ruimten in het straten- en blokkenpatroon. Na de bouw van Den Haag Zuidwest voltrekt zich een geleidelijke verandering in de wijken. De kinderen van de gezinnen verlaten het ouderlijke huis en daarmee komen de collectieve ruimten er wat verlaten bij te liggen. Door de komst van de auto en telefoon worden afstanden minder belangrijk en treedt schaalvergroting op. De buurt is niet langer de maat der dingen. In de laatste fase trekken ook de bewoners van het eerste uur langzaam weg, vaak naar groeikernen in de omgeving naar eengezinswoningen met tuin. In de goedkope huizen komen Hagenaars met lage inkomens, zoals bewoners uit de stadsvernieuwingswijken en arbeidsmigranten en vinden opnieuw kinderrijke gezinnen onderdak.

Vandaag is Den Haag Zuidwest en met name Moerwijk een stadsdeel dat statistisch gezien slechte cijfers kent. Het aandeel mensen met een laag opleidings- en inkomensniveau, met een uitkering of zonder werk is hoog; het voorzieningenniveau is ondermaats en de reistijden van het openbaar vervoer naar concentraties van stedelijke en regionale werkgelegenheid zijn lang. Den Haag Zuidwest staat vandaag dan ook in de politieke belangstelling als een transformatiewijk.

11

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

Figuur 2.1: locatie plangebied 2.1.2

Locatie Kop Assumburgweg

De Assumburgweg loopt parallel aan de spoorbaan Den Haag-Rotterdam en vormt de oostelijke begrenzing van Moerwijk-Oost. De noordelijke grens van Moerwijk-Oost bestaat uit de Erasmusweg die uitkomt op de kruising Troelstrakade - Hildebrandstraat nabij station Moerwijk. De westelijke grens bestaat uit de Middachtenweg in het verlengde van de Rijswijkse Prinses Beatrixlaan, in het zuiden ligt de Rijswijkse landgoederenzone. Moerwijk-Oost is vooral na de oorlog tot stand gebracht in de jaren 1950 en 1960 van de vorige eeuw. De spoorbaan vormt tegelijk de grens tussen de buurten Moerwijk en de Spoorwijk. In 1996 kregen de buurten hun eigen station, met de ingang naar de perrons onder het treinviaduct. Het aanvankelijk zeer sober aangelegde station kreeg in 2013 een facelift met twee oranje wachthuisjes op perronhoogte. De locatie van de brandweerkazerne in Moerwijk-Oost ligt in het noordoostelijke puntje van de buurt, op steenworpafstand van station Moerwijk. Na ontwikkeling van de nieuwe brandweerkazerne annex ambulancepost aan de Waldorpstraat is de voormalige Brandweerkazerne in 2009 aangekocht door de gemeente met het voornemen het gebied nieuw leven in te blazen. Het plan was de locatie tot ontwikkeling te brengen in samenhang met de herstructurering van het aangrenzende Vestia-bezit.

De gemeente heeft in die periode voor dit deel van Moerwijk een integrale gebiedsontwikkeling voorbereid. Vanwege de economische crisis op de woningmarkt is in 2010 besloten de herstructurering ter plaatse van de kazerne uit te stellen.

12

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

2.2

Cultureel erfgoed

2.2.1

Historischesituatie

De Haag Zuidwest is gelegen aan de zuidwestkant van het historische centrum en de vooroorlogse stadsuitbreidingen. Het Zuiderpark, aangelegd in de jaren 30 van de vorige eeuw als een van de eerste volksparken van Nederland, vormt een ruimtelijke schakel tussen de vooroorlogse en de naoorlogse stad. Moerwijk, als de oudste wijk van het stadsdeel, is gelegen aan de oost- en zuidkant van het park. Heel Zuidwest is opgebouwd op de geomorfologische ondergrond van Den Haag met lange ontginningslijnen parallel aan de kust en dwars daarop verbindingen loodrecht op de kust, die samen de voor Zuidwest kenmerkende gridstructuur vormen. In Moerwijk bestaan de lange lijnen parallel aan de kust uit de Melis Stokelaan en de Erasmusweg met dwars daarop de Loevesteinlaan en de Moerweg/Middachtenweg als verbinding met Rijswijk en Delft. Deze lijnen verdelen Moerwijk in vier herkenbare buurten: Moerwijk-Noord, -Oost, -Zuid en -West. De Erasmusweg vormt ook vandaag nog samen met het voormalige veenriviertje Laak een belangrijke verbinding tussen het centrum van Den Haag en het Westland. 2.2.2

Cultuurhistorischewaarden

Het bestemmingsplan vormt een belangrijk instrument om de cultuurhistorische waarden in een gebied te beschermen. In 2010 is in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) opgenomen dat gemeenten bij het maken van bestemmingsplannen rekening moeten houden met cultuurhistorische waarden. Binnen het plangebied "Kop Assumburgweg 2023" is onderzoek verricht naar de cultuur historische waarden en daarbij is het volgende aangetroffen: De stedenbouwkundige hoofdopzet van Moerwijk is gebaseerd op een rechthoekig patroon van brede wegen met het Erasmusplein als hart. Hier overheen ligt een grid van groenvoorzieningen met hier en daar singels. Deze groenstructuur verbindt de vier buurten ten zuiden van de Melis Stokelaan.

Figuur 2.2: Ruimtelijke structuur Moerwijk Het eerste stedenbouwkundig plan van de Dienst Stadsontwikkeling en Volkshuisvesting voor Moerwijk dateert uit 1929 (plan Moerweg). Welbeschouwd is dat plan grotendeels gebaseerd op een stratenplan dat Berlage al in 1908 had gemaakt voor de zuidwestelijke uitbreidingen van Den Haag. De wijk kreeg een hoge buitenrand met portiekflats en lagere bebouwing erachter. De eerste bebouwing is in 1933 opgeleverd. Door de economische crisis in de jaren 30 van de vorige eeuw stagneerde de bouw, pas na de oorlogen werd de uitvoering weer opgepakt rond 1950 en ging de ontwikkeling verder op basis van de nieuwe plannen van architect en stedenbouwkundige W.M. Dudok.

13

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

Figuur 2.3: Uitbreidingsplan Moerwijk 1929 Het plan van Dudok vertoont een veel opener structuur met een duidelijke singel- en groenstructuur. In plaats van gesloten bouwblokken kwam er een aanleg met open blokken en vrij toegankelijke tuinen. Op enkele plekken koos Dudok voor strokenbouw.

Figuur 2.4: uitsnede ontwerp-uitbreidingsplan Moerwijk-Oost, W.M. Dudok 1948 Moerwijk telt een aantal kleine lintvormige winkelcentra en een winkelcentrum aan het Heeswijkplein. Dit plein dankt zijn omvang mede aan het feit dat rekening moest worden gehouden met de bouw van een Station Moerwijk. Het deel van Moerwijk waarop het bestemmingsplan Kop Assumburgweg betrekking heeft is van na 1948. Kenmerkend zijn hier de portiekflats met half verdiepte kelders voor bergingen. De bouwblokken hebben drie tot soms vier bouwlagen en zijn voorzien van een flauwe kap. De binnenterreinen zijn voor gemeenschappelijk gebruik en vaak afsluitbaar met hekken.

14

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

Buiten het plangebied "Kop Assumburgweg 2023" zijn lange lijnen ofwel wegenstructuren aanwezig, zoals de Melis Stokelaan en de Erasmusweg. Deze wegen kenmerken als brede hoofdverkeersaders de hoofdopzet van Den Haag Zuidwest. De Erasmusweg heeft een ruim profiel met aan de zuidoostzijde de waterloop van de Laak als een kenmerkend ruimtelijk element. In beide wegen zijn trambanen opgenomen. De lange lijnen worden in de dwarsrichting verbonden door de Moerweg met een nagenoeg even breed singelprofiel als de Erasmusweg. De Moerweg sluit aan op de Prinses Beatrixlaan in Rijswijk. 2.2.2.1 Beschermd stadsgezicht, monumenten en karakteristieke gebouwen Het plangebied van het bestemmingsplan "Kop Assumburgweg 2023" maakt geen deel uit van beschermd stadsgezicht. Ook zijn er geen gebouwde monumenten aanwezig en geen beeldbepalende panden, zoals opgenomen in het Monumenten Inventarisatie Project (MIP). 2.2.2.2 Bebouwings- en stratenstructuur In Moerwijk-Oost is, door de ligging aan het spoor, de gridvormige opbouw alleen aanwezig in het westelijke deel van de buurt. Het oostelijke deel kent een onregelmatige structuur met veel richtingsveranderingen in het straten- en bebouwingspatroon, waarmee aangesloten wordt op het spoor.

In het meest noordelijke deel van de buurt vormen Erasmusweg en het spoor een driehoekige 'punt' met daarin de voormalige brandweerkazerne en een portiekflat met sociale woningbouw. 2.2.2.3 Beplanting en waterlopen Het plangebied ligt op het kruispunt van twee stedelijke ecologische verbindingszones: de Erasmuszone in het noorden en de spoorzone in het oosten. In de Knoop Moerwijk komen verschillende groene en blauwe structuren samen. De Erasmuszone is een restant van het voormalige veenriviertje de Laak, een van de historische waterlopen in de stad. Vóór de aanleg van de spoorlijn en later Laakhaven en Petroleumhaven vormde de Laak een doorgaande waterverbinding tussen het Westland en de (windmolen aan de) Trekvliet. Ook nu nog ligt tussen de westelijke stadsrand van Den Haag tot aan de Assumburgweg aan de zuidkant van de Erasmusweg een gevarieerd stelsel van groene, ecologische en natte elementen dat echter geen doorgaande (vaar)verbinding meer vormt.

15

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

Figuur 2.5: knoop Moerwijk als punt van samenkomst ecologische zones, groene en blauwe structuren

2.2.3

Archeologie

2.2.3.1 De geologische ondergrond Het bestemmingsplangebied "Kop Assumburgweg 2023" ligt volgens de Nieuwe Geologische kaart van Den Haag en Rijswijk in een gebied dat wordt gekenmerkt door de mogelijke aanwezigheid van zandkopjes in de ondergrond. Daarnaast zijn lagen veen en klei te verwachten; afzettingen die natte omstandigheden verraden. Ten zuiden van het plangebied ligt een smalle strandwal. Strandwallen en zandkopjes zijn enige duizenden jaren voor Christus door natuurlijke processen gevormd. 2.2.3.2 Archeologische waarden Tot nu toe zijn uit het plangebied geen vindplaatsen bekend. Niettemin bestaat in een deel ervan kans op het aantreffen van archeologische waarden. Het landschap van strandwallen en zandkopjes was in het verleden een aantrekkelijke vestigingsplaats voor de mens en heeft daarom een archeologische verwachting. Op basis van archeologische vondsten op strandwallen elders in Den Haag geldt deze verwachting voor resten vanaf het laat neolithicum, zo'n 5000 jaar geleden. De latere, historische perioden lijken in het plangebied minder van belang te zijn geweest. Voor zover nu bekend, is het gebied, nadat het in de middeleeuwen deel was gaan uitmaken van de Noortpolder, niet bebouwd geweest. Pas in de 20ste eeuw gebeurt dat met de aanleg van de wijk. In het geldende bestemmingsplan Moerwijk, had een deel van het plangebied nog een archeologische waarde.

Uit nader onderzoek blijkt dat deze archeologische waarde kan vervallen, zie hiervoor hoofdstuk 4, paragraaf 4.9.1.

16

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

2.3

Ruimtelijke structuur

2.3.1

Stedenbouwkundige structuur

Moerwijk neemt in het palet van wijken van Den Haag Zuidwest een bijzondere plaats in. De verdeling in vier buurten is relatief klassiek van opzet. De invullingen hebben echter een typisch naoorlogs idioom: (half-)open strokenverkavelingen domineren de opzet. Dit was het resultaat van het debat, dat op dat moment door architecten en stedenbouwkundigen werd gevoerd met als hoofdthema de 'Wijkgedachte", die als onmisbaar gegeven voor de uitbreiding van de stad werd gezien; een structurele opbouw van gezin tot buurt, van buurt tot wijk, van wijk tot stadsdeel en van stadsdeel tot stad. De wijk speelde in deze filosofie een cruciale rol. Deze moest dusdanig zijn opgebouwd dat een levendige volksgemeenschap mogelijk werd gemaakt. De gekromde loop van de spoorlijn en de richting van de Erasmusweg hebben de driehoekige opzet van het plangebied van de Assumburgweg bepaald. In de meest noordelijke punt is de kazerne geplaatst zodat met een bijzonder gebouw een markante plaats in de wijk kon worden aangeduid. Vervolgens zijn woningblokken loodrecht op de Erasmusweg en Assumburgweg gelegd die halverwege een knik meekregen. Zo kreeg de Rechterenstraat aan één zijde een recht woningblok met een ruime groenvoorziening en aan de andere zijde een geknikt woningblok met een verandering in de richting van de straat.

De grenzen van het plangebied worden bepaald door groene elementen: de ecologische zone langs het spoor en de Assumburgweg, de Laak- resp. Erasmuszone en het groene speelterrein aan de Rechterenstraat. Door de ligging in de punt van Moerwijk Oost en de zichtbaarheid vanaf het spoor vormt het plangebied een entree naar Moerwijk. Door het veelvuldig gebruik van steenachtige materialen in de inrichting van het openbaar gebied direct rond het station en de aanwezige infrastructuur heeft het plangebied in de huidige situatie een hard karakter ondanks het vele groen in de directe omgeving. De oriëntatie mogelijkheid is matig en de entree naar de wijk is enigszins onduidelijk. 2.3.2

Bebouwingsstructuur

2.3.2.1 Brandweerkazerne Op de locatie is op dit moment het gebouw van de voormalige brandweerkazerne aanwezig. Het complex bestaat uit twee gebouwdelen die haaks op elkaar staan. Eén deel bevat de voormalige garages van de brandweer en is twee lagen hoog. Eén deel bevat kantoren en is drie lagen hoog. De bebouwing is in de hoek van de Erasmusweg en de Assumburgweg gepositioneerd. Er is niet bijzonder sprake van een stedenbouwkundige hoekoplossing. Rondom het gebouw is het terrein voornamelijk ten behoeve van parkeren ingericht. 2.3.2.2 Woonblok Haaks op de Erasmusweg staat aan de Rechterenstraat een woongebouw in vier lagen, op een plint van een halve laag, met 48 portieketagewoningen uit de jaren 60. Aan de voorzijde van dit woonblok is in de openbare ruimte een parkje met speelvoorzieningen. De oriëntatie van dit woonblok is enigszins afwijkend van de woningen in de directe omgeving, en volgt de oriëntatie van het gebouw van de voormalige brandweerkazerne.

17

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

Figuur 2.6 en 2.7: Huidige bebouwingsstructuur brandweerkazerne en woonblok 2.3.3

Verkeer en infrastructuur

2.3.3.1 Autoverkeer Moerwijk Zuid en Oost worden voor het autoverkeer ontsloten via de Erasmusweg, Middachtenweg en de Loevesteinlaan/Schaapweg. De Middachtenweg en de Loevesteinlaan/Schaapweg ontsluiten de twee wijken via Rijswijk naar de A4. De Erasmusweg is de belangrijkste verbinding naar het centrum van Den Haag, het bedrijventerrein De Binckhorst en naar de Lozerlaan. De Erasmusweg maakt samen met de Neherkade deel uit van de stedelijke as. Daarnaast vormen de Erasmusweg en de Neherkade een belangrijke schakel in de verbinding van het Westland met het Centrum van Den Haag.

18

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

2.3.3.2 Openbaar Vervoer De ontsluiting van de wijk Moerwijk met openbaar vervoer is voorzien met verschillende buslijnen en tramlijnen waaronder tramlijn 16 die rijdt over de Erasmusweg en verbindt Wateringse Veld met winkelcentrum Leyweg en het centrum van Den Haag en NS station Den Haag Centraal, via Laak en NS station Den Haag HS. Hierdoor is een groot gedeelte van de stad bereikbaar. Tramlijn 16 heeft haltes bij NS Station Moerwijk, het Heeswijkplein, Erasmusplein (Middachtenweg), Geysterenweg, Remmersteinstraat en Hardenbroekstraat en komt daarmee langs het projectgebied van het bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023. Daarnaast is ook NS station Moerwijk gelegen aan de rand van gebied. Vanaf station Moerwijk rijden stoptreinen naar Delft en Rotterdam en naar Den Haag HS. Vanuit Den Haag Hollands Spoor rijden enkele stoptreinen door naar Den Haag Centraal en naar Leiden. Ook buslijn 26 ontsluit Moerwijk, deze buslijn heeft een halte bij station Den Haag Moerwijk. Buslijn 26 verbindt Kijkduin met het NS station Voorburg. Buslijn 26 verbindt Moerwijk verder met het Leyenburg Ziekenhuis/ OV-knoop, Rustenburg Oostbroek, Laak, NS station Den Haag HS en bedrijventerrein De Binckhorst.Buslijn 26 komt langs het projectgebied.

2.3.3.3 Langzaamverkeer De Middachtenweg, Geysterenweg/Guntersteinweg, Erasmusweg en Loevesteinlaan/Schaapweg maken deel uit van het hoofdroutenetwerk voor de fiets. De laatste twee wegen hebben vrijliggende fietspaden. Op de Middachtenweg moet deels gebruik worden gemaakt van de parallelweg. Daar zijn namelijk enkele jaren geleden de vrijliggende fietspaden verdwenen vanwege toenemende wortelopdruk van de bomen. De Geysterenweg/Guntersteinweg en Erasmusweg maken deel uit van het sterroute netwerk. Voor voetgangers zijn geen specifieke voorzieningen in het gebied aanwezig. Er zijn wel plannen om voetgangersverbindingen naar het Park Overvoorde in Rijswijk aan te leggen. Langs alle wegen zijn trottoirs aanwezig zodat voetgangers de voorzieningen en openbaar vervoer haltes in het gebied kunnen bereiken. 2.3.3.4 Parkeerdruk (huidige situatie) In juni 2023 is de parkeerdruk in Moerwijk-oost onderzocht. Uit het onderzoek blijkt dat in de wijk sprake is van een aanvaardbare parkeerdruk (parkeerdruk ochtend 71%, parkeerdruk middag 67%, parkeerdruk avond 81%, parkeerdruk nacht 88%). De parkeerdruk ligt echter hoger dan in 2018/2019 (parkeerdruk ochtend: 61%, parkeerdruk middag 60%, parkeerdruk avond/ nacht 72%). Dit wordt verklaard uit het feit dat in februari 2021 een parkeerregime is ingesteld in de aangrenzende wijk Moerwijk-noord.

De parkeerdruk in Moerwijk-noord is als gevolg daarvan afgenomen terwijl die in Moerwijk- oost is toegenomen, zeker aan de zijde van de wijk die grenst aan Moerwijk-noord (waterbedeffect). In Moerwijk-oost wordt per 1 december 2023 een parkeerregime ingevoerd. Verwacht wordt dat de parkeerdruk in Moerwijk-oost weer zal afnemen. 2.3.4

Groen- en waterstructuur

Het plangebied wordt aan de noordkant begrensd door de Erasmusweg en de ecologische verbindingszone Erasmuszone; aan de oostkant wordt het plangebied begrensd door de ecologische verbindingszone langs het spoor. Beide ecologische zones komen bij elkaar aan de noordoostkant van het plangebied. De Erasmuszone bestaat ter hoogte van het plangebied uit een groene singel langs de Erasmusweg. Vanaf de Assumburgweg is deze ecologische zone volledig verknipt door infrastructuur zoals spoorviaduct en Hildebrandstraat/Hildebrandplein. De waterlopen langs de Erasmusweg en de spoordijk worden uiteindelijk met ondergrondse en verspringende duikers aangesloten op het water aan op de ecologische zone in Laak. De 'groenstructuur' van de Erasmuszone is hier teruggebracht tot het gras tussen de tramsporen van lijn 16.

19

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

Figuur 2.8: ecologische verbindingszones De ecologische zone langs het spoor bestaat uit water, deels royale groene bermen en bomen. Aan de noordkant van deze zone ligt bebouwing van een voormalige kinderboerderij/ horecagelegenheid. Aan de zuidgrens van het plangebied ligt een speelterrein met deels beeldbepalende bomen en ook tussen het te bestaande woonblok en de voormalige brandweerkazerne ligt een (smalle) groene zone bestaand uit verschillende soorten bomen en struwelen. In en rond het plangebied zijn geen monumentale bomen aanwezig.

Figuur 2.9: huidige situatie bomen rond en binnen het plangebied

2.3.5

Bodem

Binnen het plangebied bestaat de bodem uit klei en veen, afgewisseld met zand. De kwaliteit van de bodem en eventueel aanwezige verontreiniging komt in hoofdstuk 4 aan de orde.

20

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

2.3.6

Kabels en leidingen

In de directe omgeving van het plangebied (Erasmusweg, Van Ruysbroekstraat) ligt een ondergrondse hogedruk aardgastransportleiding die geen invloed heeft op het plangebied. Daarnaast ligt er onder de spoordijk en de ecologische zone een watertransportleiding van Dunea, die aansluit aan een te verleggen hoofdwatertransportleiding aan de oostkant van het plangebied (zie verbeelding). Hier ligt ook een kleinere waterleiding, die in de toekomst verplaatst wordt naar de Rechterenstraat.

2.4

Functionele structuur

2.4.1

Voorkomende functies in het plangebied

In het plangebied is het gebouw van de voormalige brandweerkazerne aanwezig. Het complex is tegenwoordig in gebruik als tijdelijk bedrijfsverzamelgebouw (leegstandsbeheer). Direct ten zuiden daarvan bevindt zich een woningblok uit de jaren 1960 van de vorige eeuw met 48 woningen in de sociale sector aan de Rechterenstraat met daarvoor een speelvoorziening. In de directe omgeving van het plangebied ligt het station Moerwijk. Dit sprinterstation is recent in verband met de opening van de Sportcampus Zuiderpark gemoderniseerd. In en rondom het station zijn een aantal (horeca)voorzieningen aanwezig die een functie vervullen voor bezoekers van het station en/of voor de wijk.

21

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

22

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

Hoofdstuk 3

Beleidskaders

3.1

Ruimtelijk beleid

3.1.1

Rijksbeleid

Nationale omgevingsvisie (NOVI) Naar verwachting treedt vanaf 1 januari 2024 de Omgevingswet in werking. Hierbij hoort een rijksbrede visie op de leefomgeving; de Nationale Omgevingvisie (NOVI), die de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte zal vervangen. De ontwerp-NOVI heeft ter inzage gelegen van 20 augustus tot en met 30 september 2019. Op 11 september 2020 is de NOVI vastgesteld. In de NOVI zijn 21 nationale belangen en opgaven benoemd, waarbij de volgende 4 prioriteiten worden onderscheiden: 1. 2. 3. 4.

Ruimte voor Klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio's; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.

Bij het kiezen tussen strijdige ruimtelijke belangen worden drie afwegingsprincipes gehanteerd: combinatie van functies gaat voor enkelvoudige functies; kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; afwentelen wordt voorkomen. Samen met de regio's wil het rijk samenwerkingsafspraken opnemen in Gebiedsagenda's. De NOVI raakt geen van de belangen die in het bestemmingsplan"Kop Assumburgweg 2023" worden afgewogen. Ladder voor duurzame verstedelijking De 'ladder voor duurzame verstedelijking' is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte geïntroduceerd en vastgelegd als procesvereiste in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening in de vorm van een optimale benutting van de beschikbare ruimte in stedelijke gebieden. Verantwoord dient te worden dat er behoefte is aan nieuwe ruimte voor woningen, werken, detailhandel en voorzieningen. Deze behoefte moet blijken uit een regionaal afgestemd programma en de afspraken gemaakt in Haaglandse gemeenten in een Regionaal Structuurplan 2020. Het Bro bepaalt dat voor bestemmingsplannen de treden van de ladder moet worden doorlopen. De 'Ladder voor duurzame verstedelijking' vormt geen belemmering voor het bestemmingsplan "Kop Assumburgweg 2023". De verantwoording inzake de ladder voor duurzame verstedelijking is opgenomen in paragraaf 5.6.1.

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening De Wet ruimtelijke ordening geeft aan de regering de mogelijkheid om bij algemene maatregel van bestuur (AmvB) regels te geven waarmee gemeenten bij de vaststelling van bestemmingsplannen rekening moeten houden. Het gaat daarbij niet alleen om procedureregels maar ook om de inhoud van bestemmingsplannen. Op 30 december 2011 is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) in werking getreden (Stb. 2011, 391). Bij het vaststellen van bestemmingsplannen, wijzigings- of uitwerkingsplannen maar ook bij projectuitvoeringsbesluiten (Crisis- en herstelwet) moeten gemeenten rekening houden met het Barro. Op basis van het Barro zijn er in het bestemmingsplan "Kop Assumburgweg 2023" geen projecten van Rijksbelang aanwezig waarmee bij de vaststelling van dit plan rekening moet worden gehouden. 3.1.2

Provinciaal beleid

Omgevingsvisie Zuid-Holland Met het oog op de invoering van de Omgevingswet heeft de provincie Zuid-Holland al het provinciale beleid voor de fysieke leefomgeving gebundeld in een Omgevingsvisie, Omgevingsverordening en

23

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

bijbehorende programma's. De Omgevingsvisie is op 1 april 2019 in werking getreden en geldt als structuurvisie. Naast de beleidskeuzes bevat de visie een beschrijving van de ruimtelijke hoofdstructuur van de provincie Zuid-Holland en de omgevingskwaliteit. De Omgevingsvisie omvat de volgende wettelijk verplichte plannen: de provinciale ruimtelijke structuurvisie, artikel 2.2 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro); het milieubeleidsplan, artikel 4.9 van de Wet milieubeheer (Wm); het regionale waterplan, artikel 4.4 van de Waterwet (Ww); het verkeers- en vervoersplan, artikel 5 van de Planwet verkeer en vervoer; de natuurvisie, artikel 1.7 van de Wet natuurbescherming (Wnb). De provincie wil met haar omgevingsvisie een uitnodigend perspectief bieden, zonder een beoogde eindsituatie te schetsen. Daarom omvat de Omgevingsvisie geen eindbeeld voor 2030 of 2050, maar wel ambities die voortkomen uit actuele maatschappelijke opgaven. De provincie ziet zes richtinggevende ambities in de fysieke leefomgeving.

Deze zijn: Naar een klimaatbestendige delta Naar een nieuwe economie: the next level Naar een levendige meerkernige metropool Energievernieuwing Best bereikbare provincie Gezonde en aantrekkelijke leefomgeving Verzamelherziening Omgevingsbeleid 2020 De Verzamelherziening Omgevingsbeleid 2020 is een bundeling van een aantal kleine aanpassingen van de Omgevingsvisie Zuid-Holland, de Omgevingsverordening Zuid-Holland en het Programma ruimte. Deze is vastgesteld op 1 juli 2020. De aanpassing betreft het beleid, de regels en de aanduiding van onder meer het Natuurnetwerk Nederland, de weidevogelgebieden, het Buitenland van Rhoon, detailhandel, luchtkwaliteit, bodem en ondergrond, recreatiewoningen. Ook zijn er enkele wijzigingen op de 3 hectare kaart (grote stedelijke ontwikkelingen buiten bestaand stads- en dorpsgebied) van het Programma ruimte. Omgevingsverordening Zuid-Holland De provinciale Omgevingsverordening als bedoeld in artikel 4.1 Wet ruimtelijke ordening is per 1 april 2019 in werking getreden en vertaalt het beleid uit de Omgevingsvisie in regels. Op 1 augustus 2020 is er een geconsolideerde versie van de Omgevingsverordening Zuid- Holland vastgesteld door de Provinciale Staten. Dit is een herziening met een aantal tussentijdse besluiten (waaronder de Verzamelherziening Omgevingsbeleid 2020) die worden meegenomen.

Deze regels zijn bindend voor gemeentelijke bestemmingsplannen en daarmee gelijkgestelde ruimtelijke plannen. De verordening bevat onder andere regels omtrent de toepassing van de ladder voor duurzame verstedelijking voor stedelijke ontwikkelingen, de aanwijzing van kantorenlocaties, het opnemen van bedrijfsbestemmingen en de bescherming van natuurgebieden. Ontwerp Zuid-Hollandse Omgevingsverordening De Zuid-Hollandse Omgevingsverordening (ZHOV) bevat de provinciale regelgeving voor de fysieke leefomgeving. Het betreft grotendeels de regels die nu nog zijn opgenomen in de Omgevingsverordening Zuid-Holland, die in werking is getreden op 1 april 2019. Met ingang van 11 mei tot en met 22 juni 2020 heeft het ontwerp Zuid-Hollandse Omgevingsverordening ter inzage gelegen. Momenteel worden de ingediende zienswijzen verwerkt. De ZHOV is op 15 december 2021 door Provinciale Staten vastgesteld. De regels uit de ZHOV gaan gelden vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet, en daarmee de ZHOV, vervalt de huidige omgevingsverordening. Met de ontwerp Zuid-Hollandse Omgevingsverordening zijn geen grote inhoudelijke veranderingen beoogd ten opzichte van de huidige situatie. Wel is zo veel mogelijk aangesloten bij de terminologie en structuur van de Omgevingswet. Daarnaast veranderen de juridische instrumenten in sommige gevallen.

Dat dwingt dan tot aanpassing van de regels. Ook heeft het Rijk op een aantal onderwerpen veranderingen doorgevoerd, waardoor de noodzaak of mogelijkheid voor de provincie om regels te stellen

24

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

veranderd is. Daardoor zijn ook aanpassingen doorgevoerd. Beoogd is zaken zo gelijkwaardig mogelijk om te zetten. Het bestemmingsplan "Kop Assumburgweg 2023" is geheel in lijn met het beleid van de provincie, zoals opgenomen in de omgevingsvisie en de omgevingsverordening ten aanzien van verdichten in bestaand stedelijk gebied en in de nabijheid van vervoersknooppunten. 3.1.3

Regionaal beleid

De metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) neemt taken over van het in 2015 opgeheven Stadsgewest Haaglanden. De MRDH is een samenwerkingsverband van 23 gemeenten die hun krachten bundelen om het gebied beter bereikbaar te maken en het economisch vestigingsklimaat te versterken. De metropoolregio zet zich in voor: 1. 2. 3. 4.

Verbetering van de (internationale) bereikbaarheid van de metropoolregio; Economische vernieuwing Transitie naar toonaangevende duurzaamheid Attractiviteit van de regio

Het Regionaal Structuurplan Haaglanden 2020 (RSP) vastgesteld in 2008 door het algemeen bestuur van het Stadsgewest Haaglanden blijft voor de overige beleidsterreinen vooralsnog van kracht; het is een integraalplan voor: de ruimtelijke ontwikkeling van Haaglanden; het kader voor het regionale beleid op het gebied van milieu, groen, mobiliteit, wonen en economie; lokale plannen, zoals bestemmingsplannen. Het RSP kijkt naar 2020 (en soms 2030) en omvat de grote lijnen voor de ambities en ontwikkelingen op verschillende terreinen. Voor bestemmingsplan "Kop Assumburgweg 2023" is vooral de regionale prioriteiten om een intensief ruimtegebruik van stedelijke wijken te bevorderen van belang. Voor de verschillende beleidssectoren worden de gemeentelijke programma's gemonitord en periodiek binnen het samenwerkingsverband op elkaar afgestemd. Dit geldt men name voor kantoren, bedrijventerreinen, leisurevoorzieningen en detailhandel. Geconcludeerd kan worden dat het bestemmingsplan "Kop Assumburgweg 2023" in overeenstemming is met het regionaal beleid, zoals verwoord in het Regionaal Structuurplan Haaglanden 2020 en de beleidsvelden die zijn overgegaan naar de MRDH. 3.1.4

Gemeentelijk beleid

3.1.4.1 Wéreldstad aan Zee, Structuurvisie Den Haag 2020 De Structuurvisie Den Haag 2020 beschrijft de toekomstvisie van Den Haag op de ruimtelijke ontwikkeling van de stad in regionaal perspectief tot het jaar 2020 (2005; RIS 129201). De ambitie is om van Den Haag een 'Wereldstad aan Zee' te maken door de sterke kwaliteiten van Den Haag te benutten: een internationale stad, een stad aan zee, een multiculturele stad en een monumentale residentie. De structuurvisie gaat uit van een lichte groei van het aantal inwoners (ca 500.000) en een groei van het aantal arbeidsplaatsen in 2020. Dat betekent dat er ca 40.000 woningen moeten worden toegevoegd in de bestaande stad, door verdichting. In de structuurvisie wordt de Wéreldstad aan Zee vorm gegeven door ontwikkelingen in vijf kansenzones (het Centrum, de Lijn 11-zone, de Internationale Kustzone, de Vliet/A4-zone en de Schakelzone Lozerlaan). Het bestemmingsplan "Kop Assumburgweg 2023" grenst aan de kansenzone Centrum. De beoogde herontwikkeling past in de doelstellingen van de Structuurvisie Den Haag in 2020.

25

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

3.1.4.2 Agenda voor de Haagse Verdichting De 'Agenda voor de Haagse Verdichting' (2009; RIS 159469) is een thematische uitwerking van de Structuurvisie en dient als leidraad voor de binnenstedelijke verdichting in Den Haag tot 2020. Door middel van verdichting kan de bevolkingsgroei binnen het bestaande stedelijke gebied opgevangen worden. Daarnaast kan verdichting worden aangegrepen om de stedelijke kwaliteit van Den Haag te versterken. In de Verdichtingsagenda wordt gemeld dat verdichting met respect voor, en kennis van de cultuurhistorie, de identiteit en het karakter van Den Haag moet gebeuren. Verdichtingsingrepen mogen deze niet aantasten of negatief beïnvloeden. In de beschermde stadsgezichten is verdichten alleen mogelijk als programma, schaal, maat en architectuur aansluiten bij de bestaande kwaliteiten. Verdichting kan wel eventuele weeffouten in de structuur zelf herstellen. Het bestemmingsplan "Kop Assumburgweg 2023" volgt de gedachtegang van de Agenda voor de Haagse Verdichting. 3.1.4.3 Agenda Ruimte voor de stad De Agenda Ruimte voor de stad (2016, RIS295016) is het richtinggevend document voor de ruimtelijke ontwikkeling van de stad en als zodanig de ruimtelijke onderlegger voor de nog op te stellen Omgevingsvisie die, wanneer de nieuwe Omgevingswet van kracht wordt, ook voor gemeenten verplicht gesteld is.

Voor de Agenda Ruimte voor de Stad zijn vier transitieopgaven van belang: de ontwikkeling naar een nieuwe economie, de vraag om een inclusieve en veerkrachtige samenleving, de roep om slimme stadsontwikkeling en de opgave voor de overheid om in dit proces organiserend vermogen te tonen en ruimte te bieden voor maatschappelijk initiatief. Stedelijke ontwikkeling is geen zaak van de gemeente alleen; allerlei partijen spelen daarin een rol. Er is daarmee ook geen “blauwdrukplanning” aan de orde. Met behulp van negen principes voor stedelijke ontwikkeling wordt in de Agenda Ruimte voor de Stad aangegeven hoe de ontwikkelingen gestuurd wordt: kwaliteit van het proces door samen de stad maken en mogelijkheden te bieden aan initiatiefnemers; oog hebben voor experimenteerruimte die belangrijk is voor innovatie en dynamiek in de stad; ruimtelijke keuzen maken om antwoorden te bieden op de stedelijke en regionale opgaven; ruimtelijke kwaliteit voor groen; ruimtelijke kwaliteit voor cultuurhistorisch erfgoed; ruimtelijke kwaliteit voor de buitenruimte; deze factoren dragen in belangrijke mate bij aan een aantrekkelijke leefomgeving en het economisch vestigingsklimaat; kwaliteit door integrale samenhang met sociaal-maatschappelijke opgaven, zoals de opgave om sociaaleconomische differentiatie; functiemenging en ruimte voor wijkeconomie te bevorderen in wijken waar dat nodig is gelet op

bijvoorbeeld werkeloosheid. De ruimtelijke opgaven voor Den Haag en de regio zijn in het kort: Ruimte voor stedelijk wonen, om de groei van de bevolking te faciliteren Ruimte voor aantrekkelijke groene buitenruimte, van belang voor de kwaliteit van de leefomgeving Ruimte voor (nieuwe) economie en toerisme, ter versterking van het economische vestigingsklimaat Ruimte voor duurzame mobiliteit en Ruimte voor energietransitie en klimaatadaptatie, nodig voor de ambitie om als stad in 2040 klimaatneutraal te zijn. Het motto van de Agenda Ruimte is verdichten, verduurzamen, vergroenen. In het voorliggende bestemmingsplan zijn de nieuwe ontwikkelingen die voorzien worden, in lijn met en een aanvulling op de Agenda Ruimte voor de Stad.

26

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

3.1.4.4 Haagse hoogbouw, Eyeline en Skyline De nota 'Haagse hoogbouw: Eyeline en Skyline' is in de raadsvergadering van 25 januari 2018 vastgesteld (RIS 298448) en vervangt de Agenda voor de Haagse Verdichting uit 2009 (RIS159469), voor zover het hoogbouw betreft. Aanleiding voor de nota 'Haagse hoogbouw: Eyeline en Skyline' zijn de ruimtelijke opgaven uit de Agenda Ruimte voor de Stad. In de Agenda heeft Den Haag gekozen om die groei binnenstedelijk op te vangen en de verdichting te concentreren bij OV-knooppunten en concentraties van voorzieningen. Daarnaast vragen actuele ontwikkelingen en initiatieven om nieuwe regels en kaders voor hoogbouwontwikkelingen in Den Haag. De inzet is om de 'skyline' van Den Haag te verbinden met de belevingskwaliteit van de stad op ooghoogte en de buitenruimte ter plekke: de 'eyeline'. Hoogbouw is geen doel op zich, maar een middel om strategisch om te gaan met de beperkte ruimte die de stad nog heeft. Doel is de ruimtelijke kwaliteit en duurzaamheid van de stad op de lange termijn te waarborgen en het vestigingsklimaat te versterken. Door te intensiveren en door hogere bebouwing mogelijk te maken kan de stad de groei van het aantal inwoners faciliteren en voldoende en geschikte woon- en werkruimte bieden, met bijbehorende voorzieningen, nu en in de toekomst. Er is sprake van hoogbouw bij 50 meter of hoger.

De nota geeft stadsbrede ambities en regels aan voor hoogbouwontwikkelingen; o.a. t.a.v. wonen, microklimaat en mobiliteit. In de nota worden tevens intensiveringsgebieden aangegeven waar mogelijk hoogbouw kan worden gerealiseerd. Binnen deze gebieden zijn specifieke regels voor typologie, architectuur en buitenruimte opgenomen waaraan hoogbouwinitiatieven worden getoetst. De Haagse hoogbouw kent een typologie waarvan de samenstelling de volgende opbouw kent: Een stedelijke laag van 9-25 meter; Een plint als onderdeel van de stedelijke laag; De toren; De kroon als beëindiging van de toren.

Figuur 3.1: typologie en samenstelling Haagse hoogbouw De bouwhoogte van de stedelijke laag kan variëren van 9 tot 25 meter. Deze laag vormt de belangrijkste wanden van de straat en sluit aan bij de verhoudingen van de historische stad of de directe omgeving. Het is dat deel van het gebouw dat door de voorbijganger wordt ervaren op ooghoogte, de ('eyeline').Tot ongeveer 25 meter is er direct contact mogelijk tussen binnen en buiten. De vormgeving van de stedelijke laag is cruciaal voor de beleving van de passant en ondersteunt een prettig of veilig gevoel.

27

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

De 'plint' wordt gevormd door de onderste of de eerste twee lagen van de stedelijke laag. Het deel dat vanaf de straat direct zichtbaar is en waar vrijwel alle interactie tussen straat en gebouw plaats vindt. Daar presenteren zich diverse vormen van bedrijvigheid, voorzieningen of woningen en komt de meeste dynamiek en levendigheid tot uiting. De plint is wellicht maar 10% van een gebouw maar bepaalt voor 90% de beleving ervan. Enkele regels zijn: een minimale bouwhoogte van 4,5 tot 9 meter; een rijke en zorgvuldige detaillering; een materiaalgebruik dat past bij de omgeving; minimaal 30% van de gevel is glas (transparant) waardoor het interieur zichtbaar is; voldoende ruimte om overgangen tussen openbaar en privé te kunnen maken; utilitaire ruimtes en toegangen van garages dienen zoveel mogelijk binnen het bouwblok te worden opgenomen en mogen de publieke ruimte niet hinderen of domineren; de torens boven de stedelijke laag zijn elegant en slank van vorm; maximaal 50% van de footprint van de stedelijke laag mag worden bebouwd; de Haagse toren wordt beëindigd door een 'kroon' die zich onderscheidt van de overige delen en meerdere verdiepingen omvat. Op pregnante wijze wordt daarmee de identiteit van gebouw en omgeving geduid.

Machinekamers van liftschachten, klimaatinstallaties of andere noodzakelijke opbouwen worden daarmee aan het oog onttrokken en in de architectuur geïntegreerd.

3.1.4.5 Ruimtelijk Economisch Investeringsstrategie (REIS) De Ruimtelijke Economische Investeringsstrategie (RIS295004) geeft jaarlijks inzicht in de investeringsbehoefte voor de komende jaren. Het betreft investeringen, die fysiek ruimtelijk-economisch van aard en locatiegebonden zijn. Met de Ruimtelijke Economische Investeringsstrategie (REIS) wordt bij de begrotingsbehandeling ook duidelijk voor welke ruimtelijk-economische projecten het college middelen reserveert. Na vaststelling volgt de uitwerking in beslis- en/of projectdocumenten. De Ruimtelijke-Economische Investeringsstrategie komt tot stand in de context van lopende discussies, verkenningen en agenda's/visies, zoals Stad in Transitie, Agenda Ruimte voor de Stad, de nieuwe Woonvisie, de versterking van de Haagse economie, de Agenda Groen, de Binnenstadsagenda en het Regionaal Investeringsprogramma van de MRDH. Er wordt tevens gewerkt aan of voortgebouwd op drie elkaar versterkende uitvoeringsagenda's: de Agenda Ruimte voor de Stad, de Economische Agenda's en de Sociale Agenda. Deze agenda's worden onder meer uitgewerkt in vijf proposities: 1. 2. 3. 4. 5.

Central Innovation District; Kustontwikkeling; OV-bereikbaarheid; Next Generation woonwijken; Vitaal gezond langer thuis wonen.

De investeringsbehoefte, die uit de verschillende agenda's en visies voortkomt, is omvangrijk, maar ook onderhevig aan verandering. De REIS is dan ook een dynamisch instrument waar in de loop van de tijd (in een jaarlijkse cyclus) investeringsopgaven c.q. investeringsprojecten bijkomen en afgaan. Met de REIS wordt een verbinding gelegd tussen de ruimtelijk-economische ambities uit de verschillende agenda's en beleidsvisies en de investeringsbehoefte, die daarmee samenhangt en de toekenning van middelen aan projecten. Voor het betreffende plangebied wordt ingezet op het toevoegen van een substantieel deel woningbouw waardoor intensivering plaatsvindt in de direce nabijheid van een OV –knooppunt (Station Moerwijk). Verder wordt 4500 m² commerciële ruimte in de plint van het gebouwen ensemble langs de ventweg van de Erasmusweg opgenomen, waardoor ruimte geboden wordt voor onder meer een mix aan kleinschalige bedrijvigheid. Mogelijk kunnen ook leerwerkplekken worden aangeboden. De locatieontwikkeling en de verdichtingsopgave nabij OV-knooppunten accommoderen de groei van de stad en zijn ook belangrijke speerpunten van dit college. De ontwikkeling van het beoogde programma op de locatie van de voormalige brandweerkazerne bij Station Moerwijk is in overeenstemming met de in het beleid geformuleerde doelstellingen.

28

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

3.1.4.6 Ruimtelijk beleid bestemmingsplangebied Het vastgestelde ruimtelijke beleid voor de locatie stamt uit 2009 (RIS168337). In het kader van het Masterplan Knoop Moerwijk, waarin verdichting rond knooppunten van openbaar vervoer centraal stond, is de locatie Assumburgweg vastgelegd als hoogwaardige verdichtingslocatie met een hoogstedelijk en gemengd programma voor bewonersgroepen voor wie mobiliteit en nabijheid van het centrum belangrijk is. Ook duurzaamheid en verbetering van bestaande ecologische structuren zijn belangrijke thema's uit het masterplan. De strategische aankoop van de brandweerkazerne heeft plaatsgevonden in het kader van deze beoogde ontwikkeling. In het eind 2017 vastgestelde projectdocument voor de ontwikkeling van de locatie "Kop Assumburgweg" (RIS298574, december 2017 vastgesteld) wordt voortgeborduurd op deze ruimtelijke kaders.

Figuur 3.2: Masterplan Knoop Moerwijk, deelgebied Assumburgweg, 2009 Het voorliggende planinitiatief dat met dit bestemmingsplan mogelijk wordt gemaakt, zet station Moerwijk op de kaart als een van de stadsentrees van Den Haag. De stedenbouwkundige inpassing, functionele opzet en architectonische uitwerking passen binnen de ambities van de Agenda Ruimte voor de Stad (verdichten, vergroenen, verduurzamen) en de nota Haagse hoogbouw. Gezien de nabijheid van station Moerwijk wordt hier een ontwikkeling volgens het principe van TOD (Transport Oriented Development) nagestreefd, met een duurzaam mobiliteitsconcept en de nadruk op openbaar vervoer, voetganger en fiets. Op termijn wordt beoogd om de met dit bestemmingsplan ingezette ontwikkeling door te trekken naar een hoogwaardige aanpak van het gebied rond station Moerwijk; met kansen voor upgrading van stationsplein en fietsenstalling, verbetering van de verkeersafwikkeling Knoop Moerwijk en fysiek herstel van de ecologische hoofdstructuur aan beide zijden van het station. De beoogde ontwikkeling sluit aan bij de doelstellingen en ambities van het Masterplan Knoop Moerwijk.

29

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

3.1.4.7 Stedenbouwkundig plan De ontwikkelingsmogelijkheden van het plangebied zijn geschetst in het projectdocument locatie "Kop Assumburgweg" (RIS298574, december 2017 vastgesteld). Onderdeel van het projectdocument is het stedenbouwkundig plan. Het stedenbouwkundig plan kenmerkt zich door een stedelijke wand aan (de ventweg van) de Erasmusweg met twee oplopende hoogteaccenten richting station Moerwijk en bouwmassa parallel lopend aan de Rechterenstraat met een hoogteaccent richting de Assumburgweg. Tussen de bebouwing ligt een verhoogde groene daktuin met daaronder een parkeergarage op maaiveldniveau. De koppen van de massa's steken aan de zijde van de Assumburgweg over de bestaande rooilijn van de Assumburgweg. De weg wordt vervangen door een wandelpad en de ecozone wordt naar het gebouw doorgetrokken. Het groen wordt met de daktuin als het ware doorgetrokken in de nieuwe ontwikkeling. De torens zijn bereikbaar en toegankelijk vanaf de Assumburgweg en zijn met hun achter- en zijkanten opgenomen in het verhoogde plein. Op de kop van de locatie wordt voorzien in een stedelijk plein dat aansluit aan de toegang tot station Moerwijk. De autobereikbaarheid van de locatie en de toegang tot de parkeergarage zijn gepland aan de kant van de Rechterenstraat. Met dit initiatief kan hier een representatieve stadsentree ontstaan met een hoge dichtheid en een gemengd stedelijk programma.

In verband met het verbeteren van de doorstroming van het autoverkeer op de Erasmusweg zal de huidige aansluiting van de Assumburgweg op de Erasmusweg vervallen. Door het opheffen van de aansluiting van de Assumburgweg ontstaat op de kop van de projectlocatie ruimte voor comfortabele looproutes naar het station en een representatief stationsplein.

3.2

Cultureel erfgoed

De Monumentenwet 1988 is per 1 juli 2016 vervallen. Een deel van de wet is op deze datum overgegaan naar de Erfgoedwet. Het deel dat betrekking heeft op de besluitvorming in de fysieke leefomgeving gaat over naar de Omgevingswet, wanneer deze in werking treedt. Vooruitlopend op de datum van ingang van de Omgevingswet zijn deze artikelen te vinden in het overgangsrecht in de Erfgoedwet, waar ze ongewijzigd van toepassing blijven zolang de Omgevingswet nog niet van kracht is. Het betreft: bescherming van stads- en dorpsgezichten; vergunningen tot wijziging, sloop of verwijdering van rijksmonumenten; verordeningen, bestemmingsplannen, vergunningen en ontheffingen op het gebied van archeologie. In het onderhavig plangebied komen geen monumentale gebouwen, beschermde stads- en dorpsgezichten voor. 3.2.1

Cultuurhistorischewaarde

Het cultuur-historisch erfgoed binnen het bestemmingsplan "Kop Assumburgweg 2023" beperkt zich tot de hoofdopzet van dit deel binnen Moerwijk-Oost waarvan de belangrijkste richtingen zijn bepaald door de lange lijnen van Erasmusweg, Prinses Beatrixlaan en de Assumburgweg zelf die de boog van de spoorlijn volgt en waarlangs een brede groene zone is gelegd. Precies deze lijnen hebben de verkavelingsopzet binnen het plangebied bepaald. Het zijn ook deze lijnen die zijn uitgerust met waterlopen, groene taluds en forse bomenrijen die de stedelijke ruimten verder vormgeven. Voor het overige zijn er geen belangrijke cultuur historische waarden in het gebied.

30

bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (vastgesteld)

3.2.2

Archeologie

Gemeenten hebben de taak om bij de vaststelling van bestemmingsplannen rekening te houden met aanwezige en te verwachten archeologische waarden (overgangsrecht Erfgoedwet). Voor het gehele grondgebied van Den Haag heeft de gemeente een Archeologische Waarden- en Verwachtingenkaart (AWVK) opgesteld. In de Beleidsnota Archeologie 2011-2020 'In het verleden ligt het heden' (RIS 180680) geeft de gemeente aan hoe ze zorg wil dragen voor de archeologische sporen en resten in de Haagse ondergrond. Op de AWVK komen drie eenheden voor waaraan de gemeente beleid heeft gekoppeld: 1. Terreinen met een archeologische waarde, dat wil zeggen: waarvan is vastgesteld dat er zich belangrijke archeologische sporen en resten bevinden. In het kader van de archeologische monumentenzorg stelt de gemeente hier voorwaarden aan bodemverstorende activiteiten dieper dan 50 cm onder maaiveld; 2. Gebieden waar archeologische resten en sporen kunnen worden verwacht (op basis van de bodemopbouw en/of historische kaarten). Bij activiteiten met een bodemverstoring groter dan 50 m² en dieper dan 50 cm onder maaiveld stelt de gemeente hier voorwaarden voor onderzoek en bescherming van mogelijk aanwezige sporen en resten; 3. Gebieden waar geen archeologische sporen/resten (meer) worden verwacht. Hier verbindt de gemeente op het gebied van de archeologie geen voorwaarden aan bodemverstorende activiteiten.

Van initiatiefnemers van activiteiten met bodemverstoringen in zones met een archeologische verwachting wordt in het kader van vergunningverlening gevraagd om de archeologische waarde van het terrein dat door de bodemingreep verstoord wordt in voldoende mate vast te stellen. In gebieden waarvan de archeologische waarde al is vastgesteld wordt ook gekeken naar de mate van bedreiging van de archeologische waarden door het bouwplan. Als blijkt dat er sprake is van een bedreiging van behoudenswaardige archeologische resten, kunnen aan de uitvoering van de geplande bodemingreep voorwaarden worden verbonden, zoals: technische aanpassingen zodat archeologische waarden in de bodem kunnen worden behouden; het laten verrichten van een opgraving teneinde behoudenswaardige resten die verstoord zullen worden, te documenteren en veilig te stellen; of de activiteit die tot de bodemverstoring leidt, archeologisch te laten begeleiden. In alle gevallen blijft de archeologische meldingsplicht van kracht (art. 5.10 en 5.11 Erfgoedwet). Dit houdt in dat wanneer bij graafwerkzaamheden vondsten worden aangetroffen waarvan de vinder redelijkerwijs moet kunnen weten dat het archeologie betreft, dit gemeld moet worden bij het bevoegd gezag. De meldingsplicht leidt niet tot een bepaling in het bestemmingsplan.