RIS314594 Bijlage 1 Kwaliteitsplan A3 interactief
Tekst van het document
Kwaliteitsopgaven
wordt het gebied verlevendigd buiten openingstijden of kantooruren. De nadruk blijft liggen op het zakelijke karakter, hiermee blijft het Beatrixkwartier een belangrijk zakendistrict. De openbare ruimte komt in dienst te staan van de toe te voegen functies. Ook de bestaande plinten van gebouwen kunnen beter aansluiten op de straat en bijdragen aan de gewenste kwaliteit op straat. Vergroening is een belangrijk thema in de openbare ruimte.
1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 74
.. was
.. is
.. wordt
Verdieping (kernkwaliteit)
Het CID
III. Eigen karakters per deelgebied
Samenhang met de stad
Gebiedsprofiel Bezuidenhout-West
DEEL A
Bezuidenhout-West ligt door infrastructuur bundels
DEEL B
geïsoleerd in de stad, gescheiden van de rest door de ligging tussen het spoor en de Utrechtsebaan en het Schenkviaduct ten zuiden van dit deelgebied.
Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid
Bezuidenhout-West was..
II. Lange lijnen verbinden de stad
Een veenachtig poldergebied met boerderijen werd door
III. Eigen karakter per deelgebied
middel van molens en sloten droog gehouden. Tot aan het bombardement in de tweede wereld oorlog vormden
Kwaliteitsopgaven
Beatrixkwartier en Bezuidenhout-West onderdeel van het grotere geheel van Bezuidenhout (zie Beatrixkwartier).
1. Verblijfskwaliteit
Origineel werd hier geen woningbouw gepland vanwege
2. Voor iedereen
de slechte kwaliteit en ook nu lijkt het in eerste opzichten
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten
woningbouw op deze onaantrekkelijke plek. De woonwijk werd gebouwd om de groeiende Haagse bevolking te
7. Haal er meer uit dan erin zit
de binnenstad konden wonen vanwege ruimtegebrek. Het grootste deel van de resterende woningbouw die het bombardement had overleefd werd gesloopt in de jaren ’60 en door veranderende grondwaterstand door de aanleg van de Utrechtse Baan onstabiel en moesten ook de resterende gebouwen in de jaren ’70 gesloopt worden. Door
bloemkoolwijk. De architectuur is sober en strak en wordt gedomineerd door bakstenen woongebouwen van enkele verdiepingen hoog. Er ontstaat een combinatie van
KWALITEITSPLAN
BEZUIDENHOUT
DORP IN DE STAD
DEEL VAN DE STAD
ontstaan.
gebogen lijnen, wat daardoor veel wegheeft van een
p. 75
WONEN IN
het ontwerp van de ‘positive getto’ is een dorp in de stad
De wijk wordt gekenmerkt door zijn structuur van lange
central innovation district
.. wordt
aandringen en actievoering van bewoners gekozen voor
kunnen huisvesten die niet meer binnen de grachten van
DEEL C
.. is
werd in de jaren zeventig tijdens de stadsvernieuwing na
6. Economisch topmilieu
Toetsing en proces
.. was
geen aantrekkelijke locatie naast hevige infrastructuur. Toch
grondgebonden en gestapeld wonen in beperkte hoogte, wat contrasteert met de directe omgeving rondom de Beatrixlaan en het centraal station.
1850 >
1945
JAREN 70
1978
Bouw Bezuidenhout
Bombardement
Stadsvernieuwing,
Start bouw
op polderstructuur aan
Bezuidenhout
sloop
het spoor
Opening Utrechtse Baan
> CID
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
III. Eigen karakters per deelgebied Bezuidenhout-West is.. De geïsoleerde ligging heeft het gebied gevormd tot
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
unieke woonlocatie als dorp in de stad. Als contrast met het Beatrixkwartier, werden hier woningen gebouwd om antwoord te geven op het heersende woningtekort ten tijde van de stadsvernieuwing in de jaren 70 van de vorige eeuw.. De voor Haagse begrippen unieke opzet in bloemkoolstructuur, wordt geconserveerd en waar nodig opgeknapt om aan de huidige kwaliteitseisen en ambities te voldoen. Het gebied bestaat grotendeels uit sociale woningbouw. Als dorp in de stad wordt de centrale ligging bij het Centraal station niet/nauwelijks ervaren.
2. Voor iedereen
.. was
.. is
.. wordt
3. Mix 4. Natuurlijk!
bebouwing
typering bebouwing
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
gestapeld wonen post-industrieel
(on)bewoond eiland
conserveren
ontwikkelen
rode baksteen
staal
glas
fijn
middel
kloek
grondgebonden wonen
stedelijk weefsel
conserveren & ontwikkelen
openbare ruimte
beton
typering openbare ruimte water:
fijnmazig
middelmazig
grof
anoniem
functioneel
hoogwaardig
lange lijnen
groen: pleintjes, tuinen en binnentuinen
typering lange lijnen groene schenk, utrechtse baan en bezuidenhoutse weg
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 76
geïsoleerd
verbonden
parallel aan de kust
haaks op de kust
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
III. Eigen karakters per deelgebied Bezuidenhout-West wordt.. met een nieuw gezicht gerepresenteerd langs de lange lijnen
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 77
van Den Haag. Langs de randen wordt nieuwe woningbouw toegevoegd, samen met aanvullende voorzieningen voor de wijk. De nieuwe woningbouw is aanvullend op de typologieën die reeds aanwezig zijn in Bezuidenhout-West waardoor een brede mix ontstaat. De verdichtingsopgave kan mogelijk bijdragen aan de verduurzamingsopgave voor de gehele wijk. De inzet op verdichting langs de randen geeft ook aanleiding om barrières te slechten, waardoor de wijk goed wordt verbonden met de rest van de stad. Ook binnen in de wijk wordt ingezet op goede, veilige en aantrekkelijke routes en verblijfskwaliteit. Alle ontwikkelingen moeten passen binnen de maat en schaal van de wijk, waardoor het dorpse karakter wordt geconserveerd. .. was
.. is
.. wordt
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid
III. Eigen karakters per deelgebied Gebiedsprofiel CS CS was.. Ten zuid oosten van de historische binnenstad en singelgracht ligt station Centraal als middelpunt van dit deelgebied. De grens met het Haagse Bos was voorheen een naadloze overgang naar de veengronden. In en rond het bos werd turf afgegraven, waarna in verschillende tijdsperioden
II. Lange lijnen verbinden de stad
het bos werd aangeplant, verwaarloosd, onderhouden en
III. Eigen karakter per deelgebied
gebruikt als boomkwekerij. Grote bedreiging was de vraag naar bouwmaterialen en de kap tijdens de Tweede Wereld
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten
Oorlog. De gunstige ligging ten opzichte van het centrum is de voornaamste reden van de keuze voor de locatie van het
.. is
.. wordt
van Nederland. Het voormalige staatsspoor (‘Rhijnspoor’ tot aan de overname door de Nederlandse Staat in 1890) werd in 1868 aangelegd als het eindpunt werd van de lijn tussen Den Haag en Utrecht. Vanaf dit moment groeide
6. Economisch topmilieu
Den Haag langs de Bezuidenhoutseweg richting het station
7. Haal er meer uit dan erin zit
(Bezuidenhout). Omdat er plannen waren om de lijn door
Toetsing en proces
.. was
station, samen met de positie bij het regeringsscentrum
te trekken tot Scheveningen werd het stationsgebouw naast het spoor gebouwd. Uiteindelijk werd er gekozen voor een tramverbinding, waardoor bij de vervanging van het
DEEL VAN DE STAD
voormalige stationsgebouw in de jaren ‘70 werd gekozen voor een kopstation waarin trein, tram en busverkeer binnen
DEEL C
één gebouw werden geïntegreerd. Tot de wederopbouw en uitbreidingsplannen lag het Centraal Station op een rustige locatie naast het centrum van Den Haag. In de jaren 70/80 werden grootschalige kantoorgebouwen gebouwd in nabijheid van het station. Het bijbehorende spooremplacement samen met andere naoorlogse infrastructuur (Utrechtse Baan, Bernhardviaduct)
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 78
vormen grootschalige barrières rond het gebied. De buitenruimte is hierdoor hard, benauwend en anoniem en het verblijfsklimaat wordt als onprettig ervaren. Daarnaast belemmert het een goede verbinding naar naastgelegen gebieden, zoals Bezuidenhout en Beatrixkwartier, en de daar gelegen publieke, economische woonvoorzieningen.
1870
1973
Opening staatsspoor
Opening Centraal station
> CID
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
III. Eigen karakters per deelgebied CS is.. Door de situering en internationale functies heeft het gebied
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
rondom CS een grote betekenis voor de stad. Voor velen is dit dé entree tot de stad. De openbare ruimte wordt gedomineerd door infrastructuur waardoor grote fysieke barrières door het gebied snijden. Daarnaast is het een monofunctioneel kantorengebied, waardoor zowel de gebouwen als de openbare ruimte anoniem van karakter is. De gebouwen in het gebied hebben te weinig actieve, levendige plinten en herkenbare adressen. Bovendien zijn er veel onduidelijke hoeken, achterkanten en moeilijk te vinden entrees. De enkele woongebouwen in het gebied zijn anoniem en in hoge bebouwing met weinig aantrekkelijke plinten. .. was
.. is
.. wordt
3. Mix 4. Natuurlijk!
bebouwing
typering bebouwing
post-industrieel
Bezuidenhoutseweg 73 t/m 79 - Prins Clauslaan 4/6/8 - Theresi-
monument: (departement gebouw rond drie binnenplaatsen)
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
on- en bewoond eiland
astraat 2/4
KWALITEITSPLAN p. 79
conserveren & ontwikkelen
conserveren
ontwikkelen
rode baksteen
staal
glas
fijn
middel
kloek
openbare ruimte
beton
typering openbare ruimte water: gracht
fijnmazig
middelmazig
grof
anoniem
functioneel
hoogwaardig
lange lijnen
central innovation district
stedelijk weefsel
groen: haagse bos en malieveld
typering lange lijnen
geïsoleerd
verbonden
parallel aan de kust
haaks op de kust
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
DEEL B
III. Eigen karakters per deelgebied CS wordt.. Policy Campus Ingezet gaat worden op een divers en gemixt programma in de bestaande en nieuwe gebouwen, zowel in de plint als daarboven. Daarnaast werken we aan routes van oost naar
Kernkwaliteiten
west, maar ook de bebouwing beter op elkaar af te stemmen en in samenhang te ontwerpen ontstaat een gebalanceerd
I. Eeuwige Haagse Schoonheid
stedelijk gebied die een warm welkom vormgeeft als entree
II. Lange lijnen verbinden de stad
van de stad en naar de binnenstad. De stationsomgeving
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven
wordt meer alzijdig vormgegeven waardoor barrières worden verminderd en het station steeds goed vindbaar is voor voetgangers en fietsers.
1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 80
.. was
.. is
.. wordt
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
III. Eigen karakters per deelgebied Gebiedsprofiel Laakhavens Het gebied Laakhavens bevindt zich direct ten zuiden van de
DEEL B Kernkwaliteiten
spoorlijn Amsterdam - Rotterdam en wordt begrensd door de spoordijk, de Trekvliet, de Calandstraat en het Laakkanaal.
Laakhavens was..
I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
In de geschiedenis van Den Haag lag het gebied achter het spoor enigszins excentrisch van het stadscentrum maar tegelijkertijd goed ontsloten via het water. Aan de randen werd het Laakkanaal gegraven met verschillende
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix
insteekhavens. De belangrijke binnenhaven werd gegraven vanaf 1900. Vanaf 1960 moest de scheepvaart concureren met het
stedelijk’ bedrijventerrein. In de jaren negentig is de
5. Slim verdichten
havenarm van Laakhaven centraal gedempt en deed de
7. Haal er meer uit dan erin zit
.. is
.. wordt
eeuw heeft het gefunctioneerd als een belangrijk, ’binnen
4. Natuurlijk!
6. Economisch topmilieu
.. was
vrachtverkeer. Maar tot in de jaren tachtig van de vorige
grootschalige detailhandel zijn intrede, het gebied onderging een grootschalige transformatie. Grootschalige en grove bouwvolumes zoals het Gamma-blok, het Praxisblok en de Megastores, domineren het ruimtelijke beeld. Met de komst
Toetsing en proces
van de Haagse Hogeschool in 1996 werd een eerste begin gemaakt naar een omvangrijke transformatie van het gebied
INDUSTRIE
MEGA BLOKKEN
1843
1902
1996
Opening station HS
Aanleg Laakkanaal Transformatie
waarin onderwijs, wonen en kantoren een prominente plaats
DEEL VAN DE STAD
kregen.
DEEL C
KWALITEITSPLAN p. 81
2020
Grootschalige
Nieuwe tunnel
gebied: bouw
detailhandel
station HS
Haagse Hoge
MegaStores
School
central innovation district
2000
> CID
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
III. Eigen karakters per deelgebied Laakhavens is.. opgedeeld in verschillende gebieden met een eigen
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
karakter: Laakhaven HS, Laakhaven Centraal, en het Schipperskwartier. In Laakhaven HS ligt de nadruk op het station en de Haagse Hogeschool en het Schipperkwartier is een woonwijk en zal dat karakter in de toekomst ook behouden. In Laakhaven Centraal bevindt zich onder andere de Megastores en is een post-industrieel en voormalig havengebied. Het gebied kenmerkt zich door het functionele karakter met kloeke gebouwen van baksteen en beton en de functionele en anonieme openbare ruimte die alleen functioneert als ontsluiting van het programma.
2. Voor iedereen
.. was
.. is
.. wordt
3. Mix 4. Natuurlijk!
bebouwing
typering bebouwing monument: Goudriaankade 90, Stationspostkantoor
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
post-industrieel
onbewoond eiland
stedelijk weefsel
conserveren
ontwikkelen
rode baksteen
staal
glas
fijn
middel
kloek
conserveren & ontwikkelen
openbare ruimte
beton
typering openbare ruimte water: laakkanaal en trekvliet
fijnmazig
middelmazig
grof
anoniem
functioneel
hoogwaardig
lange lijnen
groen: potentie: vergroening kades en campus
typering lange lijnen velostrada
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 82
geïsoleerd
verbonden
parallel aan de kust
haaks op de kust
trekvliet
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID
III. Eigen karakters per deelgebied
Samenhang met de stad
Laakhavens wordt.. College Campus
DEEL B
Door het toevoegen van (groene) kwaliteiten in een fijnmazig stadsplan met menselijke maat ontstaat een nieuw
Kernkwaliteiten
dynamisch stadsdeel waar gewoond, gewerkt, gestudeerd en gerecreëerd kan worden en waar het, ook buiten
I. Eeuwige Haagse Schoonheid
openingstijden, aangenaam is op straat. De vergroening gaat
II. Lange lijnen verbinden de stad
hand in hand met een flinke verdichtingsopgave die van het
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven
gebied een écht stedelijk milieu moet maken. De deelgebieden binnen Laakhavens ontwikkelen vanuit hun eigen karakter en verschillen ten opzichte van elkaar.
1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 83
.. was
.. is
.. wordt
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid
III. Eigen karakters per deelgebied Gebiedsprofiel Laan van NOI Laan van NOI was.. Het station Den Haag Laan van NOI ligt aan de Oude Lijn; de spoorcorridor tussen Amsterdam en Rotterdam. Het station is een belangrijk overstappunt tussen het landelijke spoorwegnet, de RandstadRail, metro, trams en bussen en
II. Lange lijnen verbinden de stad
het lokale fietsnet. Het gebied aan de Haagse zijde van het
III. Eigen karakter per deelgebied
station is nu grotendeels een kantorenlocatie en grenst aan
Kwaliteitsopgaven
de ecologische verbindingszone Schenk. De zone aan de Voorburgse zijde (tussen het spoor en de Van Alphenstraat) is grotendeels onbebouwd.
1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
In 1843 opende het station tussen Den Haag en Leiden, tussen de Schenk en de spoorlijn vrij van bebouwing, de
4. Natuurlijk!
Schenk was lange tijd de begrenzing van Bezuidenhout. In
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
.. was
op de oude lijn naar Amsterdam. Lange tijd bleef de zone
3. Mix
.. is
.. wordt
1907 opende op dezelfde locatie een nieuw station en in 1924 werd door de spoorlijn omhoog gebracht. Er opende een nieuw station met perrons en sporen, dat tot 1977 in gebruik was. In dit jaar werd een nieuw station geopend met voor het eerst de naam Laan van NOI, vernoemd naar de straat waar het aan ligt. De keerlus van de tram werd in dezelfde periode in gebruik genomen. Aan de zuidelijke zijde
STATION &
KANTOREN
DEEL VAN DE STAD
VOLKSTUINEN
van het spoor in Voorburg werd de bebouwing al tot aan het spoor gebouwd. Tussen de Haagse bebouwing en het spoor
DEEL C
bleef een zone ‘vrij’, tot daar de grootschalige kantoren (oa. het kenmerkende door Hertzberger ontworpen Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in 1990) werden gebouwd. Tot die tijd bleef de zone tussen de Schenk en het spoor een leeg braakliggend poldergebied met volkstuinen.
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 84
1843
1907
1924
1977
De Oude Lijn
Opening station Laan
Door elektrische
Nieuw station Laan
Amsterdam -
van NOI
treinen worden
van NOI, start
Rotterdam
1908 eerste elektrische
spoorbogen ‘omhoog’
ontwikkeling kantoren
trein van NL
gebracht
> CID
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
III. Eigen karakters per deelgebied Laan van NOI is.. Als onbewoond eiland in de stad zijn hier een aantal grote
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
kantoren gevestigd tussen historische landschappelijke lange lijnen, die nog steeds van ecologische waarde zijn voor Den Haag. De gebouwen staan anoniem op eigen eilanden en hebben geen relatie met de omliggende stad. Hoewel gelegen bij een van de drie grote intercity stations van Den Haag, kent de plek geen representatieve openbare ruimte en ontbreekt het aan dynamische stedelijkheid. De belangrijke knooppunt functie van het station voor verschillende vervoersstromen wordt op dit moment niet benut. De buitenruimte is hard en anoniem. Activiteit ontbreekt door een gebrek aan levendige plinten, stedelijke voorzieningen en functiemenging. De monofunctionele .. was
kantoren bepalen het imago van het gebied. Door een weerszijden van het spoor, kan een levendig stuk stad ontstaat met het station als middelpunt.
bebouwing
typering bebouwing
post-industrieel
onbewoond eiland
stedelijk weefsel
conserveren
ontwikkelen
slagroom
staal
glas
fijn
middel
kloek
conserveren & ontwikkelen
openbare ruimte
beton
typering openbare ruimte water: schenk
fijnmazig
middelmazig
grof
anoniem
functioneel
hoogwaardig
groen: ecologische zone schenk
typering lange lijnen groene schenk
KWALITEITSPLAN p. 85
.. wordt
verbinding te maken met de omliggende wijken aan
lange lijnen
central innovation district
.. is
geïsoleerd
verbonden
parallel aan de kust
haaks op de kust
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
DEEL B
III. Eigen karakters per deelgebied Laan van NOI wordt.. Security Campus Door in te zetten op de openbare ruimte (activeren van landschappelijke lijnen, ruimte voor voetganger en een ontvangstruimte bij het station) ontstaat een stadsdeel
Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
die invulling/betekenis geeft aan het onbewoonde eiland in de stad. Nieuwe bebouwing voorziet in een aanvullend programma dat de wisselwerking faciliteert met de omliggende wijken. Daarnaast worden de plintruimtes beter verbonden met omliggende openbare ruimte en entrees goed gepositioneerd langs wandel- en fietsroutes.
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 86
.. was
.. is
.. wordt
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
III. Eigen karakters per deelgebied Gebiedsprofiel Rivierenbuurt De Rivierenbuurt ligt direct ten zuid/oosten van de
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid
historische binnenstad van Den Haag. Aan de oostelijke zijde is het deelgebied begrenst door het spooremplacement horende bij het Centraal Station. Ten westen ligt de Trekvliet en ten noorden het Prins Bernhardviaduct (grenzen van deelgebied zijn afwijkend van wijkgrenzen). De buurt wordt doorsneden door de Weteringkade en hier ligt ook de
II. Lange lijnen verbinden de stad
scheiding van de deelgebieden Schenk en Rivierenbuurt. Het
III. Eigen karakter per deelgebied
karakter van de bebouwing kent echter aan beide zijden van
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix
de Weteringkade veel gelijkenissen.
Rivierenbuurt was.. Tot ca. 1850 was er buiten de singelgracht nog amper
stad groeide buiten de singelgracht en groeide in de richting
5. Slim verdichten
van de spoorlijnen in de richting van de polderstructuur. De
7. Haal er meer uit dan erin zit
.. is
.. wordt
was het eerste teken van verstedelijking en uitbreiding. De
4. Natuurlijk!
6. Economisch topmilieu
.. was
bebouwing. De aanleg van het station Hollands Spoor (1843)
Rivierenbuurt was een logische locatie voor de uitbreidingen van de Haagse binnenstad. Als deel van de stadsuitleg in de 19e eeuw en de verdere uitbreidingen in de 20e eeuw is de buurt deel van een samenhangend stadsontwerp; zowel in
Toetsing en proces
structuur als in architectuur. Tussen de stations werd op het poldergrid een nieuw stuk stad gebouwd en verbonden met
DEEL VAN DE STAD
de stad. In de plannen zijn de Pletterijkade en Weteringkade van groot belang voor de verbinding van de Rivierenbuurt
DEEL C
aan de rest van de stad, de Laakhaven en met de industrie in de Binckhorst. Echter, door grootschalige infrastructurele ontwikkelingen wordt de Rivierenbuurt omsloten door
1843
19e en 20e eeuw
1941
barrières: Het Schenkviaduct knipt de buurt in twee delen
Station HS
Stadsuitbreidingen
Opening
en de verhoogde spoorboog tussen HS en CS maakt de verbinding met de Binckhorst complexer. Kenmerkend van de Rivierenbuurt is het hoge particuliere
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 87
bezit en achterstallig onderhoud. In het noordelijke deel zit wel veel corporatiebezit geclusterd. Daarnaast is de prostitutiezone rondom de Geleenstraat van grote invloed op het imago van de Rivierenbuurt.
Schenkviaduct
> CID
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
III. Eigen karakters per deelgebied Rivierenbuurt is.. Een fijnmazige woonwijk, waar in de tijd verschillende
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
nieuwbouw ontwikkelingen door het historische beeld heen prikken. Toch zijn de aantrekkelijke historische ensembles kenmerkend voor de Rivierenbuurt. De ontwikkelingen passen bij de fijnmazigheid, de baksteen en slagroom en worden verweven in de wijk. De openbare ruimte in de Rivierenbuurt is voornamelijk ingericht op het accomoderen van de auto, met relatief veel doorgaand autoverkeer op alle randen van het gebied.
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
.. was
.. is
.. wordt
3. Mix 4. Natuurlijk!
bebouwing
typering bebouwing monument: (voetgangersbrug) Zwarteweg-Boomsluiterskade
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
post-industrieel
onbewoond eiland
stedelijk weefsel
conserveren
ontwikkelen
baksteen & slagroom
staal
glas
fijn
middel
kloek
conserveren & ontwikkelen
openbare ruimte
beton
typering openbare ruimte water: grachten en trekvliet
fijnmazig
middelmazig
grof
anoniem
functioneel
hoogwaardig
lange lijnen
groen: grevelingenveld potentie: openbare ruimte
typering lange lijnen groene schenk
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 88
geïsoleerd
verbonden
parallel aan de kust
haaks op de kust
Lekstraat-Rijnstraat Trekvliet
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
III. Eigen karakters per deelgebied Rivierenbuurt blijft.. een fijnmazige woonwijk binnen het CID. Nieuwe
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
ontwikkelingen doen geen afbreuk aan historisch beeld en kwalteit, dit betekent dat zorgvuldig moet worden omgegaan met bestaande bebouwing. Pas wanneer bestaande bebouwing niet kan worden behouden, mag gekozen worden voor herontwikkeling binnen de structuren. Er wordt een impuls gegeven aan de openbare ruimte om de samenhang met de omliggende buurten sterker te maken en ruimte te bieden voor fietsers, voetgangers en groen. Mogelijk nieuwe bebouwing staat in dienst van het verbeteren van de openbare ruimte. Wanneer voorzieningen niet in de eigen buurt kunnen worden gerealiseerd worden er steeds goede en veilige routes gegarandeerd. De Pletterijkade moet een vergelijkbare functie krijgen als de Loper Oude Centrum voor de Stationsbuurt.
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Voor ontwikkeling in de Rivierenbuurt geldt:
Toetsing en proces
• •
DEEL C
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 89
•
Kijken of bestaande bebouwing kan worden aangepast om nieuw programma te huisvesten, uitgegaan wordt van behoudt van bestaande bebouwing Als dat niet kan, kan worden gekeken naar toevoegingen aan het gebouw die passen binnen de uitgangspunten van het beschermd stadsgezicht en bij de maat en schaal van de wijk Pas als dat allemaal niet werkt, kan worden gekeken naar nieuwbouw. Deze herontwikkeling mag pas plaats vinden als kan worden bewezen dat bestaande bebouwing niet kan worden behouden. Nieuwbouw moet altijd worden opgenomen in het bestaande weefsel van de wijk en sluit aan op de maat en schaal van omliggende bebouwing.
.. was
.. is
.. wordt
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
III. Eigen karakters per deelgebied Gebiedsprofiel Schenk De Schenk is het deelgebied wat in het midden van het CID
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
ligt, parallel aan de kust en aan de lange lijn en ecologische verbinding de Schenk en de spoorlijn tussen Hollands Spoor en Laan van NOI (Amsterdam – Rotterdam). Deel van dit deelgebied (de sporendriehoek) is onderdeel van het Omgevingsplan Binckhorst.
Schenk was..
III. Eigen karakter per deelgebied
Het deelgebied is vernoemt naar de historische scheidende
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix
lijn tussen Den Haag en Voorburg (Schenk is een verbastering van het woord Scheijnk of Scheiding). De historische lange waterlijn is een dominante herkenbare lange lijn in de stadsplattegrond van Den Haag en is één
tussen de standwallen van Den Haag en Voorburg. De
5. Slim verdichten
gegraven watergang dient nu als groene verbinding met
7. Haal er meer uit dan erin zit
.. is
.. wordt
van het water in de Trekvliet, afkomstig uit het veengebied
4. Natuurlijk!
6. Economisch topmilieu
.. was
van de lange lijnen. De functie van het water was het lozen
het buitengebied. De loop van het water is in de loop der tijd op verschillende plaatsen aangepast (ten behoeve van nieuwbouw of infrastructuur). De watergang op de Weteringkade is bij de aanleg van het Schenkviaduct
Toetsing en proces
gedempt.
POLDER
INFRASTRUCTURELE KNOOP
DEEL VAN DE STAD
De dominante spoorlijnen in het gebied zijn afkomstig uit de 19e eeuw. De stad is uitgebreid in de richting van deze
DEEL C
spoorlijnen, waardoor de wijken worden begrenst door deze lijnen. Het spoor vormt grote barrières in de stad en het vormt een geïsoleerd gebied. De bebouwing in dit deelgebied is deel van de Rivierenbuurt, gescheiden door de Weteringkade.
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 90
1855
1870
1941
1965-1980
Groei buiten de
Aanleg sporen
Opening
Schaalvergroting
Schenkviaduct
infrastructuur en
singelgracht
bebouwing
> CID
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
III. Eigen karakters per deelgebied Schenk is.. In het geografisch hart van het CID komen alle
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
infrastructurele stromen samen in het knooppunt van auto’s, viaducten, trein, spoorbogen… Hierdoor is de maat van de openbare ruimte grof en sluit niet aan op de aangrenzende (woon-) wijken. Barrières en infrastructuur voeren hier de boventoon. De bebouwing binnen en direct grenzend aan de sporendriehoek zijn kleinschalige bedrijven. Het deelgebied wordt gedomineerd door grootschalige infrastructuur: het Rijswijkseplein, het Schenkviaduct en het viaduct van de Binckhorstlaan met de bijbehorende verkeersinfrastructuur. De bestaande bebouwing is relatief kleinschalig en vaak van redelijk tot goede kwaliteit. .. was
.. is
De grootste opgaves in dit gebied liggen niet in de ontwikkeling van vastgoed, maar in de grootschalige transformatie van de verkeersinfrastructuur en het opheffen
bebouwing
typering bebouwing drie hoefijzers
van stedelijke barrières. post-industrieel
on- en bewoond eiland
schenkviaduct
stedelijk weefsel
rivierenbuurt zuid conserveren & ontwikkelen
conserveren
ontwikkelen
baksteen & slagroom
staal
glas
fijn
middel
kloek
openbare ruimte
beton
typering openbare ruimte water:
fijnmazig
middelmazig
grof
anoniem
functioneel
hoogwaardig
lange lijnen
groen: restruimtes tussen infrastructuur potentie: weteringkade
typering lange lijnen groene schenk
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 91
.. wordt
geïsoleerd
verbonden
parallel aan de kust
haaks op de kust
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
III. Eigen karakters per deelgebied Schenk wordt.. Door het slechten van infrastructurele barrières ontstaat
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
ruimte voor mens (te voet, te fiets en ov). Dit kan worden bereikt door vergroenen van openbare ruimte, verfijnen en fijnmazige verbindingen mogelijk maken voor voetgangers en fietsers waardoor ook het verkeer vertraagt, en omliggende wijken en buurten beter met elkaar worden verbonden. De openbare ruimte wordt hier optimaal ingezet om het gezicht van het CID vorm te geven en ruimte te bieden voor een gezonder en schoner CID.
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
.. was
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
Varianten het Schenkviaduct in ‘De Schenk wordt...’
Voor het ontwikkelperspectief laten we drie scenario’s zien. In elk scenario wordt uitgegaan van een verbetering van de verbinding oost en west van het spoor. Er worden op dit moment verschillende opties verkend. Door op een van de varianten te klikken verschijnt deze groter in beeld.
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 92
.. is
.. wordt
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
III. Eigen karakters per deelgebied Gebiedsprofiel Stationsbuurt De Stationsbuurt ligt direct ten noorden van station Hollands
DEEL B Kernkwaliteiten
Spoor en is de verbinding tussen het historische centrum en dit station.
Stationsbuurt was..
I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Net als in de Rivierenbuurt was er tot halverwege de 19e eeuw geen aanleiding om hier te bouwen. Ondanks de kruising tussen de Trekvliet (Zieken) en de Bogt van Guinea langs het huidige Huygenspark (twee belangrijke
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix
ontsluitingswegen naar het zuiden), bleef het gebied lange tijd leeg (polder). Door de aanleg van Hollands Spoor kreeg het gebied een stedelijke impuls. Diverse grote industrieën vestigden zich in dit polderland tussen stad en spoor, maar al
Hoefkade werden al eerder woningen gebouwd, oa. rond het
5. Slim verdichten
Huijgenspark waarvan het ontwerp al in 1859 werd ingediend
7. Haal er meer uit dan erin zit
.. is
.. wordt
gebouwd ten zuiden van de Hoefkade. Ten noorden van de
4. Natuurlijk!
6. Economisch topmilieu
.. was
snel vertrokken ze en vanaf 1900 werden de eerste woningen
en in het uitbreidingsplan werd opgenomen. De woonwijk was aanvankelijk bedoeld voor de gegoede middenstand en welgestelden. Ruime herenhuizen verrezen vanaf circa 1865 aan het Oranjeplein, Huijgenspark en Stationsweg.
Toetsing en proces
Toch bleek al spoedig dat deze zuidelijke stadsuitbreidingen
BUITEN DE STAD
UITBREIDINGSWIJK
DEEL VAN DE STAD
minder gewild waren bij de welgestelden. De polder kon het niet winnen van de “gezonde zandgronden”. Ook de nabijheid van de grote industrieën zal minder aantrekkelijk
DEEL C
geweest zijn voor deze doelgroep. Al vrij snel na de bouw van de eerste ruime herenhuizen werden in dit deel van de wijk ook veel goedkopere speculatiebouw en hofjeswoningen gerealiseerd. Langs de Stationsweg zijn in de eerste helft van de twintigste eeuw ook diverse kantoren en banken gerealiseerd met directe relatie met de verbindende Stationsweg
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 93
tussen spoor en stad. Als gevolg van grote onzekerheid over toekomstige ontwikkelingen trad een periode van verpaupering in. Met name aan de zuidkant richting het station is veel originele bebouwing verdwenen en vervangen.
1843 Station Den Haag Hollands Spoor
Eerste industrieën
1861
2014
Uitbreidingsplan
Herinrichting Loper Oude Centrum
> CID
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
III. Eigen karakters per deelgebied Stationsbuurt is.. Een gemêleerde wijk met een rijke geschiedenis van
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
bedrijvigheid en verstedelijking is grotendeels benoemd tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht. De fijnmazige wijk is goed verbonden met de omgeving en kent goede openbare ruimten. Er zitten relatief veel winkels in het gebied, met name aan de vernieuwde Loper over de Stationsweg. Naast winkels bestaat de Stationsbuurt voornamelijk uit woningen met een groot aandeel sociale huur.
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
.. was
.. is
.. wordt
3. Mix 4. Natuurlijk!
bebouwing
typering bebouwing
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
bouwblokken post-industrieel
onbewoond eiland
sociale woningbouw (hofjes woningen)
stedelijk weefsel
monument: (woonhuizen) Van Hogendorpstraat 52 t/m 162, conserveren & ontwikkelen
conserveren
ontwikkelen
baksteen & slagroom
staal
glas
fijn
middel
kloek
openbare ruimte
(Dunne) Bierkade, (oud accijnshuis) Rijswijkseplein 39
beton
typering openbare ruimte water: grachten, zieken
fijnmazig
middelmazig
grof
anoniem
functioneel
hoogwaardig
lange lijnen
groen: huygenspark
typering lange lijnen groene schenk
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 94
geïsoleerd
verbonden
parallel aan de kust
haaks op de kust
hoefkade
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
III. Eigen karakters per deelgebied Stationsbuurt blijft.. het karakter en de status van het beschermd stadsgezicht
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
behouden. Door een aanbod van diverse woningtypen is het voor bewoners mogelijk om lang te blijven wonen, waardoor de verbinding met de wijk groot is. De diversiteit van binnenwerelden en openbare ruimte versterkt de woonkwaliteit. De drager van de wijk is de Loper Oude Centrum die het gebied verbindt met de omliggende wijken en het CID.
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven
Voor ontwikkeling in de Stationsbuurt geldt: •
1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 95
• •
Kijken of bestaande bebouwing kan worden aangepast om nieuw programma te huisvesten, uitgegaan wordt van behoudt van bestaande bebouwing Als dat niet kan, kan worden gekeken naar toevoegingen aan het gebouw die passen binnen de uitgangspunten van het beschermd stadsgezicht en bij de maat en schaal van de wijk Pas als dat allemaal niet werkt, kan worden gekeken naar nieuwbouw. Deze herontwikkeling mag pas plaats vinden als kan worden bewezen dat bestaande bebouwing niet kan worden behouden. Nieuwbouw moet altijd worden opgenomen in het bestaande weefsel van de wijk en sluit aan op de maat en schaal van omliggende bebouwing.
.. was
.. is
.. wordt
Verdieping
CID
DEEL A
Het CID
+
Samenhang met de stad +
+
DEEL B
$ ¥€
€
$ ¥€
€
+ + Beleidskader + + + Het woordenboek +
£¥
+ + + +
£¥
£ $
Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
I. Eeuwige Haagse Schoonheid
€
£¥
1. Verblijfskwaliteit
$
$ ¥€
Verdieping op kernkwaliteiten
Kwaliteitsopgaven
£
II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakters per deelgebied
Haagse identiteit
Een verbonden netwerk
Ruimtelijke kenmerken
Lange lijnen
Opgaven in laag dynamische gebieden
£ $
Verdieping op ontwikkelopgaven
+ + +
+ + + +
5. Slim verdichten
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
Baksteen en slagroom Markante gebouwen
Gebiedsprofielen Beatrixkwartier
Bezuidenhout-West
DEEL C
CS Laakhavens
Laan van NOI Rivierenbuurt
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 96
Schenk
Stationsbuurt
Hoogbouw
Verdieping (kwaliteitsopgaven)
DEEL A
5. Slim verdichten
Het CID Samenhang met de stad
Hoogbouw
DEEL B
Hoogbouw wordt geregiseerd, geclusterd en zo logisch gepositioneerd in de stad
Kernkwaliteiten
Hoogbouw is een van de wijzen om te verdichten, maar kent
I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
vele nadelen en uitdagingen. In het CID wordt niet uitgegaan van hoogbouw als doel opzich. Binnen het CID is hoogbouw een middel, die voor verschillende doelen kan worden ingezet. > De oriëntatie in de Den Haag is lastig. Door het positioneren van hoogbouw op strategische punten, wordt de oriëntatie verbeterd. > De stations zijn een geschikte locatie voor hoogbouw. Voorwaarde is wel dat het verblijfsklimaat op straat goed is en blijft. Het clusteren van hoogbouw rond stations draagt bij aan de leesbaarheid van de positie van de stations voor
5. Slim verdichten
bezoekers van de stad. Daarnaast kan rond de stations een
6. Economisch topmilieu
hoge concentratie ontstaan van goede voorzieningen en is
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
de bereikbaarheid geregeld, zonder dat er een grote druk ontstaat op de autowegen. De stations zijn economsche knooppunten en toplocaties in de Randstad. Naast de zones van hoogbouw rondom de stations kunnen er op andere plekken accenten worden toegevoegd. > Markeren van belangrijke plekken door hoogbouw als
DEEL C
ankers op bijvoorbeeld kruispunten of knooppunten van lange lijnen en belangrijke openbare ruimte of programma > Hoogbouw zorgt voor zichtbaarheid van het CID van buiten de stad. Door de bijbehorende allure en kwaliteiten werkt het CID als entree van de stad.
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 97
Hoogbouw wordt gecomponeerd en geclusterd om logische hoogbouw zones te maken die bijdragen aan de oriëntatie binnen de stad en binnen het CID. Dit gebeurd aan de hand van vista’s op ooghoogte om het effect te testen. Disclaimer: Hoogtes zijn gebaseerd op de huidige stand van zaken en inzichten in de ontwikkelingen binnen het CID. Op basis van nieuwe inzichten of ontwikkelvisies kan van deze uitgangspunten en zonering worden afgeweken.
Verdieping (kwaliteitsopgaven)
DEEL A
5. Slim verdichten
Het CID Samenhang met de stad
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven
Hoogbouw Verblijf op straat is aangenaam
Er zijn goede overgangen naar de omgeving
Hoogbouw is Haags
In het CID wordt verblijfskwaliteit op straat gegarandeerd
Niet overal is hoogbouw mogelijk. Op basis van de regie op
Verdichting, vergroenen en verduurzamen gaan in Den Haag
clustering worden zones en plekken bepaald. Ten alle tijden
altijd hand-in-hand op een Haagse manier.
door een goed microklimaat op maaiveld niveau. De effecten van hoogbouw zijn beperkt en verslechteren de situatie niet. > Sunspots zijn aangewezen plekken met uitzonderlijke uitgangspunten voor bezonning. Dit wordt vastgelegd in gebiedsspecifiek beleid. > Wind-effecten worden bestudeerd en vergeleken met de huidige situatie. Windhinder wordt conform het beleid
1. Verblijfskwaliteit
en met als ambitie een aangenaam en prettig klimaat in
2. Voor iedereen
de openbare ruimte. Per gebiedsspecifieke uitwerking (in
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
Ontwikkelvisie, Beeldkwaliteitsplan, Ontwikkelstrategie en Buitenruimteplan) wordt uitspraak gedaan over de activiteiten en de gewenste de windhinderklasses.
is een goede aansluiting op de omgeving belangrijk. > De clusters of hoogbouw ensembles zijn herkenbaar in > De zorgvuldig gepositioneerde hoogbouw kent goede
architectuur, hoogte en positionering. Vormgeving van
overgangen in hoogte naar de omliggende lagere wijken,
clusters gebeurt in samenhang met subtiele diversiteit in
zoals de historische binnenstad en de laag dynamische
uitstraling.
gebieden in het CID. > De skyline van Den Haag wordt gekenmerkt door typische > De hoogbouw is proportioneel en past bij het netwerk van
kronen. Onbedoeld zijn nieuwe torens vooral slank & hoog,
openbare ruimte, een toren aan een fijnmazige structuur
zonder uitgesproken kroon. Nieuwe hoogbouw moet een
presenteert zich op een andere manier dan een gebouw aan
toevoeging zijn aan het typerende silhouette van de stad.
grote structuren. > Haags kenmerk van hoogbouw is de symboliek en > Hoogbouw staat goed in verhouding tot de openbare
statigheid van de architectuur. Iconische architectuur kan als
ruimte en aangrenzende bebouwing. De hoogbouw doet
de locatie zich daar voor leent.
mee in de structuur van de stad en begeleid de openbare ruimte.
7. Haal er meer uit dan erin zit
toren en herkenbare kroon die tot elkaar in verhouding staan. > Voor een goede relatie tussen hoogbouw en openbare
Toetsing en proces
ruimte is een programmering van de plint belangrijk. Voorkom achterkanten en zorg voor een prettige aansluitng van het gebouw aan alle zijdes.
DEEL C
> Slim verdichten gaat om het verhogen van het comfort en de woon- en verblijfskwaliteit, waarbij aandacht moet zijn voor windhinder en schaduwwerking. Op sommige plekken wordt de bezonningsnorm niet gehaald en vraagt daarom bij toekomstige hoogbouwplannen om een nadere onderbouwing.
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 98
> Haagse torens zijn opgebouwd uit een plint, stedelijke laag,
Verdieping (kwaliteitsopgaven)
DEEL A
5. Slim verdichten
Het CID Samenhang met de stad
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid
Hoogbouw
1
Vormgeving van hoogbouw in families en clusters, door te organiseren vanuit ooghoogte perspectief
2
> Positionering van torens draagt bij aan de leesbaarheid en herkenning van de stad
II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
> Belangrijke zichtlijnen (vista’s) zijn bepalend voor de compositie van nieuw te plannen hoogbouw, zowel voor het
9
volume, de hoogte en de vormgeving moet een zorgvuldige studie worden gedaan om de invloed op het stadsbeeld te bepalen > Accenten worden gemaakt door middel van volume en karakteristieke bekroning; zoals door uitzonderlijke hoge en slanke torens (op basis van de maximale diagonaal uit Eyeline Skyline, uitzonderingen worden in gebiedsspecifiek
7
beleid beargumenteerd)
4
> Vormgeving van de clusters zorgt voor een subtiele diversiteit van het stadsbeeld. Binnen één familie/clusters is
8 8
ruimte voor een diverse interpretatie. > Locatie van standpunten is bepaald op basis van lange lijnen, stations, entrees van de stad, en belangrijke openbare ruimte. Dit kan in gebiedsspecifiek beleid worden
DEEL C
3
meegegeven. Op basis van de standpunten wordt het effect van hoogbouw op ooghoogte inzichtelijk gemaakt. 5
Beweeg over de kaart om standpunten te verkennen.
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 99
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.
Prinsessegracht Hofvijver Trein vanuit Utrecht Schenkkade Waterfrontpark Allard Piersonlaan Stationsweg Vaillantlaan Spuiplein
6 Overzichtskaart vista’s
Verdieping (kwaliteitsopgaven)
DEEL A
5. Slim verdichten
Het CID Samenhang met de stad
Vista’s huidige situatie
DEEL B Kernkwaliteiten
Vista Prinsessegracht (1)
Vista Schenkkade (4)
Vista Stationsweg (7)
Vista De hofvijver (2)
Vista Waterfrontpark (5)
Vista Vaillantlaan (8)
I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C Vista Zicht vanuit de trein vanuit Utrecht (3)
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 100
Vista Allard Piersonlaan (6)
Vista Spuiplein (9)