RIS314594 Bijlage 1 Kwaliteitsplan A3 interactief
Tekst van het document
Grip op de Haagse Plint van Rebelgroup
essentieel voor zulke uitwisselingen. Incubators, plekken
houtbouw, het toepassen van halfverharding of ontharding
voor experiment, bedrijfsverzamelgebouwen, creatieve
van de openbare ruimte, en niet-reflecterend glas waardoor
broedplaatsen, evenementen, vergaderfaciliteiten en goede
‘raamslachtoffers’ onder vogels worden voorkomen, zijn
horeca zijn voorbeelden die deze functie kunnen vervullen;
enkele voorbeelden.
innovatie vergt creativiteit en experiment. In het gebouwde programma wordt ruimte gereserveerd voor innovatie en experimentele functies.
“Liever goed wonen, dan een lege plint” Bron: STADgesprek 12 okt 2022
Verdieping
DEEL A
Het woordenboek
Het CID Samenhang met de stad
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven
Raamwerkzones voor reuring, rust en ruis
Segregatie
Variatie
Een programmeringsstrategie verdeelt wonen, werken,
Segregatie houdt in dat verschillende groepen (bijvoorbeeld
In de stad is plek voor maken en leren, voor denken en doen,
recreëeren en mobiliteitssystemen over de stad. In alle zones
verschillende etnische groepen) zich van elkaar afscheiden.
voor rood en groen. Deze stedelijkheid zorgt ervoor dat alles
kunnen al deze functies plaatsvinden, maar de nadruk ligt
In een gesegregeerde samenleving hebben mensen uit
nabij is, en dat functies en gebruikers daarvan profiteren.
anders. Met name de tolerantieniveaus verschillen van elkaar,
verschillende groepen niet tot nauwelijks contact met
In het CID is ruimte voor grote en kleine ontwikkelingen;
waardoor de sfeer verschilt. Een raamwerk positioneert
elkaar. Nergens in Nederland is de segregatie zo hoog
voor de lokale bewoner en een nieuwe multinational. Er is
deze zones ten opzichte van elkaar; het programma wordt
als in Den Haag; de stad van zand en veen als je kijkt
variatie in groen ten behoeve van de soortenrijkdom en er
ingepast in een passende zone.
naar inkomen van inwoners en culturele achtergrond.
kan wooncarrière gemaakt worden in de eigen wijk door een
Het CID ligt op de scheidslijn van zand en veen en brengt
gevarieerd woningaanbod.
Reuring = gezellâg
woningbouwdifferentiatie aan. Met het CID wordt deze
Reuring biedt stedelijke levendigheid. Publiekstrekkers,
tweedeling doorbroken en wordt gewerkt aan desegregatie.
Woonprogramma Een stad voor iedereen betekent dat iedereen de kans moet
opleidingen, horeca, cultuur, grote kantoren, hoge kwaliteit openbare ruimte. Hierbij passen woonmilieus die een hoog
(Sociale) veiligheid op straat
hebben een woning te betrekken. Dit vergt een doordacht
voorzieningenniveau en bijkomende levendigheid op prijs
Een prettig verblijfsklimaat vereist veiligheid. Naast feitelijke
en gevarieerd woningbouwprogramma, onderbouwd vanuit
1. Verblijfskwaliteit
stellen.
veiligheid is een belangrijke rol weggelegd voor subjectieve
huishoudensontwikkelingen en woonwensen. Dit gaat over
2. Voor iedereen
veiligheid: de beleving van, of het daadwerkelijke gevoel van
typologieën en voldoende variatie in plattegronden, over
Ruis = rùig
veiligheid. Cruciaal hiervoor is dat er voldoende ogen op
betaalbaarheid, en over (wensen of eisen van) doelgroepen.
3. Mix
Een Ruis-zone is een gebied met de hoofdrol voor
straat zijn. Op verschillende schaalniveaus wordt ontmoeting
Hierbij valt te denken aan levensloopbestendigheid,
4. Natuurlijk!
bedrijvigheid, hier mag het schuren. Dat betekent ruimte
gestimuleerd, om te zorgen dat iedereen zijn ‘buren’ kent.
aangepaste woningen, kangoeroewoningen en
voor (maat)werk en een hoog tolerantieniveau voor wat
Dit gaat over de buren die in de naastgelegen woning
woonvoorkeuren vanuit specifieke culturele achtergronden.
betreft overlast. Infrastructuur en functies die veel ruimte
wonen, maar ook de boven- en benedenburen, de buren
Naast percentages woonprogramma, is de focus tevens op
gebruiken vinden hier een plek, maar altijd aantrekkelijk
uit aanliggende gebouwen, bouwblokken of buurten. Dit
de kwaliteit van woningen.
en stedelijk. Deze zone is voor mensen die wonen willen
voorkomt het opgaan in anonimiteit.
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
combineren met andere activiteiten en die geen hinder hebben van een ligging aan hoofdverkeersroutes met grotere
Deze sociale veiligheid (voldoende toezicht – of: sociale
kavels en gebouwen.
controle – op elkaar) draagt bij aan de feitelijke veiligheid (minder criminaliteit). Onder andere zachte overgangen
DEEL C
Rust = rustâg
tussen openbaar en privé, transparante en actieve plinten
Rust-zones bieden rust in de nabijheid van Reuring en Ruis.
en goed ontworpen buitenruimte zonder dode plekken of
Zodat er te midden van alle hoogstedelijke dynamiek ook
onoverzichtelijke hoeken verbeteren de verblijfskwaliteit.
in (relatieve) stilte gewoond of gewerkt kan worden. Groenblauwe aders, parken, woonstraten, maatschappelijke
Toegankelijkheid
voorzieningen of een buurtrestaurant passen in zo’n
Om een stad voor iedereen te zijn, is het belangrijk dat
stedelijke Rust-zone.
de ruimte er bereikbaar, bruikbaar en begrijpelijk is. Voor iedereen, ongeacht leeftijd of eventuele visuele of fysieke beperking. Dit geldt voor de openbare ruimte (buiten, maar
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 42
zeker ook binnen in gebouwen; van OV-halte tot publieke lobby), en voor voorzieningen in de stad – collectieve, commerciële en maatschappelijke (van bedrijf tot parkeergebouw). Dit gaat over inclusie en gastvrijheid, en ook over gebruiksvriendelijkheid en doorwaadbaarheid. Dit vereist een goed ontwerp op detailniveau.
Verdieping
CID
DEEL A
Het CID
+
Samenhang met de stad +
+
DEEL B
$ ¥€
€
$ ¥€
€
+ + Beleidskader + + + Het woordenboek +
£¥
+ + + +
£¥
£ $
Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
I. Eeuwige Haagse Schoonheid
€
£¥
1. Verblijfskwaliteit
$
$ ¥€
Verdieping op kernkwaliteiten
Kwaliteitsopgaven
£
II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakters per deelgebied
Haagse identiteit
Een verbonden netwerk
Ruimtelijke kenmerken
Lange lijnen
Opgaven in laag dynamische gebieden
£ $
Verdieping op ontwikkelopgaven
+ + +
+ + + +
5. Slim verdichten
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
Baksteen en slagroom Markante gebouwen
Gebiedsprofielen Beatrixkwartier
Bezuidenhout-West
DEEL C
CS Laakhavens
Laan van NOI Rivierenbuurt
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 43
Schenk
Stationsbuurt
Hoogbouw
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
I. Eeuwige Haagse Schoonheid Haagse identiteit
Internationale stad van bezoekers
Herkenbare karakters
(Wereld-)stad aan zee
Als stad met internationale allure, mondiaal opererende
De wijken van Den Haag zijn sterk aan elkaar verwant. De
Den Haag is Nederlands grootste stad aan zee, en dat is
Haar ligging aan de kustlijn heeft ook tot gevolg dat de
instituties en vol ambassades doen diverse internationale
monofunctionele werkgebieden, de gebieden met een
een unieke kwaliteit. Het wereldse karakter zien we terug
stad vanaf het land een eenzijdige ontsluiting heeft. De
bezoekers de stad aan; diplomaten, expats en
industrieel verleden en de transformatiegebieden zoals
in haar multiculturaliteit en wordt beleefd door een rijk
stad ligt met haar achterkant naar haar entree. In het hart
zakenmensen, maar ook bezoekers van evenementen,
CID en Binckhorst vallen buiten dit homogene Haagse
cultureel leven, een grote diversiteit aan voorzieningen en
van de stad zijn maar liefst drie IC-stations, aangevuld
cultuur (& pop) en toeristen. Een aantrekkelijk
karakter. Het CID ontwikkelt zich en voor de deelgebieden
veel verschillende gebruiken, tradities en evenementen.
met een hoogfrequent OV-netwerk. Dit maakt het ultiem
vestigingsklimaat voor bedrijven en bewoners is essentieel
binnen het CID is het bestaande karakter uitgangspunt,
Dit zorgt ervoor dat ook (internationale) bezoekers zich
bereikbaar en zorgt ervoor dat het CID een waardige rol
om dit in stand te houden.
maar ontwikkelt zich passend bij een ruimtelijk, sociaal
welkom voelen in de stad.
als entreegebied van de stad kan vervullen.
en economisch profiel. Door aansluiting te zoeken bij het In het CID voelen bezoekers uit binnen- en buitenland zich
Haagse karakter wordt het versterkt als geheel, maar de
De ligging van Den Haag aan zee zorgt voor aantrekkelijke
2. Voor iedereen
welkom. Er zijn mogelijkheden voor een dagje uit en om
differentiatie van deelgebieden is een kracht van Den
recreatiemogelijkheden voor inwoners van Den
3. Mix
zaken te doen, er is ruimte voor ontspanning of voor een
Haag en het CID.
Haag en de rest van Nederland – die via één van de
4. Natuurlijk!
(hotel-)overnachting en er is een diverse mix van culturen,
intercitystations in het CID naar het strand kunnen
smaken, talen en genres te vinden.
reizen. Met goede recreatieve routes en (overstap-) mogelijkheden voor OV naar de kust bedient Den Haag
5. Slim verdichten
dus veel mensen.
6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 44
Permanente vlaggenparade Den Haag
Verschillende gebieden in het CID
Het CID met op de achtergrond de Noordzee
Zicht op de Haagse skyline vanuit Nationaal Park Hollandse Duinen Meijendel
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
I. Eeuwige Haagse Schoonheid Haagse identiteit
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
Woonstad
Overheidsstad
Hofstad
De Haagse portiekwoningen die zijn gebouwd vanaf het
Den Haag is – als zetel van de regering en het parlement
Als neutrale stad zonder stadsrechten ontwikkelde Den
begin van de 20e eeuw zijn bedacht om te voorzien in de
– al lang zeer verweven met het Rijk. In het economisch
Haag zich tot cluster van buitenplaatsen. Buitenplaatsen
vraag naar betaalbare en veilige woningbouw. Elke woning
profiel van de stad is dit goed te zien; met ministeries,
die statigheid gestalte gaven en die zich ten opzichte van
is ontsloten aan de straat, eventueel via een trap. Hierdoor
onafhankelijke (controlerende en advies-) instanties
elkaar duidelijk onderscheidden. Een buitenplaats voor
heeft elke woning haar eigen voordeur - bereikbaar voor
en belangenorganisaties is veel werkgelegenheid
de eigen profilering. Nu is Den Haag als hofstad de stad
iedereen. Veel portiekwoningen worden gekenmerkt door
afhankelijk van de rijksoverheid. Secundair verschaffen
waar onze vorst woont; en daarmee wordt het karakter
de Nieuwe Haagse School.
ook ambassades en consulaten, de benodigde facilitaire
van de statige ‘hoven’ die zich profileren naar buiten toe,
en horecadiensten en zakelijke en juridische bedrijven
voortgezet.
Een ander typisch Haagse typologie is het woonhotel. De
veel werk en leveren veel reuring en bedrijvigheid op in de
2. Voor iedereen
luxe flatgebouwen met voorzieningen waren de eerste
stad.
3. Mix
uitzonderingen op de laagbouwtraditie in Den Haag en
4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 45
De basis van de stad van vrede en recht heeft zijn basis in de origine van de hofstad en overheidsstad en zo zijn
waren de bakens van de stad. Ze boden een alternatief
Den Haag wil haar profiel als internationale stad van vrede
‘hofstad’, ‘overheidsstad’ en stad van vrede en recht dus al
op het wonen in een villa, waar veel personeel nodig was.
en recht versterken en verder uitbouwen, en beschouwt
lang, en nog steeds heel nauw met elkaar verweven.
Personeel werd schaars en de woonhotels voorzagen in
haar historische relatie met het rijk als kracht én kans.
de behoeftes. Woonhotel in Den Haag
Het Binnenhof, parlementscomplex
Een typisch Haags hofje
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
I. Eeuwige Haagse Schoonheid Ruimtelijke kenmerken
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
Gridstad
Den Haag heeft een traditie van hoogbouw. Dit bepaalt
Haagse architectuur is herkenbaar als ‘baksteen en
veen en zand in de bodem; de strandwallen hebben er dus
natuurgebieden, zoals het Natura 2000 duingebied en
in grote mate het beeld dat Nederland heeft van Den
slagroom’. Waarbij een verbijzondering het toegevoegde
voor gezorgd dat Den Haag Nederlands enige natuurlijke
het Haagse Bos midden in de stad. Rustige straten,
Haag. De torens (skyline) zijn slank (maximale diagonaal
slagroom vormt. Rijke details; de uitzondering op de regel.
gridstad is. Die wallen hebben bepaald hoe en waar
flaneermogelijkheden onder grote bomen, en pleinen
Eyeline Skyline) en dragen bij aan gevoel van lucht, licht
Herkenbaar is onder andere de vormentaal van Dudok
Den Haag zich heeft ontwikkeld, maar de lange lijnen
worden als typisch Haags gezien.
en ruimte op straat (eyeline). Nieuwe torens voegen zich
en Berlage. Een verfijnde en gedetailleerde architectuur
die hierdoor ontstonden zorgen tegelijkertijd voor een
Het al aanwezige grote groen in de stad staat echter
in de hoogbouwtraditie van de stad en dragen bij aan het
met een hoge mate van monumentaliteit; rode baksteen,
moeilijke orientatie.
onder druk en bij de geplande verdichting groeit de
vormgeven van de skyline van de stad.
ronde hoeken en strakke vormen. Hier zorgt de ‘slagroom’
In de structuur van het grid van die lange lijnen parallel
behoefte aan groen en goede verbindingen daarheen en
het is natuurlijk verbonden aan de rest van Den Haag.
3. Mix
6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Baksteen en slagroom (1/2)
Den Haag is een groene stad. Er zijn grote
2. Voor iedereen
5. Slim verdichten
Haagse Hoogbouw
De basis van Den Haag is gevormd door de lagen van
aan de kust en dwars erop hangt prominent het CID op;
4. Natuurlijk!
Groene stad
voor contrast, rijke detaillering in bakstenen gevels van
daartussen alleen maar.
In het CID worden torens gepositioneerd vanuit orientatie
spekbanden en witte details, en toevoeging van relïef en
Dit geldt natuurlijk in het bijzonder voor het CID.
en kwaliteit op maaiveld, rekening houdend met zon- en
ornamenten.
Duidelijkere markeringen en orientatiemogelijkheden
Aantrekkelijke en vitale groene (verblijfs-)gebieden
windklimaat dat verblijf stimuleert en met afwisselende
zouden helpend zijn aan de gridstructuur, en het
moeten toegankelijk en dichtbij zijn.
levendige plinten. Dit wordt op basis van windklasses
Den Haag bestaat uit echter meer dan baksteen en
repareren van heftige infrastructurele littekens zorgt voor
uitgewerkt in gebiedsspecifiek beleid. Verdichting,
de ‘Nieuwe Haagse School’. Daarmee is ‘baksteen en
een prettiger beleefbaar grid en een beter functionerende
vergroenen en verduurzamen gaan hier altijd hand-in-
slagroom’ als ruimtelijke kwaliteit ook meer figuurlijk op te
stad.
hand.
vatten: het gangbare en herkenbare op slimme aspecten verbijzonderd en verfijnd. Op gebouwniveau zijn dit de
Strandwallen in de bodemkaart van Den Haag
Politiek verslaggever van de NOS Xander van der Wulp voor de kenmerkende Haagse skyline
De Koekamp en Haagse Bos grens aan het Centraal Station
bovenbeschreven verrijkingen. Op gebiedsniveau kan het een markant gebouw zijn als slagroom in een homogene
Toetsing en proces
omgeving. Een aantal gebouwen bij elkaar kan ook als totaal een uitzondering vormen. Nieuwe bebouwing kan bijdragen aan de onderlinge
DEEL C
samenhang; geen (deel-)gebied is gelijk. Aandacht voor ambachtelijke details, rijke verfijningen en slimme verbijzonderingen op verschillende schaalniveaus wordt op waarde geschat.
Baksteen en slagroom
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 46
Markante gebouwen
Nieuwe Haagse School 100 jaar modern Den Haag
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID
I. Eeuwige Haagse Schoonheid
Samenhang met de stad
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
Baksteen en slagroom (2/2) Ga naar Natuurlijk!
Baksteen en slagroom zijn deel van de kernkwaliteiten van Den Haag. Metselwerk is een dominant onderdeel van de architectonische verschijningsvorm van Den Haag. Tegelijkertijd zijn er ook veel uitzonderingen en verbijzonderingen zonder baksteen. Dit komt voor op verschillende schaalniveaus: gevangen in de drie G’s; gebouw, gebied en ‘s Gravenhage. Met een onderbouwing wordt voor elke ontwikkeling toegelicht hoe deze zich verhoudt tot de bestaande context. Baksteen en slagroom is geen voorschrift voor materialisatie voor de gebouwen. Uitspraken hierover worden in een gebiedsspecifiek Beeldkwaliteitsplan gedaan. Materialisering wordt ook altijd beoordeeld op de thema’s omschreven in de opgave:
5. Slim verdichten
Natuurlijk!. De mate van verbijzondering (“slagroom”) wordt
6. Economisch topmilieu
in de beeldkwaliteitsplannen uitgewerkt.
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 47
Gebouwniveau
Gebiedsniveau
‘s-Gravenhage
De Haagse metselwerk traditie is in veel gebouwen zichtbaar.
Ook moderniteit en innovatie behoren tot het DNA van
Op grotere schaal kent Den Haag ook wijken die met
Op gebouwniveau worden verrijkingen en sierdetails
Den Haag. Hierbij horen op gebiedsniveau bijzondere en
zijn moderne architectuur afsteken tegen de homogene
toegevoegd zoals spekbanden. Dit bakstenen gebouw aan
markante gebouwen, zoals het Haagse Stadhuis aan het
wijken, die gekenmerkt worden door baksteen. Zo kan het
de Bankastraat is een van de vele voorbeelden van een
Spui dat afsteekt tegen zijn omgeving. Het Stadhuis is een
Beatrixkwartier worden getypeerd als slagroom op de schaal
klassiek bakstenen gebouw met kenmerkende spekbanden.
toef slagroom binnen zijn directe omgeving.
van de stad.
“Ontdekkingsreis - schoonheid is met mijn ogen langs de gevel kunnen reizen” Bron: STADgesprek 12 okt 2022
Baksteen en slagroom
“De stad als ruimtelijke compositie”
Markante gebouwen “Vermijdt het woord slagroom!”
Bron: STADgesprek 12 okt 2022
Bron: STADgesprek 12 okt 2022 Nieuwe Haagse School 100 jaar modern Den Haag
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
DEEL B
I. Eeuwige Haagse Schoonheid Markante gebouwen als verdieping bij ‘Baksteen en slagroom’ •
Belangrijk in architectuur, locatie of programma
•
Eventuele herontwikkeling of transformatie van deze gebouwen is minstens net zo markant als huidige
Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
bebouwing op de locatie •
Bebouwing is van waarde voor de stad (cultuurhistorisch) en sommige hebben een
9
2
monumentale status
3
1
III. Eigen karakter per deelgebied
8
13 11
5
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
14
4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 48
10
27
2. Voor iedereen
3. Mix
12
Beweeg met de muis over de kaart
15
1. Stadhuis 2. De Resident 3. Bijenkorf 4. Maakhaven 5. De Nieuwe Kerk 6. Koninklijk Conservatorium 7. Haagse Poort 8. Buitenlandse zaken 9. Malietoren 10. Grotiusplaats 11. Rijnstraat 8 12. JuBi 13. Ministerie OCW 14. Amare 15. Paleis van Justitie 16. Haagse Hogeschool 17. Stationspostkantoor 18. RAC hallen 19. Havenkantoor 20. Steenoord 21. SoZaWe 22. Post, Cheque en Girodienst 23. Van Hogendorpstraat 24. Het Rode Dorp 25. Het Wachtje 26. Station Den Haag HS 27. Ambachtsschool 28. Stationsbuurt
6
28 23 25
21
24
22 26 17 20
18 4
Uitgeschreven legenda is te vinden op de volgende pagina
16 19
7
Verdieping (kernkwaliteit)
Legenda bij kaart Markante gebouwen
DEEL A
Het CID
Buiten CID, maar binnen invloedssfeer
Beatrixkwartier
Samenhang met de stad 1
Stadhuis
2
Richard Meier, 1995
DEEL B
De Resident
3
Masterplan Rob Krier, 2000
Bijenkorf
Piet Kramer, 1926
6
Koninklijk Conservatorium
7
Haagse Poort
Ligtvoet: Kraaijvanger Urbis, 1994
Leon Waterman, 1980
Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix
Twee grote vleugels met ertussen een atrium als levendig centrum van het gebouw.
4. Natuurlijk!
Postmodernistisch ensemble, aansluiting op de Haagse binnenstad en met verwijzingen naar Hollandse architectuur. Enkele torens op strategische plekken.
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
Paleis der levensvreugde in de Amsterdamse School. Samenwerking met diverse kunstenaars.
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
4
Maakhaven
J.D. Postma, 1929
5
De Nieuwe Kerk Pieter Noorwits, 1656
18
Rac Hallen 1937
DEEL C
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 49
Deze hallen zijn in het verleden gebruikt door de Rijks Automobiel Centrale, de organisatie die het wagenpark van overheidsdiensten beheerde.
Bijzondere functie op een markante zicht locatie op de hoek van Utrechtse Baan/Juliana van Stolberglaan en Beatrixlaan. Locatie wordt herontwikkeld met markante gebouwen en openbare functies in de plinten.
Grote boog over Utrechtse Baan om bouwdelen te verbinden. Bruggebouw als iconische stadsentree van Den Haag. * Relatie van bruggebouw en ensemble met toekomste Utrechtse Baan Park.
Verdieping (kernkwaliteit)
CS
DEEL A
Het CID
8
Buitenlandse Zaken
9
Apon van den Berg ter Braak en Tromp, 1986
Samenhang met de stad
Malietoren
Benthem Crouwel, 1996
10
Grotiusplaats
Rein Jansma, Moshé Zwarts, 1999
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven Complex in trapeziumvormige opzet met kern en vier armen.
1. Verblijfskwaliteit
* Toekomstige belangrijke locatie op kruispunt Utrechtse Baan Park en
2. Voor iedereen
Haagse Bos * Strategische locatie aan Haagse
3. Mix
Loper en verbonden aan station Den
4. Natuurlijk!
* Relatie van bruggebouw en ensemble
Haag CS.
met toekomste Utrechtse Baan Park.
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 50
14
Amare
NOAHH/Patrick Fransen, JCAU/Jo Coenen en NL Architects/Kamiel Klaasse, 2021
Karakteristiek is de high-tech uitstraling met stalen vakwerkliggers ter hoogte van de eerste verdieping over de Utrechtse Baan.
15
Paleis van Justitie
Ellerman, Lucas, Van Vught, 1997
11
Rijnstraat 8
Jan Hoogstad, 1992
12
JuBi
Kollhoff, 2012
13
Ministerie OCW
Kohn Pedersen Fox, 2003
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Laakhavens
Het CID Samenhang met de stad
16
Haagse Hogeschool Atelier PRO, 1996
17
Stationspostkantoor G. C. Bremer, 1949
19
Havenkantoor
Adam Schadee, 1901
20
Steenoord -, 1887
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
Ensemble met diverse gebouwen (ovaal, slinger en strip) met groot centraal atrium.
Vormgeving van het gebouw is afgestemd op de verschillende functies van de bouwdelen.
In Berlagiaanse stijl met veel glas. Decoraties in ontwerp verwijzing naar Den Haag en functie als havenkantoor.
* Als onderwijs een belangrijk aspect
* Monumentaal gebouw op kruispunt
* Klein gebouw op hoek van lange
directeurswoning en bedrijfsgebouw
diverse lange lijnen in Laakhavens.
lijnen, verwijst naar voormalige
als monumentaal symbool voor MIX in
havenfunctie van gebied.
het CID.
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 51
Eclectische neorenaissancestijl met trekken van de chaletarchitectuur. * Herkenbare functie als
van innovatie in het CID.
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Laan van NOI 21
Stationsbuurt
So Za We (ministerie)
23
Herman Hertzberger, 1994
Het CID
Van Hogendorpstraat
24
E. Saraber, 1869
Het Rode Dorp
25
E. Saraber, 1874
Het Wachtje
Zeger Reyers, 1827
Samenhang met de stad
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
Oud ministeriegebouw met een bijzondere introverte opzet gelegen op een markante locatie aan het station LvNOI. Locatie wordt herontwikkeld met markante extraverte gebouwen met plintfuncties die aansluiten op het station.
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
Sociaal-historisch en stedenbouwkundig van belang als vroeg voorbeeld sociale woningbouw en arbeiderswoningen. * Bijzondere woontypologie als
Sociale huurwoningen die bij oplevering midden in de weilanden lagen.
Opvallende neogriekse stijl met zadeldak, dorische zuilen en een rondboog in het fronton.
* Bijzondere woontypologie als
* Historische functie om invoerrechten
inspiratiebron voor wonen in het CID.
te betalen. Nu ter oriëntatie op
inspiratiebron voor wonen in het CID.
lange lijnen en cruciaal kruispunt
3. Mix
Rijswijskseplein.
4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
26
Schenk
7. Haal er meer uit dan erin zit 22
Toetsing en proces
DEEL C
KWALITEITSPLAN
27
Ambachtsschool
Mondt, 1908
28
Stationsbuurt Gemeentelijk beschermd stadsgezicht
Van der Kooij, Bremer, 1924
In de vormgeving zijn duidelijk de invloeden van de Amsterdamse School en de toenmalige Duitse representatieve architectuur waarneembaar, die zich kenmerkte door een op het classicisme geënte monumentaliteit.
vanuit Pletterijstraat.
p. 52
Dirk Margadant, 1893
Post, Cheque en Girodienst
* Belangrijke zichtlocatie ter oriëntatie
central innovation district
Station Den Haag HS
Rijksmonument opgetrokken in rode baksteen met rijkelijke toepassing van graniet en zandsteen voor de plint, ornamentele Renaissancistische en sculpturale details. * Een van de openbaar vervoers-knooppunten waar rondom het CID gaat verdichten.
Verdieping
CID
DEEL A
Het CID
+
Samenhang met de stad +
+
DEEL B
$ ¥€
€
$ ¥€
€
+ + Beleidskader + + + Het woordenboek +
£¥
+ + + +
£¥
£ $
Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
I. Eeuwige Haagse Schoonheid
€
£¥
1. Verblijfskwaliteit
$
$ ¥€
Verdieping op kernkwaliteiten
Kwaliteitsopgaven
£
II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakters per deelgebied
Haagse identiteit
Een verbonden netwerk
Ruimtelijke kenmerken
Lange lijnen
Opgaven in laag dynamische gebieden
£ $
Verdieping op ontwikkelopgaven
+ + +
+ + + +
5. Slim verdichten
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
Baksteen en slagroom Markante gebouwen
Gebiedsprofielen Beatrixkwartier
Bezuidenhout-West
DEEL C
CS Laakhavens
Laan van NOI Rivierenbuurt
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 53
Schenk
Stationsbuurt
Hoogbouw
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID
II. Lange lijnen verbinden de stad
Samenhang met de stad
Een verbonden netwerk voor elk systeem
DEEL B
•
Elk systeem heeft een goed verbonden netwerk
•
Systemen hebben ook betrekking op ecologische
Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
fiets
HOV
verbindingen •
Elke lijn heeft een eigen karakter en is herkenbaar
•
Keuze voor (her)inrichting en andere projecten worden
reuring
genomen in samenhang op de lange lijn in zijn geheel •
Het CID is autoluw. Verkeer kan vanaf de randen het gebied in en uit rijden, maar routes dwars door het gebied zijn niet mogelijk
•
Het gaat ook om de bereikbaarheid van een gebouw of gebied binnen de verdichting (voor personen, goederen, onderhoud,....)
2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
Beweeg de computermuis over de iconen om netwerken te tonen klimaat as
Verbonden groen systeem
Verbonden voetgangersnetwerk
Verbonden fietsnetwerk
DEEL C Openbaar vervoer
Beperkt autonetwerk
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 54
groen
water
snel
Verdieping (kernkwaliteit) Verbonden groen systeem
Het CID
II. Lange lijnen verbinden de stad
Samenhang met de stad
Mobiliteitssysteem en transitie
DEEL A
Hoe de infrastructuur, het gebruik daarvan, de activiteiten waarvoor mensen de infrastructuur (moeten) gebruiken
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
én de locaties waar zij dat doen, georganiseerd zijn en op elkaar van invloed zijn, bepaalt de efficiëntie van het mobiliteitssysteem. Den Haag wil toe naar slimmere mobiliteitssystemen, waarbij het gebruiksgemak, veiligheid en de gezondheid van alle gebruikers bevorderd worden. de druk op de ruimte. Mobility as a Service (MaaS) is een goed voorbeeld van meer flexibiliteit, efficiëntie en gebruiksgemak. Deelmobiliteit en mobiliteitshubs zijn als gemakkelijker te implementeren onderdelen daarvan het laaghangende fruit, ook voor toepassing in het CID en met name om de lange lijnen op een andere manier te gaan gebruiken. Door in het ontwerpproces zoveel mogelijk het STOMP*
4. Natuurlijk!
principe te hanteren, komt de voetganger op één te
6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
staan, met op twee de fietser, gevolgd door het openbaar vervoer. Uiteraard binnen de context van de verschillende netwerken en routes uit ondermeer de structuurvisie. De auto verliest terrein, wordt zoveel mogelijk ontmoedigd en doorgaand verkeer wordt gebundeld op hoofdroutes. Parkeren wordt bij nieuwe ontwikkelingen op eigen terrrein opgelost, zoveel mogelijk in centrale openbaar toegankelijke parkeervoorzieningen. Het verminderen van parkeerplaatsen in de openbare ruimte ten behoeve van andere functies is
DEEL C
Verbonden fietsnetwerk
Betere systemen verminderen congestie en (breder gezien)
3. Mix
5. Slim verdichten
Verbonden voetgangersnetwerk
Openbaar vervoer
Autonetwerk
mogelijk. *STOMP: Stappen, Trappen, OV, MaaS, Privé auto
CS
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 55
HS
LvNoi
Verdieping
CID
DEEL A
Het CID
+
Samenhang met de stad +
+
DEEL B
$ ¥€
€
$ ¥€
€
+ + Beleidskader + + + Het woordenboek +
£¥
+ + + +
£¥
£ $
Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
I. Eeuwige Haagse Schoonheid
€
£¥
1. Verblijfskwaliteit
$
$ ¥€
Verdieping op kernkwaliteiten
Kwaliteitsopgaven
£
II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakters per deelgebied
Haagse identiteit
Een verbonden netwerk
Ruimtelijke kenmerken
Lange lijnen
Opgaven in laag dynamische gebieden
£ $
Verdieping op ontwikkelopgaven
+ + +
+ + + +
5. Slim verdichten
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
Baksteen en slagroom Markante gebouwen
Gebiedsprofielen Beatrixkwartier
Bezuidenhout-West
DEEL C
CS Laakhavens
Laan van NOI Rivierenbuurt
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 56
Schenk
Stationsbuurt
Hoogbouw
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID
II. Lange lijnen verbinden de stad
Samenhang met de stad
Karakterisering van de lange lijnen dominante vervoersmiddel • auto fiets voetganger en ov als uitgangspunt voor inrichting van openbare ruimte oorsprong van de lijn historisch: historische verbinding tussen gebieden, voor ontwikkeling van grote plannen • strandwal: vanuit landschappelijke ondergrond gezien als veilige grond om te bouwen (zand en hoger)
DEEL B Kernkwaliteiten
•
landschappelijk: historische betekenis vanuit het landschappelijke systeem
•
infrastructureel incident: lange lijn snijdt door oorspronkelijke stedelijke of landschappelijke patroon en heeft enkel logistiek/infrastructureel doel
I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
voet
fiets
strandwal
landschap
scheidend
verbindend
rust
reuring
ov
auto
infra
historisch
rol van de lijn in het netwerk • verbindend: lijn heeft belangrijke verbindende werking in de stad en rijgt gebieden aan elkaar
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven
•
1. Verblijfskwaliteit
scheidend: lijn werkt als barrière in het netwerk en is moeilijk oversteekbaar
sfeer van de lijn • reuring: hoogste dichtheid, meeste mensen op straat, actieve plint, kleine korrel, altijd levendig.
2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
•
rust: breder aanbod van woonconcepten, ruimte voor klimaat en recreatie, basis voorzieningen. Rustig maar veilig.
•
ruis: ruimte voor (maak)werk en hoog tolerantieniveau wat betreft overlast, aantrekkelijk en stedelijk.
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
langzaam verkeer route
auto/ov verbinding
ruis
spoorlijn
binnen CID
opgave van de lijn • conserveren: behouden van karakter
Toetsing en proces
•
ontwikkelen: versterken karakter, continuïteit en modaliteit conserveren ontwikkelen conserveren & ontwikkelen
DEEL C
Beweeg de computermuis over de iconen aan de rand om lange lijnen te tonen. Klik op het icoon om naar de omschrijving van de lijn naar keuze te gaan.
Toelichtende legenda bij de hierna volgende beschrijving van lange lijnen
wonen
industrie
kantoor
langzaam verkeer route
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 57
zorg
sport
auto/ov verbinding
logies
onderwijs
winkel
spoorlijn
bijeenkomst
binnen CID
Kleurgebruik is niet bedoeld als weergave van programma, maar is vooral een weergave van de korrelmaat en diversiteit langs de lange lijn. Ingezet moet worden op een goede Mix door het toepassen van verschillende programma-kleuren/functies en een fijne korrel
Het CID
II. Lange lijnen verbinden de stad
noord-zuid
straks
DEEL A
paleistuin
nu
Scheveningen
Verdieping (kernkwaliteit)
Loper Campus Oude Centrum
leeghwaterplein, paviljoensgracht
Samenhang met de stad
kenmerk: langzame route met tussenstops naar Scheveningen door de binnenstad
DEEL B Kernkwaliteiten
voet
I. Eeuwige Haagse Schoonheid
fiets
strandwal landschap
ov
auto
infra
historisch
voet
fiets
strandwal landschap
ov
auto
infra
historisch
II. Lange lijnen verbinden de stad scheidend
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
rust
verbindend
reuring
scheidend
ruis
conserveren & ontwikkelen
Navigeer tussen lange lijnen via de lijnen op de kaart
grenst aan: stationsbuurt kruist door: laakhavens
3. Mix
conserveren & ontwikkelen
conserveren: functiemix ontwikkelen: buiten de ligging geen verbinding met het CID.
haagse hogeschool
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
oorsprong: Ten zuiden van spoorlijn volgt de lijn de oude polderverkaveling tussen Laakhaven en de oude kern van Rijswijk (Rijswijkse vaart; Rembrandtkade, halverwege 19e eeuw) Verbinding naar Grote Markt in het historische centrum, voormalige gracht gegraven in 1615: De Paviljoensgracht en de gracht van de Lutherse Burgwal waren ongetwijfeld bedoeld voor schepen die groente aanvoerden naar de pas aangelegde groentemarkt (de ‘Grote Markt’). Gedempt in begin 20e eeuw
Rijswijk
DEEL C
KWALITEITSPLAN
ruis
in Laakhavens heeft de lijn
4. Natuurlijk!
p. 58
reuring
Terug naar overzichtskaart
2. Voor iedereen
central innovation district
rust
verbindend
N
0
250m
500m
noord - zuid
De lijn heeft potentie om CID te verbinden met Schilderswijk en Stationsbuurt. Oversteekbaarheid Waldorpstraat verbeteren en opheffen barrière spoor door fiets- en voetgangersverbinding te maken. Korrel CID wijkt af van de korrel langs de rest van de lange lijn
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID
Scheveningen
ambassades
II. Lange lijnen verbinden de stad
Samenhang met de stad
stationsweg
DEEL B
wens fietsroute noordzuid
voet
Kernkwaliteiten
oorsprong: Route tussen centrum en station
I. Eeuwige Haagse Schoonheid
HS om station (in de weilanden bij Rijswijk)
II. Lange lijnen verbinden de stad
1844). Het vervolg aan de andere kant van
III. Eigen karakter per deelgebied
het centrum is de Scheveningseweg, een
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
bereikbaar te maken voor reizigers (na
lange, rechte straatweg die naar een ontwerp van Constantijn Huygens uit 1653 werd Terug naar overzichtskaart
HS
Navigeer tussen lange lijnen via de lijnen op de kaart
aangelegd tussen het oude centrum van Den Haag en Scheveningen. kenmerk: voetgangers en fietsroute, langs
2. Voor iedereen
winkelstraat en horeca, hoofdingang vanaf HS. Voetgangersgebied in binnenstad
3. Mix 4. Natuurlijk!
haagse hogeschool
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
voet
strandwal landschap
7. Haal er meer uit dan erin zit
scheidend
Toetsing en proces
rust
ov
auto
infra
historisch
fiets
verbindend
reuring
ruis
conserveren & ontwikkelen
kruist door: stationsbuurt, laakhavens
DEEL C
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 59
N
0
250m
500m
loper oude centrum
fiets
strandwal landschap
scheidend
rust
ov
auto
infra
historisch
verbindend
reuring
ruis
straks
loper oude centrum langs paleistuin
nu
binnenstad
conserveren & ontwikkelen
conserveren: functiemix en modaliteit ontwikkelen: meer ruimte voor voetgangers en fietsers, kans voor vergroening, oversteekbaarheid Waldorpstraat verbeteren, en slechten barrière van spoor
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID
II. Lange lijnen verbinden de stad
Samenhang met de stad
zieken/pletterijkade, spui
DEEL B
aantrekkelijke kade route
voet
Kernkwaliteiten
oorsprong: kanaal (Spui en Trekvliet)
I. Eeuwige Haagse Schoonheid
dat in 1344-1345 werd gegraven in
II. Lange lijnen verbinden de stad
Holland, als verbinding van het Haagse
III. Eigen karakter per deelgebied
grachtenstelsel met de Vliet.
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
opdracht van graaf Willem IV van
kenmerk: mooie waterverbinding binnen het CID, ten noorden loopt langs het grote markt straat en de binnenhof
Terug naar overzichtskaart
Navigeer tussen lange lijnen via de lijnen op de kaart
rust
infra
historisch
verbindend
reuring
ruis
ontwikkelen
ontwikkelen: door de kade autoluw in te
historische binnenstad, de Binckhorst, voet
4. Natuurlijk!
fiets
strandwal landschap
ov
auto
infra
historisch
5. Slim verdichten scheidend
6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
rust
verbindend
reuring
ruis
ontwikkelen
Toetsing en proces
grenst aan: stationsbuurt, rivierenbuurt, cs, schenk, laakhavens
DEEL C
KWALITEITSPLAN
scheidend
auto
voor voetgangers en fietsers tussen de
3. Mix
p. 60
strandwal landschap
ov
richten ontstaat er ruimte voor een route
2. Voor iedereen
central innovation district
fiets
straks
nu
kades van de trekvliet
N
0
250m
500m
kades van de trekvliet
Laakhavens met een groen blauw karakter.
Schevening
en
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID
II. Lange lijnen verbinden de stad
malieveld
koekamp
Samenhang met de stad
binckhorstlaan, rijn/lekstraat
voet
Kernkwaliteiten
oorsprong: zuid: Binckhorstlaan is
I. Eeuwige Haagse Schoonheid
mogelijk oude Romeinse weg tussen
II. Lange lijnen verbinden de stad
20e eeuw onverhard polderweggetje
III. Eigen karakter per deelgebied
langs kasteel Binckhorst. midden:
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
Forum Hadriana en Scheveningen. Tot
Rhijnspoorstation aan de Rijnstraat. noord: sloot en pad naar Scheveningen, Terug naar overzichtskaart
later via gracht verbonden.
Navigeer tussen lange lijnen via de lijnen op de kaart
kenmerk: lange noord-zuid verbinding tussen scheveningen en rotterdam-
2. Voor iedereen
sebaan, loopt langs malieveld, CS en Binckhorst.
3. Mix
voet
scheidend
Toetsing en proces
rust
binckhorst
auto
infra
historisch
verbindend
reuring
ruis
ontwikkelen
grenst aan: rivierenbuurt
Rotterdam/Delft (via Rotterdamsebaan)
DEEL C
KWALITEITSPLAN
ov
fiets
strandwal landschap
7. Haal er meer uit dan erin zit
p. 61
scheidend
rust
N
0
250m
500m
HOV avenue
auto
infra
historisch
verbindend
reuring
ruis
ontwikkelen
ontwikkelen: grootschalige infrastructuur omgeving en kruisingen ontvlechten en ruimte maken voor voetganger en fietser omgeving
6. Economisch topmilieu
central innovation district
strandwal landschap
ov
voor verbinding van station CS in
4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten
fiets
kruist door: schenk
straks
CS
DEEL B
HOV-avenue
nu
Auto verbinding
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID
II. Lange lijnen verbinden de stad
haagse bos
Samenhang met de stad
Utrechtsebaan
Kernkwaliteiten
Utrechtsebaan
oorsprong: Sinds de openstelling van het wegvak
voet
fiets
ov
auto
strandwal
landschap
infra
historisch
scheidend
verbindend
rust
reuring
op 29 december 1976 is het de belangrijkste
I. Eeuwige Haagse Schoonheid
wegverbinding tussen het Rijkswegennet en het
II. Lange lijnen verbinden de stad
Haagse wegennet. De lijn stopt ter hoogte van Benoordenhout.
III. Eigen karakter per deelgebied
ruis
straks
Rechtbank
nu
DEEL B
voorzieningen park
kenmerk: scheidt sterk oost van west,
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
tegerlijkertijd het is een van de noord-zuid Terug naar overzichtskaart
hoofdverbindingen voor auto’s, binnen de CID
Navigeer tussen lange lijnen via de lijnen op de kaart
loopt tussen een woonwijk en een kantoorgebied
verdichting
4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
voet
fiets
ov
auto
strandwal
landschap
infra
historisch
scheidend
verbindend
rust
reuring
ruis
conserveren ontwikkelen conserveren & ontwikkelen
DEEL C
grenst aan: bezuidenh-w, beatrixkw., schenk kruist door: cs
KWALITEITSPLAN
spark binnen het CID te maken om een doorde stad verbindt en een mogelijkheid biedt tot
3. Mix
p. 62
ontwikkelen: ambitie is om een nieuwe stadlopende ruimte te creëren die beide zijden van
2. Voor iedereen
central innovation district
conserveren ontwikkelen conserveren & ontwikkelen
N
0
250m
500m
Utrechtsebaan
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID
II. Lange lijnen verbinden de stad
malieveld haagse bos
Samenhang met de stad
zakelijk leven
oorsprong: lokale lange lijn als as Bezuidenhout, als verbinding naar
II. Lange lijnen verbinden de stad
In 1955 (na bombardement en sloop)
WTC
enkelbaans weg met twee rijstroken
strandwal
landschap
infra
historisch
scheidend
verbindend
rust
reuring
tussen de Haagse Middachtenweg en de
Navigeer tussen lange lijnen via de lijnen op de kaart
Delftse Ruys de Beerenbrouckstraat als Provinciale Weg bezuidenhoutseweg richting ‘t loo loopt, tussen woonwijk en een zakelijk district.
4. Natuurlijk!
Diverse karakters in diverse gebieden
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Laan van NOI
DEEL C
voet
fiets
ov
auto
strandwal
landschap
infra
historisch
scheidend
verbindend
rust
reuring
ruis
conserveren ontwikkelen conserveren & ontwikkelen
grenst aan: cs, schenk, laan van noi kruist door: beatrixkwartier
N
0
250m
500m
zakelijk leven
ontwikkelen: levendige plint functies langs zakelijk district, meer functie menging in het gebied en levendigheid op straat
kenmerk: lijn die vanuit
Toetsing en proces
ruis
conserveren ontwikkelen conserveren & ontwikkelen
Terug naar overzichtskaart
3. Mix
KWALITEITSPLAN
auto
werd begonnen met de aanleg van een
2. Voor iedereen
p. 63
ov
Voorburg (koningin Wilhelminalaan).
III. Eigen karakter per deelgebied
central innovation district
fiets
in de oorspronkelijke structuur van
I. Eeuwige Haagse Schoonheid
1. Verblijfskwaliteit
voet
straks
prinses beatrixlaan
Rechtbank
Kernkwaliteiten
Kwaliteitsopgaven
nu
DEEL B
stadsstraat
Scheveningen
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID
II. Lange lijnen verbinden de stad
haagse bos
Samenhang met de stad
laan van Noi
nu
laan van nieuw oost-indië
Kernkwaliteiten
oorsprong: De laan bestond al in de 17e
voet
fiets
ov
auto
strandwal
landschap
infra
historisch
scheidend
verbindend
rust
reuring
eeuw. Franciscus van Halewijn liet als
I. Eeuwige Haagse Schoonheid
eigenaar van De Werve in 1658 de Werve-
II. Lange lijnen verbinden de stad
laan, van zijn huis naar het Haagse Bos, begaanbaar maken. In ruil daarvoor kreeg
III. Eigen karakter per deelgebied
ruis
straks
DEEL B
stadsboulevard
hij van de Staten van Holland en West-
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
friesland het recht tol te heffen voor het Terug naar overzichtskaart
gebruik van de weg
Laan van NOI
kenmerk: snel noord-zuid verbinding
Navigeer tussen lange lijnen via de lijnen op de kaart
vanuit voorburg station tot scheveningen,
2. Voor iedereen
kansen voor verdichten rondom station
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
voet
fiets
ov
auto
strandwal
landschap
infra
historisch
scheidend
verbindend
rust
reuring
Laan van NOI ruis
conserveren ontwikkelen conserveren &
DEEL C
grenst aan:
ontwikkelen
kruist door: laan van noi
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 64
Voorburg
N
0
250m
500m
Laan van NOI
conserveren ontwikkelen conserveren & ontwikkelen
conserveren: functiemix ontwikkelen: verdichting rondom station, meer ruimte voor fiets/voetganger en ov en minder voor auto’s
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID
II. Lange lijnen verbinden de stad
Samenhang met de stad Assendelftstraat
haagse bos
DEEL B
grote kerk
CS
binnenhof
Wassenaar
Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
bezuidenhoutseweg Terug naar overzichtskaart
Navigeer tussen lange lijnen via de lijnen op de kaart
2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
nu
5. Slim verdichten
bezuidenhoutseweg
6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
oorsprong: De Bezuidenhoutseweg was slechts een landweg. Tot in de 19de eeuw werd het beeld bepaald door enkele oude hofsteden en boerderijen. De naam is afkomstig van de zuidelijke ligging tov het Haagse Bos.
Toetsing en proces
DEEL C
grenst aan: cs kruist door: cs
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 65
straks
N
0
250m
500m
oversteekbare stadsstraat voet
fiets
ov
auto
voet
fiets
ov
auto
strandwal
landschap
infra
historisch
strandwal
landschap
infra
historisch
scheidend
verbindend
scheidend
verbindend
rust
reuring
rust
reuring
conserveren
ontwikkelen
conserveren
ontwikkelen
ruis
conserveren & ontwikkelen
ruis
conserveren & ontwikkelen
kenmerk: verbinding vanuit CS naar het
conserveren: groen en open gevoel aan het oostzijde en
centrum en naar Wassenaar deze lijn om-
de efficiënt oost-west verbinding
kadert het gebied aan de noordkant
ontwikkelen: oversteekbaarheid en groene connectie
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID
II. Lange lijnen verbinden de stad
Samenhang met de stad
CS
winkelstraat
DEEL B nieuwe kerk Spui
Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
haagse loper
Terug naar overzichtskaart
Navigeer tussen lange lijnen via de lijnen op de kaart
2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
nu
5. Slim verdichten
haagse loper
6. Economisch topmilieu
oorsprong: Theresiastraat: eerste deel is parallel aan de Bezuidehoutseweg aangelegd halverwege 19e eeuw. Turfmarkt: De Turfmarkt was tussen 1580 en 1904 het noordelijk deel van de Turfgracht, De Turfgracht was een verbindingsgracht binnen de Haagse grachtengordel. In 1903 werd de Turfgracht
Toetsing en proces
DEEL C
gedempt. grenst aan: kruist door: cs
KWALITEITSPLAN p. 66
voetgangers winkelstraat
theresiastraat turfmarkt
7. Haal er meer uit dan erin zit
central innovation district
straks
N
0
250m
500m
voet
fiets
ov
auto
voet
fiets
ov
auto
strandwal
landschap
infra
historisch
strandwal
landschap
infra
historisch
scheidend
verbindend
scheidend
verbindend
rust
reuring
rust
reuring
conserveren
ontwikkelen
conserveren
ontwikkelen
ruis
conserveren & ontwikkelen
ruis
conserveren & ontwikkelen
kenmerk: oost-west winkelstraat, hoofden-
conserveren: functiemix en levendigheid vergroten,
tree naar het centrum gebied (west) vanuit
verbinding CS-Oost naar Theresiastraat aantrekkelijk
CS, levendig sfeer langs de lijn
maken voor voetgangers.
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID
II. Lange lijnen verbinden de stad
t ch ra Paviljoensg
Samenhang met de stad
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
campus boulevard Terug naar overzichtskaart
Navigeer tussen lange lijnen via de lijnen op de kaart
2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
nu
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
campus boulevard
7. Haal er meer uit dan erin zit
prins bernhardviaduct oorsprong: verbinding over het spoor (1975) naar de Juliana van Stolberglaan
Toetsing en proces
(1898) (bezuidenhout) grenst aan: cs, rivier-
DEEL C
straks kennisas
voet
fiets
ov
auto
voet
fiets
ov
auto
strandwal
landschap
infra
historisch
strandwal
landschap
infra
historisch
scheidend
verbindend
scheidend
verbindend
rust
reuring
rust
reuring
conserveren
ontwikkelen
conserveren
ontwikkelen
enbuurt, stationsbuurt, bezuidenhout-west, beat-
ruis
ruis
rixkwartier kruist door: cs
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 67
N
0
250m
500m
conserveren & ontwikkelen
conserveren & ontwikkelen
kenmerk: route die langs verschillende
conserveren: functies en verbinding oost-west
onderwijs instellingen loopt, verbindt oost
ontwikkelen: noord-zuid barriere verbeteren,
met west maar wordt een barrière tussen
stedelijke boulevard, menselijke maat en schaal is
noord en zuid
aandachtspunt
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID
II. Lange lijnen verbinden de stad
Samenhang met de stad
DEEL B Kernkwaliteiten Laan van NOI
I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
Terug naar overzichtskaart
Navigeer tussen lange lijnen via de lijnen op de kaart
2. Voor iedereen
nu
3. Mix 4. Natuurlijk!
straks
schenk schenkkade, weteringkade
5. Slim verdichten
singel / klimaat as
6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
oorsprong: scheidende waterloop tussen Den Haag en Voorburg, gegraven tbv afwatering poldergebied in 1403 om water af te voeren dat vrijkwam door turfontginning
Toetsing en proces
DEEL C
voet
fiets
ov
auto
voet
fiets
ov
auto
strandwal
landschap
infra
historisch
strandwal
landschap
infra
historisch
scheidend
verbindend
scheidend
verbindend
rust
reuring
rust
reuring
conserveren
ontwikkelen
conserveren
ontwikkelen
ruis
conserveren & ontwikkelen
ruis
conserveren & ontwikkelen
grenst aan: rivierenbuurt, schenk, bezh-w, laan van noi kruist door: stationsbuurt, beatrixkwartier
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 68
kenmerk: langste oost-west verbinding, loopt
conserveren: functiemix en verbindend element
langs schenkkade en wordt verbroken door
ontwikkelen: fiets verbinding en verwijzing naar
grote infrastructuur
historische groen blauwe structuur, doortrekken karakter Schenkkade
N
0
250m
500m
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID
II. Lange lijnen verbinden de stad
Samenhang met de stad HS
DEEL B
haagse hoge school
megastores
Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
nu
Terug naar overzichtskaart
Navigeer tussen lange lijnen via de lijnen op de kaart
straks
velostrada waldorpstraat, trekvlietplein
2. Voor iedereen
fietsroute velostrada
3. Mix 4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces oorsprong: parallel aan het spoor van de Oude Lijn tussen Leiden en Rotterdam
DEEL C
(eind 19e eeuw)
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 69
voet
fiets
ov
auto
voet
fiets
ov
auto
strandwal
landschap
infra
historisch
strandwal
landschap
infra
historisch
scheidend
verbindend
scheidend
verbindend
rust
reuring
rust
reuring
conserveren
ontwikkelen
conserveren
ontwikkelen
ruis
conserveren & ontwikkelen
0
250m
500m
conserveren & ontwikkelen
grenst aan: laan van noi en schenk kruist door: laakhavens kenmerk: deze lijn wordt bepaald door de
conserveren: groene karakter aan de oostzijde
spoorlijn, de westzijde heeft een industrieel
ontwikkelen: het is de ambitie om de oost-west
profiel met de haagse hoogeschool en de stu-
verbinding te verbeteren en langs deze lijn een
dentenhuisvestin als kern van het gebied, aan
hoogwaardige fietsverbinding (brede fietspaden
de oostzijde zien we een groene omgeving en
en fietsstraten) te maken, verbeteren over-
kleine bedrijvigheid, twee werelden van elkaar
steekbaarheid, transformeren Waldorpstraat tot
gescheiden door de grote infrastructuur die in
groene stedelijke boulevard met focus op fiets
het gebied voorkomt.
en voetgangers. Nieuwe ontwikkelas tussen HS, Binckhorst en NOI
N
ruis
Verdieping
CID
DEEL A
Het CID
+
Samenhang met de stad +
+
DEEL B
$ ¥€
€
$ ¥€
€
+ + Beleidskader + + + Het woordenboek +
£¥
+ + + +
£¥
£ $
Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
I. Eeuwige Haagse Schoonheid
€
£¥
1. Verblijfskwaliteit
$
$ ¥€
Verdieping op kernkwaliteiten
Kwaliteitsopgaven
£
II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakters per deelgebied
Haagse identiteit
Een verbonden netwerk
Ruimtelijke kenmerken
Lange lijnen
Opgaven in laag dynamische gebieden
£ $
Verdieping op ontwikkelopgaven
+ + +
+ + + +
5. Slim verdichten
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
Baksteen en slagroom Markante gebouwen
Gebiedsprofielen Beatrixkwartier
Bezuidenhout-West
DEEL C
CS Laakhavens
Laan van NOI Rivierenbuurt
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 70
Schenk
Stationsbuurt
Hoogbouw
+ +
€
+ + + +
III. Eigen karakters per deelgebied
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
$ ¥€
Opgaven in laag dynamische gebieden +
DEEL B Kernkwaliteiten II. Lange lijnen verbinden de stad
+
+ III. Eigen karakter per deelgebied +
+ +
€£
£¥
+ + + +
Door een bescheiden te ontwikkelen programma is in
Omdat er voor laag dynamische gebieden geen prioriteit ligt
sommige deelgebieden de dynamiek laag. De ontwikkelingen
op het uitwerken van gebiedsspecifiek beleid, omschrijven
zijn conserverend voor de karakters van de gebieden die
we hier de kansen en opgaven die in deze gebieden liggen
vanuit historie en het bestaande worden bepaald. Binnen
en waar op moet worden ingezet bij ontwikkelingen in deze
deze gebieden wordt uitgegaan van het bestaande en vanuit
gebieden.
dit uitgangspunt wordt ontwikkeld.
I. Eeuwige Haagse Schoonheid
+ + + + +
+ +
£
£¥
Verdieping (kernkwaliteit)
€€
+
“Ga uit van bestaande kwaliteiten!”
€
££
Bron: STADgesprek 12 okt 2022
$$
Kwaliteitsopgaven
€
2. Voor iedereen
+ +
3. Mix
+ +
4. Natuurlijk!
+
+
+ + + +
$ ¥
$ ¥€
1. Verblijfskwaliteit
5. Slim verdichten
+ + + +
$
$ $¥€¥
£ ¥£ ¥
+ + + +
+ +
$
£¥
+ + + +
€
£¥
£ $
6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
1. Verblijfskwaliteit
2. Voor iedereen
3. Mix
4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten
6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
•
•
•
•
•
•
•
•
• • •
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 71
Wijken zijn ruim opgezet met veel openbare ruimte. Door deze op te waarderen en functie te geven, wordt de bruikbaarheid verbeterd en dit komt ten goede aan de woonkwaliteit De openbare ruimte is fijnmazig en kent diverse programmering. Gedateerde openbare ruimte moderniseren en vergroenen binnen bestaande structuur Meer ruimte voor groen en kwalitatief verblijf Zet in op comfortabele routes voor fietser en voetganger De auto is niet overal meer welkom
• •
•
Gemeenschapsgevoel en sociale cohesie binnen wijken of buurten behouden en versterken, maar ook ruimte voor nieuwe bewoners van het CID als onderdeel van de gemeenschap Verstevigen van de diversiteit en robuustheid van de buurt door mix van woningtypologieën Levensloopbestendig bouwen en renoveren zodat bewoners oud kunnen worden in de eigen wijk Betaalbaarheid staat centraal
•
•
•
Aanwezige plinten inzetten voor werkruimtes, bedrijvigheid en maak-industrie, kies voor geschikte plekken Aanbod van woningen is een mix en voor iedereen toegankelijk, duur en goedkoop aanbod Mogelijkheid in deze gebieden om basisvoorzieningen voor het CID op te vangen in actieve plinten, waarvoor in de hoog dynamische gebieden geen of weinig ruimte voor is. Zo profiteren ook de laag dynamische gebieden Aansluiting zoeken met CID en de historische binnenstad
•
•
• •
Aanwezige daken kunnen voor diverse doeleinden worden ingezet: denk aan klimaat, energie en verblijf Ecologische inzet in bijzondere binnentuinen voor oa vlinders, bijen, maar ook voor moestuinen en pluktuinen Door centrale parkeeroplossing meer ruimte in de openbare ruimte voor groen tbv klimaatdoeleinden (en voetganger en verblijfskwaliteit) Opwaarderen groene ruimten voor divers gebruik Aansluiten op en versterken van bestaande groenstructuren
•
•
Randen kunnen mogelijk worden geïntensiveerd, maar geen ruimte voor schaalvergroting De rauwe industriële randen van het gebied mogen rafelranden blijven, maar moeten passen binnen het innovatieve karakter van het CID Investeringen als positieve ontwikkeling voor de buurt
•
Behouden kwalitatieve woonmilieus, maar versterken met aanvullende voorzieningen Leegstand benutten voor innovatief economisch programma onder te brengen
Centrale parkeeroplossing biedt kansen voor inrichting openbare ruimte en vergroening
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
III. Eigen karakters per deelgebied Gebiedsprofiel Beatrixkwartier Het gebied ligt in het oosten van het CID en wordt begrenst
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit
door een aantal grote wegen; de Utrechtsebaan en de Schenkkade.
Beatrixkwartier was.. Voor de grootschalige wederopbouw na de tweede wereldoorlog was de omgeving deel van de woonwijk Bezuidenhout. Hier werd turf gestoken, het veengebied werd toen ‘die Vene Besuyde den Houte’ genoemd. Toen dit niet langer werd toegestaan werd doormiddel van wallen en een molen het poldergebied gereguleerd. Als eerst vestigden men zich rondom de Bezuidenhoutseweg, waar een graaf
2. Voor iedereen
flinke investeringen deed in bebouwing en bestrating. De
3. Mix
aanleg van de woonwijk was voor hogere ambtenaren,
4. Natuurlijk!
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
.. was
.. is
.. wordt
artsen, leraren en andere vertegenwoordigers van de gegoede middenstand, maar ook lieden van adel en leden van de Kamers der Staten-Generaal woonden hier. Vervolgens wordt de beslissing genomen voor uitbreiding: Bezuidenhout-Midden. Tot aan de eerste wereldoorlog ligt de wijk geïsoleerd in de stad en is enkel bereikbaar via de Bezuidenhoutseweg. Hierna werd de wijk ontsloten
WONEN IN
met paardentram, vervolgens stoomtram en later ook de
BEZUIDENHOUT
ZAKENDISTRICT
DEEL VAN DE STAD
electrische tram. Na het bombardement tijdens de tweede wereldoorlog
DEEL C
is een groot deel van het grandeur van het welgestelde Bezuidenhout vernietigd. In de jaren erna werden voor de verkantoring van het gebied veel prachtige vooroorlogse panden rücksichtlos afgebroken om plaats te maken voor het moderne zakendistrict van Den Haag. Op basis van het plan van Busquets ontstaan langs de Beatrixlaan nieuw hoogbouw, afgewisseld met lagere delen en een nieuwe openbare ruimte.
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 72
1860-1930
1945
1960
1976
Bouw wijk
Bombardement
Bouw eerste
Opening Utrechtse Plan Busquets
Bezuidenhout
Bezuidenhout
kantoren rondom
Baan
Beatrixlaan
2000
> CID
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
III. Eigen karakters per deelgebied Beatrixkwartier is.. Na het bombardement en de plannen rond de Utrechtsebaan
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied
Kwaliteitsopgaven 1. Verblijfskwaliteit 2. Voor iedereen
3. Mix 4. Natuurlijk!
vond in het gebied een grote verkantoring plaats. De grootschalige kantoorgebouwen huisvesten grote ondernemingen. Het Beatrixkwartier is door een tekort aan kwalitatieve kantoren en de ligging in de stad niet langer de tweede kantoorlocatie van Nederland. Het zakendistrict kent meerdere woonblokken, maar die worden als anoniem ervaren. De plinten van de kantoren en woonbebouwing zijn weinig aantrekkelijk waardoor dit gebied na werktijden een verlaten indruk maakt en als relatief monofunctioneel en bijna onbewoond eiland in de stad ligt. Het gebied wordt gekenmerkt door grove bebouwing met een afwisselende monumentale en moderne uitstraling. .. was
De openbare ruimte vormt de basis van het te ontwikkelen
7. Haal er meer uit dan erin zit
Toetsing en proces
DEEL C
bebouwing
typering bebouwing solitairen
post-industrieel
onbewoond eiland
brug gebouwen
stedelijk weefsel
bouwblokken conserveren & ontwikkelen
conserveren
ontwikkelen
rode baksteen
staal
glas
fijn
middel
kloek
openbare ruimte
beton
typering openbare ruimte water:
fijnmazig
middelmazig
grof
anoniem
functioneel
hoogwaardig
lange lijnen
groen: beatrixlaan potentie: privé ‘courts’ van kantoren
typering lange lijnen beatrixlaan
central innovation district KWALITEITSPLAN p. 73
.. wordt
gebied richting een stedelijk stuk stad.
5. Slim verdichten 6. Economisch topmilieu
.. is
geïsoleerd
verbonden
parallel aan de kust
haaks op de kust
Verdieping (kernkwaliteit)
DEEL A
Het CID Samenhang met de stad
III. Eigen karakters per deelgebied Beatrixkwartier wordt.. Door het toevoegen van woningen en voorzieningen
DEEL B Kernkwaliteiten I. Eeuwige Haagse Schoonheid II. Lange lijnen verbinden de stad
III. Eigen karakter per deelgebied