RIS314585 Bijlage 1 Evaluatie beleid buitenreclame Dec2022-Feb2023

Evaluatie beleid buitenreclame: ‘Zichtbaar met kwaliteit’ & een eerste verkenning op weg naar nieuw reclame beleid

Samenvatting De evaluatie van de nota buitenreclame: ‘Zichtbaar met kwaliteit’ (RIS298758) heeft als doel om terug te blikken op de beleidskeuzes en op de uitvoering van het beleid. Hiervoor staan er drie vragen centraal: 1. Zijn de doelstellingen, zoals beoogd in het beleid ‘Zichtbaar met kwaliteit’ behaald? 2. Wat waren de knelpunten in de beleidsuitvoering reclame tussen 2018 en 2022? 3. Wat zijn de ontwikkelingen en trends van reclame in de buitenruimte? In ‘Zichtbaar met kwaliteit’ zijn twee hoofdoelen en zes prioriteiten vastgesteld. De hoofddoelen zijn: • •

Zorgen voor mogelijkheden voor kwalitatief goede buitenreclame die voorziet in communicatiebehoeften van de gemeente en marketingbehoeften van bedrijven en instellingen. Het genereren van inkomsten (d.m.v. afdrachten van reclame-exploitanten).

Er zijn nog een zestal overige prioriteiten vastgesteld. Door middel van een marktonderzoek, een enquête en gesprekken met concessiehouders en met betrokkenen binnen de gemeente, is inzichtelijk gemaakt hoe invulling is gegeven aan deze beleidsdoelen. Per doelstelling zijn de resultaten weergegeven. Over het algemeen kan geconcludeerd worden dat de beleidsdoelstellingen uit de beleidsnota ‘Zichtbaar met kwaliteit’ zijn uitgevoerd en behaald. Bij de uitvoering van het beleid is een aantal knelpunten naar voren gekomen. Voor vergunnen van reclame op objecten van derden, steigerdoek(reclame) en tijdelijke reclame zijn de kaders niet altijd toereikend genoeg. Een voorbeeld hiervan is dat de weigeringsgrond ‘overlast’ (in de APV) per overlastgeval draagkrachtig gemotiveerd moet worden. Een laatste knelpunt is dat de uitvoering van het plaatsen van reclameobjecten niet optimaal verloopt. Het voeren van reclame in de buitenruimte is onderhevig aan trends en ontwikkelingen. Digitale reclamezuilen zijn hier een goed voorbeeld van. Ook zijn kortstondige toevoegingen aan reclameobjecten een trend dat terug is te zien. Tegenwoordig kan buitenreclame uitgerust worden met een heel scala aan technologieën. Stap voor stap wordt duidelijk hoe deze ontwikkelingen passen bij reclame(objecten) in de stad.

Een van de conclusies is dat in Den Haag minder vaste reclameobjecten te zien zijn ten opzichte van voor 2018. Reclame in de stad biedt voordelen. Inkomsten worden gegenereerd en kosten worden gedrukt doordat reclame-exploitanten de objecten schoon kunnen houden. Conclusie is dat er voor steigerdoekreclame een standpunt moet worden ingenomen of we dit wel of niet willen toestaan in de stad. Indien de wens is om restricties te stellen aan de reclame-uitingen in de stad, is de conclusie dat dit gevolgen heeft voor de afdrachten van de reclame-inkomsten. Om toekomstbestendig beleid te maken voor buitenreclame is de aanbeveling om reclame in de stad te continueren. Het advies is om daarbij een visie voor de lange termijn op te stellen en deze visie uit te werken in beleid. Daarin zal onder andere terug komen welke reclame-uitingen het college vindt passen in Den Haag.

2

Inhoud Samenvatting ............................................................................................................................................. 2 Inhoud ........................................................................................................................................................ 3 Inleiding ..................................................................................................................................................... 4 1. Zijn de doelstellingen, zoals beoogd in het beleid ‘Zichtbaar met kwaliteit’ behaald?....................... 7 Geordende openbare ruimte ................................................................................................................. 7 Inkomsten genereren............................................................................................................................. 9 Geen reclame in groengebieden en woonwijken ................................................................................. 11 Méér citymarketing en informatie voor Hagenaars op reclamedragers ........................................... 12 Méér ruimte voor tijdelijke vormen van reclame ..............................................................................

12 Ondernemers kunnen samen met de buurt een plan maken voor een eigen afwijkend reclameplan in het winkelgebied .............................................................................................................................. 12 Focus op innovatie van reclamedragers, bijvoorbeeld aansluitend op ontwikkelingen van Smart City ........................................................................................................................................................ 13 2. Wat waren knelpunten in de beleidsuitvoering reclame tussen 2018 en 2022? .............................. 14 3. Wat zijn ontwikkelingen en trends van reclame in de buitenruimte? .............................................. 16 Reclamevitrine vs. reclameboodschap ............................................................................................... 16 Trends in buitenreclame ..................................................................................................................... 16 Spectaculars ......................................................................................................................................... 16 Digitale reclame ................................................................................................................................... 17 4.

Conclusies............................................................................................................................................. 18 5. Aanbevelingen voor nieuw beleid ....................................................................................................... 19 6. Bronnen…………………………………………………………………………………………………………………………….20 Bijlage I…………………………………………………………………………………………………………………………….21 Bijlage II……………………………………………………………………………………………………………………………24 Bijlage III……………………………………………………………………………………………………………………..…..25

3

Inleiding De evaluatie van het beleid voor buitenreclame is de eerste stap voor de actualisatie van het reclamebeleid. De nota: ‘Zichtbaar met kwaliteit’ (RIS298758, vastgesteld op 19-12-2017) loopt tot en met het einde van 2022. In een plan van aanpak is beschreven hoe de evaluatie van het reclamebeleid plaatsvindt. In deze evaluatie wordt teruggekeken op de doelen in het beleid, wordt ingegaan op ervaringen ten aanzien van buitenreclame en worden de knelpunten in het proces omschreven. Om tot conclusies en aanbevelingen te komen ten aanzien van de nota ‘Zichtbaar met kwaliteit’, is gereflecteerd met betrokkenen in de gemeentelijke organisatie. Zowel inhoudelijk als procesmatig. Waar is tegen aan gelopen? Wat kan beter, anders of moet worden herzien ten aanzien van buitenreclame? Ook is aan de verschillende concessiehouders gevraagd waar vanuit het beleid de afgelopen jaren tegenaan is gelopen. De evaluatie start met een inleiding. Daarin worden begrippen beschreven, de methode van de evaluatie uitgelegd, toegelicht welke vormen er van reclame zijn en het doel van de evaluatie uitgewerkt. In hoofdstuk 1 worden de doelstellingen van het beleid ‘Zichtbaarheid met kwaliteit’ beschreven en de resultaten van deze doelstellingen weergegeven. Vervolgens wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op knelpunten in de beleidsuitvoering.

In hoofdstuk 3 wordt teruggeblikt naar de politieke debatten die gevoerd zijn over de reclame in de buitenruimte. Dit is terug te zien in het aantal schriftelijke vragen, moties en initiatiefvoorstellen. Daarnaast wordt een korte doorkijk gegeven naar het nieuw op te stellen beleid. Uiteindelijk worden in hoofdstuk 4 conclusies getrokken over het reclamebeleid van afgelopen jaren (2018-2022) en worden er in hoofdstuk 5 aanbevelingen en suggesties meegegeven voor het nieuw op te stellen reclamebeleid.

Begripsbepaling Om het kader te schetsen van wat buitenreclame is in de beleidsnota en wat niet onder buitenreclame valt, zijn er een aantal begrippen die nader gedefinieerd worden: APV In de Algemene plaatselijke verordening voor de gemeente Den Haag (APV) staat regelgeving die voor de gemeente geldt. Op het gebied van reclame zijn er twee artikelen die relevant zijn voor het plaatsen van reclame in de openbare ruimte. Artikel 2:10 is de toetsingsgrond voor inname van de openbare weg en Artikel 2:97 toetst het maken of voeren van handelsreclame op of aan een onroerende zaak. Handelsreclame In de APV van Den Haag is in artikel 1:1 een begripsbepaling opgenomen dat handelsreclame omschrijft. De bepaling luidt Handelsreclame: ‘iedere openbare aanprijzing van goederen of diensten, waarmee kennelijk beoogd wordt een commercieel belang te dienen.’ Reclame-uiting De inhoud van de reclameboodschap (advertentie/content). Reclameobject Een drager waarop of waarin de reclame-uiting te zien is. Dit is te onderscheiden in een vast reclameobject (vast in de grond) of een tijdelijk reclameobject. WABO Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht regelt de omgevingsvergunning. In het kader van reclame gaat dit om een vergunning voor de activiteit bouwen. Dit is alleen van toepassing op een vast

4

reclameobject. Een reclame-uiting wordt getoetst aan de APV, daarom zijn deze twee wettelijke kaders aan elkaar gekoppeld.

Methode In deze evaluatie is gebruik gemaakt van diverse onderzoeksmethoden: Er is gebruik gemaakt van een groepsinterview, enquête en gesprekken met betrokkenen binnen de gemeente alsmede contractpartners. Door een extern marktonderzoeksbureau is onderzocht wat inwoners van Den Haag vinden van reclame in Den Haag.

Reclame op gevels Het beleid voor buitenreclame ‘zichtbaar met kwaliteit’ gaat over de reclame op straat, behalve reclame aan gevels. Hier is ander beleid en regelgeving voor, vormgegeven in de Reclamenota als integraal onderdeel van de Welstandsnota (RIS112557). De uitgangspunten van deze nota in relatie tot gevels zijn op dit moment nog van kracht en daar wordt in deze evaluatie niet op in gegaan. Omdat de regelgeving voor het verlenen van een vergunning voor gevelreclame en een vergunning voor de reclame-uiting onlosmakelijk verbonden zijn met elkaar, wordt hier wel de Reclamenota als onderdeel van de Welstandsnota benoemd.

Reclame op voertuigen Reclame op voertuigen zoals op trams en bussen of op bedrijfsauto’s vallen buiten de scope van buitenreclame. Ook voor de semi openbare ruimten zoals reclame op de stations en de tramtunnel vallen buiten de reikwijdte van dit beleid.

Vergunningen Voor het plaatsen van reclame in de buitenruimte geeft de gemeente vergunningen af. De vergunningsverplichtingen voor het plaatsen, aanbrengen of hebben van een reclamedrager (objectvergunning, artikel 2:10) en voor het voeren van een reclame-uiting (reclamevergunning, artikel 2:97) liggen vast in de APV. Voor reclame die te maken heeft met bouwen en/of monumenten is ook een Wabo-vergunning vereist. Er kan ook sprake zijn van strijdigheid met het geldende bestemmingsplan. Voor de Wabo-vergunning(en) is een advies van de Welstands- en Monumentencommissie over het ontwerp van de reclamedrager vereist. De reden hiervoor is omdat reclame in het straatbeeld beeldbepalend is. De Adviescommissie Openbare Ruimte (ACOR) brengt advies uit over het plaatsingsplan voor de vaste reclameobjecten. In de APV staan de weigeringsgronden voor een vergunning beschreven.

Reclameobjecten De objecten waarop momenteel reclame-uitingen in de openbare ruimte worden weergegeven zijn onderstaand weergegeven. Hier is onderscheid gemaakt tussen vaste reclameobjecten in de openbare ruimte en tijdelijke reclameobjecten.

Vaste reclameobjecten Vaste reclameobjecten zijn reclamedragers die langer dan drie weken in de openbare ruimte staan en op een vaste plek in de openbare ruimte staan. Vaak is voor dit type objecten een WABO en APV vergunning benodigd. Een overzicht van tijdelijke reclameobjecten is te vinden in bijlage I.

Tijdelijke reclameobjecten Tijdelijke reclameobjecten zijn objecten die kort in de openbare ruimte worden geplaatst voor maximaal 3 weken. Een overzicht van tijdelijke reclameobjecten is te vinden in bijlage I.

Doel van evaluatie Het doel van de evaluatie van het beleid voor buitenreclame is om inzicht te krijgen in de werking van het beleid. Zijn de gestelde doelen uit het beleid behaald? Worden de goede dingen ten aanzien van buitenreclame gedaan? Wat gaat er goed en waar zit verbetering? Hoe kunnen we meegaan met de toekomst? Dit zijn vragen waarop gereflecteerd wordt in een beleidsevaluatie. In deze evaluatie worden de volgende vragen beantwoord:

5

1. Zijn de doelstellingen, zoals beoogd in het beleid ‘Zichtbaar met kwaliteit’ behaald? 2. Wat waren de knelpunten in de beleidsuitvoering reclame tussen 2018 en 2022? 3. Wat zijn de ontwikkelingen en trends van reclame in de buitenruimte?

6

1. Zijn de doelstellingen, zoals beoogd in het beleid ‘Zichtbaar met kwaliteit’ behaald? In het coalitieakkoord 2014-2018 ‘Vertrouwen op Haagse Kracht’ is destijds vastgelegd dat reclame voor meer reuring op straat zorgt. In die tijd waren reclamedragers sterk onderhevig waren aan technologische ontwikkeling en was er de wens om te kunnen inspelen op de diverse ontwikkelingen in de markt. Daarom was er behoefte aan meer beleidscontext op grond waarvan het gemeentelijke handelen wordt gemotiveerd en nieuwe initiatieven uit de markt beoordeeld konden worden. Dit resulteerde in de beleidsnota: ‘Zichtbaar met kwaliteit’. In de beleidsnota voor buitenreclame ‘Zichtbaar met kwaliteit’ zijn twee hoofddoelen van reclame in Den Haag benoemd: • •

Zorgen voor mogelijkheden voor kwalitatief goede buitenreclame die voorziet in communicatiebehoeften van de gemeente en marketingbehoeften van bedrijven en instellingen. Het genereren van inkomsten (d.m.v. afdrachten van reclame-exploitanten).

Daarnaast zijn nog een zestal overige prioriteiten in de beleidsnota vastgesteld: • • • • • •

Minder vaste reclame in de stad met méér kwaliteit Geen reclame in groengebieden en woonwijken Méér citymarketing en informatie voor Hagenaars op reclamedragers Méér ruimte voor tijdelijke vormen van reclame Ondernemers kunnen samen met de buurt een plan maken voor een eigen afwijkend reclameplan in het winkelgebied Focus op innovatie van reclamedragers, bijvoorbeeld aansluitend op ontwikkelingen van Smart City

In onderstaande paragrafen wordt het resultaat van de doelstellingen uitgewerkt. De resultaten zijn tot stand gekomen door deskresearch, marktonderzoek en gesprekken met interne en externe betrokkenen.

Geordende openbare ruimte De openbare ruimte is voor iedereen. Door het toenemende inwonersaantal en de activiteiten die plaatsvinden in de openbare ruimte, neemt de druk op de openbare ruimte toe. Dat houdt in dat steeds meer mensen gebruik maken van de openbare ruimte en er steeds meer objecten en voorzieningen in geplaatst worden. Denk aan een plek voor ondergrondse afvalcontainers en voor deelmobiliteit zoals fietsen en scooters. Doordat de druk op de openbare ruimte steeds meer toeneemt wordt deze ruimte een schaars goed. In de visie die is opgesteld in 2018 is vastgelegd dat het beleid meer ruimte schept voor tijdelijke vormen van reclame in de buitenruimte en citymarketing. Voor vaste reclamedragers was het doel om juist minder objecten in de buitenruimte te plaatsen, zodat efficiënter om kan worden gegaan met het gebruik en de verdeling van de schaarse buitenruimte. Zo leveren de vaste objecten die geplaatst zijn een kwalitatieve bijdrage aan de buitenruimte en bieden ze ruimte voor gemeentelijke informatie en citymarketing. Daarbij sluiten ze aan bij innovatieve ontwikkelingen in de markt. Het ordenen van de reclameobjecten en -uitingen leidt daarnaast ook mogelijk tot minder graffiti en wildplak op de gemeentelijke objecten in de stad.

Reclame op straat kan een stad aantrekkelijk maken als de reclamevorm kwaliteit uitstraalt en het aantal reclameobjecten in balans blijft. Met andere woorden: reclame in de stad moet passend zijn in de omgeving en aansluiten bij de allure van de stad. Het is voor elke inwoner en bezoeker van Den Haag van belang dat er geen rommelig straatbeeld ontstaat, zodat Den Haag als een prettige omgeving wordt ervaren waar men graag tijd wil doorbrengen. Daarnaast is het ook van belang om rekening te houden met toegankelijkheid. Reclameobjecten moeten goed doordacht geplaatst worden, zodat het geen hinder oplevert.

7

Om te weten te komen hoe reclame wordt ervaren in Den Haag is in 2022 een marktonderzoek uitgevoerd met betrekking tot buitenreclame. Aan 468 respondenten uit Den Haag en uit de regio van Den Haag is gevraagd naar de hoeveelheid en naar de zichtbaarheid van buitenreclame. Op de vraag: ‘Hoe beoordeelt u de hoeveelheid reclameobjecten in Den Haag?’ gaf 87% van de respondenten als antwoord dat zij het aantal reclameobjecten acceptabel vinden. De overige 13% gaf aan dat ze het aantal reclameobjecten op straat te veel vinden. In de onderstaande cirkeldiagram is de verhouding weergegeven. Van de respondenten die aangeven dat de hoeveelheid reclame teveel is, zijn onderstaand in grafiek 2.2a de motieven terug te zien.

Aan de 468 respondenten is ook gevraagd of de reclameobjecten in de stad opvallen. Het resultaat daarvan is dat bijna iedereen wel weet dat er buitenreclame is in Den Haag. Acht op de tien respondenten (78%) zegt dat de buitenreclame in de stad op reclamezuilen, borden, abri’s en tweevlaksborden ze regelmatig tot af en toe opvalt. Ongeveer twee op de tien zegt er niet op te letten of de objecten nooit te zien. Deze resultaten zijn vergeleken met een zelfde onderzoek dat in 2017 is uitgevoerd. In vergelijking met 2017 lijkt de reclame iets minder op te vallen. Dit zou overeenkomen met het feit dat de gemeente de hoeveelheid buitenreclame in de afgelopen vier jaar heeft verminderd en beter heeft geordend.

Als wordt gekeken naar de doelgroepen die is gevraagd naar de hoeveelheid reclame zijn er minimale tot geen verschillen in het bewust zijn van de reclameobjecten. Alleen 65-plussers zeggen vaker dat ze niet op de objecten letten.

8

(WBK, 2022).

Inkomsten genereren In de reclamebranche gaat veel geld om. Dit geldt niet alleen voor buitenreclame, ook zijn er andere kanalen waarop reclame wordt gevoerd, denk aan televisie, radio en internet. In deze evaluatie is naar de marktaandelen van de buitenreclame, ook wel Out of Home (OOH) en de inkomsten per jaar gekeken. De gemeente heeft vanaf 2018 jaarlijks €2,8 mln. aan inkomsten begroot. Dit is ook het bedrag dat jaarlijks minimaal wordt gerealiseerd. Het marktaandeel van buitenreclame, is 6.9% van de totale bruto mediabestedingen. Dit is terug te zien in onderstaande grafiek.

(NABB, 2022).

Als vervolgens wordt gekeken naar de splitsing van OOH verdeeld over de diverse typen objecten waar reclame op wordt gevoerd, is te zien dat buitenreclame wordt gedomineerd door Abri-reclame (bushokjes). Vervolgens hebben reclamemasten met een formaat groter dan 8m2 de meeste besteding. Dit is ook terug te zien in onderstaande grafiek.

(NABB, 2022).

9

In de openbare ruimte zijn er diverse reclame exploitanten die de reclame als OOH willen tonen. Vaak maken reclame campagnes onderdeel uit van een zogenoemd netwerk. Niet alleen op radio, tv of internet is de reclame terug te vinden, ook als buitenreclame of via andere kanalen zijn deze advertenties in een netwerk terug te zien. Voor lokale adverteerders is de schatting dat er ca. €50 miljoen per jaar wordt uitgegeven aan reclame. Naast de grote (digitale) reclameschermen wordt de grootste omzet gerealiseerd met A0 reclamedisplays. In sommige gemeenten wordt het areaal van reclamedisplays aangevuld met A0 reclameframes op nutsvoorzieningen. In gemeenten zonder een vast netwerk worden meestal flexibele borden via een systeem van vergunningen toegestaan. Den Haag heeft zowel reclamedisplays (tweevlaksborden) als reclameframes op huisjes van stedin en VRI-kasten. Dit maakt als het ware onderdeel uit van een reclame netwerk. Ook voor Den Haag geldt dat de grootste omzet wordt gehaald uit de (digitale) reclameschermen (mupi’s). Lichtmastreclames worden primair ingezet voor lokale naamsbekendheid en bewegwijzering. Digitale informatieborden, vaak geplaatst langs belangrijke toegangswegen, maken vooral in kleinere gemeentes een sterke groei door (NABB, 2022).

Reclame exploitanten zijn de tussenpersoon tussen gemeente en bedrijven die reclame maken. Om reclame te kunnen voeren in de openbare ruimte betalen de exploitanten afdrachten en/of worden er diensten aan de gemeente aangeboden. De gemeente stelt de openbare ruimte beschikbaar voor commerciële doeleinden. Via aanbestedingen en concessieovereenkomsten worden de afspraken over de vergoedingen maar ook de andere voorwaarden (diensten) vastgelegd bijvoorbeeld het schoonhouden van gemeentelijke objecten, zoals de VRI-kasten. Boodschappen van de gemeente kunnen worden getoond op de vrijstaande reclamevitrines, wat ook de gemeente weer ten goede komt. Het hebben van een bushokje wordt gefinancierd uit de opbrengsten van reclame, waardoor reizigers die op de bus of tram wachten, droog kunnen staan. Omdat er behoefte is aan promotie voor evenementen en culturele activiteiten in de stad is gekozen voor tweevlaksborden en A0 frames. Hierdoor wordt er minder illegale reclame in de stad geplaatst. De buitenruimte wordt op kosten van de gemeenschap aangelegd, beheerd en onderhouden. Het is daarom gerechtvaardigd dat voor specifieke vormen van gebruik van die buitenruimte een vergoeding wordt gevraagd. De afdrachten komen ten goede van de algemene middelen van de gemeente. Er is

10

jaarlijks ca. € 2,8 mln euro begroot aan reclame-inkomsten op de gemeentelijke begroting. Door deze (extra) inkomsten kunnen op andere posten weer geld worden uitgegeven of lasten verlicht worden.

Minder vaste reclame in de stad met méér kwaliteit In het verleden is door inwoners van de stad, het college en de gemeenteraad vastgesteld dat er door onder andere reclame (bv. aanplak en borden op willekeurige plaatsen) in de stad, verrommeling was te zien in het straatbeeld. Vooral het plaatsen van illegale reclame werd als ongeordend en storend ervaren. In de beleidsnota van 2018 is daarom vastgelegd dat reclame objecten op straat moeten voldoen aan kwaliteit en dat reclame op een geordende manier terug moest komen op straat. Onderstaand is schematisch weergegeven dat het aantal reclame objecten per segment is teruggedrongen. De aantallen zijn vastgelegd in concessieovereenkomsten met reclame exploitanten. Tabel 1. Aantal reclame-uitingen

Type uitingen Reclame vitrines (o.a. digitaal)

Van aantal: 220* (div. objecten)

Naar aantal: 90

Stedinobjecten

150**

150

Vlaksborden (om lantaarnpalen)

450 driehoeksborden (1350 kanten) 110 600 800 800 n.n.b.

300 tweevlaksborden (600 kanten) 60 600 800 800 3

Stadsklokken Frames op VRI- Kasten Frames op glasbakken Lichtmastreclame Reclame masten

*Het getal 220 komt voort uit de objecten die destijds op straat stonden zoals telefooncellen, stadsplattegronden en zuilen. Objecten als telefooncellen zijn in zijn geheel uit het straatbeeld verdwenen. ** Stedin is eigenaar van 1600 objecten in de stad. Er zit op 150 van die objecten reclame. In ruil daarvoor worden alle 1600 objecten schoongehouden van graffiti en wildplak

In de afgelopen jaren is ingezet op kwaliteit van de objecten. Zo is bij de aanbesteding van de digitale reclameobjecten gevraagd naar uitstraling (kwaliteit i.r.t. de openbare ruimte) van het object en hiervoor zijn criteria opgesteld door de ACOR. Hierbij is er ook naar de innovatieve mogelijkheden gekeken van de objecten. Er is rekening gehouden met de vormgeving en grootte van het object én met de duurzaamheid en het energieverbruik. Er is voor deze schermen LED verlichting gebruikt. De verlichting schakelt mee met het openbare verlichting aanvoer. Voor de lichtmastreclame is in de aanbesteding gekeken naar het uiterlijk van het object. Ook hier is rekening gehouden met de vormgeving en grootte van het object én met de duurzaamheid en het energieverbruik. Er is voor deze schermen LED verlichting gebruikt. De verlichting schakelt mee met de openbare verlichting waardoor deze niet de gehele dag branden. Bij de tweevlaksborden is rekening gehouden met de uitstraling door de advertenties in frames rond de lantaarnpalen te plaatsen en niet toe te staan dat kartonnen borden worden neergezet. Ook heeft in deze aanbesteding duurzaamheid van de materialen een grote rol gespeeld. Over het algemeen hecht de gemeente er waarde aan dat materiaal lang mee gaat en desgewenst hergebruikt kan worden.

Voor het plaatsen van posters met advertenties op VRI kasten en op Nutsvoorzieningen is bepaald dat deze in frames op het object geplaatst worden, om zo ook de uitstraling te verbeteren. Ook in dit segment heeft duurzaamheid van de materialen die worden gebruikt, een rol gespeeld.

Geen reclame in groengebieden en woonwijken Bij de uitvoering van het reclamebeleid is rekening gehouden dat reclame niet in groengebieden en woonwijken wordt geplaatst. De uitgangspunten uit het stuk ‘zichtbaar met kwaliteit’ zijn

11

meegenomen zijn vastgelegd in de contracten met de reclame-exploitanten waarmee een concessieovereenkomst is afgesloten. Met deze beleidsdoelstelling is ook invulling gegeven aan de wensen uit het marktonderzoek van 2017. Daaruit kwam naar voren dat reclame minder tot niet past in woonwijken en groengebieden.

In 2017 heeft 27% en 22% van de respondenten aangegeven dat zij liever geen reclame zien in woonstraten en groengebieden. Los van evenementen (zoals Invictus games, dat als evenement in het Zuiderpark plaatsvond) wordt hier dan ook aan gehouden. Eén van de redenen om geen reclame in het groen toe te staan is omdat reclame-uitingen afbreuk kunnen doen aan de ervaring van het groen. Reclame is daarom bescheiden en weinig tot niet terug te vinden. Er zijn echter gevallen bekend dat er wél in woonwijken posters in frames hangen, bijvoorbeeld op nutskasten. Uit de praktijk blijken dit reclame-uitingen op objecten van derden. Omdat dit objecten zijn die niet in eigendom van de gemeente zijn, zal een gesprek moeten plaatsvinden tussen de gemeente, de reclame-exploitanten en de derde partij om ook deze partijen erop te wijzen dat de uitstraling op de openbare ruimte op bepaalde locaties in het geding kunnen zijn en of hierop gehandhaafd kan worden.

Méér citymarketing en informatie voor Hagenaars op reclamedragers In enkele concessieovereenkomsten met reclame-exploitanten is opgenomen om ruimte te geven voor citymarketing en gemeentelijke informatie. In totaal heeft de gemeente 30% zendtijd op de mupi’s en 10% op de tweevlaksborden bedongen. Vanuit diverse afdelingen is het mogelijk om gemeentelijke informatie te delen en de stad te promoten.

Méér ruimte voor tijdelijke vormen van reclame Omdat reclame-uitingen weergegeven worden in of op de objecten die aanbesteed zijn, was bij het opstellen van de nota ‘Zichtbaar met kwaliteit’ de wens om soepeler om te gaan met tijdelijke reclame in de openbare ruime. Daarvoor is de Beleidsregel tijdelijke reclame Den Haag opgesteld (RIS298756). In deze beleidsregel is opgenomen hoe we willen omgaan met tijdelijke reclame in de vormen van bijvoorbeeld mobiele billboards (zogenaamde bordbusters/trotters) of ondernemers die zelf reclame willen maken voor hun evenement, dienst of product. In de beleidsregel is vastgelegd dat tijdelijke reclame voor maximaal drie weken met een vergunning geplaatst mag worden. In de beleidsregel staat opgenomen dat voor bepaalde vormen van tijdelijke reclame afwijkende regels gelden. Dit geldt voor steigerdoekreclame of reclame op bouwschuttingen. In toenemende mate hangen steigerdoeken langer, zijn de doeken groter en ontnemen ze in sommige gevallen het karakter van historische gebouwen in de stad. Het plaatsen van tijdelijke reclame raakt ook het plaatsen van reeksen van mobiele billboards. Met reeksen wordt méér dan één billboard en/of informatiebord bedoeld. Voor reeksen van informatieborden en dus ook reeksen van billboards met reclame zijn twee locaties aangewezen.

Voor het plaatsen van tijdelijke reclame in de openbare ruimte komt uit de beschikbare gegevens van het vergunningensysteem naar voren dat er in de afgelopen jaren 31 vergunningen zijn verleend voor tijdelijke reclame.

Ondernemers kunnen samen met de buurt een plan maken voor een eigen afwijkend reclameplan in het winkelgebied Ondernemers kunnen een afwijkend reclameplan in een winkelgebied maken (bijvoorbeeld in de Keizerstraat), hier is in de afgelopen jaren geen gebruik van gemaakt. De gedachte hierachter was dat de gemeente maatwerk voor reclame in een straat, gebied of weggedeelte voor ondernemers kon toestaan. Het reclameplan moet wel aan de overige eisen, zoals in de beleidsvisie is opgesteld voldoen en vervolgens kan het college dit door middel van een besluit toestaan.

12

Focus op innovatie van reclamedragers, bijvoorbeeld aansluitend op ontwikkelingen van Smart City Met de uitvoering van het reclamebeleid en het aantal reclameobjecten/reclame-uitingen op straat is rekening gehouden met innovatie van de reclamedragers. In Den Haag zijn ongeveer 32 digitale reclame schermen terug te vinden. Op deze digitale schermen is snel(lere) opvolging van de advertenties te zien. Deze zijn vaak verlicht, bewegend en een aantal seconden te zien voordat deze verspringt op een andere advertentie. Dit is één van de innovaties die is toegepast in het reclamebeleid. Op de digitale schermen is actueel nieuws te tonen bijvoorbeeld voor Crowdcontrol en Amber Alert (bij vermissing kind). Digitale schermen zijn duurzaam omdat de reclame-exploitant niet steeds afreist naar het scherm om een poster op te halen. Dit scheelt verkeersbewegingen. De andere reclameschermen zijn analoog en wisselen doormiddel van een draairol van advertenties of wisselen zelfs helemaal niet. De advertentieposters worden dan vervangen als bijvoorbeeld de reclamecampagne over is. In Den Haag zijn ook vier reclame 0bjecten met een interactief scherm met ‘life touch’ te vinden. Deze schermen zijn vooral gericht op gebruik voor toeristen die op een dergelijk scherm informatie over Den Haag kunnen vinden.

Op dit moment blijkt uit gegevens van deze schermen dat er zeer weinig gebruik wordt gemaakt van deze dienst. Niet alleen bij reclameschermen hebben in de afgelopen jaren ontwikkelingen plaatsgevonden. Ook bij andere vormen van reclame is in de afgelopen jaren de mogelijkheid om digitale of technologische ontwikkeling in het reclameobject toe te passen. Gedacht kan worden aan digitale lichtmastreclame. Tot op heden is daar geen proef mee gedaan. Nader onderzoek zal plaats moeten vinden om na te gaan of in de toekomst behoefte is aan uitbreiding van digitale reclame in de stad. Het is niet ondenkbaar dat in de toekomst nog meer innovaties beschikbaar zijn. Het Internet of Things (IoT) ontwikkelt zich steeds verder en dat is de basis voor een Smart City De ontwikkeling van technologie door in de afgelopen jaren digitale schermen te plaatsen in de stad past daar dus bij.

13

2. Wat waren de knelpunten in de beleidsuitvoering reclame tussen 2018 en 2022? In de afgelopen jaren is tijdens de uitvoering van het beleid een aantal knelpunten/verbeterpunten naar voren gekomen. In dit hoofdstuk wordt hier nader op ingegaan. Door diverse gesprekken met interne en externe betrokkenen zijn er vooral in de uitvoering van vergunningverlening in relatie tot de regelgeving onduidelijkheden naar voren gekomen. De knelpunten die naar voren zijn gekomen zijn: 1. Objecten van derden In de gemeente Den Haag staan objecten in de openbare ruimte die van derde partijen zijn. Dit gaat vooral om kasten van o.a. KPN en Ziggo. Op ongeveer 1000 objecten zijn frames geplaatst waarin reclameposters zijn geplaatst. Omdat de gemeente het aantal vaste reclameobjecten (en dus ook frames) de afgelopen jaren heeft teruggebracht, is het niet wenselijk dat een derde partij op al zijn objecten een reclameframes plaatst. Dit komt het doel van de gemeente om minder reclameobjecten in de openbare ruimte te plaatsen niet ten goede. Het afgelopen jaar hebben gesprekken plaatsgevonden met deze partijen om de beleidsdoelstellingen van de gemeente toe te lichten. Er zijn uiteindelijk geen concrete afspraken gemaakt over reclame op objecten van derden.

Een manier om op objecten van derden reclame te weren, is het instellen van een algeheel verbod op het maken of voeren van handelsreclame of een maximering van het aantal vergunningen. Dit heeft dan ook gevolgen voor de gemeentelijke objecten, zoals VRI-kasten, daarop mag dan ook geen reclame worden geplaatst. Dat zal leiden tot verlies aan inkomsten voor de gemeente én stijging van de kosten voor het schoonmaken van gemeentelijke objecten.

2. Steigerdoek(reclame) In de beleidsnota voor buitenreclame staat opgenomen: ‘Voor steigerdoeken en bouwschuttingen gelden aparte uitgangspunten. De tijdelijke reclames staan maximaal voor de periode dat steigers en bouwschuttingen noodzakelijk zijn. Ze voegen zich qua omvang en uitstraling naar de omgeving waarin de schuttingen staan. Ze kunnen verlicht zijn, maar hinderlijke lichtinval is niet toegestaan.’ In de beleidsregel Vergunningverlening tijdelijke reclame-uitingen Den Haag 2018 staat in artikel 4 beschreven: ‘ Voor tijdelijke reclame-uitingen tijdens bouwwerkzaamheden geldt in afwijking van het beoordelingscriterium in artikel 3., onder b, dat de tijdelijke reclame-uitingen mag worden geplaatst op het bouwterrein, binnen de afscheiding van het bouwterrein, voor maximaal de periode dat objecten waarop of waaraan reclame wordt gevoerd, zoals bijvoorbeeld steigers, bouwschuttingen en bouwborden, noodzakelijk en nuttig zijn voor de bouwactiviteiten. Dit houdt in dat in specifiek benoemde gevallen een steigerdoekreclame of andere tijdelijke reclameuiting langer dan de maximale 3 weken mag worden opgehangen. De ACOR adviseert of een steigerdoek(reclame) wel of niet past in de omvang en uitstraling van de omgeving.

3. Handhaving op illegale reclame De gemeente heeft met een aantal partijen concessieovereenkomsten gesloten voor het plaatsen, beheren en exploiteren van reclameobjecten. Daarin is bijvoorbeeld het alleenrecht vastgelegd voor het voeren van reclame in bepaalde maat (m2). Het voeren van reclame gaat dus altijd via de reclameexploitant. Bij het plaatsen van tijdelijke reclame gaat dit anders Een organisatie kan zelf een vergunning aanvragen voor een tijdelijke reclame. Ondanks deze twee routes zijn er vaak in de stad nog bedrijven die het heft in eigen handen nemen en zelf (verwijs)borden, stickers of andere objecten in de openbare ruimte neerzetten om ‘reclame’ te maken of naar het bedrijf te verwijzen. Dit kan bestempeld worden als illegale reclame. In de afgelopen

14

jaren is handhaving op illegale reclame een aantal keren voorgekomen. De cijfers van bestuurlijke handhaving zijn: Den Haag

2022( t/m juni)

2021

2020

2019

59

82

60

42

Dwangsommen

Ook in tijden van verkiezingen zijn er enkele partijen die de reclame niet via exploitanten laten lopen, maar zelf borden (of grondreclame) plaatsen. Partijen worden gevraagd om op de juiste manier aandacht te vragen om te stemmen voor hun partij.

Voorbeelden van illegale reclame

4. Toetsen op overlast van reclame In artikel 2:97 van de APV wordt aangegeven dat het maken of voeren van handelsreclame geen overlast voor gebruikers van een nabij gelegen onroerende zaak mag geven. Bij het verlenen van vergunningen zal draagkrachtig gemotiveerd moeten worden wordt bedoeld met ‘overlast’. Een voorbeeld hiervan is dat het verlichten van reclame geen hinder mag opleveren. Dit zal met zowel interne als externe betrokkenen nog verder uitgewerkt kunnen worden.

5. Uitvoering van het plaatsen van de objecten Door middel van de aanbesteding en de privaatrechtelijke overeenkomst die wordt afgesloten met concessiepartijen is door het college bepaald dat er in verschillende segmenten reclameobjecten geplaatst kunnen worden. Naast de privaatrechtelijke afspraak is ook een publiekrechtelijke vergunning nodig. In de afgelopen periode is het voorgekomen door o.a. ontwikkelingen en/of werkzaamheden dat vergunningen voor het plaatsen van objecten niet geplaatst kunnen worden. Dit is een knelpunt waar de gemeente mee worstelt, omdat er dus privaatrechtelijk wel afspraken zijn.

15

3. Wat zijn de ontwikkelingen en trends van reclame in de buitenruimte? Na het vaststellen van het reclamebeleid in 2018 is het onderwerp buitenreclame regelmatig teruggekomen in de politiek en in de media. Onderdeel van deze evaluatie is om weer te geven wat bestuurlijk en in de politiek aan de orde is gekomen wat betreft buiten reclame.

Reclamevitrine vs. reclameboodschap Bij het uitvoeren van het vastgestelde beleid van 2018, ging de discussie vooral om waarom überhaupt reclamevitrines in de stad Den Haag geplaatst moeten worden. Bij het plaatsen van de digitale reclamevitrines ontstond veel weerstand bij enkele inwoners, dat blijkt uit het artikel: ‘Omwonenden en belangenorganisaties vinden dat de mupi’s het stadsbeeld ontsieren’ (Omroepwest, 2019). Het laatste jaar gaat de discussie vooral over de inhoud van de reclameboodschap op straat. De vraag is of de reclameboodschappen passen bij de thema’s waar de stad zich mee bezighoudt. In het huidige reclamebeleid van de gemeente Den Haag is voor de inhoud van reclames de landelijke richtlijnen gevolgd van de Stichting Reclame Code (SRC). In de afgelopen periode zijn met betrekking tot reclame drie initiatiefvoorstellen en twee moties ingediend. Daarnaast is de raad vijf keer d.m.v. een commissiebrief geïnformeerd en zijn er tien keer schriftelijke vragen gesteld. Een overzicht hiervan is te vinden in bijlage II.

Trends in buitenreclame Het is van belang om de ontwikkelingen en trends op het gebied van buitenreclame te volgen, zodat er toekomstbestendig beleid dat een aantal jaren van kracht is, gemaakt kan worden. Reclames zijn ontworpen om de aandacht te trekken van een klant en deze vervolgens tot actie aan te zetten. Dit proces voltrekt zich steeds vaker online. Toch zijn er ook ontwikkelingen om buitenreclame in de toekomst aantrekkelijk te houden (onemedia, z.d.). Magna Global heeft in 2016 onderzoek verricht naar de effectiviteit. Zij geven aan dat er 10 redenen zijn waarom OOH effectief is. Een opsomming hiervan is te vinden in bijlage III.

Ondanks dat er in tijde van de pandemie een daling was in de uitgaven voor OOH reclame, is de markt zich sinds 2021 weer aan het herstellen. Dit is het resultaat van de versoepelde maatregelen rond corona, wat zorgt voor meer mobiliteitsbewegingen en dus meer bereik op straat en in de openbare ruimten. Dat is aantrekkelijk voor adverteerders (Zaane, 2021). Evenementen mogen ook weer plaatsvinden, wat promotie en reclame in de stad oplevert.

Spectaculars Om extra aandacht te vestigen op een reclamecampagne zijn steeds vaker eyecatchers terug te zien die impact toevoegen aan de reclame-uiting. Dit wordt een spectacular genoemd. Vaak worden deze 3d objecten gebruik als toevoeging op een reclamecampagne, om in korte tijd zoveel mogelijk aandacht te genereren voor een product of dienst. Dit bestaat in verschillende vormen en is ook al te zien geweest op diverse locaties in Den Haag in onder andere abri’s en op mupi’s.

16

Digitale reclame De structurele ontwikkeling van Digitale Out Of Home (DOOH) een rol in de groei van de bestedingen. Er zijn steeds geavanceerdere targetmogelijkheden om reclame aan te laten sluiten op bepaalde doelgroepen en programmatic buying zijn belangrijke factoren achter de ontwikkeling en groei van DOOH (Zaane, 2021). Recente technologische innovaties hebben ertoe geleid dat veel grote adverteerders weer interesse hebben in het voeren van buitenreclame. Omdat beelden als artistiek of vermaak worden ervaren, wordt buitenreclame minder vaak als hinderlijk ervaren. Slimme advertenties zijn in opkomst omdat de boodschappen zicht kunnen aanpassen op basis van tijd, de datum of het weer. Uiteindelijk kan buitenreclame door middel van data inspelen op content dat verandert op basis van informatie over de persoon (onemedia, z.d.). Voor zover de wet het toelaat zal buitenreclame uitgerust kunnen worden met een heel scala aan technologieën, denk hierbij aan: camera’s, geur detectoren, radars, antennes en infrarood. Alles om meer te weten te komen over hoe een consument op bepaalde buitenreclame reageert (onemedia, 2021). Ook qua objecten is er steeds meer mogelijk. Zo zijn er niet alleen meer de ‘standaard’ reclamevitrines mogelijk, maar zijn er ook functionele objecten te voorzien van digitale reclame, denk aan bankjes of zelfs afvalbakken.

In hoeverre gemeenten nieuwe technologieën willen toepassen in de buitenruimte is de vraag. De ethische vraag over technologie in de buitenruimte moet gesteld worden. Vervolgens kan onderzocht worden waar we met de ontwikkeling van de technologie in de buitenruimte naartoe gaan en hoe dat past bij de reclame (objecten) in de stad.

17

4. Conclusies Uit de resultaten beschreven in voorgaande hoofdstukken, zijn onderstaand de conclusies weergegeven. In het algemeen kan geconcludeerd worden dat het merendeel van de beleidsdoelstellingen uit de beleidsnota ‘Zichtbaar met kwaliteit’ zijn uitgevoerd en behaald.

Minder reclame Na diverse gesprekken met betrokkenen van de gemeentelijke organisatie is bevestigd dat er minder reclame in de stad is dan een aantal jaren geleden. Het straatbeeld is daardoor rustiger en eenvormiger. De kwaliteit is toegenomen door de eenduidige vormgeving van reclamevitrines en overige objecten, de balans in de hoeveelheid reclame in de stad én door mogelijkheden om verschillende segmenten te kunnen adverteren. Sinds het vaststellen van het beleid zijn er meer mogelijkheden voor citymarketing en informatie bewoners en bezoekers van de stad op reclamedragers. Dit blijkt uit de zendtijd die is vastgelegd in de concessieovereenkomst.

Buitenreclame i.r.t. gevelreclame Eerder is aangegeven dat gevelreclame geen onderdeel is van het beleid van buitenreclame en deze evaluatie. Gevelreclame heeft wél uitstraling op de buitenruimte. Het verlenen van een vergunning voor gevelreclame en een vergunning voor de reclame-uiting zijn onlosmakelijk verbonden met elkaar. Gevelreclame is toegestaan indien de naam van het bedrijf aan het pand gerelateerd is. De naam op de gevel moet overeenkomen met het bedrijf dat in het pand zit.

Steigerdoekreclame Het plaatsen van steigerdoeken met reclame valt onder het plaatsen van tijdelijke reclame. In de beleidsregel tijdelijke reclame is opgenomen dat er afwijkende regels gelden voor deze categorie. In toenemende mate komt het voor dat steigerdoeken te prominent aanwezig zijn. Er is een duidelijke visie en een passend kader nodig voor hoe we in de toekomst met steigerdoekreclame willen omgaan.

Reclame inkomsten voor Den Haag Reclame in de openbare ruimte betekent inkomsten voor de stad. Daarnaast gaat het voeren van reclame ook vervuiling tegen. Door reclame worden verschillende objecten in de openbare ruimte minder vervuild door bijvoorbeeld graffiti. In concessieovereenkomsten is opgenomen dat de exploitant objecten schoonhoudt. Naast dat reclame geld oplevert, zijn er voor de gemeente geen kosten om objecten schoon te houden. Omdat de reclame-exploitant een belang heeft bij een schoon object, worden de objecten daadwerkelijk schoon gehouden. Conclusie is dat in de afgelopen jaren deze uitgangspunten uit de visie succesvol zijn uitgevoerd met behoud van inkomsten en zonder extra kosten voor de gemeente.

Reclame passend in de stad In de afgelopen jaren is voor de inhoud van reclame-uitingen het landelijke beleid van de SRC gevolgd. De gemeente kan ervoor kiezen om af te wijken van de landelijke richtlijn. Op deze manier is het mogelijk dat alleen reclame-uitingen in de stad getoond worden die bij de maatschappelijke thema’s in de stad passen en door de gemeenteraad worden gedragen. Indien de wens is om reclame-uitingen te reguleren, zal dit als voorwaarde meegegeven worden in nieuwe concessieovereenkomsten die worden afgesloten met de concessiehouders. De verwachting is dat als er restricties worden meegegeven op het gebied van reclame-uitingen, dit gevolgen heeft voor de inkomsten of de aangeboden diensten van de gemeente. Hoe meer restricties, hoe minder inkomsten de reclame-exploitant krijgt en dat betekent dus minder afdracht aan de gemeente. Dit heeft ook consequenties voor de uitvoering. Er zal bepaald moeten worden wie er toeziet op de reclame-uitingen en er zullen heldere definities vastgesteld moeten worden wat er wel en niet mag met betrekking tot de verschillende onderwerpen. Indien in nieuw beleid wordt gekozen voor het weren van bepaalde reclames, zal dus rekening gehouden moeten worden met het verlies van inkomsten en extra kosten op het gebied van handhaving.

18

5. Aanbevelingen voor nieuw beleid Vanuit de deelvragen en de conclusies zijn hieronder drie aanbevelingen weergegeven waar in het nieuwe beleid voor buitenreclame rekening mee gehouden moet worden.

Toekomstbestendig beleid voor buitenreclame. Om toekomstbestendig beleid te maken, is een visie nodig op welke manier buitenreclame is toegestaan in de stad. Met een duidelijke visie ontstaat een fundament waar jaren mee gewerkt kan worden. Dat is noodzakelijk omdat er door middel van concessieovereenkomsten meerjarige afspraken worden gemaakt. Het algemene advies is om een balans te vinden in de vorm van buitenreclame en het toestaan van reclame-uitingen en campagnes in het straatbeeld. Dit moet aansluiten bij de wensen van de gemeente in relatie tot de maatschappelijke thema’s die actueel zijn.

Continueren reclame De eerste aanbeveling is om vanwege economische redenen het voeren van buitenreclame in de toekomst te continueren. Het wordt gezien als makkelijke inkomstenbron, zeker in tijden van tekorten. Ook worden er geen extra kosten gemaakt voor het schoonmaken van de objecten. Het is daarbij van belang om een goede afweging te maken in inkomsten aan de ene kant en de wens om bepaalde reclame aan banden te leggen aan de andere kant.

Type reclameobjecten De tweede aanbeveling is om duidelijk aan te geven wat Den Haag wil in het toestaan van reclame in de openbare ruimte. De buitenruimte op orde houden is een belangrijk uitgangspunt dat aansluit bij het algemene beleid van de openbare ruimte, zoals voor ogen is in de Kadernota openbare ruimte. Daarnaast is het ook voor buitenreclame van belang dat het bij de overige thema’s van het algemeen beleid aansluit, bijvoorbeeld aan economische functies stimuleren en veiligheid en weerbaarheid bevorderen.

Reclame-uitingen De derde aanbeveling is om overeen te komen welke inhoudelijke reclame-uitingen we in Den Haag wel en niet willen tonen in de openbare ruimte. De lijn die bestuurlijk wordt gedragen wordt meegenomen als uitgangspunten in de uitwerking van een nieuwe visie en beleid.

19

6. Bronnen Jcdecaux (2017). 10 redenen waarom ooh topprestaties levert. Verkregen op 20 juli 2022, via: https://www.jcdecaux.com/blog/10-reasons-why-ooh-advertising-continues-outperform NABB (2022). Beperking mogelijkheden adverteerders. Hilversum Omroepwest (2019). Den Haag gaat door met plaatsen omstreden reclameborden: afblazen kost miljoenen. Verkregen op 20 juli 2022, via:https://www.omroepwest.nl/nieuws/3763660/den-haaggaat-door-met-plaatsen-omstreden-reclameborden-afblazen-kost-miljoenen Onemedia (2021). De toekomst van out of home reclame. Verkregen op 20 juli 2022, via: https://onemedia.nl/de-toekomst-van-out-of-home-reclame/ WBK Marktonderzoek (2022). Toetsing Buitenreclame in Den Haag. Den Haag. Zaane (2021). Out of Home reclamemarkt groeit weer. Verkregen op 20 juli 2022, via: https://www.marketingtribune.nl/media/nieuws/2021/08/out-of-home-reclamemarkt-groeitweer/index.xml

20

Bijlage I Overzicht vaste reclame objecten Vrijstaande digitale reclameschermen (Mupi’s)

Lichtmastreclame

Abri’s

Tweevlaksborden

Stadsklokken

21

Frames op nutsvoorzieningen

Frames op VRI-kasten en glasbakken

Reclamemasten

Overzicht tijdelijke reclameobjecten Mobiele billboards

Vlaggen (banier)

22

Steigerdoek(reclame)

Exposureboxen

Losse frames (steigerbuizen)

23

Bijlage II 1. Commissiebrief: Groene rotondes met reclame (2020) 2. Initiatiefvoorstel: Hoe groener, hoe mooier (2022) 3. Initiatiefvoorstel: Weer fossiele reclame uit de openbare ruimte (2022) 4. Initiatiefvoorstel: 0.0% alcoholreclame (2022) 5. Schriftelijke vragen: Verbied fossiele reclame grootverbruikers (2021) 6. Motie: Fossielvrije bushokjes (2021) 7. Schriftelijke vragen: Gokreclames Maken Geen Kans (2021) 8. Schriftelijke vragen: reclamezuilen Den Haag (2019) 9. Schriftelijke vragen: Locatie van geplaatste reclamezuil. Mupi niet op terras (2019) 10. Motie: Reclame voor Haagse Markt en promotie van Den Haag (2020) 11. Schriftelijke vragen: Vertraging Utrechtsebaan (reclame-uiting in nissen) 12. Commissiebrief: Toekomstvisie Haagse Markten (2019) 13. Schriftelijke vragen: Criminelen op reclamezuilen (2021) 14. Commissiebrief Vergunning Mupi Thomsonlaan (2020) 15. Schriftelijke vragen: Gokreclames maken geen kans (2022) 16. Commissiebrief: Reclamebeleid buitenruimte (2019) 17. Schriftelijke vragen: Zet Mupi’s in bij voorlichting corona (2020) 18. Commissiebrief: Transformatie Haagse Markt (2019) 19. Schriftelijke vragen: Gokken met reclame (2022) 20. Schriftelijke vragen: 3D reclame (2022) 21. Schriftelijke vragen: Discriminerende posters in openbare ruimte (2022)

(RIS305021) (RIS308676) (RIS 310966) (RIS308637) (RIS307335) (RIS310272) (RIS310876) (RIS301637) (RIS303854) (RIS304765) (RIS312362) (RIS303122) (RIS309092) (RIS305657) (RIS310876) (RIS301751) (RIS304977) (RIS303572) (RIS312894) (RIS312937) (RIS313050)

24

Bijlage III 1. Samenhangend (Unfragmented OOH) -Een groeiend aandachtig publiek want mensen besteden meer tijd buitenshuis - Massaal bereik van consumenten 2. Meetbaar (Measured OOH) -Steeds betere en nauwkeurigere publieks- en doelgroep meting. 3. Echt (Real OOH) Een medium dat deel uitmaakt van het stadslandschap en kan niet worden geblokkeerd zoals online advertenties. 4. Digitaal (Digital OOH) -Digital stimuleert de omzetgroei van OOH 5. Overzichtelijk (Uncluttered OOH) -minder panelen met meer impact -De wereldwijde OOH-inkomsten nemen toe, maar het totale volume aan advertentieblokken niet. -Rommel wordt geruimd, waardoor er minder en nog meer impactvolle sites overblijven. -In tegenstelling tot OOH zijn andere mediakanalen aan het versnipperen. 6. Vernieuwend (Renewed OOH) Contracten tussen gemeente en exploitanten stimuleren de digitalisering van het medium. Voordelen voor de stad zijn onder meer het ontvangen van inkomsten uit advertenties, aanvullende diensten (zoals schoonmaken van objecten), advertentietijd en connectiviteit zoals wifi-hotspots en USB-oplaadpoorten. 7. Gericht (Targeted OOH) -Contextuele advertenties voor relevante doelgroepen 8. Data gedreven (Data-driven OOH) - Advertentieweergave op basis van live doelgroep gegevens. 9.

Dynamisch (Dynamic OOH) Door de juiste OOH-omgevingen en -locaties te kiezen, kunnen merken zich richten op consumenten op of nabij het verkooppunt, activering bevorderen en hun drive-to-store-strategieën optimaliseren. 10. Verhaal vertellend (Native OOH) OOH blinkt uit in campagnecreativiteit, of het nu gaat om formats, omgevingen of creatieve concepten. (JcDecaux, 2017).

25