RIS314545 Bijlage Jaarverslag Leerlingzaken 2021-2022

Jaarverslag Leerlingzaken 2021-2022

Inhoud

Voorwoord

Voorwoord3

Steeds meer Haagse jongeren halen een startkwalificatie. Dat is mooi voor elke jongere die zijn diploma haalt en daarmee een goede kans heeft op de arbeidsmarkt. Het is ook een bonus voor de stad, omdat we steeds meer goed opgeleide mensen hebben. Dat geldt voor de hele waaier van het onderwijs, van praktisch tot theoretisch en van de zorg tot de techniek. Alle gediplomeerde jongeren leveren op hun manier een belangrijke bijdrage.

1 Kinderen en jongeren in Den Haag

4

Totaaloverzicht4 Kinderen en jongeren op school

5

Jongeren in een kwetsbare positie

6

2 Verzuim en schooluitval

8

Ongeoorloofd schoolverzuim

8

Thuiszitters10 Oekraïense vluchtelingen

11

Jongeren met een vrijstelling

12

Voortijdig schoolverlaters

14

3 Inzet van Leerlingzaken

17

Leerplicht17

In dit jaarverslag komen twee jongeren aan het

De Overstap

20

woord voor wie school niet meer vanzelfsprekend

Aanpak voortijdig schoolverlaten

21

was. Zij waren uitgevallen en hadden ondersteuning nodig om weer te starten met onderwijs.

Colofon24

BEGRIPPENLIJST

De persoonlijke groei die zij met deze ervaring doormaakten vind ik inspirerend. Naast een

spanning. Het lerarentekort, personeelstekorten in

diploma is dat ook belangrijk; je mag vallen en weer

de jeugdzorg, de oorlog in Oekraïne en de energie-

opstaan, meerdere malen ook, daar word je sterker

crisis, hebben allemaal effect op de mogelijkheden

van. Voor Leerlingzaken zijn dit ook mooie resulta-

die scholen en ouders aan kinderen kunnen bieden.

ten: jongeren die weer starten met een opleiding,

Dit valt niet eenvoudig op te lossen. Maar door

een diploma halen en met meer zelfvertrouwen

nauw samen te werken met alle betrokkenen

Startkwalificatie

Een havo- of vwo-diploma of een mbo-diploma op minimaal niveau 2

naar de toekomst kijken. En zo zijn er gelukkig veel

rondom een jongere en door er vroeg bij te zijn

Leerplicht

Alle kinderen vanaf 5 jaar moeten naar school tot het eind van het schooljaar waarin ze 16 jaar worden

jongeren die dankzij de inzet van leerplichtambte-

wanneer problemen ontstaan, kan Leerlingzaken

naren, casemanagers voortijdig schoolverlaten en

goede ondersteuning bieden. Zo proberen we ervoor

Kwalificatieplicht

Alle leerlingen van 16 en 17 jaar die nog geen startkwalificatie hebben, moeten een opleiding volgen

administratief medewerkers (weer) naar school

te zorgen dat alle jongeren de aandacht en begelei-

gaan en zo een goede basis leggen voor hun

ding krijgen die zij nodig hebben om onderwijs te

Thuiszitter

Alle leerlingen tussen 5 en 18 jaar die ongeoorloofd een maand of langer de school niet hebben bezocht of geen schoolinschrijving hebben *

toekomst.

blijven volgen en zich stevig voor te bereiden op hun

Geoorloofd schoolverzuim

Het wegblijven van school met een geldige reden, bijvoorbeeld ziekte

Maar we zijn er nog niet. Een deel van de jongeren die verzuimen of uitvallen ziet het niet meer zitten

Hilbert Bredemeijer,

Ongeoorloofd schoolverzuim

Het wegblijven van school zonder geldige reden of het niet ingeschreven staan bij een school van een leerplichtige of kwalificatieplichtige jongere

op school of heeft meer ondersteuning nodig dan

Wethouder Onderwijs

Ontheffing van leer- en kwalificatieplicht voor een jongere in bijzondere omstandigheden

jongeren langer door te werken. Leerlingzaken blijft

Vrijstelling

toekomst. En die van onze mooie stad!

school kan bieden. De coronaperiode blijkt voor jongeren zien met motivatieproblemen en psychi-

Voortijdig schoolverlater

Jongeren van 12 tot 23 jaar die het onderwijs verlaten zonder startkwalificatie

sche problematiek. Ook bij scholen en ouders is er

* Dit is de definitie van de Inspectie van het Onderwijs. Met de G4 is afgesproken dat ook elk kind dat minimaal 4 weken met een geldige reden geen onderwijs volgt een thuiszitter is. Deze thuiszitters worden geregistreerd door de samenwerkingsverbanden passend onderwijs en komen daarom niet terug in de cijfers in dit jaarverslag.

2 JAARVERSLAG LEERLINGZAKEN 2021-2022

3

1

Kinderen en jongeren in Den Haag

Kinderen en jongeren op school Onderstaande figuur toont per stadsdeel de verdeling van leerlingen die in het schooljaar 2021-2022 onderwijs volgden en nog geen Centrum startkwalificatie hadden. Schoolsoort per stadsdeel

De afdeling Leerlingzaken van de gemeente Den Haag houdt zich vooral bezig met jongeren die niet naar school gaan, terwijl ze wel onderwijs zouden moeten volgen. Voordat we hierop ingaan, geven we in dit

Basisonderwijs

hoofdstuk eerst een overzicht van alle kinderen en jongeren in Den Haag van 5 tot 23 jaar.

Vmbo (incl. lwoo)

85.305 Leerlingen op school

Havo/vwo/internationale scholen/vavo

Totaaloverzicht

Mbo

Op 1 oktober 2021 telde Den Haag 114.971 kinderen en jongeren van 5 tot 23 jaar.

Speciaal Onderwijs

Onderstaande figuur geeft hun onderwijssituatie aan.

Praktijkonderwijs

1% 2% 6%

Scheveningen

30%

Basisonderwijs

54%

VMBO (incl. LWOO)

Doelgroep 5 tot 23 jaar

HAVO/VWO

77.680

20%

3%

29%

Leer- en kwalificatieplichtigen

13%

59% Leerplichtig

13%

8%

59%

8%

6%

1% 3% 11%

Heeft startkwalificatie

Speciaal onderwijs

1% 2% 12% Havo/vwo/internationale scholen/vavo

47%

Vmbo (incl. lwoo)

Loosduinen

Mbo Speciaal Onderwijs

15% 49%

24%

18 tot 23 jaar zonder geregistreerde startkwalificatie

MBO

Basisonderwijs

MBO

17%

Kwalificatieplichtig Heeft startkwalificatie

Centrum

AVO (VMBO/HAVO/VWO samen, bijv. Internationale School)

Haagse Hout

VMBO (incl. LWOO)

Speciaal onderwijs

18 tot 23 jaar zonder geregistreerde startkwalificatie

VMBO (incl. LWOO) HAVO/VWO

Segbroek AVO (VMBO/HAVO/VWO samen, bijv. Internationale School)

8%

Kwalificatieplichtig

Basisonderwijs

56%

29%

3%

HAVO/VWO

Leerplichtig 20%

Praktijkonderwijs

Segbroek

15%

Basisonderwijs

53%

Haagse Hout

Speciaal onderwijs

Scheveningen

1% 1% 8%

1% 2% 6%

MBO

7%

Basisonderwijs

Centrum

VMBO (incl. LWOO)

2% 3% 17%

Laak

AVO (VMBO/HAVO/VWO samen, bijv. Internationale School) MBO

14%

Speciaal onderwijs

LeidschenveenYpenburg

AVO (VMBO/HAVO/VWO samen, bijv. Internationale School)

16%

Loosduinen 2%

VMBO (incl. LWOO) HAVO/VWO

Speciaal onderwijs

3%

Basisonderwijs

MBO Speciaal onderwijs

Escamp

Escamp

13%

Wie zat waar in 2021‑2022

5 t/m 17 jaar

18 tot 23 jaar

Totaal

953

21.801

22.754

Op school op 1 oktober 2022

76.733

8.572

85.305

waarvan startkwalificatie behaald in schooljaar 2021-2022

2.275

4.057

6.332

595

0

595

Had al een startkwalificatie op 1 oktober 2022

Vrijstelling, zie hoofdstuk 2 Thuiszitters nog in traject aan eind schooljaar 2021-2022, zie hoofdstuk 2 VSV-traject ingezet, (nog) zonder uitstroom school/werk/ hulp 23 jaar geworden tijdens schooljaar

159

0

159

0

2.658

2.658

0

1.083

1.083

146

955

1.101

Overleden tijdens schooljaar

5

8

13

(Nog) geen school of startkwalificatie geregistreerd op 1 oktober 2022*

42

1.261

1.303

Verhuisd naar buiten Den Haag tijdens schooljaar

Totaal op 1 oktober 2022

* Dit is inclusief werkenden en degenen die niet in staat zijn een startkwalificatie te behalen.

78.633

36.338

114.971

Basisonderwijs VMBO (incl. LWOO) HAVO/VWO AVO (VMBO/HAVO/VWO samen, bijv. Internationale School) MBO

15%

Speciaal onderwijs

In totaal was de verdeling over de verschillende onderwijssoorten in Den Haag als volgt: Onderwijs

Aandeel Haagse leerlingen van 5 tot 23 jaar (zonder startkwalificatie)

Basisonderwijs

50%

Vmbo

12%

Havo/vwo/internationale scholen/vavo

22%

Mbo

12%

Praktijkonderwijs

2%

Speciaal onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs

2%

Totaal

4 JAARVERSLAG LEERLINGZAKEN 2021-2022

51%

16%

VMBO (incl. LWOO)

MBO

11% 48%

Basisonderwijs

HAVO/VWO

Laak

HAVO/VWO

12%

47%

27%

Praktijkonderwijs

100%

5

Jongeren in een kwetsbare positie Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft de definitie van ‘jongeren in een kwetsbare positie’ vastgelegd in de Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2020-2024. Het gaat om jongeren tot 23 jaar die onderwijs volgen in het praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs, vmbo-basisberoepsgerichte leerweg en entreeopleiding. Wanneer zij de overstap maken naar een entreeopleiding, een mbo-opleiding op niveau 2 of de arbeidsmarkt behoren zij tot de definitie van een ‘jongere in een kwetsbare positie’.

Steuntje in de rug Eén en al potentie, dat is wat casemanager Zeynep zag toen ze Meryem (25 jaar) voor het eerst ontmoette. Meryem had een moeilijke periode achter de rug, maar was gemotiveerd om aan de slag te gaan. Ze had alleen een steuntje in de rug nodig.

opnieuw naar de LeerWerkmakelaar en zo kwam ze in contact met Zeynep. Zeynep zag al snel dat Meryem een duidelijk doel voor ogen had en zeer gemotiveerd was om haar diploma te halen. Ze ging daarom met Meryem aan de slag om haar over haar drempels heen te helpen. Zeynep deed dat onder andere door Meryem in gesprekken aan te moedigen en te ‘empoweren’.

432 362 25% 24% 432 362 25% 24%

Doorstroom naar mbo2 926 927

200 14% 331 20%

200 14% 331 20%

926 927 62% 55% 62% 55%

Doorstroom naar mbo2

Meryem was een paar jaar voor de ontmoeting met

Bijvoorbeeld door haar te laten inzien dat ze veel

Zeynep gestart met een juridische BBL-opleiding

talent heeft en kan vertrouwen op haar eigen

(combinatie van leren en werken). Tijdens haar

kunnen. Ze meldde Meryem ook aan voor het traject

leerwerkperiode viel ze echter uit door langdurige

“Samen werken aan je toekomst” van stichting

ziekte. Hierdoor was ze meer dan twee jaar niet in

Convey, waar Meryem verder kon werken aan haar

staat om verder te leren of te werken. Ook raakte ze

zelfvertrouwen en sociale contacten. Ook bracht ze

Doorstroom naar mbo1

uit het sociale leven. Toen ze weer herstelde, merkte

haar in contact met het sollicitatiecentrum van de

Doorstroom naar mbo1

Uitstroom

ze dat ze het moeilijk vond om weer contact te

gemeente Den Haag, waar een sollicitatiecoach met

Uitstroom

maken met mensen en had ze weinig

haar ging oefenen om zich tijdens een sollicitatie

zelfvertrouwen.

goed te presenteren.

Tijdens haar ziekte had Meryem nagedacht over wat

Meryem vond zelf een bedrijf voor haar leerwerk-

ze in de toekomst zou willen doen. Ze werkte graag

plek en startte op 1 september met haar BBL

met de computer en kwam zo op het idee om een

ict-opleiding op niveau 4. Daar werkt ze nu met veel

ict-opleiding te gaan volgen. De drempel was voor

energie aan haar doel, haar diploma. Ze kan daarbij

haar echter hoog. En ze had naast haar man

blijven terugvallen op Zeynep wanneer dat nodig is.

De afdeling Leerlingzaken werkt voor deze jongeren samen met de scholen voor

niemand in haar directe omgeving die haar kon

Voor praktische zaken, maar ook voor een luisterend

praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs, mbo en het PRO/VSO-team van

helpen. In het verleden had ze een goede ervaring

oor of even meedenken. Een klein steuntje in de rug

Den Haag Werkt. We zorgen dat alle partners elkaar goed weten te vinden, bieden

gehad bij de LeerWerkmakelaar. Ze mailde daarom

van Zeynep betekent voor Meryem een wereld van

ondersteuning aan jongeren die niet soepel doorstromen naar een volgende oplei-

verschil.

ding en brengen jongeren met de juiste samenwerkingspartners in contact. Leerlingzaken speelt hierin vooral een verbindende rol. Afgelopen schooljaar hebben in de gemeente Den Haag 1.488 jongeren tot 23 jaar ‘een kwetsbare overstap’ gemaakt. De meeste van deze jongeren maakten de overstap naar mbo niveau 2. In totaal bleven 1.126 jongeren uit de groep ‘jongeren in een kwetsbare positie’ binnen het onderwijs en stroomden 362 jongeren uit het onderwijs (24%, hetzelfde percentage als vorig jaar). De meeste van de uitgestroomde jongeren zijn afkomstig van het praktijkonderwijs en de entreeopleiding.

Zeynep, casemanager voortijdig schoolverlaten bij team LeerWerkmakelaar, en Meryem

6 JAARVERSLAG LEERLINGZAKEN 2021-2022

7

2

Verzuim en schooluitval

Leerlingen met één of meerdere verzuimmeldingen (%) 100

In de figuur hiernaast is te zien dat de verhouding tussen leerlingen met één verzuimmelding en leerlingen die vaker

80

Ongeoorloofd schoolverzuim

4102

3404

3196

2828

3281

gemeld worden weinig verschilt van voorgaande jaren.

60

Als een leerplichtige of kwalificatieplichtige leerling zonder geldige reden niet op school

Het aandeel leerlingen met één melding is licht gestegen.

verschijnt, is er sprake van ongeoorloofd schoolverzuim.

Dit betekent dat er iets minder recidive is. Dit is een positieve 40

Onderstaande diagrammen laten het totaal aantal verzuimmeldingen en het aantal unieke

ontwikkeling.

20

leerlingen met verzuim zien voor het hele schooljaar.

4110

3636

3574

3285

3915

2

20

21

-2

-2

02

02

0 20

20

-2

01 20

18 20

19

-2

02

9

8 01 -2 17 20

5000

1

0

Aantal verzuimmeldingen per leeftijd

Leerlingen met één melding 4000

Leerlingen met meerdere meldingen

5.092 1.056

2021-2022

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

in het verzuim onder jongeren van circa 16 tot en met 20 jaar. Zij lijken vaker dan voor corona

4000 4200

last te hebben van gebrek aan motivatie en psychische problemen. Leerlingzaken heeft Unieke leerlingen met verzuim

3880

3131

2000

signalen in gesprekken met jongeren.

1181

781

829

9 01 -2 18

20

17

-2 0

18

0

20

4000

3485

1143

962

5 t/m 12 jaar 13 t/m 17 jaar

hierover geen eigen data, maar ontvangt deze

5000

3535

18 tot 23 jaar

2

12

02

11

-2

10

1

9

02

8

2274

21

7

2092 2153

-2

6

2316

scholensluitingen lijken vooral door te werken

20

5

6000

0

2017-2018 4

coronasituatie. De gevolgen van corona en de

20

Leeftijd

2831

aantal verzuimmeldingen, vooral door de

02

0

8000

-2

2018-2019

er de afgelopen jaren een schommeling in het

20

Zoals ook blijkt uit de figuren op pagina 8 was 2019-2020

813

1000

Aantal gemelde leerlingen met verzuim

2020-2021

5.276

19

2000

20

3000

5.092 3000

2021-2022

1.056

2020-2021 5.276 2019-2020

813

2018-2019 0 Leeftijd

2017-2018 4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

2017-20182018-20192019-20202020-20212021-2022

Vooral in het mbo is de stijging van verzuim zichtbaar.

2021-2022

2000

1000

Verzuim per schoolsoort in schooljaar

Dit nam toe van 3.334 leerlingen met verzuim in het

3.744

4000

schooljaar 2020-2021 tot 3.744 leerlingen met verzuim in het schooljaar 2021-2022.

3000

2000

953

884

748

1000

22

235

157

8 JAARVERSLAG LEERLINGZAKEN 2021-2022

ijs

tij

ko n

de

rw

nd

Sp

ec

ia

al o

M

vo ig

bo

Ov er

nd sis o

bo

Pr ak

verder ingegaan op de verzuimcijfers.

Ba

van de coronaperiode, vooral vanwege de lock-downs, en daarna weer toenam. Hieronder wordt

er

In bovenstaande figuren is te zien dat het aantal verzuimmeldingen sterk afnam in het begin

Vm

w

ijs

0

9

Thuiszitters

Laatst geregistreerde status tijdens thuiszitten

Een leerling die langer dan vier weken geen onderwijs volgt, is een thuiszitter. Het gaat om

School / samenwerkingsverband onderzoekt passend aanbod

40

leerlingen zonder schoolinschrijving en leerlingen met een schoolinschrijving die langer dan

Wacht op plaatsing onderwijs

30

vier weken verzuimen. Leerlingzaken heeft – vanuit de meldingen die scholen bij leerplicht doen

Overbruggingstraject zonder onderwijscomponent

30

over ongeoorloofd verzuim – een overzicht van de Haagse leerlingen die langer dan vier weken

Vermoeden verhuizing naar buitenland (DPZ-onderzoek of monitoring uitschrijving)

30

die langer dan vier weken geen schoolinschrijving hebben.

School / samenwerkingsverband heeft passend aanbod gedaan

23

Aanvraag vrijstelling loopt

16

Aantal thuiszitters van 5 t/m 17 jaar

Er is geen overeenstemming over passend aanbod

15

Wachtlijst voor bijzondere voorziening, CJG, zorg of hulpverleningstraject

8

800

Wachtlijst voor nieuwkomersklas*

7

Proces verbaal

4

ongeoorloofd geen onderwijs volgen. Daarnaast heeft Leerlingzaken overzicht over de leerlingen

700

121

Overig (bijvoorbeeld aanvraag belastbaarheidsonderzoek, aangemeld bij LeerWerkmakelaar, aangemeld bij PRO/VSO-team) Nog niet geregistreerde status

74

600 500

165

355

400

187

156

300

159

91

94

168

413

200

279

100 0

262

256

261

Totaal (deels nog in behandeling en deels opgelost na 3 maanden of langer)

Aantal opgelost na 3 maanden of langer Aantal opgelost binnen 3 maanden

264

*

In de praktijk was het aantal kinderen op de wachtlijst voor een nieuwkomersklas groter, met name aan het eind van het schooljaar 2021-2022. De verklaring voor het lage cijfer in deze tabel bestaat uit drie factoren. Voor een deel ging het om kinderen die nog niet in Den Haag waren ingeschreven, voor een deel om kinderen die nog niet waren geregistreerd als thuiszitter (met name Oekraïense kinderen, zie hieronder) en voor een deel om kinderen van wie de tussenstand ‘wachtlijst voor

2

nieuwkomersklas’ nog niet was geregistreerd.

-2

02

1

40

20

21

02

0

-2 20

20

-2

02

9 20

19

01

8

-2

01 -2

18 20

17

21

Nog in behandeling einde schooljaar

2017/20182018/20192019/20202020/20212021/2022

20

Aantal thuiszitters > 3 maanden

Oekraïense vluchtelingen Het aantal door Leerlingzaken geregistreerde thuiszitters in 2021-2022 was 588. Dit is meer dan

Oekraïense vluchtelingen zijn in bovenstaande cijfers niet meegeteld, omdat zij op een andere

vorig jaar (540 thuiszitters). De stijging zit vooral in het stijgende aantal kinderen zonder

manier worden geregistreerd en benaderd door Leerlingzaken. Wanneer Oekraïense ouders met

schoolinschrijving. Dat aantal is gestegen van 373 naar 439. Hiervan zijn 226 kinderen afkomstig

kinderen zich inschrijven bij de gemeente Den Haag, ontvangen zij van Leerlingzaken een

uit het buitenland.* Bijna al deze kinderen hadden binnen 3 maanden een school.

Oekraïenstalige brief waarin zij worden geïnformeerd over de aanmeldprocedure voor nieuwkomersonderwijs. Deze procedure loopt via het in 2022 ingerichte Centraal aanmeldpunt

Van de thuiszitters die langer dan 3 maanden thuiszitten of hebben thuisgezeten, zijn de

nieuwkomers.

situaties divers. Sinds het schooljaar 2021-2022 registreert Leerlingzaken systematisch de redenen en tussenstanden van het thuiszitten. Hieronder volgt een overzicht van de laatst

Wanneer ouders zich hier niet aanmelden, ontvangen ze van Leerlingzaken een vervolgbrief,

geregistreerde tussenstanden van alle langdurige thuiszitters in het schooljaar 2021-2022.

e-mail of deurbezoek. In de communicatie naar ouders is de balans gezocht tussen enerzijds het recht op onderwijs van de kinderen en anderzijds de praktische en sociaal-emotionele belemme-

Het aantal thuiszitters dat is opgelost ligt iets lager dan vorig jaar: 429 in 2021-2022 ten opzichte

ringen om een kind direct na aankomst in Nederland naar school te laten gaan. In de praktijk

van 449 in 2020-2021. Dit zijn kinderen die in de loop van het schooljaar weer naar school

bleek dat veel ouders na ontvangst van de brief hun kind voor onderwijs aanmeldden.

gingen, een vrijstelling van schoolinschrijving kregen of bijvoorbeeld verhuisden. Van de thuiszitters die aan het eind van het schooljaar nog niet naar school gingen, wachtten de meesten op

In september 2022 waren er 555 Oekraïense vluchtelingen met een schoolinschrijving:

een passend aanbod.

299 kinderen in het primair onderwijs en 256 kinderen in het voortgezet onderwijs. Omdat er meer Oekraïense kinderen en andere nieuwkomers zijn dan plekken op nieuwkomersscholen is

Wat Leerlingzaken samen met de scholen en andere partners doet om thuiszitten tegen te gaan,

er een wachtlijst. De lengte van de wachtlijst wisselt van dag tot dag. Leerlingzaken werkt nauw

wordt toegelicht in hoofdstuk 3.

samen met het Centraal aanmeldpunt nieuwkomers om te zorgen dat we over dezelfde informatie beschikken. Hierdoor kan de inzet zo efficiënt mogelijk worden gericht op het plaatsen van de kinderen op een school.

*

Oekraïense vluchtelingen zijn hierin niet meegeteld.

10 JAARVERSLAG LEERLINGZAKEN 2021-2022

11

Jongeren met een vrijstelling

Belang van persoonlijk contact

De Leerplichtwet biedt in uitzonderlijke situaties mogelijkheden voor een vrijstelling van schoolinschrijving. Artikel 5 onder a is bedoeld voor jongeren die om lichamelijke of psychische redenen niet in staat zijn om naar school te gaan. Veel van deze jongeren gaan naar een medisch kinderdagverblijf (MKDV). Artikel 5 onder b biedt de mogelijkheid tot vrijstelling als ouders bedenkingen hebben tegen de richting van het onderwijs. Op artikel 5 onder c kan een beroep worden gedaan als leerlingen in het buitenland naar school gaan. Een vrijstelling is ook mogelijk bij vervangende leerplicht (artikel 3a en 3b) of als leerlingen op een andere manier onderwijs volgen (artikel 15).

Ouders weten niet altijd wat de leerplicht inhoudt. Dat ze zelf een school voor hun kind moeten zoeken. Dat een kind van 17 jaar in principe ook naar school moet gaan. Of dat een kind dat niet naar school kan een vrijstelling nodig heeft.

Vrijstelling op medische gronden Wendy is binnen de leerlingadministratie eerste aanspreekpunt voor ouders die een vrijstelling op medische gronden aanvragen. Daardoor is ze goed op de hoogte van deze procedure en kan ze ouders goed meenemen in de stappen die zij moeten volgen. Dat is ook belangrijk omdat ouders gevoelige informatie over hun kind moeten delen om de

20172018

20182019

20192020

20202021

20212022

Art. 3a Vervangende leerplicht

4

2

11

1

1

Art. 3b Vervangende leerplicht laatste schooljaar

8

24

28

56

45

Art. 5a Trekkend bestaan

0

0

0

0

0

94

129

140

(169)

(135)

270

245

Vrijstellingen per schooljaar

Art. 5

onder a. Lichamelijke of psychische gronden in schooljaar ontstane vrijstellingen in schooljaar lopende vrijstellingen*

Art. 5

onder b. Overwegende bedenkingen tegen

28

19

28

33

50

241

213

203

153

189

Art. 15 Volgen van ander onderwijs

77

68

66

76

65

Totaal

452

455

476

589

595

de richting van het onderwijs Art. 5

onder c. Inschrijving school buitenland

Wendy van der Meer is medewerker leerlingadmi-

vrijstelling te krijgen. Door begrip te tonen en

nistratie bij de afdeling Leerlingzaken. Zij infor-

duidelijk te maken hoe zorgvuldig hiermee wordt

meert ouders over de leerplicht en beantwoordt hun

omgegaan, kan Wendy ouders hier goed mee op

vragen. Ook zorgt ze dat leerplichtambtenaren en

weg helpen.

andere betrokkenen de juiste informatie hebben om hun werk te kunnen doen. Wendy doet dit werk

Wendy is trots op de leerlingadministratie.

inmiddels zeven jaar en nog steeds met plezier.

De medewerkers van de administratie doen veel en leveren een belangrijke bijdrage aan de afdeling.

Kinderen zonder schoolinschrijving Elke dag beginnen de medewerkers van de leerlingadministratie met het screenen van de “AV-meldingen”. Dit zijn Haagse kinderen van wie er geen schoolinschrijving bekend is. Wendy en haar collega’s kijken of het kind in het verleden wel op

* In het verleden zijn alleen de in het betreffende schooljaar afgegeven vrijstellingen weergegeven. Een vrijstelling op grond van artikel 5 onder a kan (als enige vrijstelling) een langere looptijd hebben dan één schooljaar. Daarom worden vanaf het

school zat. In dat geval kan bij de oude school

schooljaar 2020-2021 ook alle in het betreffende schooljaar lopende vrijstellingen op grond van artikel 5 onder a weergegeven.

worden nagevraagd of zij weten wat er aan de hand

Dit aantal wordt sinds 2020-2021 ook opgenomen in het totaal aantal vrijstellingen.

is. Als er geen oude school is, stuurt Wendy een brief naar de ouders. Reageren ouders niet op de brief,

Positief opvallend is dat het aantal ontstane vrijstellingen op lichamelijke of psychische gronden

dan gaat ze op deurbezoek.

na jaren van stijging nu is gedaald. Naar verwachting hangt dit samen met de intensieve samenwerking tussen Leerlingzaken, samenwerkingsverbanden passend onderwijs en SMA-artsen in

Deurbezoeken

het ‘driehoeksoverleg’. In dit overleg wordt besproken of er toch een onderwijsmogelijkheid is voor

Bij de deurbezoeken komt Wendy van alles tegen.

het betreffende kind. Het doel van dit overleg is ervoor te zorgen dat alleen een vrijstelling op

Er zijn ouders die blij zijn met de informatie die

grond van artikel 5 onder a wordt afgegeven, als dat echt het beste bij het kind past.

Wendy geeft, maar er zijn ook ouders die het niet goed begrijpen. Dat kan ook komen doordat ze geen

Een andere opvallende ontwikkeling is de stijging van het aantal vrijstellingen op grond van

Nederlands spreken. Soms is er niemand thuis,

overwegende bedenkingen tegen het onderwijs. Ouders kunnen van deze vrijstelling gebruik

omdat ouders én de jongere werken. Dit komt

maken als er geen school in hun omgeving is die past bij hun geloof of levensovertuiging.

bijvoorbeeld soms voor bij arbeidsmigranten. Er zijn

Leerlingzaken maakt zich zorgen over dit stijgende aantal vrijstellingen, ook omdat er geen

ook ouders met een kind dat 5 jaar (leerplichtig) is

toezicht is op de kwaliteit van het (thuis)onderwijs dat deze kinderen volgen. Dit signaal is

geworden, maar dat niet naar school kan vanwege

doorgegeven aan het ministerie van OCW.

een ernstige lichamelijke of verstandelijke beperking. Dit zijn soms lastige gesprekken omdat ouders ervan uitgaan dat deze informatie al bij de gemeente - en dus bij leerplicht - bekend is. In dit soort situaties kunnen ouders een vrijstelling op medische gronden aanvragen, maar daarvoor moeten ze zelf het initiatief nemen. Wendy legt hen uit hoe dat werkt.

12 JAARVERSLAG LEERLINGZAKEN 2021-2022

Wendy, medewerker leerlingadministratie

13

Voortijdig schoolverlaters

Jongeren met en zonder startkwalificatie

Voortijdig schoolverlater zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die van school worden uitgeschreven,

De stijgende lijn van het aantal Haagse jongeren van 16 tot 23 jaar met een startkwalificatie is

terwijl zij nog geen startkwalificatie hebben gehaald.

(licht) doorgezet.

De ambitie is om in Den Haag minder dan 2,5% nieuwe voortijdig schoolverlaters te hebben. Dit is in het schooljaar 2020-2021 gerealiseerd: het definitieve percentage voortijdig

Aantal en percentage jongeren van 16 tot 23 jaar met startkwalificatie op peildatum 1 oktober

schoolverlaters was 2,34%. Dit waren 864 voortijdig schoolverlaters. De prognose voor het schooljaar 2021-2022 is 2,90% (1.098 voortijdig schoolverlaters). Dit is een stijging die werd verwacht na de coronaperiode. De huidige arbeidsmarkt, waarin het voor jongeren aanlokkelijk is om te gaan werken in plaats van een diploma te halen, speelt ook mee. Aantal en percentage nieuwe voortijdig schoolverlaters op 1 oktober 2020 (bron: cijfers DUO)* %

1.142 1.010

3,0

1098

1056 955 1008

957

897

2,5 2,0

3,59%

3,40%

1,5

2,95%

2,83%

2,88%

2,79%

2,69%

Vastgesteld % VSV

864

2,90%

2,44%

2,34%

02

1.188

3,5

0

4,0

1,0

Gecorrigeerd % VSV door DUO, volgens landelijke definitie**

2017-2018

44%: 19.714

2018-2019

46%: 20.258

2019-2020

47%: 21.668

2020-2021

48%: 22.481

2021-2022

48%: 22.753 0

5.000

10.000

15.000

20.000

25.000

In de tabel op de volgende pagina staat het aantal jongeren met en zonder startkwalificatie per

Prognose % VSV berekend op basis van maandrapportagess***

0,5

*

-2

02

2

1 21

-2 20

20

20

02

9

-2 20

19

-2

01

8 18 20

-2

01

7 17 20

-2

01

6 16 20

-2

01

5 15 20

-2

01

4 14

01 20

-2 13 20

20

12

-2

01

3

0,0

Deze telling gaat over leerlingen van 12 tot 23 jaar: het aantal leerlingen dat aan het begin van het schooljaar (peildatum 1 oktober) ingeschreven was en gedurende het schooljaar is uitgevallen. Bron: onderwijsincijfers.nl en Duo maandrapportages.

2012/2013 2013/2014 2014/2015 2015/2016 2016/2017 2017/2018 2018/2019 2019/2020 2020/2021 2021/2022 **

Vanaf dit jaar publiceert DUO de gegevens volgens de landelijke definitie. DUO heeft de cijfers vanaf 2017 hierop aangepast. De cijfers zijn hierdoor iets gedaald. De verwachting is dat dit ook voor het cijfer over 2021-2022 zal gebeuren. Bron: dashboard DUO definitieve cijfers landelijk definitie.

*** Dit is de prognose per 1 oktober 2022 over het schooljaar 2021-2022, bron: DUO maandrapportage A04 en A05, bewerking OCW/O&K/Business Analytics.

Status van de cijfers Voor 2021-2022 staat het aantal voortijdig schoolverlaters en het vsv-percentage nog niet vast. DUO voert na afloop van het schooljaar correcties door. Op basis hiervan publiceert DUO rond maart 2023 de voorlopige vsv-cijfers en rond oktober 2023 de definitieve vsv-cijfers over het schooljaar 2021-2022. Naast deze jaarlijkse correctie heeft DUO alle cijfers van een convenantovereenkomst per regio naar de landelijke definitie aangepast, waardoor alle vsv-cijfers over de jaren 2016-2017 tot en met 2020-2021 iets zijn bijgesteld. De landelijke definitie staat op de website https://informatieproducten. duo.rijkscloud.nl/public/dashboardvsvopen/

14 JAARVERSLAG LEERLINGZAKEN 2021-2022

15

3

stadsdeel. In de wijken waar de meeste jongeren wonen die geen startkwalificatie hebben en die niet op school zitten, zijn de Jongrenpunten070 gevestigd (voorheen Servicepunten Arbeid). Het totaal aantal jongeren van 18 tot 23 jaar zonder startkwalificatie dat niet op school zit, is hoger dan het aantal nieuwe voortijdig schoolverlaters omdat ook de ‘oude’ voortijdig schoolverlaters, die voorgaande jaren zijn uitgevallen, meetellen.

Inzet van Leerlingzaken

Leerplicht

Haagse Jongeren van 18 tot 23 jaar op 15 oktober 2022

De leerplichtambtenaren houden toezicht op de naleving van de Leerplichtwet en hebben daarmee Stadsdeel

Met startkwalificatie

Zonder startkwalificatie, wél op school

Centrum

5.061

1.653

2.243

Escamp

4.747

1.946

1.800

Laak

2.721

737

1.140

Scheveningen

2.428

424

596

Segbroek

2.370

530

591

Haagse Hout

1.822

314

446

Loosduinen

1.407

495

381

Leidschenveen-Ypenburg

2.564

814

361

30

48

190

23.150

6.961

7.748

zonder stadsdeel Totaal

Zonder startkwalificatie en niet op school

een belangrijke taak in het waarborgen van het recht op onderwijs. Er zijn veel verschillende omstandigheden waardoor leerlingen verzuimen. De ervaring van leerplichtambtenaren is dat er steeds minder sprake is van ‘eenvoudig’ spijbelen en dat er steeds vaker onderliggende problematiek is. Bijvoorbeeld een instabiele thuissituatie of een combinatie van problemen waardoor het moeilijk is om een geschikte plek te vinden voor een leerling. De rol van leerplichtambtenaren is daardoor steeds minder gericht op handhaving en steeds meer op het samen met ketenpartners vinden van oplossingen waardoor kinderen toch onderwijs kunnen volgen.

Routeboeken verzuim en thuiszitters In 2020 hebben het onderwijs en de gemeenten Den Haag, Rijswijk en Leidschendam-Voorburg het Routeboek verzuim en thuiszitters uitgerold in het primair onderwijs. De kern van het routeboek is dat we eerder en meer integraal samenwerken om thuiszitten te voorkomen en dat we een door-

Jongeren van 18 tot 23 jaar zonder startkwalificatie en niet op school, per stadsdeel

braak forceren als de ketenpartners er met elkaar niet uitkomen. In het schooljaar 2021-2022 is de uitvoering van het routeboek in het primair onderwijs doorgezet. Jongerenpunt070 Buurtcentrum met vaste inlooptijden (‘mobiel Jongerenpunt070’) Outreachend werken op diverse locaties zonder een punt met vaste inlooptijden

SCHEVENINGEN

opschalingsmogelijkheden ingericht voor situaties waarin bijvoorbeeld de problematiek te complex is of er geen passende voorziening beschikbaar is.

1.140 LAAK

ESCAMP

ken met leerplicht, schoolmaatschappelijk werk, het CJG, de jeugdgezondheidszorg en het samen-

JES-overleg. Evenals in het primair onderwijs zijn er in het voortgezet onderwijs ook

CENTRUM

2.243

1.800

leerling, eventueel met extra ondersteuning, naar school blijft gaan. School kan hierin samenwer-

en hiervoor een plan van aanpak opstellen. Thuiszitters worden standaard besproken in het

446

591

381

vroegtijdig oppakken van signalen, het onderzoeken wat er aan de hand is en het zorgen dat een

JES-overleg (multidisciplinair overleg) op een gestructureerde manier onderzoeken wat er nodig is

HAAGSE HOUT

LOOSDUINEN

onderwijs start het routeboek voor het voortgezet onderwijs met de rol die school heeft in het

werkingsverband passend onderwijs. Wanneer het verzuim aanhoudt, kunnen deze partijen in het

596

SEGBROEK

Vanaf maart 2022 is het routeboek ook uitgerold in het voortgezet onderwijs. Net als in het primair

LEIDSCHENVEEN / YPENBURG

361

Preventieve aanpak van schoolverzuim In 2021-2022 zijn er middelen uit het Nationaal Programma Onderwijs beschikbaar gesteld voor herstel en ontwikkeling van het onderwijs tijdens en na corona. In overleg met de schoolbesturen is afgesproken dat de gemeente Den Haag vanuit deze middelen onder andere investeert in het helpen voorkomen van schooluitval. Afgelopen schooljaar zijn in dit kader voorbereidingen getroffen om vanaf het schooljaar 2022-2023 extra leerplichtambtenaren in te zetten voor de preventieve verzuimaanpak. Dit houdt onder andere in dat leerplichtambtenaren bij een aantal scholen met veel schoolverzuim al eerder in gesprek gaan met leerlingen als zij beginnen te verzuimen. De leerplichtambtenaren hebben ook meer ruimte om bijvoorbeeld voorlichting te geven aan ouders en om met scholen mee te denken over hun verzuimbeleid. Door samen op te trekken met de scholen verwachten we verzuim eerder te kunnen aanpakken en daardoor erger te voorkomen.

16 JAARVERSLAG LEERLINGZAKEN 2021-2022

17

Handhaving Zoals hierboven aangeven, is de aanpak van schoolverzuim steeds minder gericht op handhaving. Dit blijkt ook uit onderstaande figuur. Als er proces-verbaal wordt opgemaakt, heeft dat meestal betrekking op luxeverzuim. Dat gaat in de meeste gevallen om gezinnen die te lang op vakantie gaan, waardoor kinderen schooldagen missen. Aantallen processen-verbaal en Halt-straffen 150

143 120

139 118

117

115

121

103 90

85

78 60

58 54

47

68 57

61

2021-2022 2020-2021

In-Gang is onderdeel van ROC Mondriaan waarmee Leerlingzaken nauw samenwerkt. Het is een bijzondere voorziening die zich richt op het begeleiden van (dreigende) voortijdig schoolverlaters en andere studenten vanaf 16 jaar die tussen wal en schip zijn geraakt. Het programma van InGang helpt deze tijdelijk gestrande jongeren om met blijvend succes door te stromen naar school, werk of zorg en hun zelfsturendheid te vergroten.

2019-2020

30

2018-2019 0

In-Gang: vangnet en springplank

2017-2018 Halt

PV luxe verzuim ongeoorloofd afwezig door vakantie

PV verzuim ongeoorloofd afwezig van school

verbeteren en ook hun gedrag kunnen aanpassen. Omdat een overtuiging als ‘zo ben ik nu eenmaal’ met die breingeheimen doorbroken kan worden door te zeggen ‘nee, daar kies ik voor’. Verder heeft Arjan het vak burgerschap een draai gegeven door een groter accent te leggen op diversiteit in combinatie met een nieuwe naam: transculturele communicatie. In deze lessen gaat het over diversiteit aan culturen en meningen, het gaat over mensenrechten en de kunst van het overstijgen. Dat wil zeggen dat je je eigen mening los kunt laten en zonder vooroordeel de verbinding kunt zoeken van mens tot mens. Ondanks alle inspanningen van het docententeam,

Arjan is sinds 2015 docent/begeleider bij In-Gang.

komt het voor dat een jongere wegblijft van de

Eerst in de Zuidlarenstraat en sinds dit schooljaar op

opleiding en niet meer reageert op digitale berich-

de nieuwe locatie aan de Meppelweg, waar ook een

ten. Als de communicatie stopt, dan schakelt

groot deel van de entreeopleidingen van ROC

In-Gang leerplicht in. Sandra is als leerplichtambte-

Mondriaan is ondergebracht. De jongeren volgen bij

naar betrokken bij In-Gang. Haar aanpak is het

In-Gang een traject van 13 weken, waarna ze

vinden van de persoonlijke drijfveer om de jongere

kunnen doorstromen naar een MBO-opleiding op

weer in beweging te krijgen. Dat betekent veel

een passend niveau of naar vavo. Er wordt onder

Whatsappen en met resultaat: het contact wordt

meer lesgegeven in de kernvakken rekenen,

meestal hersteld. De samenwerking tussen In-Gang

Nederlands, Engels en burgerschap. Ook beroepen-

en leerplicht wordt door Arjan en Sandra goed

oriëntatie staat op het programma.

gewaardeerd. Toch heeft Arjan nog een wens: dat we vaker bij elkaar over de vloer komen. Dat gaan

De lessen zijn volgens Arjan niet alleen bedoeld voor

we regelen Arjan!

kennisoverdracht, maar vooral een middel om jongeren in hun gedrag te begeleiden. Om ze te leren hoe ze zich in een klassensituatie moeten gedragen en dat vraagt om individueel maatwerk voor een diverse groep. Om een indruk te geven: er zijn enorm introverte jongeren, of juist ontzettend extraverte, er zijn jongeren die ’s ochtends niet ontbijten en ’s avonds niet weten waar ze slapen, er zijn pechvogels die een verkeerde studiekeuze hebben gemaakt of jongeren uit een warm nest met een vervelende ervaring. Dat er ruimte is voor nieuwe ideeën om nog beter aan te sluiten bij wat deze jongeren nodig hebben, kenmerkt de In-Gang. Zo heeft Arjan op basis van recente wetenschappelijke inzichten het vak ‘Breingeheimen’ ontwikkeld. In deze lessen leert hij de jongeren hoe hun hersenen werken en hoe je ze voor jou kunt laten werken. Bijvoorbeeld hoe ze hun geheugen kunnen trainen, hun leerproces

18 JAARVERSLAG LEERLINGZAKEN 2021-2022

Arjan, docent/begeleider bij In-Gang en Sandra, leerplichtambtenaar

19

De Overstap

Aanpak voortijdig schoolverlaten

Voor jongeren die een ‘risicovolle overstap’ maken van het vmbo naar het mbo wordt elk jaar het

Met een startkwalificatie heb je meer kans op een goede toekomst. Daarom stimuleert

preventieproject ‘De Overstap’ uitgevoerd. De Overstap houdt in dat vmbo-eindexamenkandida-

Leerlingzaken jongeren die van school zijn uitgevallen om weer te starten met onderwijs en hun

ten die doorstromen naar het mbo gemonitord worden. Dit is ook mogelijk voor leerlingen die

diploma op minimaal mbo-niveau 2 te halen.

vanuit het praktijkonderwijs of voortgezet speciaal onderwijs de overstap maken naar het mbo. Als het nodig is, krijgen de leerlingen begeleiding om voortijdig schooluitval te voorkomen.

Samenwerking in Jongerenpunt070

Leerlingzaken neemt hierover vanaf februari contact op met de decanen van de vmbo-scholen en

In het Jongerenpunt070 werken de casemanagers voortijdig schoolverlaten samen met onder

trekt samen met hen op in de monitoring en begeleiding van de ‘risico-overstappers’.

andere casemanagers arbeidsontwikkeling en consulenten jongeren en participatie van de dienst SZW en studieloopbaanadviseurs van ROC Mondriaan. Zij bieden op een laagdrempelige

In 2022 hebben de scholen voor voortgezet onderwijs 78 leerlingen aangemeld als risico-over-

en integrale manier ondersteuning aan jongeren die op eigen kracht geen opleiding of baan

stapper. Dit aantal was iets hoger dan vorig jaar (75 leerlingen), maar het is een klein verschil.

kunnen vinden.

Van deze risico-overstappers gingen 71 leerlingen (91%) aan het eind van het project ‘De Overstap’ weer naar school. 7 leerlingen (9%) hadden op 1 oktober 2022 nog geen nieuwe

Het Jongerenpunt070 heeft twee vaste locaties en een aantal ‘mobiele locaties’ waar vsv-casema-

schoolinschrijving. Deze percentages zijn vergelijkbaar met voorgaande jaren.

nagers een aantal dagdelen in de week werken, zoals wijkcentra. Zo kunnen jongeren uit de hele stad dichtbij huis in contact komen met ‘hun’ vsv-casemanager. De vsv-casemanager heeft

Leerlingzaken heeft ook jongeren begeleid die vanwege de ‘no-show actie’ zijn gemeld door het

expertise op het terrein van onderwijs en werkt ook met de jongeren aan belemmeringen op

mbo. Dit zijn jongeren die zich wel hebben ingeschreven bij het mbo, maar in de eerste week niet

andere leefgebieden. Bijvoorbeeld door met de jongere mee te denken, te adviseren, te motiveren

kwamen opdagen. ROC Mondriaan, leerplichtambtenaren en casemanagers voortijdig schoolver-

en zonodig andere dienstverlening van de gemeente of partnerorganisatie in te zetten.

laten werken met elkaar samen om deze studenten in beeld te krijgen en waar mogelijk alsnog te laten starten met een opleiding.

Aantal leerlingen in het project ‘De Overstap’

91% 71

2021-2022

2020-2021

7% 15% 5 11 86% 162

2019-2020

*

2% 12% 4 23 86% 259

2018-2019 0

50

100

Naar school

Anders

20172018

20182019

20192020

20202021

20212022

Benaderde jongeren

4.215

4.045

4.233

4.390

4.249

waarvan huisbezoeken

9% 7

79% 59

Inzet van casemanagers voortijdig schoolverlaten

Uitval

200

250

972

771

755

ca.700

2.380

2.895

1.986

1.013

1.347

Uitstroom werk en overdracht Den Haag Werkt

1.237

830

572

513

751

Overdracht naar participatie/hulpverlening

283

133

58

68

14

Uitstroom naar onderwijs (inclusief uitstroom naar leerwerkplek of stageplek)

1.104

986

935

1.047

826

Meetperiode is van 1 oktober tot 1 oktober

LeerWerkmakelaar

1% 12% 4 37 150

930

Face-to-face gesproken jongeren

Een bijzonder team binnen het Jongerenpunt070 is de LeerWerkmakelaar. Dit team bestaat uit 300

casemanagers voortijdig schoolverlaten en accountmanagers van de dienst SZW. De vsv-casemanagers zijn gespecialiseerd in BBL-opleidingen. Dit is de beroepsbegeleidende leerweg in het mbo (BBL): de student werkt bij een erkend leerbedrijf en gaat één of twee dagen per week naar school. De jongeren die dat nodig hebben krijgen ondersteuning bij het vinden van een geschikte BBL-opleiding en passende leerwerkplek. Als daarvoor eerst aan andere belemmeringen moet worden gewerkt, ondersteunt de LeerWerkmakelaar daar ook bij. De LeerWerkmakelaar biedt nazorg nadat de jongere op de BBL-opleiding en leerwerkplek is gestart. In 2022 heeft de LeerWerkmakelaar ook ondersteuning geboden aan BOL-studenten die niet op eigen kracht of met hulp van school een stageplek konden vinden. Dit gebeurde in het kader van de extra inzet in verband met de coronasituatie en de daarmee samenhangende afname van stagemogelijkheden.

Preventieve aanpak In het schooljaar 2021-2022 zijn het Jongerenpunt070 en ROC Mondriaan gestart met een preventieve aanpak. Voor Leerlingzaken betekent dit dat er een team van ‘preventieve vsv-casemanagers’ is gevormd. Zij werken op de scholen van ROC Mondriaan en ondersteunen studenten die dat nodig hebben om te voorkomen dat zij voortijdig uitvallen. Dit doen zij in

20 JAARVERSLAG LEERLINGZAKEN 2021-2022

21

samenwerking met de medewerkers van ROC Mondriaan en andere professionals binnen en buiten de school.

Bouwen aan zelfvertrouwen

loopbaan te volgen richting een diploma of een alternatief perspectief.

Soms zit het leven je tegen. Dan heb je iemand nodig die naar jou luistert, je serieus neemt en geduld met je heeft. Robin (18 jaar) zat in zo’n situatie. En casemanager voortijdig schoolverlaten Kadjal was er voor haar.

In het afgelopen schooljaar zijn met de preventieve aanpak de volgende resultaten bereikt.

Robin heeft in haar leven veel meegemaakt. Rond

gesprek gaan met haar studiecoach, weer starten

haar 17e waren de problemen zo opgestapeld dat

met lessen, weer proberen om toetsen te maken en

naar school gaan niet meer lukte. Ze zat inmiddels

te starten met een stage.

De organisatie van de preventieve aanpak is evolutionair en gebaseerd op de context van de studenten en de invloeden waar zij mee te maken hebben. Met de context gedreven begeleiding richten de casemanagers zich eerst op de draagkracht van de student. Dit is de optelsom van alle persoonlijke mogelijkheden waarover de studenten beschikken, waardoor zij hun problemen aankunnen. Het hoogst haalbare effect is dat de student in staat is om zonder hulp van een professional belemmeringen te voorkomen of te herstellen en op passende wijze zijn of haar

Robin merkte dat Kadjal niet ‘boven’ haar stond maar dat ze op gelijk niveau met haar kon praten. De eerste gesprekken waren nodig om elkaar beter te leren kennen. Over school ging het nog niet. De gesprekken gingen over wat Robin in de weg zat, in haar eigen woorden en haar eigen tempo. Er ontstond vertrouwen en vanaf daar kon Kadjal Robin helpen om weer zaken op te pakken. Zoals weer in

Bereik preventieve aanpak in schooljaar 2021-2022

*

Aantal jongeren

op het mbo. Te jong om met school te stoppen en te

Totaal aantal studenten begeleid

504*

ingewikkeld voor de mensen om haar heen. Daarom

Soms lukte dat en soms ook niet, maar door steeds

Actieve begeleidingstrajecten in augustus 2022

228

belde haar studiecoach van ROC Mondriaan met

meer zelf te doen groeide het zelfvertrouwen van

Afgesloten begeleidingstrajecten in augustus 2022

276

Kadjal met de vraag of zij contact kon opnemen met

Robin. Inmiddels heeft Robin haar mbo niveau2-op-

Robin.

leiding Retail gehaald en wil ze een opleiding starten

Dit zijn hoofdzakelijk Haagse studenten, maar ook studenten uit andere gemeenten. Er vindt de komende periode overleg plaats met de regiogemeenten over verdere samenwerking.

Resultaten en effecten preventieve aanpak

op niveau 3 of 4. Want er zit nog meer in, weten Kadjal was net begonnen in de preventieve aanpak

Aantal jongeren

Wisseling van opleiding

88

Verzuim teruggedrongen

117

Doorstroom naar HBO

2

Doorstroom naar een baan

65

Leerwerkplek of stage

38

Kadjal en Robin allebei.

van het Jongerenpunt070 en ROC Mondriaan. Ze had nog geen duidelijk omschreven rol en stelde zich daarom voor als: “ik ben Kadjal Kalidien en ik werk bij de gemeente”. Hoewel Kadjal later zou ervaren dat deze introductie regelmatig reden was voor studenten om direct op te hangen, stond Robin open voor een kennismaking.

Versterking zelfredzaamheid In het schooljaar 2021-2022 is het proces waarmee vsv-casemanagers werken en waarin zij de situatie van jongeren registreren doorontwikkeld. Een belangrijk onderdeel hierin is dat de vsv-casemanagers sinds januari 2022 werken met de ‘zelfredzaamheidsmatrix’. Dit is een hulpmiddel om in beeld te brengen wat een jongere belemmert en welke mogelijkheden een jongere heeft op verschillende leefgebieden. Dit geeft meer inzicht voor de jongere en de casemanager in de stappen die nodig zijn, voordat een jongere bijvoorbeeld kan starten met een opleiding. Het biedt ook de mogelijkheid om kleine successen te zien wanneer het hogere doel, zoals een diploma, nog ver weg is. Dit kan helpen om het zelfvertrouwen en de motivatie van jongeren te versterken.

Kadjal, casemanager voortijdig schoolverlaten bij team preventieve aanpak

22 JAARVERSLAG LEERLINGZAKEN 2021-2022

23

Colofon Uitgave Gemeente Den Haag Jaarverslag Leerlingzaken December 2022 Vormgeving en productie Dienst Bedrijfsvoering Multimedia Fotografie Martijn Beekman (foto wethouder) Plaatwerk Fotografen (overige foto’s) Bron gegevens Leerlingzaken, gemeente Den Haag DUO