RIS314521 Bijlage Korte update voor gemeente Den Haag

Update RHIA-programma’s voor de gemeente Den Haag Deelnemende partijen

Fieldlab Next Aviation In het Fieldlab Next Aviation staat het ontwikkelen en testen van nieuwe ontwerpen en onderdelen voor de luchtvaart van de toekomst centraal, zoals nieuwe aandrijvingstechnieken, vleugelontwerpen, propellers en rotorbladen, voor elektrisch en waterstof vliegtuigen. Het doel voor 2025 van dit programma is het ontwikkelen en testen van nieuwe ontwerpen en onderdelen voor elektrisch en waterstof aangedreven vliegtuigen. Het doel is om duurzamere en stillere vliegtuigen te testen op airside van RTHA. In 2019 is het Fieldlab Next Aviation officieel geopend met de inhuizing van de TU Delft en NLR in hangaar 3 op de luchthaven. Dit programma is verder uitgebreid en ontwikkeld, waarmee de volgende resultaten zijn bereikt:

•

•

• •

•

•

•

•

• •

Onderzoek en oplevering van plan van aanpak voor verdere uitwerking van het Fieldlab Next Aviation, inclusief indicatie van ruimtegebruik voor potentiële partijen die zich willen huisvestigen; Concept projectplan opgeleverd voor de verdere ontwikkeling van het Fieldlab Next Aviation, inclusief bijeenkomst van het nieuwe projectteam en werving van een projectleider; Nieuw convenant afgesloten met Technology Park Ypenburg, waarbij de focus ligt op de gezamenlijke ontwikkeling van een waterstof gedreven luchtvaart hub op RTHA; Hernieuwde samenwerking met AeroDelft afgesloten over de ontwikkeling van een waterstofvliegtuig. Dit heeft ook geresulteerd in huisvesting van AeroDelft op business park Hoog16Hoven; Succesvolle EFRO-aanvraag voor het Smart Rotors project met de partners RHIA, NLR, TU Delft, KVE en Airborne.

Dit project focust op de ontwikkeling van zeer stille en efficiënte propellers en rotorbladen; Participatie in het internationale GENESIS project, waarin een analyse wordt gemaakt van de duurzaamheid van een elektrisch vliegtuig (voor 50 personen), inclusief een life-cycle analyse, roadmap en energiemanagement op een luchthaven; Succesvolle Green Airports Call aanvraag in internationaal consortium (TULIPS), waarbij testen gaan plaatsvinden met betrekking tot onbeheerd opladen van een elektrisch vliegtuig, modulair opladen van batterijen en tanken van een vloeibaar waterstof vliegtuig met een brandstofcel; Samenwerkingsovereenkomst gesloten met ZeroAvia, de eerste commerciele waterstofvlucht zal plaats vinden tussen Londen en Rotterdam, uitgevoerd door ZeroAvia; Oplevering van de studie naar het potentieel van de H2 Aviation Hub op RTHA; Nieuwe samenwerkingen met AeroDelft, Maeve Aerospace en Lucy.

RTHA Campus Campusontwikkeling gericht op een toekomstbestendige inzet van personeel, in samenwerking met bedrijven en overheid: dit is de kern van het programma RTHA Campus. Opleiden van het toekomstige personeel van de RTHA op gebieden zoals hospitality, onderhoud, logistiek, technologie, innovatie, veiligheid en milieu en om- of bijscholing van het huidige personeel om hen toekomstbestendig te maken. Het doel van dit programma voor 2025 is om op en rondom RTHA een levendige campus te hebben waar onderwijs en het bedrijfsleven elkaar versterken en leren, werken en wonen geïntegreerd zijn. Sinds 2019 is onderzoek naar het Competence Centre uitgevoerd en het nieuwe collegegebouw van Albeda is opgeleverd. Daarnaast is het programma ook verbreed en verrijkt met nieuwe delen in ontwikkeling, waardoor het concept van de Learning Airport en verkenning of er ook een Aircraft Training en Maintenance School aan het concept van de RTHA Campus kan worden toegevoegd. In dit programma zijn de volgende resultaten bereikt: • • • •

Ontwikkeling van de Learning Airport: 12 bedrijven participeren in ontwikkeling van leer-werkarrangementen voor studenten; Eerste haalbaarheidsonderzoek afgerond met betrekking tot ontwikkeling van het Competence Centre; Start integratie van Competence Centre in curriculum van Albeda College; Samenwerking met Luchtvaart Community Schiphol onderzocht;

• •

Visie/ontwikkelingsplan voor de RTHA Campus geschreven;

•

Minister van Engelshoven (OCW) heeft op 16 november 2020 een werkbezoek aan Albeda / RTHA Campus gebracht; RTHA Collegegebouw is opgeleverd in 2020; Groeifondstoekenning aan RHIA voor de Newtonroom; Haalbaarheidsonderzoek voor lokale dependance Aircraft Maintenance & Technology School (Part 66 opleiding) afgerond; RIF aanvraag ingediend voor steun lokale AM&TS.

• • • •

Nieuwe begroting en overeenstemming over financiën en structuur RTHA Campus vastgesteld;

Airport Technology Lab Het Airport Technology Lab (ATL) is een ontwikkel-, test- en demonstratieomgeving voor datagedreven innovatieve producten en diensten voor luchthavens. Het digitaliseren van alles wat er op luchthavens gebeurt en het toepassen van Artificial Intelligence, neemt exponentieel toe. Reizigers krijgen meer comfort en gemak, airliners onderhouden efficiëntere vluchten, afhandelaars optimaliseren hun processen en de luchthaven draagt bij aan het terugdringen van luchtvervuiling, CO2-uitstoot en geluidhinder. Het doel voor 2025 van het programma is om een digital twin van de luchthavenprocessen te creëren. Sinds 2019 zijn in dit programma onder andere de volgende resultaten bereikt: •

• • • • • • •

Ontwikkeling van een model om slimmer gebruik te maken van data, zodat uitgekiende voorspellingsmodellen het afhandelen van verstoring in vluchtschema’s slimmer en efficiënter maakt; Opzetten van een open data platform dat organisaties in staat stelt gebruik te maken van data t.b.v. innovaties in de luchtvaart; Definitief commitment van RTHA voor het realiseren van de open testomgeving ter ontwikkeling van de nieuwe diensten en producten; Pilot uitgevoerd met partner Bagchain voor remote luggage check-in; EFRO-administratie opgetuigd met de verschillende partners en penvoerder van het project; Alle certificaten voor ATL-partners uitgereikt voor participatie in het project; NDA’s gedistribueerd en ondertekend door alle project partners; Aanzet van een eerste demo concept van Digital Twin.

Urban Air Mobility Om de luchthaven van de toekomst te realiseren en om relevant te blijven in de toekomst, moeten functies worden toegevoegd aan de luchthaven, In dit programma onderzoeken, ontwikkelen en in potentie testen wij Urban Air Mobility voertuigen bijvoorbeeld ten behoeve van inspecties, medisch transport en overig vrachtvervoer. Ook het inbedden van Urban Air Mobility in de luchthaven is hierbij van belang. Het doel voor 2025 van dit programma is om testvluchten met Urban Air Mobility voertuigen te hebben gerealiseerd. Tot nu toe zijn de volgende resultaten bereikt:

• • • • •

• • • •

INTERREG-aanvraag ingediend met internationaal consortium voor HyCargo project. Nieuwe leads voor de ontwikkeling van het project middels partijen zoals Dronamics, ANWB, Dutch Drone Delta, NLR en TU Delft; Ontwikkeling van drone-proeftuin op de RTHA voor inspectie van de landingsbaan; Verkenning van mogelijkheden rondom personenvervoer met drones; Oplevering 15 drone ontwerpen door studenten van de TU Delft over een multimodale, multifunctionele drone toepasbaar in noodsituaties in een grootstedelijk gebeid; Onderzoek naar ontwikkeling van een distributiecentrum bij de luchthaven, inclusief vrachtvervoer; De eerste drone vlucht boven het solarpark op airside RTHA; Onderzoek naar testen met een waterstof aangedreven drone met partner NLR; Onderzoek naar een veilige corridor voor vluchten tussen de haven van Rotterdam en de luchthaven RTHA.

Synthetic Fuel Synthetische kerosine is CO2-neutraal en in potentie circulair en is vooral een duurzaam alternatief voor de huidige brandstof: kerosine. De productie van synthetische kerosine uit duurzame elektriciteit, CO2 en waterstof kan emissies van conventionele vliegtuigen drastisch reduceren. Het doel van dit programma voor 2025 is de realisatie van een proeffabriek voor synthetische kerosine voor 4000 liter per dag. Sinds 2019 was de eerste fase voor dit programma de uitvoering en oplevering van de haalbaarheidsstudie, zowel voor de technische als economische haalbaarheid. Daarnaast is parallel hieraan ook gestart aan het traject om het consortium te vormen voor het bouwen van de proeffabriek, wat een nieuw onderdeel vormt in dit programma. Hierdoor zijn in dit programma de volgende resultaten bereikt: • • • • • • • • •

Synthetic Fuel is genoemd in kamerbrief van ministerie van Infrastructuur & Waterstaat, inclusief verwijzing naar activiteiten van RHIA; Eerst oplevering van haalbaarheidsstudie van technische haalbaarheid voor de productie van synthetische kerosine door het projectconsortium; Samenwerking met faculteit E-refinery van de TU Delft over evaluatie haalbaarheidsstudie; Verschillende strategische gesprekken met geïnteresseerde bedrijven over realisatie demonstratiefabriek en latere opschaling; Gesprekken met DCMR, gemeente Rotterdam en Plant One gevoerd over mogelijke vestigingsplaats van demonstratiefabriek; Organiseren van een internationale synthetische kerosine conferentie in 2021; Samen met RSG en SkyNRG Zenid One BV opgericht ten faveure van de demonstratiefabriek; Locatiebepaling proeffabriek SAF (Maasvlakte) en experience/visitor center (RTHA); Onderzoek gestart naar een Experience/Visitor Center met twee potentiele opstarters.

Smart Energy Systems Het Smart Energy System focus op het effectief en efficiënt inzetten van de energie die wordt opgewekt met het gebouwde zonnepark van 13 MW. Dit zonnepark zorgt ervoor dat de luchthaven energieleverend is en haar eigen operaties kan laten draaien, én nog stroom over heeft voor de omgeving rondom de luchthaven. Om deze duurzame energie goed te benutten wordt gewerkt aan een slim energiesysteem dat de energievoorziening betrouwbaar, veilig en duurzaam maakt. Het doel van dit programma voor 2025 is het produceren van emissievrije elektriciteit in de vorm van zonne-energie en het realiseren van een slim energiehandelsplatform. Sinds 2019 zijn in dit programma de volgende resultaten bereikt: • • • •

• • • • •

Aanvraag ter financiering ingediend en onderzoek naar de toepassing van overtollig opgewekte energie in voertuigen op- en rondom de luchthaven; Produceren van H2 Fuel Cells, die weer gebruikt worden voor vervoer van personen en verlichting van het vliegveld; Gesprekken met KoolenIndustries, Piek Associates, Park Port Projects, iTanks, Dura Vermeer, RTHA, RHIA, Unisun en Enertrans over vorming consortium; Overeenstemming over samenwerkingsovereenkomst en ondererfpacht overeenkomst (voorwaarden voor samenwerking en realisatie) voor het te bouwen zonnepark; Memorandums of Understanding afgesloten met InnoEnergy en Enertrans; Subsidieaanvraag voor het Smart Energy System programma bij de gemeente Rotterdam toegekend; Zonnepark is aangesloten en levert groene stroom (feb 2022); Deel van de geproduceerde zonnestroom en bijbehorende GvO’s worden afgenomen door RHIA-partners (Shell en Dura); Het SES-programma van RHIA-partner Enertrans, gericht op restwarmte, heeft vergunning voor bouw warmtestation.

Multimodale Mobiliteit De huidige terminal is bereikbaar middels auto, metro en bus. Het stuk dat nu nog ‘Last Mile’ wordt genoemd, is de verbinding van het openbaar vervoer, tussen de metrohalte en de terminal. Momenteel rijdt hier een elektrische bus van de RET. Om o.a. de reizigerservaring voor The Last Mile van RTHA te verbeteren wordt gewerkt aan het implementeren van een autonome vervoersmodaliteit. Het doel voor 2025 van dit programma is dat autonoom vervoer mogelijk is gemaakt tussen RTHA en Meijersplein. Sinds 2019 zijn in dit programma de volgende resultaten bereikt: • • • •

Openstelling tender voor autonoom voertuig, waarbij meerdere bedrijven services en ontwerpen hebben aangeboden; Evaluatie van marktopties na openstelling tender met consortium werkend aan de The Last Mile; Publieke aanbesteding autonome shuttle (MARTHA) is gestart; Succesvolle (herziene) Samenwerkingsovereenkomst MARTHA en samengestelde begeleidingsgroep.