RIS314491 Bijlage Jaarplan 2023 RIEC
Tekst van het document
Jaarplan 2023
1
Klik hier!
Inhoudsopgave
Inleiding Ondermijning in de regio Den Haag
3
6
Inzet van het RIEC-bureau
8
Spoor 1 Spoor 2 Spoor 3 Spoor 4
13 18 22 25
Het RIEC-bureau: bedrijfsvoering
29
Begroting 2023
33
2
Komend jaar gaat de regio Den Haag aan de slag met de uitvoering van de ontwikkelstrategie ‘Eén coalitie tegen ondermijning 2023 en verder’. In deze strategie staat hoe de RIEC-partners gezamenlijk ondermijnende criminaliteit effectief aanpakken. De focus ligt op samen de stap zetten van plan naar uitvoering. We zijn één coalitie tegen ondermijning. Uitgangspunt is dat de RIEC-partners deze samenwerking integraal vormgeven en het RIEC-bureau ondersteunend is. Op basis van het ondermijningsbeeld van de regio Den Haag, heeft de aanpak zich de afgelopen twee jaar vooral gericht op drugscriminaliteit en mensenhandel/arbeidsuitbuiting. Deze focus zetten we ook in 2023 voort. We zetten daarbij specifiek in op de samenhangende deelthema’s: · · · ·
Vermogen, witwassen, follow the money en vastgoed (zowel in de stad als in het buitengebied); Logistieke knooppunten (bedrijventerreinen, sierteelt- en transportsector en zeehavens zoals benoemd in het nationale drugsbeeld); Kwetsbare branches, zoals horeca en land- en (glas) tuinbouw; Het voorkomen van jonge aanwas.
In dit RIEC-jaarplan leest u welke activiteiten het RIEC-bureau onderneemt om de gezamenlijke aanpak met de partners te ondersteunen en waar nodig aan te jagen in 2023. Eerst wordt ingegaan op de ondermijningsproblematiek in de regio Den Haag. Vervolgens komt de inzet van het RIEC-bureau in 2023 aan de hand van de vier sporen aan de orde. Daarna wordt ingegaan op de bedrijfsvoering en andere specifieke zaken voor het RIEC-bureau. Het jaarplan sluit af met de begroting voor 2023.
3
Maatschappelijke effecten Met onze gezamenlijke aanpak en concrete acties willen we de volgende maatschappelijke effecten bereiken:
De ontwikkelstrategie ‘Eén coalitie tegen ondermijning in de regio Den Haag 2023 e.v.’ in de kern
• • • •
Invloed van criminele netwerken in de bovenwereld terugdringen; Aantrekkingskracht van criminelen op jonge aanwas verminderen; Zichtbaar zijn als één overheid en het vertrouwen in de overheid vergoten; Bewustzijn vergroten van de gevolgen van ondermijnende criminaliteit.
Bestrijdingsstrategie We verwachten met de volgende bestrijdingsstrategie het verschil te kunnen gaan maken en de maatschappelijke effecten te bereiken: • • • • •
Een brede maatschappelijke samenwerking: zoeken naar nieuwe partners en barrières; Het zichtbaar als één overheid acteren; Het oppakken van de juiste casuïstiek: keuzes maken blijft nodig; Het verbinden van preventie en repressie; Het vergroten van awareness bij doelgroepen.
4
De 4 sporen zijn: Klik hier!
1. Coalitie tegen ondermijning: versterkte ondersteuning van de lokale aanpak;
Ondersteuning van de lokale inzet De Rijksmiddelen die we als regio ontvangen, zetten we in op de 4 sporen om de lokale aanpak van ondermijning zoveel mogelijk te bevorderen. De insteek vanuit het RIEC-bureau is om hierbij vooral ondersteuning te bieden, en daarmee partners te helpen en te ontlasten. Bijvoorbeeld door de inzet van de bestuurlijk ondersteuners, specialisten, team Bibob en team communicatie.
2. Versterkte financiële aanpak: follow the money, witwassen, vastgoed; 3. Versterkte aanpak logistieke knooppunten en kwetsbare branches;
4. Voorkomen jonge aanwas.
De sporen worden uitgewerkt in concrete acties per spoor (vanaf pagina 10).
5
Ondermijning in de regio Den Haag
De regio Den Haag bestaat uit 27 gemeenten. Met onder meer Den Haag, Leiden, Zoetermeer, Gouda en Alphen aan den Rijn is sprake van een sterk verstedelijkt gebied midden in de Randstad. Andere grote steden, zoals Rotterdam en Amsterdam en de mainports Schiphol en Rotterdamse Haven, liggen vlakbij. Daarnaast heeft de regio een groot groen hart met landbouw, tuinbouw, sierteelt en belangrijke mainports als de bloemen- en fruitveilingen. Scheveningen Haven beschikt bovendien over een open verbinding met de Noordzee. De regio heeft een sterke logistieke infrastructuur én markt, met een nationale en internationale oriëntatie. Criminelen maken hier graag gebruik van. De afgelopen periode is binnen de RIECsamenwerking in de regio geïnvesteerd in het scherper krijgen van het beeld van de aard en omvang van ondermijnende (drugs) criminaliteit. De meest voorkomende thema’s uit de ondermijningsbeelden die door het RIEC voor alle gemeenten zijn opgesteld: drugscriminaliteit, mensenhandel en arbeidsuitbuiting, witwassen, bedrijventerreinen, Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s) en jonge aanwas. Ook in de 88 casussen die in 2021 binnen de RIEC-samenwerking integraal zijn geanalyseerd en aangepakt, was met name sprake van georganiseerde drugscriminaliteit, witwassen, mensenhandel en arbeidsuitbuiting, vastgoedfraude en OMG’s.
Drugscriminaliteit Drugscriminaliteit is veelomvattend in de regio Den Haag en vindt in alle gemeenten van de regio plaats, al dan niet georganiseerd door de eigen inwoners. De horeca- en vastgoedsectoren lijken veelvuldig gebruikt te worden voor drugscriminaliteit: zowel als locatie om zaken te doen, als manier om drugsgeld wit te wassen. Ook bedrijventerreinen en bedrijfsverzamelgebouwen zijn locaties waar risicovolle bedrijvigheid plaatsvindt. Verder komen de automotive- en beautybranches voor in casuïstiek en/of fenomeenonderzoek. Naast de druggerelateerde ondermijningsproblematiek in het grootstedelijk gebied, hebben we in de regio Den Haag te maken met het voor ondermijnende (drugs) criminaliteit kwetsbare buitengebied, waaronder het uitgestrekte kassengebied. Ook vindt veel transport plaats in de regio Den Haag van onder meer bloemen, groenten en fruit door de nabije veilinglocaties in Naaldwijk, Aalsmeer en Rijnsburg. Teelt en afzet van bloemen en fruit vereisen een zorgvuldige en fijnmazige logistiek. Verder gaat het om een breed afzet- en verspreidingsgebied. Al deze factoren zijn niet alleen gunstig voor reguliere ondernemers, maar ook voor hun criminele collega’s. Zoals uit het rapport over de weerbare sierteelt blijkt, maken criminelen graag gebruik van deze uitstekende logistieke condities voor onder meer drugshandel.
Bovendien valt het crimineel transport zo minder snel op. 6
Mensenhandel en arbeidsuitbuiting
Conclusie
Ook in 2023 heeft RIEC Den Haag extra aandacht voor het thema mensenhandel, en arbeidsuitbuiting in het bijzonder. De vraag naar personeel in sectoren waarbij arbeidsuitbuiting op de loer ligt, blijft hoog. Het gaat hierbij om de land- en tuinbouw-, distributie-, vleesverwerking-, bouw-, horeca- en detailhandel-sectoren, maar ook om de beauty- en uitzendbranches. Een aanzienlijk deel van de migranten dat aan het werk gaat in deze sectoren, wordt geworven, gehuisvest en tewerkgesteld door de werkgever. Hierdoor zijn zij op meerdere gebieden afhankelijk van hun werkgever, waardoor hun bewegingsruimte en onafhankelijkheid bedoeld of onbedoeld kleiner wordt.
In de regio Den Haag is sprake van forse ondermijningsproblematiek in de vorm van onder meer georganiseerde drugscriminaliteit over de volle breedte (cocaïne, hennep, crystal meth, heroïne en synthetische drugs), witwassen, mensenhandel en arbeidsuitbuiting, vastgoedfraude en OMG’s. Daarnaast hebben verschillende gemeenten in de regio problemen met jongeren in de drugscriminaliteit: de zogenoemde jonge aanwas.
Uit de districtelijke onderzoeken naar de risico’s op arbeidsuitbuiting blijkt dat registratie van de doelgroep, zicht op de kwantiteit en kwaliteit van de huisvesting en bekendheid met de risicosectoren beperkt is. Daarnaast blijkt uit lokale casuïstiek dat arbeidsmigranten soms worden benadeeld door uitzendbureaus op het gebied van loonbetaling, vakantiegeld en verplichte afdracht van allerlei kosten, zoals huur, transportkosten en boetes. Deze uitzendbureaus lijken een correcte administratie te voeren, maar gebruiken allerlei verhullende technieken om meer dan het maximale te halen uit de tewerkstelling van arbeidsmigranten. Ook komt het voor dat mensen van buiten de EU illegaal te werk worden gesteld, waarbij de werkgever hun huisvesting en vervoer regelt.
De ondermijningsproblematiek in de regio - met Den Haag als G4-stad en gelegen midden in de Randstad – is vergelijkbaar met de omliggende gebieden, zoals Midden-Nederland, Rotterdam en Amsterdam. Ondermijnende criminaliteit is sterk verweven met legale structuren in de regio Den Haag, en wijdvertakt: zowel binnen de regio, als in de omliggende regio’s. Tegelijkertijd vraagt de problematiek om maatwerk als het gaat om de aanpak ervan. De ondermijningsproblematiek in grootstedelijke gemeenten als Den Haag, Leiden, Delft, Zoetermeer, Alphen aan den Rijn en Gouda is een andere dan die in bijvoorbeeld Kaag en Braassem of Wassenaar.
7
De inzet van het RIECbureau
Het RIEC-bureau ondersteunt in 2023 de bestuurlijke en geïntegreerde aanpak van georganiseerde criminaliteit in de regio Den Haag door een platform te bieden voor integrale samenwerking en informatiedeling voor RIEC-partners, zowel op casus- als op fenomeenniveau. Zo organiseert het RIEC-bureau districtelijke ondermijningstafels. Ook de landelijke partners nemen deel aan één regionale ondermijningstafel. Verder levert het RIEC-bureau casusregisseurs, zorgt het voor integrale casusanalyses, doet verdiepend fenomeenonderzoek, adviseert partners op gebied van de Wet Bibob en weerbaarheid, en heeft thematische expertise in huis. De focus van het RIEC-bureau ligt daarbij op de hoofdthema’s drugs en mensenhandel. In gezamenlijkheid met de RIEC-partners hebben we vorm gegeven aan de Uitvoeringsagenda 2023. Het RIEC-bureau gaat in 2023 aan de slag met alle acties waar het genoemd wordt. Voor het overzicht is de gehele Uitvoeringsagenda opgenomen in het RIECjaarplan.
8
Uitvoeringsagenda 2023: overkoepelende acties Acties 2023
Aanjagers
1
Districtscolleges: de accountmanager van het RIEC geeft twee keer per jaar een presentatie over de aanpak en voortgang van de casuïstiek. De Belastingdienst sluit aan bij de districtscolleges wanneer ondermijning op de agenda staat.
RIEC en Belastingdienst
2
Iedere ondermijningstafel (OMT) heeft een vertegenwoordiging van partners met voldoende mandaat volgens de eerder gemaakte governance-afspraken:
Allen
• • • • •
3
De bestuurlijk portefeuillehouder van het district is voorzitter van de OMT; De sectorleiding van de politie is deelnemer van de OMT; Alle gemeenten binnen het district zijn deelnemer van de OMT; Het HEIT is deelnemer van de OMT; De districtelijke en regionale opsporingsstuurgroepen van politie en OM worden beter aangesloten bij de integrale districtelijke en regionale OMT. Zowel praktisch (op dezelfde dag vergaderen), als wat betreft personele eenheid.
Jaarlijks wordt per OMT/RISO minstens één betekenisvolle integrale casus met een stevige strafrechtelijke component gedraaid. Deze casus is in lijn met de regionaal afgesproken geprioriteerde thema’s. De OMT beoordeelt het voorstel. De casus wordt zoals gebruikelijk gestart door de OMT of het RISO. Daarnaast blijft er ruimte voor lokale casuïstiek (zie ook actie 5).
OM en Politie
9
4
De politie en het OM gaan verder met het strafrechtelijk aanpakken van data CSV’s op het gebied van ondermijning vanuit EncroChat. Als er informatie is op basis waarvan integraal kan worden gehandeld, dan wordt dit door de politie of het OM als signaal ingebracht bij het RIEC.
OM en Politie
5
Naast de genoemde betekenisvolle casus per OMT is er ruimte voor lokale ‘buikpijncasuïstiek’. Daarbij streven we ernaar om met slimme interventies zoveel mogelijk effect te bereiken.
Gemeenten en Politie ondersteund door RIEC
6
Het RIEC-bureau levert casusregisseurs voor de integrale casusaanpak. Ook partners kunnen casusregisseurs leveren. Het RIEC-bureau zorgt voor training en ontwikkeling van de casusregisseurs.
RIEC
7
Gemeenten zetten in op het aanleveren van signalen van mensenhandel voor casuïstiek. Bijvoorbeeld door een gerichte campagne als onderdeel van het gemeentelijk meldpunt ondermijning. Het RIEC-bureau ondersteunt waar nodig. Daarnaast blijft de routekaart van het RSIV (waarin de ketenpartners en hun rollen omschreven staan) de aangewezen werkwijze.
Gemeenten
8
De Nederlandse Arbeidsinspectie brengt vaker signalen van mensenhandel/ arbeidsuitbuiting in.
NLA (ondersteund door AVIM dat 1e intake van arbeidsuitbuiting doet)
9
Het RIEC-bureau maakt een routekaart met de onderlinge verhouding van de ketenpartners op het gebied van ondermijnende criminaliteit. Bijvoorbeeld van het RIEC, het RSIV, de zorg- en veiligheidshuizen, PVO, en het HEIT. Dit vergroot het zicht op het werkveld van ketenpartners.
RIEC
10
10
Gemeenten werken aan het vergroten van hun informatiepositie door bijvoorbeeld het inrichten van Veiligheidsinformatieknooppunten (VIK’s). Het RIEC-bureau deelt de ervaringen die in dit kader zijn opgedaan door de gemeenten Delft, Leiden en Den Haag met de andere gemeenten, en biedt ondersteuning waar nodig. Delft, Leiden en Den Haag delen hun ervaringen met het inrichten van VIK’s als dat gewenst is ook zelf.
Gemeenten
11
Elke gemeente richt een privacy-proof intern signalenoverleg in op het gebied van ondermijning. Dit versterkt de intra- en mogelijk intergemeentelijke informatiedeling. Het RIEC-bureau biedt ondersteuning waar nodig.
Gemeenten
12
Gemeenten gaan meer informatie delen met elkaar op het gebied van signalen, expertise en beleid over ondermijning. Naast de districtelijk opgestarte samenwerking, kan dit de regionale samenwerking en kennis versterken. Het RIEC-bureau ondersteunt hierbij met een helikopterblik en gaat bijvoorbeeld een RIEC themadag/regionale week van de ondermijning organiseren. Communicatie speelt hierbij een belangrijke rol.
Gemeenten
13
De politie neemt de thema’s uit de ontwikkelstrategie op in haar interne ambitiedocument zodat de regionale thema’s ook binnen de politie leidend worden. In de Ambitiebrief staan de volgende thema’s: • Sierteelt; • Jonge aanwas; • Visie aanpak Zeehaven; • Rijker Verantwoorden; • Betekenisvolle casus per district; • Aanpak buitengebied nader te onderzoeken.
Politie
11
14
Alle RIEC-partners werken aan de weerbaarheid van hun eigen organisatie. Het RIEC-bureau adviseert hierover en gaat al ontwikkelde instrumenten in 2023 actief uitdragen. Gemeenten gaan meer aandacht besteden aan de integriteit en veiligheid van medewerkers die zich bezighouden met ondermijning.
Allen ondersteund door RIEC
15
Via het Regionaal Bestuurlijk Overleg (RBO) worden regionaal afspraken gemaakt over een minimaal niveau op het gebied van integriteit en informatieveiligheid, en over gemeentelijke medewerkers die zich bezighouden met RIEC-casuïstiek.
RIEC met gemeenten
12
Spoor 1:
Acties per spoor
Coalitie tegen ondermijning: versterkte ondersteuning van de lokale aanpak Het doel van het eerste spoor is de ondersteuning van de lokale aanpak te versterken. Dit geeft meer zicht op de aard en omvang van de ondermijningsproblematiek op lokaal (en regionaal) gebied. Ook leidt het tot een betere regie over de casuïstiek, waarbij de integrale aanpak centraal staat. Verder zorgt het voor een zichtbare versterking van de lokale uitvoeringskracht over de volle breedte. Het Bestuurlijk Ondersteuningsteam (BOT) is inmiddels structureel bij het RIEC-bureau ondergebracht (het BOT werd eerder incidenteel gefinancierd). De hands-on ondersteuning van het RIEC-bureau verstevigt niet alleen de lokale aanpak, maar maakt ook de verbinding met het ondersteuningsaanbod dat regionaal en landelijk beschikbaar is
13
Acties 2023
Aanjagers
1
De gemeenten gaan verder aan de slag met de aanbevelingen uit de weerbaarheidsscans en ondermijningsbeelden. Het RIEC-bureau monitort waar de gemeenten staan en ondersteunt op dit vlak. Het dashboard zal hierbij een belangrijkere rol gaan spelen.
Gemeenten
2
Het RIEC gaat het dashboard verder ontwikkelen in samenwerking met de gemeenten. Het dashboard geeft per gemeente inzicht in de aanwezige ondermijnende criminaliteit en de mate van weerbaarheid. Hierdoor kan een gerichtere interventiestrategie worden ontwikkeld om de pijnpunten binnen een gemeente aan te pakken.
RIEC
3
Om de uitvoeringskracht op districtelijk niveau te versterken is in 2023 (tot en met 2025) € 50.000 per ondermijningstafel (OMT) beschikbaar. De OMT’s besluiten waaraan deze gelden besteed worden. Een voortzetting van de bestemming van de districtelijke € 40.000 in 2022 ligt voor de hand.
OMT en districtscollege/ driehoek Den Haag
4
Gemeenten versterken de ambtelijke en bestuurlijke weerbaarheid door: • Opvolging te geven aan de landelijke evaluatie van art. 13b Opiumwet en beleid aan te passen naar aanleiding van de uitspraken van de Raad van State; • APV-aanpassingen door te voeren ten aanzien van drugs (in districtelijke werkgroepen worden hierover afspraken gemaakt); • Het basisniveau bestuurlijke aanpak mensenhandel te implementeren volgens de handreiking van het RSIV.
Gemeenten ondersteund door RIEC en RSIV
Het RIEC-bureau onderzoekt hoe de gemeenten gezamenlijk hun weerbaarheid kunnen vergroten en waterbedeffecten kunnen voorkomen. Onder meer door inspiratie op te doen uit de Brabantse norm weerbare overheid en de Flevolandse norm.
14
5
De districten D, E, F en G werken de aanbevelingen uit de districtelijke fenomeenonderzoeken arbeidsuitbuiting (in 2022 opgeleverd door het RIECbureau) uit met een plan en acties.
Gemeenten (werkgroep per district) ondersteund door RIEC
6
Het RIEC evalueert de pilot ‘Ondersteuning kleinere gemeente in Zoeterwoude’. Op basis van de resultaten wordt bepaald of en zo ja, hoe het RIEC in de toekomst vaker extra ondersteuning kan bieden, en welke randvoorwaarden hieraan gesteld moeten worden.
RIEC
7
De mogelijkheid om op districtelijk niveau krachten te bundelen in de uitvoering van de gemeentelijke toezicht- en handhavingstaak (integrale handhavingsteams), wordt nader onderzocht en mogelijk geïnitieerd (planvorming, kaders) binnen de districten. Voorbeelden zijn Gelderland-Midden en Peelland. Als pilot trekt het RIEC in samenwerking met het HEIT een adviseur bestuurlijke handhaving aan, die gemeenten ondersteunt bij het uitvoeren van integrale handhavingsacties.
RIEC
8
De RIEC-samenwerking met de landelijke partners wordt verder versterkt door: • Deelname van de FIOD aan het kernteam als pilot; • Versterking van kennisuitwisseling en samenwerking met de NLA; • Uitnodigen van de provincie Zuid-Holland voor deelname aan het kernteam; • Bijdrage van de IND aan casuïstiek waar nodig.
FIOD, NLA, Provincie, IND-
9
Alle gemeenten zorgen voor actueel Bibob-beleid: • Alle gemeenten hebben een Bibob-coördinator. • Alle gemeenten doen Bibob-onderzoek wanneer hiertoe aanleiding is. • Per district worden afspraken gemaakt over gezamenlijk beleid/ minimumnorm.
Gemeenten ondersteund door RIEC
15
10
Het RIEC heeft een adviesfunctie bij Bibob-casuïstiek voor gemeenten. Het RIEC organiseert een regionaal opleidingsaanbod en vormt het kennisnetwerk tussen de verschillende Bibob-coördinatoren en het Landelijk Bureau Bibob (LBB).
RIEC
11
De partners zetten (integrale) communicatie vaker in als instrument: • Partners nemen deel aan een regiobrede communicatiewerkgroep; • Het RIEC zet in afstemming met de regiobrede werkgroep communicatie in bij verschillende thema’s en in casuïstiek, en maakt maatwerkcampagnes.
RIEC coördineert, partners leveren capaciteit
12
Het RIEC-bureau organiseert in samenwerking met de partners RIECnetwerkdagen, webinars en werkbezoeken en een gezamenlijke activiteitenkalender. Het RIEC organiseert in 2023 een netwerkdag. De invulling van deze dag wordt verzorgd door de partners, waarbij het RIEC ondersteunt. Daarnaast organiseert het RIEC digitale webinars over de regionaal afgesproken thema’s. Ook ontwikkelt het RIEC nieuwe e-learnings, bijvoorbeeld op het gebied van informatiedeling.
RIEC
13
Het RIEC laat verder onderzoeken waarom de meldingsbereidheid bij Meld Misdaad Anoniem (MMA) in de regio aanzienlijk lager is dan het landelijk gemiddelde. Dit is nodig om de juiste vervolgacties in te zetten.
RIEC
14
Met de HLT-gemeenten gaat het RIEC een pilot draaien gericht over het vergroten van maatschappelijke weerbaarheid door middel van gamificatie. Vervolgens wordt bekeken of dit ook interessant is voor andere gemeenten.
RIEC en HLT-gemeenten
16
15
Het OM trekt een interventiespecialist aan. Deze interventiespecialist sluit standaard aan bij RIEC-casuïstiek. Daarnaast gaat het OM aan de slag met: • Zoeken naar (creatieve) mogelijkheden voor de inzet van het strafrecht; • Bekijken of meer betekenisvolle en kansrijke signalen vanuit het OM als mogelijke RIEC-casussen kunnen worden ingebracht; • In voorkomende gevallen tussenschakel zijn naar onder meer het Arrondissementsparket en het Functioneel Parket, en in nauwe verbinding staan met de betreffende Officieren van Justitie.
OM
16
Vanuit een gezamenlijke inspanning door de politie, het OM en de gemeenten zetten we in om de Bibob- tipfunctie optimaal te laten functioneren.
Politie, OM en gemeenten
17
De politie zet leerwerkstudenten (LAP-ers) in bij de aanpak van ondermijning. Deze LAP-ers verzorgen de verbinding en ondersteuning vanuit de politieorganisatie naar de districtelijke lokale aanpakken. Zij gaan ondersteunende taken verrichten voor casusoverleggen en het initiatief nemen voor kansrijke innovatieve aanpakken in onze regio.
Politie
18
Naar voorbeeld van het onderzoek ‘Vele ogen, één blik’ dat is uitgevoerd in de regio Noord-Holland, voert het RIEC een vergelijkbaar onderzoek uit voor de langere termijn in de regio Den Haag. Het doel van dit onderzoek is een veel beter beeld te krijgen van de aard en omvang van onder meer productie, dumpingen en verkoop van synthetische drugs.
RIEC (in afstemming met politie)
19
In 2023 zal het RIEC Den Haag een website ontwikkelen gericht op de preventieve aanpak van drugscriminaliteit. Wanneer een dealertelefoon in beslag wordt genomen, kunnen partners ervoor kiezen om een sms-bom uit te sturen. Dit initiatief is een samenwerking van het RIEC Den Haag, de politie en deelnemende gemeenten in de regio Den Haag.
RIEC
17
Spoor 2:
Acties per spoor
Versterkte financiële aanpak: follow the money, witwassen en vastgoed. Het doel van spoor twee is de aanpak van het criminele verdienmodel en de aanpak van vastgoed te versterken. Dit is belangrijk, omdat criminelen vooral snel fout geld willen verdienen. Door het aankopen van vastgoed kan de machtspositie van criminelen in de bovenwereld worden vergroot. Door de focus op follow the money, witwassen en vastgoed geven we een duidelijk signaal af dat misdaad niet loont en grijpen we in op waar het de crimineel het hardste raakt: in de portemonnee. In de praktijk is de financiële aanpak echter complex en vraagt het een lange adem. Het RIEC-bureau investeert fors in de financiële expertise en het RIEC-bureau zorgt voor expertise op het vlak van het voorkomen van vastgoedcriminaliteit.
18
Acties 2023
Aanjagers
1
De FIOD, FIU, FINO-FINEC, Belastingdienst en financiële teams vanuit politie Den Haag en gemeente Leiden werken toe naar een integrale regionale expertgroep. In deze expertgroep wordt onder meer vanuit concrete geanonimiseerde casuïstiek gekeken naar werkwijzen, geleerde lessen en bronnen van waardevolle informatie (bijvoorbeeld casussen, Bibob en Encrochat). Met als doel kansrijke handelingsperspectieven te realiseren, die wellicht breder inzetbaar zijn.
Politie
2
De politie trekt een FIU-analist aan, zodat de FIU-meldingen als waardevolle informatiebron in de integrale aanpak kunnen dienen. Het RIEC financiert deze formatieplek.
Politie
3
Er wordt geïnvesteerd in de financiële expertise binnen het RIEC-bureau, zodat het RIEC: • Diepgaand financieel analyse kan doen in integrale casuïstiek; • Verdachte transacties gericht kan betrekken in integrale casuïstiek; • Partners kan adviseren over strafrechtelijke, fiscale en bestuurlijke afpakmogelijkheden; • Financieel advies kan geven aan gemeenten bij Bibob-casuïstiek.
RIEC
4
De politie investeert in het verbeteren van de informatieverstrekking aan de integrale samenwerking, met name wat betreft de financiële informatie.
Politie
5
We gaan inzetten op het gebruiken van afpak/verhaalsmogelijkheden in integrale casuïstiek, op bestuurlijk, fiscaalrechtelijk en strafrechtelijk vlak.
Allen
6
Het RIEC heeft een handreiking ‘Bestuurlijk afpakken voor gemeenten’ opgesteld voor gemeenten. In casuïstiek zal het bestuurlijk afpakken vaker als interventie worden ingezet.
RIEC/Gemeenten
19
7
Er wordt meer gecommuniceerd over afpaksuccessen.
Allen ondersteund door RIEC
8
Het RIEC zorgt voor expertise op het gebied van vastgoed om: • Gemeenten te ondersteunen bij zaken over vastgoedcriminaliteit; • Een e-learning te ontwikkelen over vastgoed en ondermijning voor gemeentelijke medewerkers; • Een regionale vastgoedtafel te organiseren, waarin partners kennis delen en waar geanonimiseerde casuïstiek besproken kan worden; • Samenwerking op te zoeken met brancheverenigingen van onder meer notarissen en makelaars. Met als doel branches bewust te maken van de risico’s van het onbewust faciliteren van drugscriminaliteit en arbeidsuitbuiting (bijvoorbeeld als het gaat om verhuurpanden), zodat zij hun poortwachtersfunctie beter kunnen invullen; • Op zoek te gaan naar best practices vanuit het land ter voorkoming van verkoop en verhuur van panden door makelaars voor criminele activiteiten; • Contact te leggen met het Kadaster en het Rijksvastgoedbedrijf om te bekijken welke samenwerking mogelijk is.
RIEC
9
De gemeenten gaan de kennis bij de vastgoedafdelingen over ondermijning vergroten (als onderdeel van versterking weerbare overheid).
Gemeenten
10
Best practices, onder andere uit de landelijke fenomeentafel Vastgoed, worden actief gedeeld met de partners.
RIEC
11
De regionale borging van het vastgoedproject heeft tot doel om een waterbedeffect tegen te gaan. De gemeente Leiden organiseert 6 kennissessies in 2023 voor gemeenten die deelnemen in het RIEC Den Haag om kennis en best practices te ontsluiten.
Gemeente Leiden
20
12
Er wordt een vastgoedscan ontwikkeld voor gemeenten op basis van de geleerde lessen en gevolgde methodiek van het ondermijningsfonds-project in Leiden. Met deze vastgoedscan worden gemeenten gefaciliteerd zelf een analyse uit te voeren naar onregelmatigheden.
RIEC
13
De FIOD verzorgt in 2023 een kennisdelingssessie over cryptocurrency voor de RIEC-medewerkers en RIEC-partners.
FIOD
21
Spoor 3:
Acties per spoor
Versterkte aanpak van logistieke knooppunten en kwetsbare branches Het doel van spoor drie is de aanpak van cruciale schakels in criminele processen te versterken. Door barrières op te werpen in deze schakels, maken we het de crimineel moeilijker om hiervan misbruik te maken. Deze thematische aanpak past in de ambitie om in de aanpak van ondermijnende criminaliteit de overgang te maken van vooral casus-gericht werken naar meer thematisch en vanuit het fenomeen kijken naar kansrijke oplossingen. Uit de ondermijningsbeelden blijkt dat aandacht nodig is voor de volgende thematische aanpakken: bedrijventerreinen, transportsector en automotivebranche, Scheveningen Haven, buitengebied en glastuinbouw. Het is van belang om private partijen en branches waar mogelijk te betrekken.
22
Acties 2023
Aanjagers
1
Het RIEC laat een evaluatie uitvoeren van de aanpak bedrijventerreinen en trekken hieruit lessen voor het vervolg. De actiegerichte risicoscans van bedrijventerreinen lopen door in 2023.
RIEC
2
Op bedrijventerreinen waar risico-scans gedaan zijn, voeren de partners de aanbevelingen uit. Het RIEC ondersteunt waar nodig.
Gemeenten en Politie
3
Er wordt een projectleider bedrijventerreinen geworven. Deze organiseert de samenwerking van bonafide bedrijven met RIEC-partners om interventies en barrières te creëren. Ook geeft hij/zij de samenwerking met het Platform Veilig Ondernemen (PVO) verder vorm en ondersteunt met concrete handelingsperspectieven.
RIEC
4
In 2022 is gestart met de TFOC-aanpak (Transport Facilitated Organised Crime) bij de weerbare sierteelt. In 2023 wordt deze aanpak voortgezet, breder dan alleen in de sierteeltsector.
5
De Automatic Number Plate Recognition (ANPR) wordt gericht ingezet in de aanpak van ondermijning. Het gebruik van (tijdelijke) ANPR-camera’s wordt toegepast als blijkt dat het haalbaar en realiseerbaar is. Denk hierbij aan voldoende opvolgingscapaciteit, plaatsingsmogelijkheden en beschikbaarheid van camera’s en het kunnen verwerken van informatie.
Politie
6
Het RIEC laat een onderzoek uitvoeren naar de transportsector in relatie tot de sierteelt en de mogelijke betrokkenheid van deze sector bij drugstransporten. Het gaat daarbij om aard en omvang, eventuele netwerken, veelgebruikte routes, cruciale schakels, nodale knooppunten en werkwijzen.
RIEC
23
7
Het RIEC organiseert in samenwerking met de wetenschap (universiteit/TNO) een trendwatching-sessie ondermijning.
RIEC
8
Het project Scheveningen Haven wordt voortgezet met de volgende focus: • Continueren en versterken van het huidige project waarbij de focus ligt op maritieme activiteiten. Hiervoor wordt ingezet op versterking van de lopende aanpak met technische hulpmiddelen en optimalisatie van integrale inzet en controles op het water; • Uitbreiden van het huidige project naar het land. Het doel is om de gelegenheidsstructuren rond bedrijfsmatige activiteiten op het land te duiden en te bepalen of zij zijn te koppelen aan de ondermijnende activiteiten die al op het water zijn waargenomen. De verwachte focus zal liggen op de visserij en samenhangend transport, pleziervaart en short-stay verblijfsmogelijkheden; • Vergroten van weerbaarheid in het gebied door bonafide ondernemers in het gebied te ondersteunen en malafide bedrijvigheid tegen te gaan en te weren. Hiervoor wordt samenwerking gezocht met het PVO.
Gemeente Den Haag en politie
In 2023 worden concrete activiteiten gekoppeld aan de 3 sporen. 9
Het programma Weerbare Sierteelt loopt door in 2023 met bijdragen van politie, OM, Belastingdienst, RIEC, Royal Fora Holland en de gemeenten Westland en Katwijk. Dit programma draaien we samen met de regio Amsterdam. De bijdrage van het RIEC bestaat onder andere uit het leveren van de analysecapaciteit voor het uitvoeren van een risicoscan.
Gemeente Westland
10
Het buitengebied en de (glas)tuinbouw zijn onderzocht op kwetsbaarheden voor ondermijnende criminaliteit. In januari 2023 vindt een bestuurlijke conferentie plaats, die moet leiden tot concrete afspraken over de gezamenlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit. Het RIEC heeft een projectleider geworven die met deze agenda aan de slag gaat en de verbinding maakt met de weerbare sierteelt (geleerde lessen).
RIEC
24
Spoor 4: Voorkomen jonge aanwas
Acties per spoor
Het doel van het vierde spoor is het voorkomen van jonge aanwas. Hierdoor wordt meer de voorkant geopereerd in de aanpak van ondermijning. Dit is een een wens in de regio Den Haag. Vooral het voortzetten van de initiatieven om jonge aanwas te voorkomen is daarbij van meerwaarde. Het RIEC-bureau ondersteunt en adviseert gemeenten door een breed aanbod aan interventies te bieden en mee te denken vanuit eigen expertise, naast een groot (landelijk) netwerk met best practices. Het RIEC-bureau kan ook zorgen voor verbinding met andere gemeenten en de interventies daarop afstemmen. Verder wordt criminele uitbuiting als aandachtspunt meegenomen in de aanpak gericht op het voorkomen van jonge aanwas. Gemeenten voeren de regie over de lokale aanpak om jonge aanwas in de drugscriminaliteit te voorkomen. Zij verbinden hierbij het veiligheidsdomein met het sociaal domein en het onderwijs. Het RIEC-bureau helpt actief mee met de implementatie en opzet van de aanpak. Alle gemeenten in de regio kunnen gebruik maken van het aanbod van Dealbreakers. Het RIEC-bureau werkt vanuit Dealbreakers nauw samen met betrokken organisaties zoals Zorg- en Veiligheidshuizen (ZVH’s), gemeenten, politie, OM en zorgpartners.
25
Acties 2023
Aanjagers
1
Gemeenten voeren de regie op de lokale aanpak om jonge aanwas in de drugscriminaliteit te voorkomen. Zij verbinden hierbij het veiligheidsdomein met het sociaal domein en het onderwijs. Het RIEC helpt mee met de implementatie en opzet van de aanpak. Alle gemeenten in de regio kunnen gebruik maken van het aanbod van Dealbreakers. Het RIEC werkt vanuit Dealbreakers nauw samen met betrokken organisaties zoals Zorg- en Veiligheidshuizen (ZVH’s), gemeenten, politie, OM en zorgpartners.
Gemeenten
2
Gemeenten zetten gerichte interventies in om op scholen leraren en leerlingen bewust te maken van de risico’s van drugscriminaliteit. Hiervoor zijn regionaal zonder kosten diverse interventies beschikbaar, zoals de escape room foute centen, diverse trainingen en HALT-activiteiten. Het RIEC kan gemeenten adviseren hoe ze deze interventies goed kunnen inzetten.
Gemeenten
3
Het RIEC ondersteunt en adviseert gemeenten door een breed aanbod aan interventies te bieden en mee te denken vanuit eigen expertise, alsook een groot (landelijk) netwerk met best practices. Het RIEC kan zorgen voor verbinding met andere gemeenten en de interventies daarop afstemmen.
RIEC
4
In de aanpak gericht op het voorkomen van jonge aanwas zal ook criminele uitbuiting als aandachtspunt worden meegenomen.
Allen
5
Het RIEC zorgt ervoor dat de website van het project Dealbreakers structureel in stand wordt gehouden.
RIEC
6
Het RIEC zorgt samen met een gespecialiseerd reclamebureau voor de aansluiting en het bereik bij de doelgroep van Dealbreakers door content te maken afgestemd op de doelgroep met bijvoorbeeld relevante influencers en credible messengers.
RIEC
26
7
Politie en gemeenten blijven zich inzetten om jongeren die aan het begin staan van hun criminele carrière snel in beeld te krijgen en integraal aan te pakken (bijvoorbeeld via de persoongerichte (PGA)-aanpak en zorgmeldingen).
Politie en gemeenten
8
Het RIEC voert analyses uit en draait integrale casuïstiek gericht op het voorkomen van criminele families en het voorkomen van jonge aanwas.
RIEC met partners
9
De inzet van het strafrecht is gericht op het duurzaam stoppen van criminaliteit en het voorkomen van escalatie. het OM voert daartoe coördinatie op de samenhang tussen strafzaken en spant zich in voor een voortvarende rechtsgang. Samen met de partners wordt daarnaast ingezet op het weerbaar maken van jongeren en hun omgeving.
OM
10
Er worden specifieke interventies ontwikkeld gericht op het voorkomen van jonge aanwas via jongerencentra in de wijken en sportlocaties.
RIEC met TNO en gemeente Leiden
11
De Zorg- en Veiligheidshuizen geven vanuit hun expertise advies over de straffen die werken.
ZVH’s
12
De twee Zorg- en Veiligheidshuizen Haaglanden en Hollands-Midden en het RIEC gaan nauwer samenwerken en afstemmen in de regio. Er wordt een factsheet ontwikkeld waarin het voor professionals via een beslisboom duidelijk wordt wanneer welke aanpak nuttig is.
ZVH’s en RIEC
13
RIEC Den Haag en Zorg en Veiligheidshuis Haaglanden zijn een landelijke pilotregio gestart om te komen tot een goede manier van samenwerken en bijbehorende informatiedeling. Deze pilot wordt vervolgens landelijk uitgerold.
RIEC en ZVH Haaglanden
27
14
RIEC organiseert begin 2023 een netwerkdag Dealbreakers met alle beschikbare interventies voor de lokale partners die de interventies willen inzetten (gemeenten, scholen, jongerenwerk).
RIEC met gemeenten
15
RIEC zorgt voor lesmateriaal dat naar scholen verstuurd kan worden als er actualiteiten in de regio zijn.
RIEC
16
Het RIEC gaat onderzoeken of we een gerichte MMA-campagne kunnen starten voor jongeren.
RIEC
17
Het Zorg- en Veiligheidshuis Hollands-Midden en het RIEC gaan Virtual Reality ontwikkelen voor jongeren als interventie om jonge aanwas in de drugscriminaliteit te voorkomen.
ZVH HM en RIEC
18
Het RIEC gaat de doorlopende leerlijn verder ontwikkelen door ook de thuissituatie en de wijk erbij te betrekken.
RIEC
19
Het RIEC en de gemeente Den Haag gaan de verbinding maken met overige aanpakken op het gebied van jeugdcriminaliteit, zoals preventie met gezag en rivaliserende jeugdgroepen.
RIEC, gemeente Den Haag
20
Het RIEC gaat een samenwerking opstarten met ondernemers om jongeren (schoolverlaters) een positief perspectief te bieden.
RIEC
21
Op bestuurlijk niveau gaat het RISV een kernteam jeugd vormen om regionale samenwerking te versterken.
RSIV
28
Het RIECbureau: bedrijfs voering
Het RIEC-bureau is de laatste jaren gegroeid van een tijdelijk bureau dat maar een paar jaar zou bestaan om de samenwerking tussen de RIEC-partners op te zetten, naar een stabiele professionele organisatie met specifieke expertise op het gebied van de aanpak van ondermijning. Met behulp van de structurele financiering vanuit het Rijk en de gemeenten hebben de meeste medewerkers in 2022 een vast contract gekregen. In 2023 wordt samen met de beheergemeente Den Haag gewerkt aan een goede en onafhankelijke borging van het bureau binnen de gemeente Den Haag. Ook wordt een verdergaande samenwerking met het RSIV, het HEIT en het Platform Veilig Ondernemen (PVO) verkend. In 2023 wordt verder gewerkt aan het vergroten van de kwaliteit van de adviezen, analyses en onderzoeken van het RIEC-bureau. Dit gebeurt onder andere door blijvende aandacht te geven aan de ontwikkeling en opleiding van de medewerkers en de medewerkers met de juiste tools te ondersteunen. Formatie RIEC-bureau Met een groeiende organisatie komt de behoefte aan een overzichtelijke structuur voor de platte organisatie met een heldere en formeel geborgde lijn/personeels-aansturing. Tot voor kort lag de personele sturing volledig bij het hoofd RIEC. Maar door de groeiende organisatie is dit niet meer werkbaar en is de rol van coördinator ingevoerd. Op dit moment heeft het RIECbureau Den Haag veertig medewerkers.
Deze medewerkers zijn in dienst bij de gemeente Den
Haag of bij een van de ketenpartners op basis van (langdurige) detachering. Sinds september 2022 werkt het RIEC-bureau in drie teams: team extern, team analyse en onderzoek, en team beleid en PIOFACH-taken. In 2023 wordt deze structuur ook formeel vastgelegd. In de praktijk wordt er veel tussen de clusters samengewerkt. Daarom worden naast clusteroverleggen ook horizontale overleggen gepland waar medewerkers uit verschillende clusters aan deelnemen, zoals het casus- en signalenoverleg en het onderzoeksoverleg. Voorgesteld organogram
Hoofd RIEC
Beleid en PIOFACH-taken
Coördinator Analyse
Coördinator Extern / (Plv. Hoofd)
29
Voor 2023 betekent dit dat het RIEC de volgende medewerkers in dienst heeft: Hoofd RIEC / Beleid en PIOFACH-taken
Cluster Analyse en onderzoek
Cluster Extern
Hoofd RIEC
Coördinator analyse
Coördinator extern / plv. hoofd
Privacy Jurist
Senior beleidsadviseur onderzoek/expertise
Adviseur weerbaarheid
Adviseur beleid en bedrijfsvoering
Senior analist
Accountmanager ABC/RISO
Junior adviseur beleid
Analist
Accountmanager F
Officemanager
Analist
Accountmanager D en E
Adviseur communicatie
Onderzoeker
Accountmanager G
Grafisch vormgever
Junior Onderzoeker
Bestuurlijk adviseur / casusregisseur ABC
Communicatiemedewerker
Secretaris Ondermijningstafel
Bestuurlijk adviseur / casusregisseur D
Bibob adviseur
Secretaris Ondermijningstafel
Bestuurlijk adviseur / casusregisseur E
Bibob adviseur
Financieel analist
Bestuurlijk adviseur / casusregisseur F
Junior Bibob medewerker
Analist Belastingdienst
Bestuurlijk adviseur / casusregisseur G
Adviseur Dealbreakers
Analist politie
Bestuurlijk adviseur / casusregisseur RISO
Adviseur Dealbreakers
Adviseur vastgoed / witwassen
Expert OMG/drugs
medewerker Dealbreakers
Projectleider bedrijventerreinen Projectleider buitengebied
30
Programma Vernieuwing Informatievoorziening RIEC/LIEC In samenwerking met de andere RIECregio’s wordt gewerkt aan het verbeteren van de werkprocessen en de inrichting van een geactualiseerde informatievoorziening. Vanuit de verschillende versterkingsgelden zijn hiervoor middelen beschikbaar gesteld aan het LIEC door het ministerie van Justitie en Veiligheid. In het najaar van 2022 is het programma Vernieuwing Informatievoorziening RIEC/LIEC gestart. Naar verwachting wordt in 2023 het landelijk gebruikte datasysteem RIEC-IS vervangen door een nieuw en gebruiksvriendelijker ICT-systeem. Daarnaast wordt gewerkt aan een gezamenlijk ICTplatform voor de RIEC’s en aan gezamenlijke analysetools. Oplevering hiervan is naar verwachting in 2024. In 2023 wordt bepaald of het RIEC-bureau Den Haag in de tussenperiode tijdelijk moet investeren in analysetools. Hier is budget voor gereserveerd.
Juridische ondersteuning en privacy Binnen het RIEC-samenwerkingsverband worden persoonsgegevens verwerkt om de gezamenlijke doelstellingen te bereiken. Bij het verwerken van persoonsgegevens is het belangrijk om deze gegevens goed te beschermen en de rechten van betrokkenen te respecteren. Het RIEC-bureau geeft zowel intern als extern aan de partners trainingen over omgaan met persoonsgegevens. Daarnaast lopen landelijk een aantal trajecten met gevolgen voor RIEC Den Haag: • Wet gegevensverwerking door
samenwerkingsverbanden (WGS): zodra deze wet in werking treedt, moet het RIEC bepaalde acties uitvoeren. Denk aan het inrichten van een rechtmatigheidsadviescommissie, het aanwijzen van een coördinerend functionaris gegevensbescherming binnen de gezamenlijke verwerkingsverantwoordelijkheid, het opzetten van een auditprocedure en het uitvoeren van audits. Het wetsvoorstel ligt momenteel ter behandeling in de Eerste Kamer. De invoeringsdatum is nog niet bekend. •
Data Protection Impact Assessment (DPIA): in het besluit van de Autoriteit Persoonsgegevens zijn de verwerkingen van persoonsgegevens binnen samenwerkingsverbanden aangewezen als verwerkingen waarvoor een DPIA verplicht is. Dit instrument brengt de privacy-risico’s van een gegevensverwerking in kaart. Naar aanleiding van een DPIA kunnen maatregelen worden getroffen om de gesignaleerde risico’s te verkleinen. Sinds 2021 ontwikkelt het LIEC een blauwdruk DPIA voor de RIEC’s. Deze blauwdruk bevat een uitgevoerde DPIA van het landelijke werkproces ‘integrale casuïstiek’ en dient als basis voor een door de RIEC’s uit te voeren DPIA. De regionale nuances ten aanzien van dit werkproces worden door de
RIEC’s in 2023 aangevuld op de blauwdruk. RIEC-bureau Den Haag heeft daarnaast in 2022 een DPIA laten uitvoeren op het werkproces BIBOB en op het handhavingsknelpunt bedrijventerreinen. De aanbevelingen uit deze DPIA’s worden in 2023 daar waar mogelijk geïmplementeerd. •
Procedure informatieplicht: de landelijk opgestelde procedure voor het informeren van betrokkenen wordt bij het RIEC-bureau Den Haag geïmplementeerd.
•
Bewaartermijnen: de landelijk opgestelde procedure bewaartermijnen wordt geïmplementeerd binnen het RIEC-bureau Den Haag.
•
E-learning: de medewerkers van RIECbureau Den Haag doorlopen in 2023 de landelijke e-learning privacy.
Informatiebeveiligingsbeleid De komende jaren wordt het informatiebeveiligingsbeleid van het RIECLIEC bestel verder verbeterd. Het RIEC-bureau Den Haag is vertegenwoordigd in de landelijke werkgroep die hiermee bezig is. Het LIEC heeft een specialist aangetrokken, die basismateriaal ontwikkelt voor de regio’s. Deze specialist stemt af met partners en de RIEC-regio’s, waarna het RIEC-bureau Den Haag het basismateriaal inbedt in de regio. Vanuit de regio Den Haag zijn we nauw betrokken bij de ontwikkeling van dit 31
beleid.
Opgavegericht verantwoorden Samen met de RIEC-partners is een werkgroep gestart die zich bezighoudt met opgavegericht verantwoorden met maatschappelijk effect. Het traject ‘Opgavegericht verantwoorden’ maakt gebruik van het middel ‘verandertheorie’. Door middel van het opstellen van een verandertheorie wordt expliciet en visueel duidelijk gemaakt hoe de voorgestelde en uitgevoerde aanpak bijdraagt aan het te bereiken maatschappelijk effect. Op deze manier wordt inzichtelijk gemaakt hoe activiteiten van partners en het RIEC-bureau tot een verandering leiden. Hierdoor kan ook scherp worden gemaakt welke input van partners nodig is om met een bepaalde activiteit een gewenst resultaat en daarmee effect te behalen. Als de uitvoering achterblijft, kan dit op tijd worden opgemerkt en kan worden bijgestuurd. Het bevordert de integrale samenwerking van doelstelling tot en met maatschappelijk effect.
TNO Ondermijningslab 2.0 Het RIEC-bureau Den Haag en de andere RIEC’s werken samen met TNO in het ondermijningslab. TNO levert de RIEC’s hulpmiddelen en advies, bijvoorbeeld op het gebied van interventies. Experts van TNO denken op laagdrempelige wijze mee over knelpunten in de integrale samenwerking. In de regio Den Haag is veel gebruik gemaakt van de ‘Scientist on the job’, waarbij een expert van TNO wordt ingezet in een casus of een project. Dit zetten we in 2023 voort. Verder kunnen RIEC- partners terecht bij het maandelijkse inloopspreekuur van TNO, waar korte adviesvragen gesteld kunnen worden en een specifiek onderwerp centraal staat in een webinar.
32
Begroting 2023
De begroting van het RIEC-bureau bestaat uit drie hoofdstromen: de reguliere structurele bijdrage van het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV), de cofinanciering door de lokale en regionale partners in de RIEC-samenwerking en de bijdrage voor de uitvoering van de regionale ontwikkelstrategie van het ministerie van JenV. Naast deze drie hoofdstromen zijn er nog incidentele middelen overgebleven uit eerder toegekende bijdragen van het rijk. Zowel van de additionele incidentele middelen als de toegekende versterkingsmiddelen 2022 als het ondermijningsfonds is budget overgebleven omdat nog niet alle geplande activiteiten uitgevoerd zijn. Deze middelen worden in 2023 toegevoegd aan de begroting. De inzet van deze middelen volgt zoveel mogelijk de oorspronkelijk vastgestelde doelen. De exacte omvang van de overgebleven middelen wordt begin 2023 bekend. In deze begroting staan op hoofdlijnen de voornemens voor de inzet van de overgebleven middelen voor zowel de reguliere begroting, als voor de ontwikkelstrategie. In het jaarverslag/jaarrekening 2022 wordt dit verder geconcretiseerd.
RIEC’s zijn toegekend: € 90.000 voor het maken van ondermijningsbeelden en € 453.000 voor de versteviging van de intelligence, analyse en uitvoeringskracht. Het tweede gedeelte van de middelen voor de uitvoeringskracht is gebruikt om het HEIT structureel te versterken (€400.000). In de laatste paragraaf van dit hoofdstuk wordt dit nader uitgewerkt. Bedragen partners (in geld uitgedrukt)
Bedrag
Bijdrage regiogemeenten
215.000
Openbare Ministerie Accountmanager
100.000
Belastingdienst - sr. Analist
110.000
Politie-Analist
85.000
Politie-Expert OMG’s / Drugs
85.000
Politie - Coördinator Extern
125.000
Inzet Politietools
15.000
Totaal
735.000
Reguliere bijdrage De reguliere structurele inkomsten bestaan uit de volgende componenten: • De reguliere bijdrage van het ministerie van JenV van € 735.000 • De aanvullende structurele bijdragen van het ministerie van JenV die aan de
33
Reguliere begroting RIEC Inkomsten Regulier
Begroting 2023
Bijdrage Regulier Rijk
735.000
Bijdrage OMB Rijk
90.000
Bijdrage Gemeenten
215.000
Versterkingsgelden Rijk 1
453.000
Versterkingsgelden Rijk 2
700.000
Overschot Versterkingsgelden RIEC/bureau 2022
500.000
Totaal
2.693.000
Uitgaven Regulier
Begroting 2023
Huisvesting
100.000
Inhuur expertise
35.000
Communicatie
30.000
LIEC-ICT
198.000
Onderzoek/advies
50.000
Overhead gemeente Den Haag
223.000
Vergaderkosten en overig
50.000
Personele lasten
1.744.000
Vorming en opleiding
40.000
Inzet Overschot versterkingsgelden RIEC-bureau 2022*
500.000
Doorbelasting overheadkosten naar Versterkingsplan
-277.000
Totaal
2.693.000
*Inzet Overschot Versterkingsgelden RIECbureau 2022 Van de additionele structurele versterkingsgelden van € 700.000 voor 2022 is een verwacht overschot van ongeveer € 500.000. In 2023 worden deze middelen in overeenstemming met het oorspronkelijke doel van de middelen ingezet om de ondersteuning door het RIEC-bureau te versterken. In 2023 start een junior beleidsmedewerker, die onder meer ondersteunt bij de uitvoering en monitoring van de afspraken uit de ontwikkelstrategie en het structureel opzetten van de samenwerking tussen RIEC, PVO en RSIV. Ook is in 2022 een extra onderzoeker aangetrokken die bijdraagt aan de uitvoering van de onderzoeksagenda. De inzet van deze onderzoeker wordt in 2023 gecontinueerd. In 2023 wordt daarnaast volgens het eerdere voorstel een data-analist aangetrokken. Verder is tijdelijke extra ondersteuning nodig als het gaat om inpassen van het RIEC-bureau binnen de formatie van de gemeente Den Haag, het verder professionaliseren van de financiën en, naar verwachting, het implementeren van de WGS en andere juridische vraagstukken.
Ondermijning en Weerbaarheid. De inzet van deze post is toegevoegd aan de reguliere begroting onder de taak ‘Versterkingsmiddelen 2022’.
Inzet overschot Versterkingsmiddelen 2022*
Bedrag
Junior beleidsmedewerker
70.000
Junior onderzoeker
70.000
Ondersteuning organisatieontwikkeling/formatie
30.000
Juridische ondersteuning
100.000
Doorontwikkeling Dashboard
100.000
Opgavegericht Verantwoording
30.000
Data-specialist
60.000
Inzet TNO bij casuïstiek
40.000
Totaal
500.000
De samenwerking met TNO binnen Ondermijningslab 2.0 laat zien dat de expertise van TNO wordt gewaardeerd. Om extra gebruik van te kunnen maken van deze expertise binnen de regio Den Haag wordt budget gereserveerd. Tot slot wordt een deel van de middelen gereserveerd voor de doorontwikkeling van het Dashboard 34
Inkomsten Regionaal versterkingsplan
Begroting 2023
Inkomsten RIEC-begroting 2023
2.744.010
Inzet middelen uit 2022
30.000
Inzet additionele incidentele bijdrage 2021/2022*
600.000
Totaal
3.374.010
Uitgaven Regionaal versterkingsplan
Begroting 2023
Spoor 1
1.772.050
Spoor 2
379.010
Spoor 3a
236.590
Spoor 3b
256.590
Spoor 3c
191.590
Spoor 4
538.180
Totaal
3.374.010
Regionale ontwikkelstrategie 2023 en verder In 2022 heeft het ministerie van JenV extra middelen ter beschikking gesteld voor de versterking van de regionale aanpak. Door de regio Den Haag is een regionale ontwikkelstrategie ingediend. Dit plan is door JenV goedgekeurd. Voor de uitvoering van dit plan is in 2023 een bedrag van € 3,19 miljoen beschikbaar. De kosten voor de analist FIU en de politie LAP-ers lopen rechtstreeks via de financiering van de politie. Dit betekent dat € 2.74 miljoen via de RIEC-begroting loopt. Deze middelen worden volgens het plan ingezet. Ook de overgebleven middelen ‘Additionele incidentele bijdragen 2021/2022’ worden ingezet om de uitvoering van het plan te versterken.
De uitwerking van de uitgaven binnen de verschillende sporen staan op pagina 36. *De inzet van de additionele incidentele bijdrage 2021/2022 wordt uitgewerkt op pagina 37.
35
Uitgaven per spoor Spoor 1
Begroting 2023
Spoor 3a
Begroting 2023
Personele lasten
864.050
Personele lasten
109.590
Uitvoeringskracht
250.000
Onderzoek
80.000
Regionaal opleidingsbudget
50.000
Overhead gemeente DH
17.000
Communicatie
100.000
Inzet additionele incidentele bijdrage: actiegericht budget op bedrijventerrein*
30.000
interventiespecialist OM
100.000
Totaal spoor 3a
236.590
Inzet additionele incidentele bijdrage 2021/2022: medewerker integrale controles, roadshow, training casusregisseurs, opleidingsmateriaal*
250.000
Overhead gemeente DH
158.000
Spoor 3b
Begroting 2023
Totaal spoor 1
1.772.050
Personele lasten
109.590
Communicatie
30.000
Camera en registratiesysteem
100.000
Overhead gemeente DH
17.000
Totaal Spoor 3b
256.590
Spoor 3c
Begroting 2023
Personele lasten
109.590
Conferentie (oorspronkelijk gepland in 2022)
30.000
Overhead gemeente DH
17.000
Inzet additionele incidentele bijdrage 2021/2022*
35.000
Totaal spoor 3c
191.590
Spoor 4
Begroting 2023
Personele lasten
219.180
Onderzoek/advies
50.000
Communicatie
50.000
Doorlopende leerlijn
50.000
Overhead gemeente DH
34.000
Inzet additionele incidentele bijdrage Medewerker Dealbreakers*
85.000
Inzet additionele incidentele bijdrage: Inkoopbudget preventieve/ repressieve budgetten*
50.000
Totaal spoor 4
538.180
Separaat gefinancierd uit de versterkingsgelden via de politie: analist FIU (€102.420) en 7 LAP-ers (€ 350.000). Spoor 2
Begroting 2023
Personele lasten
195.010
Overhead gemeente DH
34.000
Inzet additionele incidentele bijdrage 2021/2022: aanjager criminele geldstromen*
120.000
Inzet additionele incidentele bijdrage: actiegericht budget op aanpak vastgoed*
30.000
Totaal spoor 2
379.010
36
Inzet additionele incidentele bijdrage 2021/2022* De inzet van de additionele incidentele bijdrage volgt zoveel mogelijk de oorspronkelijke doelstelling. Een geschat budget van € 600.000 blijft over. In 2023 wordt de roadshow gericht op bewustwording van ondermijning bij het ambtelijk apparaat (gestart in 2021), nog in verschillende gemeenten en bij de Provincie Zuid-Holland gegeven. De kosten van de roadshow lopen daarom door in 2023. Verder wordt het budget ingezet voor het ontwikkelen en geven van een training voor de casusregisseurs van het RIEC-bureau en de partners, en wordt opleidingsmateriaal ontwikkeld. Vanuit het RIEC-bureau worden steeds meer opleidingen en trainingen voor partners verzorgd. Om deze trainingen te professionaliseren worden ondersteunende materialen ontwikkeld. Het RIEC-bureau trekt in samenwerking met het HEIT een medewerker aan die gemeenten helpt bij het opzetten en uitvoeren van lokale integrale controles om een grotere actiegerichtheid in de regio te realiseren. Daarnaast wordt extra budget toegekend aan de projecten uit de ontwikkelstrategie op het gebied van de aanpak van ondermijning buitengebied, bedrijventerreinen en vastgoed om concrete interventies te kunnen doen. Op deze thema’s worden samen met de partners begin 2023 concrete plannen van aanpak uitgewerkt. Hier zullen ook voorstellen voor de inzet van dit budget in worden opgenomen.
Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft bij de beoordeling van de ontwikkelstrategie aangegeven dat met name spoor 2 (de versterkte financiële aanpak) extra aandacht en concretisering nodig heeft. Het RIEC-bureau trekt daarom een aanjager op criminele geldstromen aan, die in 2023 samen met de partners dit spoor verder vormgeeft. Van de overgebleven middelen in 2022 voor het programma Dealbreakers wordt een extra medewerker gefinancierd, zodat nog meer ondersteuning aan gemeenten kan worden gegeven om jonge aanwas in de drugscriminaliteit te voorkomen. Ook wordt een deel van het budget gebruikt voor de aanschaf van extra preventieve interventies zoals extra haltlessen en extra escaperooms. Verder worden samen met de Zorg- en Veiligheidshuizen repressieve maatregelen ontwikkeld.
37
Ondermijningsfonds In 2023 lopen onder de financiering van het ondermijningsfonds nog drie lijnen: • Het programmamanagement loopt door tot in april 2023 om het algehele programma formeel af te ronden en de verantwoording voor het ministerie van JenV op te stellen. • De gemeente Leiden heeft met behulp van de incidentele gelden uit het ondermijningsfonds de afgelopen jaren inzicht gekregen in de Leidse vastgoedmarkt. Op basis van de inzichten zijn barrières opgeworpen en interventies gepleegd in samenwerking met partners. De innovaties worden in Leiden omarmd en borging daarvan is nog niet volledig uitgevoerd. Met het doorschuiven van de resterende incidentele middelen kan in 2023 tot een volledige uitvoering van de borging en innovaties gekomen worden. • De in 2022 gestarte districtelijke borgingsplannen lopen door in 2023. Deze plannen zijn in 2022 gestart en lopen door in 2023: •
•
•
•
te handelen om het waterbedeffect in het district te verkleinen (is gestart in 2022 en loopt door in 2023); District F voorkomt ondermijnende criminaliteit door het verbeteren van bewustwording en vroeg-signalering onder jongerenwerkers (online en offline) (is gestart in 2022 en loopt door in 2023); District G versterkt de integrale controles (is gestart in 2022 en loopt door in 2023). De kwaliteit en de impact wordt vergroot door zowel vanuit de theorie de inhoudelijke en praktische bestuurlijke expertise te vergroten, als vanuit de praktijk door de fases van een controle (voorbereiding, controle en afhandeling) te versterken. Uitgaven
Bedrag
Eindverantwoording programmamanagement
25.000
Uitvoeringskracht per district
157.000
Project Vastgoed Leiden
250.000
Totale begrote Uitgaven Ondermijningsfonds 2023
432.000
District A/B/C draagt zorg voor een Meld Misdaad Anoniem (MMA)-campagne in de Scheveningen Haven(is gestart in 2022 en loopt door in 2023) ; District D en E harmoniseren gezamenlijk het Bibob-beleid om de Bibob-kennis te vergoten en meteen 38
Inzet middelen voor de versterking uitvoeringskracht: Haags Economische Interventieteam (HEIT) In het HEIT werken gemeenten, politie, Belastingdienst, de Douane, Nederlandse Arbeidsinspectie, het UWV, de NVWA en de drie omgevingsdiensten (ODH, ODMH en ODWH) samen. Het HEIT bestaat uit twee zelfstandig draaiende teams die zaken oppakken onder regie van de burgemeester van Den Haag. Het HEIT houdt zich bezig met het uitvoeren van bestuurlijke controles en het toezicht op de prostitutiebranche. De controles zijn onderdeel van de lokale ondermijningsaanpak. De beleidsmedewerkers van het HEIT hebben structureel contact met alle 27 gemeenten en politie basisteams. Ze sluiten aan bij lokale casusoverleggen, zijn deelnemer van de districtelijke ondermijningstafels en zijn lid van RIEC-casusteams. Vanuit het HEIT worden regelmatig workshops, presentaties en/of webinars gegeven over het HEIT en de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Hierbij wordt ingegaan op de malafide bedrijfsmodellen van (avond)supermarkten, garages, shisha lounges, cafés, restaurants en de beautybranche en op criminele fenomenen als mensenhandel, handel in illegale sigaretten, handel in illegale medicijnen en illegaal gokken.
Sinds 2019 ontvangt het HEIT via het RIEC structureel 4 ton ter versterking van de uitvoeringskracht in de eenheid Den Haag. Dit geld wordt in 2023 als volgt besteed: Uitgaven
Bedrag
Beleidsmedewerker schaal 10
65.000
Beleidsmedewerker schaal 10
63.000
Beleidsmedewerker schaal 10
77.000
Toezichthouder schaal 8
65.000
Toezichthouder schaal 8
65.000
Toezichthouder schaal 8
65.000
Totale uitgaven HEIT
400.000
39