RIS314487 Implementatie Evaluatie GGD PWO

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Mariëlle Vavier Wethouder van Armoede, Inclusie en Volksgezondheid

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10470999 RIS314487 Contactpersoon

Nanda Lamme Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

8 februari 2023

nanda.lamme@denhaag.nl

Onderwerp

Implementatie Evaluatie GGD PWO

Geachte voorzitter, In de procedurevergadering van de Commissie Samenleving van donderdag 3 november 2022 heeft de meerderheid van de commissie ingestemd met het voorstel van de ChristenUnie/SGP om middels een brief geïnformeerd te worden op welke manier de resultaten van de evaluatie van de Winteropvang van vorig jaar verwerkt zijn in de realisatie van de huidige Winteropvang. Met deze brief wordt een beeld geschetst op welke manier voor de winter van 2022/2023 de PWO wordt georganiseerd, rekening houdend met de geleerde lessen van vorig jaar en binnen de financiële kaders van het coalitieakkoord. Winteropvang Naast de reguliere nachtopvang, waar dak- en thuisloze mensen gedurende het jaar kunnen overnachten, behoort de ‘winterkoudeopvang’ (Wkr) tot de bestaande vormen van opvang. Mensen kunnen hier tussen 1 november en 1 april ‘s nachts terecht wanneer er sprake is van extreme weersomstandigheden (gevoelstemperatuur onder nul graden of bijvoorbeeld bij code rood), die leiden tot ontoelaatbare gezondheidsrisico’s. Met de permanente winteropvang (PWO) wordt de reguliere (beperkt geopende) winterkoudeopvang uitgebreid met een laagdrempelige 24-uursvoorziening. Naast een warme plek gedurende de winterperiode, biedt het de mogelijkheid mensen te verleiden de opstap te maken naar een reguliere opvangvoorziening of Beschermd Wonen.

Evaluatie Permanente Winter Opvang Afgelopen winter is vooral ingezet op onderdak, bescherming en veiligheid. Door de ruim gehanteerde toegangscriteria kwamen veel mensen in aanmerking voor een verblijf in de PWO. Met het rapport ‘Permanente winteropvang van dak- en thuisloze mensen in Den Haag’ heeft de GGD Haaglanden in beeld gebracht wat de meerwaarde van de permanente winteropvang is/kan zijn, gebaseerd op de ervaringen van de permanente winteropvang 2021/2022. Mede op basis van deze rapportage, waarin de geleerde lessen van vorig jaar helder worden toegelicht, zijn er een aantal concrete keuzes gemaakt met betrekking tot de organisatie van de PWO deze winter. Functie PWO De meerwaarde van de permanente winteropvang hangt mede af van het resultaat dat we als gemeente met de voorziening voor ogen hebben. Hierin kan onderscheid gemaakt worden tussen drie verschillende functies1 van opvang: 1. Asielfunctie: focus op onderdak (bed, bad, brood), bescherming en veiligheid; 2. Herstelfunctie: naast het bieden van onderdak (bed, bad, brood), bescherming en veiligheid, ook focus op rust en veiligheid, het hervinden van de eigen kracht en het vergroten van de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie;

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10470999

3.

Transitiefunctie: naast zowel de asiel- en herstelfunctie ook inzetten op een overgang naar een (bij voorkeur) zelfstandig en veilig bestaan. Deze functie is eigenlijk alleen mogelijk voor rechthebbenden.2

De opzet van de PWO 2021/2022 was 24-uurs asiel bieden (alleen bed, bad en brood). In de praktijk zagen we echter veel kansen om méér voor dak- en thuisloze mensen te doen, juist doordat er (ook) mensen kwamen die normaliter minder goed bij hulpverleners in beeld zijn. De aanwezigheid van ketenpartners op één locatie gaf mogelijkheden. Er is dan ook gewerkt aan meer dan alleen basale zorg voor de mensen én aan toeleiding voor een vervolgtraject; kortom werken aan herstel en transitie. Op basis van deze opgedane ervaring is voor 2022/2023 het doel van de PWO als volgt geformuleerd: “Voor kwetsbare dakloze mensen uit EU-lidstaten met fysieke zorgvraag of ter overbrugging elders wordt ingezet op asielfunctie3 met waar mogelijk inzet op herstel4. Voor inwoners met regiobinding rondom de gemeente Den Haag wordt ingezet op herstelfunctie, met waar mogelijk transitie5. Implementatie Onderstaand per thema een toelichting op de manier van organiseren; gebaseerd op de evaluatie en de geleerde lessen van vorig jaar.

• Locatie De locatie, inrichting en faciliteiten van een pand dragen bij aan de beheersbaarheid en leefbaarheid in en rondom de voorziening. De locatie in het Haga Ziekenhuis sluit hier goed op aan. Het beschikt o.a. over afsluitbare 1 en 2-persoonskamers met toegang tot gedeelde douches, keuken en wasruimten. Wel zien we het belang van de realisatie van een vaste locatie. Met een eenmalige investering kunnen we de inrichting van het pand duurzaam en passend bij de opvang vormgeven. Daarnaast biedt het de mogelijkheid om de manier van organiseren in en rondom het pand steeds verder in samenwerking met de betrokken partners en de buurt te verbeteren; gebaseerd op eerdere ervaringen. • Toegang Hoewel we bij voorkeur iedereen warm opvangen, blijkt in de praktijk dat we hier gewoonweg niet aan kunnen voldoen. Vorig jaar is ervaren dat mensen uit EU-lidstaten echt een andere doelgroep betreft, met andere problematiek. Voor deze subgroep was de winteropvang meer een ‘pauze’ van het leven op straat. Wat niet helpt is dat op basis van de huidige wetgeving de doorstroomopties naar andere voorzieningen voor kwetsbare dakloze mensen uit EU-lidstaten gelimiteerd zijn. Dit laatste is een breder maatschappelijk probleem, dat buiten de macht van de gemeente Den Haag ligt. Het heeft echter wel direct effect binnen een voorziening.

Zo bleek ook uit de evaluatie: “De praktijk blijkt een lastige tweestrijd tussen enerzijds een humanitair doel bereiken (tijdelijk hoeft niemand op straat te slapen) en anderzijds de werkelijkheid (door langdurig onderdak zonder voorwaarden minder motivatie om stappen te zetten én toenemende onrust tegen sluitingstijd).” In de aanbevelingen wordt dan ook opgemerkt dat het scheiden van de subdoelgroepen over verschillende locaties veel kan opleveren voor de cliënten. Recent is landelijk het plan van aanpak ‘Kwetsbare dakloze EU-burgers’ opgesteld. Met dit plan van aanpak beoogt het Rijk o.a. een gedifferentieerde aanpak om dakloosheid bij verschillende groepen EU-burgers te voorkomen en terug te dringen. Vooruitlopend op deze aanpak hebben we als college getracht een zorgvuldige afweging te maken in het bepalen van de doelgroep van de PWO 2022/2023: o Inwoners met regiobinding rondom de gemeente Den Haag. o Kwetsbare dakloze mensen uit EU-lidstaten met fysieke zorgvraag of ter overbrugging naar onderdak elders. Uiteraard wordt hierin maatwerk gehanteerd, waarbij er oog wordt gehouden voor schrijnende situaties. Daarbij wordt continue ingezet op activering: fysiek herstel, huisvesting en terug naar werk. Derhalve is dit jaar dan ook ingezet op een versterkte samenwerking met Stichting Barka.

• Intake Voor de opening van de PWO is het Straatteam (onderdeel van het daklozenloket) gestart met het voeren van gesprekken met potentiële deelnemers. De grondige intake heeft ervoor gezorgd dat er goed zicht is op de deelnemers en wat het individu nodig heeft. Op basis van de intakes zijn de mensen na de start gefaseerd ingehuisd.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10470999

Dit betekent concreet dat gedurende de eerste week er steeds een aantal mensen toegevoegd zijn. Deze fasering heeft bijgedragen aan een rustige start en bood de mogelijkheid om mensen rustig hun plek te laten vinden.

• Voorwaarden Het zonder voorwaarden opvangen van mensen heeft effect op gedrag van mensen. Handhaving van bepaalde huisregels en voorwaarden is essentieel om de locatie voor zowel de bewoners, als de omwonenden veilig en leefbaar te houden. Dit jaar zijn er huisregels opgesteld voor zowel binnen als buiten het gebouw, waarop strikt wordt gehandhaafd. Dit betreft bv (agressief) gedrag, waarbij de veiligheid van andere bewoners/omwonenden in het geding komt. Bewoners die veelvuldig de huisregels schenden, wordt de toegang ontzegd. Zij kunnen niet meer verblijven in de PWO. Wel blijven ze welkom in de Wkr. Het stellen van voorwaarden draagt bij aan de asielfunctie; het bieden van bescherming en veiligheid. • Eigen bijdrage Om de drempel zo laag mogelijk te maken en zo veel mogelijk mensen te bereiken is voor de PWO 2021/2022 besloten om geen eigen bijdrage te vragen. De ervaringen zorgden er enerzijds voor dat mensen makkelijk deelnamen aan de PWO, omdat er geen betaling nodig was. Anderzijds zagen we dat dit nieuwe aanbod van invloed was op de werking binnen de keten met de andere vormen van opvang/begeleiding/hulp. Conform het coalitieakkoord wordt in het kader van de actualisering van de Haagse aanpak van dak- en thuisloosheid in overleg met betrokken organisaties meer eenduidigheid aangebracht in de verschillende vormen van opvang voor dak- en thuisloze mensen.

Zoals in het debat besproken, wordt uw raad betrokken bij deze actualisatie. Voor het huidige seizoen 22/23 vragen we geen eigen bijdrage voor de PWO, conform de door uw raad aangenomen motie ‘De permanente winteropvang is voor iedereen’. • Ondersteuning & activering De PWO is een tijdelijke voorziening. De langdurige aard van het verblijf draagt bij aan mentale rust en herstel. Met de aanwezigheid van voorzieningen voor o.a. verpleegkundigen wordt gewerkt aan (fysiek) herstel, wat bijdraagt aan de herstelfunctie. Het 50/50 workcenter is ingezet op de PWO met als doel om mensen te activeren en deel te laten nemen aan dagbesteding. Dit gaat bijvoorbeeld om arbeidsmatige dagbesteding als 5050 Clean (schoonmaak), 5050 Green (Groen en terrein onderhoud) en 5050 Tech (klussen). Daarnaast is er activerende dagbesteding. Er is een ReShare Shop door een aantal bewoners georganiseerd. Er zijn veel betrokken omwonenden die hun kleding afgeven. Deze worden door vrijwilligers en een aantal bewoners in de winkel gehangen en bewoners mogen hier gratis kleding uitzoeken. Er worden activiteiten georganiseerd, waar bewoners actief bij worden betrokken en waar ze op vrijwillige basis aan deel kunnen nemen. Met deze (extra) inzet wordt bijgedragen aan de transitiefunctie; mensen zoveel mogelijk ondersteunen om door te stromen naar een structurele oplossing.

• Communicatie & bijsturing Wekelijks vindt er overleg plaats met de verschillende partners die betrokken zijn bij de PWO. Denk hierbij aan Leger des Heils, Beveiliging, Politie, Straatteam, Stadsdeel, Communicatie en Beleid. Dit overleg gaat over de ervaringen met betrekking tot de leefbaarheid en de veiligheid in en rondom het pand. Op basis van signalen wordt er met elkaar bekeken waar we mogelijk kunnen bijsturen in de manier van organiseren om overlast zoveel als mogelijk te voorkomen. Zo zijn er huisregels opgesteld, die zowel binnen als buiten gelden. Mensen worden erop aangesproken en indien gedrag niet veranderd wordt de toegang ontzegd. De beveiliging loopt dagelijks met regelmaat een rondje rondom de locatie. Ook is er extra politie en handhaving ingezet in de Fahrenheitstraat, op basis van signalen van ondernemers. Tot slot Met realisatie van de PWO is ingezet op extra aanbod die bijdraagt aan mentale rust en herstel, van de dakloze mensen in onze stad, gedurende de winterperiode. Er is een nauwe samenwerking tussen uitvoering en beleid en met de verschillende maatschappelijke partners. We sturen bij waar nodig en zullen ook deze PWO met elkaar evalueren om zo de voorziening steeds te laten aansluiten op wat er nodig is. We realiseren ons echter dat het uiteindelijke resultaat ook afhangt van de keuzes die de mensen zelf maken.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10470999

Daarnaast is de PWO een tijdelijke voorziening. Concreet betekent dit dat op 31 maart 2023 de deuren weer sluiten en er mogelijk mensen weer op straat komen. Uiteraard wordt er alles aan gedaan om de mensen waar mogelijk door te leiden naar een structurele plek. Met vriendelijke groet, de wethouder van Armoede, Inclusie en Volksgezondheid Mariëlle Vavier

4/4