RIS314474 Verloop demonstratie Extinction Rebellion 28 januari 2023

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Jan van Zanen Burgemeester

001

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Bestuur

BSD/10469453 RIS314474 Contactpersoon

Bernadette van der Wal Dienst

Bestuursdienst Afdeling

Directie Bestuurlijke en Juridische Zaken Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

31 januari 2023

bernadette.vanderwal@denhaag.nl

Onderwerp

Verloop demonstratie Extinction Rebellion 28 januari 2023

Geachte voorzitter, Afgelopen zaterdagmiddag, 28 januari 2023, heeft Extinction Rebellion voor de vijfde keer actie gevoerd op de Utrechtsebaan/A12. Met deze brief informeer ik u over het verloop van de demonstratie en de inzet van Openbaar Ministerie, politie en gemeente. Het recht op betoging en de vrije meningsuiting zijn in Nederland grondwettelijke vrijheden. Als uitgangspunt geldt dat iedereen vrij is om te betogen en zijn mening te uiten, ongeacht het onderwerp. Als burgemeester heb ik tegelijkertijd de wettelijke verantwoordelijkheid voor de openbare orde en veiligheid van alle bewoners en bezoekers in de stad. Ook hun veiligheid, vrijheden en (grond)rechten moet ik beschermen. In Den Haag worden jaarlijks ongeveer 2.000 demonstraties gefaciliteerd. Zoals uitvoerig beschreven in het Haagse demonstratiebeleid (RIS308654), kan het demonstratierecht uitsluitend worden beperkt bij (dreigende) wanordelijkheden, gevaar voor de gezondheid of ernstige verkeersproblemen. De inhoud van een demonstratie mag bij deze afweging geen enkele rol spelen. Ik beoordeel iedere demonstratie als het ware met een blinddoek voor. Dat betekent dus dat er niet méér mag als een mening breed wordt gedragen en past in het gemeentelijk beleid.

Het betekent ook dat er niet minder mag als het een demonstratie betreft die nauwelijks draagvlak heeft en die als aanstootgevend, schokkend of beledigend kan worden ervaren. Tot slot moeten we accepteren dat sommige demonstraties overlast kunnen geven. Demonstratie Extinction Rebellion 28 januari Voor de demonstratie van Extinction Rebellion afgelopen zaterdag was, net als bij de vorige acties op de Utrechtsebaan/A12, geen kennisgeving gedaan. Door een kennisgeving te doen, ontstaat een mogelijkheid om vooraf afspraken te maken over hoe de demonstratie veilig kan worden gefaciliteerd. Ook kan dan de gang naar de rechter worden gemaakt indien men van mening is dat er ten onrechte een beperking is opgelegd. In aanloop naar de actie van afgelopen zaterdag bleek dat geen sprake was van een aanspreekbare organisatie. Vanuit de gemeente zijn in aanloop naar 28 januari diverse pogingen gedaan om met de actievoerders in gesprek te komen, maar dit bleek tot afgelopen vrijdagmiddag niet mogelijk.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10469453

Uiteindelijk heeft na lang aandringen op vrijdagmiddag een gesprek plaatsgevonden tussen een vertegenwoordiging van de actievoerders en de gemeente, nadat zij eerder die ochtend een gesprek hadden gehad met het Openbaar Ministerie. Tijdens dit gesprek zijn standpunten uitgewisseld, maar zijn wij helaas niet nader tot elkaar gekomen. In het gesprek is bijvoorbeeld aangeboden om de demonstratie te faciliteren op het gebied boven de Utrechtsebaan (omdat dit aansloot bij de gewenste symboliek) of door middel van een demonstratieve optocht door de stad. Tijdens het gesprek bleek echter dat er geen sprake was van een verantwoordelijke organisator en dat men op geen enkele wijze bereid was om een vorm van demonstreren te kiezen die veilig was. De enige eis was om de Utrechtsebaan/A12 net zo lang te blokkeren, totdat de regering haar beleid wijzigt. Op zaterdag betrad rond 12.00 uur een grote groep demonstranten de Utrechtsebaan/A12, waardoor de doorgang voor het verkeer werd geblokkeerd. Deze groep bestond uit ongeveer 1.000 personen. Ook waren vele mensen boven de A12 en het Malieveld aanwezig om hun steun te betuigen. Verschillende actievoerders hadden zich vastgelijmd en vastgeketend aan elkaar of aan de weg, met als kennelijk doel het politieoptreden te bemoeilijken. Ik heb daarop de aanwijzing gegeven de demonstratie op deze locatie te beëindigen.

Na ongeveer een half uur startte de politie met het waarschuwen en vorderen van de aanwezigen. Demonstranten konden hun protest voortzetten op het Malieveld. Een kleine groep maakte hiervan gebruik. Vanaf 12.45 uur is gestart met het aanhouden en afvoeren van de aanwezige demonstranten. In totaal zijn zaterdag 768 aanhoudingen verricht, waarvan 12 voor het treffen van voorbereidingshandelingen voor het blokkeren van de Utrechtsebaan en 1 vanwege het overtreden van een opgelegd gebiedsverbod. De overige aanhoudingen zijn verricht op grond van artikel 11 van de Wet Openbare Manifestaties. Op dit moment zit er niemand meer vast. Door de demonstranten is, net als voorgaande keren, schade toegebracht aan de openbare ruimte. Ook hebben zij de sportzaal waar zij werden opgevangen om hun aanhouding af te handelen schade toegebracht. Momenteel wordt in kaart gebracht hoe groot de schade aan de openbare ruimte is. De schade zal zoveel mogelijk worden verhaald op de daders. Solidariteitsdemonstratie maatschappelijke organisaties Tegelijkertijd met de demonstratie op de Utrechtsebaan/A12 heeft een solidariteitsdemonstratie plaatsgevonden in de nabijheid van de A12 door directeuren van ongeveer 40 maatschappelijke organisaties. De demonstratie is gefaciliteerd.

Ik heb de directeuren van de organisaties vooraf opgeroepen hun achterban niet bloot te stellen aan het gevaar ernstige strafbare feiten te begaan (zie: https://www.denhaag.nl/nl/in-de-stad/nieuws/pers/aanwezigheid-organisaties-bij-activiteitenextinction-rebellion-28-januari-a.s..htm). Tot slot De vorm die voor het protest van Extinction Rebellion opnieuw is gekozen, met als doel het voor onbepaalde tijd blokkeren van de Utrechtsebaan/A12, heeft het Openbaar Ministerie, de politie en mij ernstige zorgen gebaard. Het blokkeren van een snelweg heeft tot gevolg dat de veiligheid van zowel actievoerders als weggebruikers en andere betrokkenen ernstig in het gedrang is gekomen. Daarnaast liepen deelnemers het risico zich schuldig te maken aan ernstige strafbare feiten. Bovendien wordt het demonstratierecht bij deze vorm van protest ingezet als dwangmiddel, waardoor de grenzen van het demonstratierecht in mijn ogen worden overschreden.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10469453

Het op deze manier plegen van strafbare feiten kan naar de mening van de Haagse driehoek niet worden gelegitimeerd met een beroep op “burgerlijke ongehoorzaamheid”. Hoewel dit tot op heden wordt geweigerd, blijf ik van harte bereid om met een verantwoordelijke organisator in overleg te treden over hoe we de, in de media aangekondigde, demonstratie van 11 maart a.s. binnen de grenzen van de wet veilig kunnen faciliteren. met vriendelijke groet, Jan van Zanen

3/3