RIS314250 Afdoening motie Geen werkakkoorden zonder leefbaar loon

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

030

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

SZW/10491066 RIS314250 Contactpersoon

Job den Heeten Dienst

Sociale Zaken en Werkgelegenheidsprojecten Afdeling

Beleid, onderzoek en projecten Telefoonnummer Datum

14070

4 april 2023

E-mailadres

job.denheeten@denhaag.nl Onderwerp

Afdoening motie: ‘Geen werkakkoorden zonder leefbaar loon’

Uw raad heeft bij de bespreking van het gewijzigd voorstel van het college inzake programmabegroting 2023-2026 (RIS313463) op 21 en 22 december 2022 de door het raadslid Arp ingediende motie SP3 ‘Geen werkakkoorden zonder leefbaar loon’ (RIS314250) aangenomen. De motie luidt als volgt: Constaterende, dat: • het college ook de komende jaren aan de slag wil met het sluiten van nieuwe werkakkoorden met het bedrijfsleven om bijstandsgerechtigden aan het werk te helpen; • in het verleden werkakkoorden zijn gesloten met het grootbedrijf in de winkelstraten; • personeel in de winkelstraten niet zelden minder dan €14 euro per uur betaald krijgt, zoals ook blijkt uit de acties die momenteel gevoerd worden door o.a.

personeelsleden van de Bijenkorf; Overwegende, dat: • het college naar aanleiding van de aangenomen motie ‘Voorop lopen voor 14’ nog met een plan komt om bij de aanbesteding van diensten en richting verbonden partijen een minimumloon van €14 euro als voorwaarde te hanteren; • het onwenselijk is dat Hagenaars die in de bijstand zitten worden begeleid naar een baan zonder leefbaar loon; • werknemers die geen leefbaar loon ontvangen vaak een beroep moeten doen op armoederegelingen van de gemeente, waarmee wij als gemeente indirect grote bedrijven met slechte arbeidsvoorwaarden subsidiëren; Roept het college op: • voortaan geen werkakkoorden meer af te sluiten waarbij kandidaten geplaatst kunnen worden op een functie die minder dan 14 euro per uur betaalt.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10491066

Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie. De inzet van het college is erop gericht om mensen duurzaam uit de bijstand te krijgen. Het liefst naar betaald werk. Het college is net als de indieners van mening dat werk moet lonen en dat betaald werk de bestaanszekerheid vergroot, waardoor de kans dat mensen een beroep moeten doen op armoederegelingen afneemt. Een zogenoemde eis van 14 euro waar de motie om vraagt zal echter negatief uitpakken voor bijstandsgerechtigden. Daarnaast moet rekening gehouden worden met het juridische kader. De risico’s en belemmeringen worden hieronder geschetst. Ontwikkelingen sociaal wettelijk minimumloon In Nederland geldt een sociaal wettelijk minimumloon. De hoogte hiervan wordt door het Rijk bepaald en periodiek herijkt. In januari van dit jaar is het minimumloon met 10,15% omhooggegaan en wordt per half jaar geïndexeerd. Daarmee komt het minimumloon op 1 januari 2023 omgerekend naar uren uit op een bruto uurloon van € 12,40 bij een 36-urige werkweek1. Met de huidige ontwikkeling van de cao-lonen verwacht werkgeversvereniging AWVN dat het wettelijk minimumloon mede door de halfjaarlijkse indexaties waarschijnlijk zo’n 15 tot 17 procent stijgt tot begin 2024. In bedrijven met een 40-urige werkweek kan die verhoging oplopen tot wel 25 à 30 procent. Juridisch kader Re-integratietrajecten worden aanbesteed.

De gemeente kan bij aanbestedingen geen bovenwettelijke eisen stellen die geen direct verband hebben met het voorwerp van de opdracht. In het geval van aanbestedingen, anders dan externe inhuur, is daarmee het hanteren van de €14 als minimumuurloon in strijd met de Aanbestedingswet. Leveranciers moeten als werkgever minstens het wettelijk minimumloon hanteren en zich aan algemeen verbindende cao’s houden. Zie ook RIS314676. Daarnaast stelt het Rijk voorwaarden bij belangrijke instrumenten zoals de loonkostensubsidie. Werknemers met een arbeidsbeperking zijn minder productief dan werknemers zonder arbeidsbeperking. Om hen toch een perspectief te bieden om aan het werk te gaan en mee te doen, kunnen gemeenten gebruik maken van het instrument loonkostensubsidie. Door de inzet hiervan kunnen mensen met een arbeidsbeperking toch meedoen in de samenleving en aan de slag bij een echte werkgever. Zij ontvangen voor het werk wat zij doen hetzelfde salaris als iemand zonder arbeidsbeperking. De gemeente compenseert de werkgever voor de verminderde productiviteit. De loonkostensubsidie vergoedt het verschil tussen de loonwaarde en het minimumloon. Daarbij heeft de wetgever bepaald dat loonkosten die boven het wettelijk minimum uitkomen voor rekening zijn van de werkgever2. Door 14 euro als eis te stellen zal, het voor werkgevers duurder worden om kandidaten aan te nemen uit de bijstand.

Zij zullen afzien om deze doelgroep aan te nemen. De hoogte van iemands loon en andere arbeidsvoorwaarden verschillen per branche en zijn vastgelegd in cao’s. Het zijn bindende afspraken tussen werkgevers en werknemers. Werkgevers en werknemers hebben zich te houden aan hetgeen zij in de cao hebben afgesproken en vastgelegd. Arbeidsvoorwaarden en de hoogte van salarissen maken hier onderdeel vanuit. Naast de afspraken in cao’s zijn er ook wetten die gelijkheid op de werkvloer bevorderen en voorkomen dat mensen anders behandeld worden door de werkgever. Denk hierbij aan de Algemene wet gelijke behandeling en de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte. Gezien de wettelijke kaders en 1

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/minimumloon/nieuws/2022/12/21/wat-verandert-er-in-2023-op-het-terrein-van-het-ministerie-

van-sociale-zaken-en-werkgelegenheid 2

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2021-113.html

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10491066

de bindende cao-afspraken tussen werkgevers en werknemers is het zeer onwenselijk om als gemeente aan werkgevers te vragen om kandidaten die afkomstig zijn van Den Haag Werkt op een manier te behandelen zoals wij dit voorschrijven en die mogelijk niet overeenkomst met de bindende afspraken die zijn vastgelegd in de cao’s. Dit zou ongelijkheid in de hand kunnen werken. De hoogte van het loon wordt dus bepaald aan de hand van de cao die van toepassing is bij het desbetreffende bedrijf of sector waar een kandidaat van Den Haag Werkt werkzaam is of kan worden. Dit salaris kan variëren en is afhankelijk van de sectoren waarin iemand werkt. In een aantal sectoren is 14 euro de norm (denk aan overheden, kinderopvang, NS). Negatief effect op kandidaten Naast het hierboven genoemde juridische kader kan het stellen van een looneis dat hoger ligt dat het sociaal wettelijk minimum negatief uitpakken v0or de kandidaten zelf en de uitstroomcijfers van het bijstandsbestand in zijn geheel. De doelgroep die veel ondersteuning en begeleiding nodig heeft van de gemeente om uit de bijstand te komen, bestaat veelal uit kwetsbare mensen.

Zij hebben vaak een grote afstand tot de arbeidsmarkt, hebben nooit of al lang niet gewerkt, hebben mogelijk fysieke of lichamelijke klachten, hebben mogelijk te maken met taalbarrières die eerst opgelost moeten worden en of missen de juiste diploma’s die nodig zijn voor de banen die beschikbaar zijn. We zien dat onze doelgroep daarmee logischerwijs functies gaan vervullen die passen bij praktisch en of ongeschoolde arbeid. Uit cijfers van CBS blijkt dat een groot deel van de mensen die werkzaam is in sectoren die grotendeels bestaan uit praktisch of ongeschoolde werknemers een loon hebben tussen de 100 en 120% van het WML. Indien de gemeente werkgevers eist om 14 euro per uur te betalen is de kans groot dat dit bedrag hoger ligt dan het uurloon van de zittende medewerkers. We lopen groot risico dat werkgevers constateren dat mensen uit de bijstand voor hen te duur worden. Het college is van mening dat we mensen daarmee gevangenhouden in de bijstand. Dit terwijl we uit de cijfers juist weten dat wanneer iemand eenmaal aan het werk is en werkervaring opdoet, al vrij snel meer gaat verdienen. Daarnaast werken we een ongelijke situatie in de hand. Interventies voor duurzame uitstroom Het college is van mening dat gezien het juridisch kader het niet wenselijk is om van werkgevers te verlangen kandidaten uit de bijstand anders te waarderen dan zittende kandidaten.

Daarnaast is het college van mening dat het duurzame uitstroom juist tegen kan werken. Het college is van mening dat andere maatregelen beter bijdragen aan de ambities om te zorgen voor duurzame uitstroom en die beter antwoord geven op de bedoeling van de motie. Namelijk: -

Inzet op sneller vastigheid van contracten Inzet op meerurige contracten (geen 0-uren) Goede afspraken over belastbaarheid en begeleiding van kandidaten

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10491066

Over de voortgang van bovengenoemde maatregelen wordt u periodiek, middels de rapportage Werk & Participatie geïnformeerd. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4